II SAB/Po 52/21

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Tomasz Świstak po rozpoznaniu w dniu 20 kwietnia 2021 roku na posiedzeniu niejawnym w sprawie ze skargi A. D. na bezczynność Prokuratora Rejonowego w [...] w przedmiocie doręczenia postanowienia postanawia odrzucić skargę. /-/ T. Świstak

Pismem z dnia [...] lutego 2021 r. A. D. wywiódł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu skargę na bezczynność Prokuratora Rejonowego w [...] polegająca na braku doręczenia mu postanowienia z [...] grudnia 2020 r., sygn. [...]. W uzasadnieniu skargi A. D. wskazał, iż był zawiadamiającym w sprawie o przestępstwa, co oznacza, iż prokuratura powinna doręczyć mu postanowienie. Skarżący wniósł o stwierdzenie, iż miała miejsce bezczynność w sprawie doręczenia mu postanowienia prokuratury z [...] grudnia 2020 r. oraz, że miała ona miejsce z rażącym naruszeniem prawa. Nadto wniósł o zobowiązanie Prokuratora Rejonowego w [...] do doręczenia skarżącemu postanowienia z [...] grudnia 2020 r. W odpowiedzi na skargę Prokurator Rejonowy w [...] wniósł o oddalenie wyjaśniając, iż postanowieniem z dnia [...] grudnia 2020 r., sygn. [...] odmówiono wszczęcia śledztwa w sprawie z zawiadomień A. D. i W. D. o czynach z art. 231 § 1 ustawy z dnia 6 czerwca 1997 r. – Kodeks karny (t.j. Dz. U. z 2020 r. poz. 1444 ze zm., dalej K.k.) i art. 271 § 1 K.k. i art. 235 K.k. w zw. z art. 11 § 2 K.k. popełnionych na szkodę P. D. oraz małoletnich P. i M. D. wobec stwierdzenia, iż w/w czyny nie zawierają znamion przestępstwa. Nadto Prokurator wyjaśnił, iż postanowienia o odmowie wszczęcia śledztwa nie zostało doręczone zawiadamiającemu A. D., albowiem nie był on pokrzywdzonym i co za tym idzie osobą uprawnioną do zaskarżenia tej decyzji procesowej. Postanowienie to nie jest nadto prawomocne bowiem zostało zaskarżone przez pokrzywdzonego. Nadto prokurator wyjaśnił, iż kwestie związane z określeniem grona osób, którym przysługuje prawo do zaskarżenia postanowienia prokuratora , jak również określenia osób, którym należy doręczyć takie postanowienie jest uregulowane przepisami zawartymi w art. 305 ustawy z dnia 6 czerwca 1997 r. Kodeks postępowania karnego (t.j. Dz. U. z 2018 r. poz. 1987 ze zm., dalej K.p.k.) oraz art. 306 tej samej ustawy, co oznacza, że materia ta nie jest regulowana procedurą administracyjną i nie przysługuje w tego rodzaju sprawie skarga na bezczynność organu do sądu administracyjnego. W kolejnym piśmie procesowym z [...] kwietnia 2021 r. skarżący A. D. wyjaśnił, iż posiedzenie w sprawie zażalenia na postanowienie z [...] grudnia 2020 r. odbędzie się [...] czerwca 2021 r., jednakże nie będzie mógł w nim uczestniczyć jako strona, stąd zależy mu na otrzymaniu oficjalnym postanowienia z [...] grudnia 2020 r., aby mógł jen jako strona zaskarżyć. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu zważył co następuje: Skarga podlegała odrzuceniu, ponieważ ocena prawidłowości działań prokuratora w postępowaniu przygotowawczym nie podlega kognicji sądów administracyjnych. Zakres właściwości rzeczowej wojewódzkich sądów administracyjnych wyznaczają przepisy ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2019 r. poz. 2325 ze zm. - dalej P.p.s.a.) Z treści art. 3 § 1 i § 2 pkt 1 – 9 tej ustawy wynika, że sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. Kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg, które mogą dotyczyć aktu administracyjnego, wydanego w postępowaniu administracyjnym (decyzje administracyjne – pkt 1, postanowienia, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie - pkt 2) oraz w postępowaniu egzekucyjnym lub zabezpieczającym (postanowienia, na które służy zażalenie - pkt 3). Ponadto zaskarżalne są inne niż określone w pkt 1-3 akty lub czynności z zakresu administracji publicznej, dotyczące uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa - pkt 4, pisemne interpretacje przepisów prawa podatkowego wydane w indywidualnych sprawach - pkt 4a, akty prawa miejscowego jednostek samorządu terytorialnego i terenowych organów administracji rządowej - pkt 5, inne akty organów jednostek samorządu terytorialnego i ich związków, podejmowane w sprawach z zakresu administracji publicznej - pkt 6, akty nadzoru nad działalnością organów jednostek samorządu terytorialnego - pkt 7, bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadkach określonych w pkt 1-4 lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadku określonym w pkt 4a – pkt 8 oraz bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w sprawach dotyczących innych niż określone w pkt 1-3 aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczących uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa podjętych w ramach postępowania administracyjnego określonego w ustawie z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego oraz postępowań określonych w działach IV, V i VI ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa oraz postępowań, do których mają zastosowanie przepisy powołanych ustaw – pkt 9. Katalog skarg na określone w art. 3 § 3 P.p.s.a. działania organów administracji publicznej lub ich bezczynność, rozszerzają też przepisy ustaw szczególnych, które przewidują sądową kontrolę. Wniesiona w rozpatrywanej sprawie skarga dotyczy bezczynności Prokuratora Rejonowego w [...] w postępowaniu dotyczącym złożonego między innymi przez A. D. zawiadomienia o przestępstwie, a polegającej zdaniem skarżącego na braku doręczenia mu postanowienia kończącego postępowanie prowadzone przez prokuratora. Wskazać zaś należy, iż sądy administracyjne nie nadzorują organów prokuratury w zakresie prowadzonych w sprawach indywidualnych postępowań sprawdzających i przygotowawczych. Funkcja powyższa jest realizowana w oparciu o nadzór instancyjny przewidziany stosownymi przepisami postępowania karnego. Wszelkie zatem aspekty tego postępowania, zarówno w fazie postępowania sądowego jak i postępowania przygotowawczego prowadzonego przez prokuratora reguluje ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. Kodeks postępowania karnego (Dz. U. z 2018 r. poz. 1987), a kontrola prawidłowości podejmowanych w tym zakresie działań wykracza poza zakres kognicji sądu administracyjnego. Działalność właściwych organów w zakresie prowadzenia postępowań karnych nie należy bowiem do administracji publicznej w rozumieniu przepisów P.p.s.a. Ustawa z dnia 28 stycznia 2016 r. Prawo o Prokuraturze (Dz. U. z 2019 r. poz. 740) w art. 2 stanowi, że prokuratura wykonuje zadania w zakresie ścigania przestępstw oraz stoi na straży praworządności. Prokuratura w tym aspekcie swojej działalności nie jest więc organem administracji publicznej w rozumieniu art. 3 § 1 i § 2 P.p.s.a., która wydaje decyzje, postanowienia, bądź inne akty z zakresu administracji publicznej. Skoro zaś ocena prawidłowości prowadzenia postępowania przygotowawczego przewidzianego przepisami K.p.k. oraz sposobu jego zakończenia nie została ujęta w przytoczonym powyżej art. 3 § 2 pkt 1 – 7 P.p.s.a., jak też nie została objęta kognicją sądu administracyjnego w żadnej ustawie szczególnej (art. 3 § 3 P.p.s.a.), to powyższe oznacza, iż nie podlega ona kontroli sądu administracyjnego. Konsekwentnie nie przysługuje również skarga do sądu administracyjnego na bezczynność prokuratora w postępowaniu przygotowawczym, albowiem zgodnie z art. 3 § 2 pkt 8 i 9 P.p.s.a. kognicją sądu administracyjnego objęta jest jedynie bezczynności, bądź przewlekłe prowadzenie postępowania w sprawach, których rozstrzygnięcia objęte są kontrola tegoż sądu. Skarga taka nie przysługuje także na brak procesowego doręczenia określonej osobie postanowienia o odmowie wszczęcia postępowania przygotowawczego i umożliwienia jej w ten sposób jego zaskarżenia, albowiem rozpoznanie tego rodzaju skargi, skutkowałoby wkroczeniem sądu administracyjnego w pozostająca poza jego kognicja materię prawidłowości określenia kręgu stron danego postępowania karnego, czy też jak w zaskarżonej sprawie postępowania sprawdzającego uregulowanego w art. 307 § 1 K.p.k. Odnosząc się do treści skargi jako dotyczącej bezczynności w poprowadzeniu postępowania sprawdzającego, względnie przygotowawczego wyjaśnić nadto należy, że zasady i tryb wnoszenia oraz rozpoznawania skargi strony, której prawo do rozpoznania sprawy bez nieuzasadnionej zwłoki zostało naruszone na skutek działania lub bezczynności sądu lub prokuratora prowadzącego lub nadzorującego postępowanie przygotowawcze reguluje ustawa z dnia 17 czerwca 2004 r. o skardze na naruszenie prawa strony do rozpoznania sprawy w postępowaniu przygotowawczym prowadzonym lub nadzorowanym przez prokuratora i postępowaniu sądowym bez nieuzasadnionej zwłoki (Dz. U. z 2018 r., poz. 75 z późn. zm.), o czym stanowi jej art. 1 ust. 1. Zgodnie z art. 4 ust. 5 tej ustawy, jeżeli skarga dotyczy przewlekłości postępowania przygotowawczego, właściwy do jej rozpoznania jest sąd przełożony nad sądem, który byłby właściwy rzeczowo do rozpoznania sprawy, tj. sąd powszechny przełożony nad sądem właściwym w sprawie, w której prowadzone było to postępowanie przygotowawcze. W myśl art. 7 ww. ustawy, sąd lub prokurator, do którego wniesiono skargę, przedstawia ją niezwłocznie sądowi właściwemu wraz z aktami sprawy, w której toczy się postępowanie. Mając na uwadze powyższe przepisy prawa stwierdzić należało, że wniesiona w niniejszej sprawie skarga nie podlegała właściwości sądu administracyjnego, co obligowało Sąd do jej odrzucenia na podstawie art. 58 § 1 pkt 1 w zw. z art. 58 § 3 P.p.s.a., o czym orzeczono w sentencji postanowienia. /-/ T. Świstak