Sygnatura
IV SA/Wr 464/22
IV SA/Wr 464/22 - Wyrok WSA we Wrocławiu z 2023-06-27
Wynik
*Uchylono decyzję I i II instancji
- Sąd
- Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu
- Data orzeczenia
- 27 czerwca 2023
- Prawomocne
- tak
Treść rozstrzygnięcia
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia NSA Mirosława Rozbicka-Ostrowska (sprawozdawca), Sędziowie: Sędzia WSA Ewa Kamieniecka, Asesor WSA Marta Pająkiewicz-Kremis, Protokolant: Z-ca Kierownika Sekretariatu Wydziału IV Krzysztof Erbel po rozpoznaniu w Wydziale IV na rozprawie w dniu 13 czerwca 2023 r. sprawy ze skargi K. M. na decyzję Dyrektora Szkoły Podstawowej im. Jana Pawła II w Psarach z dnia 18 maja 2022 r. nr SPP.0701.44.2022 w przedmiocie odmowy przyjęcia dziecka do szkoły I. uchyla zaskarżoną decyzję i poprzedzające ją rozstrzygnięcie Komisji Rekrutacyjnej działającej przy Szkole Podstawowej im. Jana Pawła II w Psarach z dnia 7 kwietnia 2022r. ; II. zasądza od Dyrektora Szkoły Podstawowej im. Jana Pawła II w Psarach na rzecz skarżącego kwotę 714 (słownie: siedemset czternaście ) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego; III. zwraca skarżącemu kwotę 100 ( słownie: sto ) złotych z tytułu nienależnie uiszczonych kosztów sądowych .
Analiza z kontekstem sprawy
Co to orzeczenie oznacza dla Twojej sprawy?
Zapytaj o skutki rozstrzygnięcia, podstawę prawną albo argumenty do wykorzystania. AnyLawyer rozpocznie od tej konkretnej sprawy.
Uzasadnienie
Zaskarżoną decyzją z dnia 18 maja 2022 r. Dyrektor Szkoły Podstawowej im. [...] w P. (dalej: Dyrektor, organ) - po rozpoznaniu odwołania K. M. ( dalej: strona, skarżący ) - ojca małoletniej I. M. - utrzymał w mocy rozstrzygnięcie Komisji Rekrutacyjnej przy Szkole Podstawowej im. [...] w P. (dalej: Komisja Rekrutacyjna) z dnia 7 kwietnia 2022 r. o odmowie przyjęcia I. M. do Szkoły Podstawowej im. [...] w P. (dalej: Szkoła). Jak wynikało z akt sprawy, rodzice małoletniej I. M. złożyli za pomocą elektronicznego systemu naboru, w terminach określonych w procedurze rekrutacyjnej, wniosek o przyjęcie dziecka do Szkoły na rok szkolny 2022/2023. Na etapie weryfikacji wniosku Komisja Rekrutacyjna ustaliła, że podany przez rodziców dziecka adres zamieszkania dziecka (S., "ul. [...]") jest w rzeczywistości adresem zamieszkania jednej z pracownic szkoły. Podczas rozmów przeprowadzonych przez Dyrektora z ww. pracownicą potwierdzono, że ani małoletnia I. M. ani żaden z jej rodziców nie zamieszkuje pod wymienionym adresem. Dodatkowo Komisja Rekrutacyjna - po dokonaniu wglądu do elektronicznego systemu Vulcan - ustaliła, że w zasobach danych posiadanych przez Szkołę widnieje wrocławski adres zamieszkania rodziców dziecka, jako adres zamieszkania ich starszej córki, która jest uczennicą klasy pierwszej w Szkole. W dniu 11 kwietnia 2022 r. strona dostarczyła do Szkoły umowę najmu lokalu o pow. [...] przy "ul. [...]" w S., zawartą na okres od 5 stycznia 2022 r. do 31 grudnia 2022 r., na potwierdzenie okoliczności zamieszkiwania jej córki I. M. pod wskazanym w umowie adresem. Na wniosek strony z dnia 22 kwietnia 2022 r., Komisja Rekrutacyjna sporządziła uzasadnienie odmowy przyjęcia uczennicy I. M. do klasy pierwszej na rok szkolny 2022/2023 w systemie rekrutacji elektronicznej (podpisane przez Przewodniczącego Komisji Rekrutacyjnej) i doręczyła je pełnomocnikowi strony. W uzasadnieniu odmowy Komisja Rekrutacyjna wskazała, że z § 12 przedłożonej przez stronę umowy najmu lokalu wynika, że w lokalu tym nie zamieszkują żadne osoby. W związku z powyższym, I. M. traktowana jest jako dziecko zamieszkałe poza obwodem Szkoły i znajduje się na liście dzieci oczekujących na przyjęcie w zależności od posiadanych przez Szkołę wolnych miejsc oraz ilości uzyskanych punktów rekrutacyjnych. W odwołaniu od rozstrzygnięcia Komisji Rekrutacyjnej strona podniosła zarzut naruszenia przepisów prawa materialnego, tj. przepisów art. 130 ust. 5 ustawy z dnia 14 grudnia 2016 r. - Prawo oświatowe (t. j. Dz. U. z 2021 r., poz. 1082 ze zm.) i art. 25 ustawy z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny w zw. z art. 92 ustawy z dnia 25 lutego 1964 r. - Kodeks rodzinny i opiekuńczy poprzez błędne ustalenie, że zamiarem stałego pobytu I. M. jest zamieszkanie w domu położonym we Wrocławiu. Rozpoznając sprawę w trybie odwoławczym, Dyrektor podzielił stanowisko Komisji Rekrutacyjnej o odmowie przyjęcia I. M. do Szkoły. Na podstawie zebranej w sprawie dokumentacji organ stwierdził, że podany przez stronę w procesie rekrutacji adres zamieszkania I. M. nie jest rzeczywistym adresem zamieszkania dziecka. W związku z powyższym, za bezzasadny uznał organ zarzut naruszenia przez Komisję Rekrutacyjną art. 130 ust. 5 Prawa oświatowego, gdyż przepis ten dotyczy wyłącznie dzieci zamieszkałych w obwodzie szkoły. Dyrektor podkreślił, że zgodnie ze swoimi kompetencjami i obowiązkiem weryfikacji danych składanych w postępowaniu rekrutacyjnym, wynikającym z art. 150 pkt 10 Prawa oświatowego, dokonał w procesie rekrutacji ustalenia, iż dziecko strony - I. M. nie zamieszkuje pod adresem wskazanym przez stronę. Organ wyjaśnił, że w zapisie § 12 przedłożonej przez stronę umowy najmu lokalu mieszkalnego z dnia 5 stycznia 2022 r., po słowach: "W lokalu zamieszkiwać będą" widnieje wykreślenie uniemożliwiające wpisanie jakiejkolwiek osoby. Powyższy zapis, w ocenie Dyrektora, potwierdza, że w najmowanym lokalu nikt nie zamieszkuje. Postanowieniem z dnia 10 czerwca 2022 r. Dyrektor z urzędu uzupełnił decyzję z dnia 18 maja 2022 r. o stosowne pouczenie o sposobie i terminie zaskarżenia przedmiotowej decyzji. Decyzja ostateczna stała się przedmiotem skargi do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu , w której skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz przyjęcie jako dowodów w sprawie dokumentów znajdujących się w aktach dotyczących rekrutacji dziecka do Szkoły, a także domagał się zasądzenia na jego rzecz kosztów postępowania. Skarga oparta została na zarzutach naruszenia przepisów: - art. 7 w zw. z art. 77 § 1 w zw. z art. 84 § 1 k.p.a. oraz art. 150 pkt 7, 8, i 9 Prawa oświatowego poprzez wydanie decyzji bez zebrania wyczerpującego materiału dowodowego w sprawie, w szczególności zaniechanie przeprowadzenia wywiadu środowiskowego, który potwierdziłby, że I. M., na skutek rozwodu rodziców i ustalenia opieki naprzemiennej, zamieszkuje w obwodzie Szkoły; - art. 130 ust. 5 Prawa oświatowego oraz art. 25 ustawy z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny w zw. z art. 92 ustawy z dnia 25 lutego 1964 r. - Kodeks rodzinny i opiekuńczy poprzez błędne ustalenie, że zamiarem stałego pobytu I. M. jest zamieszkanie w domu położonym we Wrocławiu. W uzasadnieniu skargi skarżący ponownie wskazał, że miejscem zamieszkania I. M. jest S., tj. miejscowość położona w obwodzie Szkoły. Skarżący wywodził, że pomimo spełnienia ustawowych przesłanek, jego młodsza córka nie została przyjęta do Szkoły, a Dyrektor nie przeprowadził żadnego postępowania wyjaśniającego mającego na celu ustalenie miejsca zamieszkania dziecka. Według skarżącego , nieuzasadniona jest argumentacja Dyrektora, jakoby z zapisu § 12 umowy najmu lokalu mieszkalnego z dnia 5 stycznia 2022 r., wynikało, że jego młodsza córka nie zamieszkuje wraz z skarżącym w tym lokalu. Skarżący wyjaśnił, że wskazany paragraf został wykreślony z umowy najmu lokalu, ponieważ żadna ze stron umowy nie była zainteresowana wpisywaniem do treści umowy osób, które zamieszkują ze skarżącym. W odpowiedzi na skargę Dyrektor w pierwszej kolejności wniósł o jej odrzucenie, podnosząc zarzut błędnej reprezentacji strony z tym uzasadnieniem, że wniosek o zapisania dziecka do placówki oświatowej powinni podpisać rodzice łącznie, a w konsekwencji , do właściwej reprezentacji dziecka w postępowaniu odwoławczym i skargowym przed WSA konieczny jest również podpis obojga rodziców. Skarżący zaś w postępowaniu sądowym działa samodzielnie, bez wymaganego współdziałania drugiego z rodziców dziecka. Jednocześnie w przypadku nie uwzględnienia powyższego wniosku organ wniósł o oddalenie skargi , podtrzymując stanowisko i argumentację zawartą w zaskarżonej decyzji. Z kolei odnosząc się do zarzutu nie przeprowadzenia przez organ postępowania wyjaśniającego w sprawie, Dyrektor wskazał, że w związku z różnicą pomiędzy treścią oświadczenia rodziców o miejscu zamieszkania I. M. a danymi znanymi organowi z urzędu, w celu ustalenia rzeczywistego miejsca zamieszkania dziecka, odbył w obecności przewodniczącej Komisji Rekrutacyjnej rozmowę z pracownicą Szkoły zamieszkującą pod adresem: S., "ul. [...]". Wskazana pracownica zaprzeczyła jakoby I. M. lub którekolwiek z rodziców zamieszkiwało w jej domu. Dyrektor wyjaśnił, że wskazany przez skarżącego lokal mieszkalny, w którym rzekomo zamieszkuje z córką, nie stanowi odrębnego mieszkania, lecz stanowi część jednorodzinnego domu zamieszkiwanego przez pracownicę szkoły, jej męża, córkę i wnuka. W związku z powyższym, zdaniem organu, sugestię skarżącego, jakoby pracownica Szkoły mogła nie wiedzieć, czy skarżący wraz z córką zamieszkuje w jej domu, należy uznać za absurdalną. Dodatkowo Dyrektor podniósł, że w dniu 11 kwietnia 2022 r. odbył rozmowę ze skarżącym, sporządzając na tę okoliczność notatkę służbową, co czyni bezzasadnym zarzut dotyczący niewysłuchania przez organ rodziców dziecka. Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu zważył , co następuje: Na wstępie przypomnieć jedynie należy, że kontrola sądowo-administracyjna aktów indywidualnych wydanych przez organy administracji publicznej ma na celu wyłącznie badanie ich zgodności z obowiązującym prawem. Wobec tego uchylenie decyzji administracyjnej, względnie stwierdzenie jej nieważności przez Sąd, następuje tylko w przypadku istnienia istotnych wad w postępowaniu lub naruszenia przepisów prawa materialnego, mającego wpływ na wynik sprawy, co wynika z art. 145 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2023 r., poz. 259) zwanej dalej p.p.s.a. Wskazać również należy, że rozstrzygając daną sprawę, sąd administracyjny nie jest związany zarzutami sformułowanymi w skardze i wyartykułowanymi w niej wnioskami, lecz ocenia ją w całokształcie okoliczności faktycznych i prawnych danej sprawy, o czym stanowi art. 134 § 1 p.p.s.a. A w konsekwencji sąd może zastosować przewidziane ustawą środki w celu usunięcia naruszenia prawa w stosunku do aktów lub czynności wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach sprawy, której dotyczy skarga, jeżeli jest to niezbędne dla końcowego jej załatwienia (art. 135 ustawy p.p.s.a.). Dokonując zatem kontroli w ramach tak zakreślonej kognicji sądów administracyjnych, Sąd stwierdził, że skarga zasługuje na uwzględnienie, aczkolwiek zasadniczo z innych powodów niż wskazanych w skardze, do czego uprawnia i zobowiązuje Sąd powołany wyżej przepis art. 134 § 1 ustawy p.p.s.a. W punkcie wyjścia rozważań stwierdzić należy , że granice materialnoprawne rozpoznawanej sprawy wyznaczają przepisy rozdziału 6 ustawy Prawo oświatowe, regulującego kwestię przyjmowania do publicznych szkół i publicznych placówek . W związku z tym ocena zasadności skargi wymaga przytoczenia ich brzmienia. I tak w myśl art. 130 ust. 1 Prawa oświatowego dzieci przyjmuje się do publicznych przedszkoli, oddziałów przedszkolnych w publicznych szkołach podstawowych, publicznych innych form wychowania przedszkolnego i publicznych placówek oraz klas I szkół wszystkich typów( ...) po przeprowadzeniu postępowania rekrutacyjnego. Jak stanowi ust.4 art. art.130 Prawa oświatowego postępowanie rekrutacyjne prowadzone jest na wniosek rodzica kandydata lub na wniosek kandydata pełnoletniego ( ...) .Przy czym postępowanie rekrutacyjne może być prowadzone z wykorzystaniem systemów informatycznych ( art. 130 ust.7 Prawa oświatowego) . Zdaniem Sądu , zamierzonego skutku prawnego nie może odnieść wyartykułowany organ pod adresem skarżącego zarzut , dotyczący jego braku legitymacji skargowej w niniejszej sprawie. Przede wszystkim zauważyć należy , że oba organy działające w sprawie na skutek złożonego przez skarżącego wniosku o przyjęcie dziecka do szkoły , uczyniły go stroną postępowania, kierując do niego wydane w tej sprawie rozstrzygnięcia. I tym samym , zaskarżając rozstrzygnięcie organu II instancji , a więc decyzję Dyrektora Szkoły , której był adresatem , w konsekwencji uzyskał on przymiot strony w postępowaniu sądowoadministracyjnym . Kontroli sądowej w niniejszym postępowaniu podlega bowiem legalność decyzji wydanych w toku postępowania rekrutacyjnego, jakimi są decyzja dyrektora szkoły oraz rozstrzygnięcie komisji rekrutacyjnej w sprawie odmowy przyjęcia do szkoły. Przechodząc zatem do zarzutów skargi nakierowanych na materialną treść rozstrzygnięcia wskazać należy ,że rekrutację do pierwszych klas publicznych szkół podstawowych normuje art.133 Prawa oświatowego . Do klasy I publicznej szkoły podstawowej, której ustalono obwód, przyjmuje się na podstawie zgłoszenia rodziców dzieci i młodzież zamieszkałe w tym obwodzie ( ust.1) .Kandydaci zamieszkali poza obwodem publicznej szkoły podstawowej mogą być przyjęci do klasy I po przeprowadzeniu postępowania rekrutacyjnego, jeżeli dana publiczna szkoła podstawowa nadal dysponuje wolnymi miejscami (...) ( ust.2) . Stosownie do ust.5 art.130 Prawa oświatowego do klasy I publicznej szkoły podstawowej , której ustalono obwód, dzieci i młodzież zamieszkałe w tym obwodzie przyjmuje się z urzędu. Zgodnie z art. 157 ust. 1 Prawa oświatowego postępowanie rekrutacyjne przeprowadza komisja rekrutacyjna powołana przez dyrektora przedszkola, szkoły lub placówki. Dyrektor wyznacza przewodniczącego komisji rekrutacyjnej. Zadania komisji rekrutacyjnej, jako najważniejszego organu kolegialnego w postępowaniu rekrutacyjnym, powoływanego ad hoc (dla przeprowadzenia danego postępowania rekrutacyjnego), reguluje art. 157 ust. 2 Prawa oświatowego. Do zadań komisji rekrutacyjnej, należy w szczególności: ustalenie wyników postępowania rekrutacyjnego i podanie do publicznej wiadomości listy kandydatów zakwalifikowanych i kandydatów niezakwalifikowanych, o której mowa w art. 158 ust. 1 (art. 157 ust. 2 pkt. 1.); ustalenie i podanie do publicznej wiadomości listy kandydatów przyjętych i kandydatów nieprzyjętych, o której mowa w art. 158 ust. 3 (art. 157 ust. 2 pkt. 2 ); sporządzenie protokołu postępowania rekrutacyjnego (art. 157 ust. 2 pkt. 5 Kwestie związane z wynikami postępowania rekrutacyjnego i dalszym postępowaniem w zakresie rozstrzygnięć w przedmiocie przyjęcia do publicznej szkoły , w tym kwestie związane z prawem do odwołania się rodziców od rozstrzygnięć komisji rekrutacyjnej reguluje przepis art. 158 Prawa oświatowego . Jak stanowi ust.1 art. 158 Prawa oświatowego , wyniki postępowania rekrutacyjnego podaje się do publicznej wiadomości w formie listy kandydatów zakwalifikowanych i kandydatów niezakwalifikowanych, zawierającej imiona i nazwiska kandydatów oraz informację o zakwalifikowaniu albo niezakwalifikowaniu kandydata . Komisja rekrutacyjna przyjmuje kandydata jeżeli w wyniku postępowania rekrutacyjnego został on zakwalifikowany oraz złożył wymagane dokumenty ( art. 158 ust. 2 ). Komisja rekrutacyjna podaje do publicznej wiadomości listę kandydatów przyjętych i kandydatów. Lista zawiera imiona i nazwiska kandydatów przyjętych i kandydatów nieprzyjętych lub informację o liczbie wolnych miejsc dokumenty ( art. 158 ust. 3). Wymienione listy podaje się do publicznej wiadomości poprzez umieszczenie w widocznym miejscu w siedzibie publicznej szkoły. Listy zawierają imiona i nazwiska kandydatów uszeregowane w kolejności alfabetycznej oraz najniższą liczbę punktów, która uprawnia do przyjęcia ( art. 158 ust. 4 ). Dzień podania do publicznej wiadomości listy jest określany w formie adnotacji umieszczonej na tej liście, opatrzonej podpisem przewodniczącego komisji rekrutacyjnej (art. 158 ust. 5 ). W terminie 3 dni od dnia podania do publicznej wiadomości listy kandydatów przyjętych i kandydatów nieprzyjętych, rodzic kandydata lub kandydat pełnoletni może wystąpić do komisji rekrutacyjnej z wnioskiem o sporządzenie uzasadnienia odmowy przyjęcia kandydata do danej publicznej szkoły (art. 158 ust. 6 u.p.o.). Uzasadnienie sporządza się w terminie 3 dni od dnia wystąpienia przez rodzica kandydata lub kandydata pełnoletniego z wnioskiem i zawiera ono przyczyny odmowy przyjęcia, w tym najniższą liczbę punktów, która uprawniała do przyjęcia, oraz liczbę punktów, którą kandydat uzyskał w postępowaniu rekrutacyjnym (art. 158 ust. 7 ) . Jak stanowi dalej art. 158 ust. 8 Prawa oświatowego rodzic kandydata lub kandydat pełnoletni może wnieść do dyrektora publicznego przedszkola, publicznej szkoły lub publicznej placówki odwołanie od rozstrzygnięcia komisji rekrutacyjnej, w terminie 3 dni od dnia otrzymania uzasadnienia. Dyrektor publicznego przedszkola, publicznej szkoły lub publicznej placówki rozpatruje odwołanie od rozstrzygnięcia komisji rekrutacyjnej w terminie 3 dni od dnia otrzymania odwołania. Na rozstrzygnięcie dyrektora danego publicznego przedszkola, publicznej szkoły lub publicznej placówki służy skarga do sądu administracyjnego (art. 158 ust. 9 ). Jak wynika z przytoczonego unormowania przepisy ustawy Prawo oświatowe regulujące postępowanie rekrutacyjne, stanowią one lex specialis w stosunku do przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego (por. postanowienie NSA: z dnia 8 kwietnia 2015 r. sygn. I OSK 760/15, LEX nr 1681659 i z dnia z 29 kwietnia 2015 r. sygn. I OSK 1007/15, LEX nr 1677611), gdyż ustawodawca ustanowił wymogi szczególne dla przeprowadzenia postępowania odwoławczego w postępowaniu rekrutacyjnym. Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie orzekającym w badanej sprawie w pełni aprobuje prezentowany w orzecznictwie pogląd , wedle którego rozstrzygnięcia wydawane w postępowaniu rekrutacyjnym do przedszkoli i szkół , będąc w swej istocie decyzjami administracyjnymi, muszą spełniać pewne wymogi, zwłaszcza w zakresie motywów ich rozstrzygnięcia (por. wyrok WSA w Krakowie z dnia 24 października 2018 r.,sygn. III SA/Kr 800/17, LEX nr 2400085). Tym samym rozstrzygnięcia zarówno Komisji Rekrutacyjnej, jak i Dyrektora Szkoły w postępowaniu odwoławczym winny spełniać - z uwagi na odpowiednie zastosowanie przepisów ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (tj. Dz.U. z 2021 poz.735 ze zm., zwanej dalej: k.p.a.), w zakresie nieuregulowanym w ustawie Prawo oświatowe - powinny spełniać podstawowe wymagania co do treści i formy rozstrzygnięć, określone w art. 107 k.p.a. ( zob. wyrok WSA w Gliwicach z dnia 8 grudnia 2021r. sygn. III SA/Gl 772/21 , LEX nr 3283173) Nie ulega też wątpliwości ,że stanowisko o nieprzyjęciu kandydata do szkoły publicznej jest decyzją komisji rekrutacyjnej, która jest organem kolegialnym. W ślad za wyrokiem WSA w Krakowie z dnia 1 grudnia 2021r sygn. III SA / Kr 685/21 ( LEX nr 3281842) powtórzyć należy ,że objaw " decyzji" Komisji rekrutacyjnej przybiera jedynie postać listy kandydatów zakwalifikowanych i nie zakwalifikowanych do przedszkola( szkoły). Jak wynika z akt sprawy, zarządzeniem Dyrektora Szkoły nr 19/2021-2022 z dnia 7 marca 2022r. powołano Komisję Rekrutacyjną do przeprowadzenia postępowania rekrutacyjnego kandydatów ubiegających się o przyjęcie do oddziałów przedszkolnych i klas pierwszych w roku szkolnym 2022/2023 w Szkole Podstawowej im. [...] w P. (§ 1). W skład komisji rekrutacyjnej powołano trzech pracowników szkoły : przewodniczącą Komisji Rekrutacyjnej i dwóch członków tej komisji (§ 2). Zdaniem sądu, na gruncie rozpoznawanej sprawy istotne znaczenie miały zadania komisji rekrutacyjnej określone w przytoczonym powyżej przepisie art. 157 pkt 1, 2 i 5 Prawa oświatowego. Jedynie przypomnieć należy ,że ustawodawca w przepisach tych wymienia, że do zadań komisji rekrutacyjnej należy w szczególności: ustalenie wyników postępowania rekrutacyjnego i podanie do publicznej wiadomości listy kandydatów zakwalifikowanych i kandydatów niezakwalifikowanych, o której mowa w art. 158 ust. 1; ustalenie i podanie do publicznej wiadomości listy kandydatów przyjętych i kandydatów nieprzyjętych, o której mowa w art. 158 ust. 3; sporządzenie protokołu postępowania rekrutacyjnego. Według cytowanego już wyżej art. 158 ust. 1 Prawa oświatowego, wyniki postępowania rekrutacyjnego podaje się do publicznej wiadomości w formie listy kandydatów zakwalifikowanych i kandydatów niezakwalifikowanych, zawierającej imiona i nazwiska kandydatów oraz informację o zakwalifikowaniu albo niezakwalifikowaniu kandydata do danej publicznej szkoły podstawowej. Realizacja powyższego zadania należy do komisji rekrutacyjnej. Na tym etapie postępowania badane jest spełnienie wymogów formalnych. Stosownie do treści art. 158 ust. 2 Prawa oświatowego , komisja rekrutacyjna przyjmuje kandydata do danej publicznej szkoły podstawowej, jeżeli w wyniku postępowania rekrutacyjnego kandydat został zakwalifikowany oraz złożył wymagane dokumenty. Ponownie w tym miejscu powtórzyć należy ,że stanowisko o przyjęciu bądź nieprzyjęciu kandydata jest decyzją komisji rekrutacyjnej, która jest organem kolegialnym. Komisje rekrutacyjne nie tylko zatem kolegialnie prowadzą postępowanie rekrutacyjne, ale także w sposób kolegialny wypracowują i wydają stosowne decyzje, które powinny być podpisane w pełnym składzie. Skoro bowiem komisja rekrutacyjna jest organem kolegialnym, w decyzji przez nią wydawanej powinny zostać wymienione imiona i nazwiska wraz z podpisami wszystkich członków komisji, którzy podejmowali rozstrzygnięcie. Jak wynika z art. 158 ust. 3 Prawa oświatowego wydanie decyzji o nieprzyjęciu kandydata do szkoły następuje z chwilą podania do publicznej wiadomości przez całą komisję rekrutacyjną listy kandydatów nieprzyjętych do danej publicznej szkoły podstawowej .Z powyższego przepisu wynika, że podanie list osób przyjętych i nieprzyjętych do publicznej szkoły podstawowej do publicznej wiadomości jest momentem wydania przez komisję rekrutacyjną decyzji. Dzień podania do publicznej wiadomości listy, o której mowa w ust. 3 art.158 Prawa oświatowego, jest określany w formie adnotacji umieszczonej na tej liście, opatrzonej podpisem przewodniczącego komisji rekrutacyjnej , o czym stanowi art. 158 ust. 5 Prawa oświatowego. Za stanowiskiem , że podanie do publicznej wiadomości listy kandydatów nieprzyjętych jest decyzją administracyjną przemawia również brzmienie art. 158 ust. 6 Prawa oświatowego . Przepis ten stanowi, że w terminie 3 dni od dnia podania do publicznej wiadomości listy kandydatów przyjętych i kandydatów nieprzyjętych, rodzic kandydata lub kandydat pełnoletni może wystąpić do komisji rekrutacyjnej z wnioskiem o sporządzenie uzasadnienia odmowy przyjęcia kandydata do danej szkoły. Z kolei organ ma obowiązek sporządzić uzasadnienie w terminie 3 dni od dnia wystąpienia przez rodzica kandydata lub kandydata pełnoletniego z wnioskiem, o którym mowa w ust. 6 .Uzasadnienie zawiera przyczyny odmowy przyjęcia, w tym najniższą liczbę punktów, która uprawniała do przyjęcia, oraz liczbę punktów, którą kandydat uzyskał w postępowaniu rekrutacyjnym (art. 158 ust. 7 Prawa oświatowego) . Nie budzi żadnych wątpliwości ,że wspomniane uzasadnienie jest integralną częścią decyzji komisji rekrutacyjnej , dlatego powinno być podpisane przez wszystkich członków organu kolegialnego - komisji rekrutacyjnej. Spajając powyższe rozważania stwierdzić należy , że przytoczonych przepisów Prawa oświatowego jednoznacznie wynika, że komisja rekrutacyjna powinna wydać decyzję o nieprzyjęciu kandydata do szkoły poprzez podanie do publicznej wiadomości imiennej listy kandydatów przyjętych i kandydatów nieprzyjętych do danej publicznej szkoły podstawowej. Na liście powinny zostać wymienione imiona i nazwiska wraz z podpisami wszystkich członków komisji, którzy podejmowali rozstrzygnięcie oraz powinna zostać umieszczona adnotacja opatrzona podpisem przewodniczącego komisji rekrutacyjnej o dacie podania listy do publicznej wiadomości, stanowiąca datę wydania decyzji. Materiał aktowy w niniejszej sprawie dowodzi ,że powyższe wymogi nie zostały zachowane. W świetle art. 158 ust. 6 Prawa oświatowego to komisja rekrutacyjna (a nie jej przewodniczący ), posiada kompetencje do sporządzenia uzasadnienia swojej decyzji o nieprzyjęciu kandydata do szkoły publicznej. Uzasadnienie decyzji powinno zawierać przyczyny odmowy przyjęcia (art. 158 ust. 7 Prawa oświatowego ) i powinno być podpisane przez wszystkich członków komisji rekrutacyjnej. Prawidłowe sporządzenie i podpisanie decyzji i jej uzasadnienia ma zasadnicze znaczenie dla strony postępowania, bowiem jak stanowi art. 158 ust. 8 Prawa oświatowego, rodzic kandydata lub kandydat pełnoletni może wnieść do dyrektora publicznego przedszkola, publicznej szkoły lub publicznej placówki odwołanie od rozstrzygnięcia komisji rekrutacyjnej, w terminie 3 dni od dnia otrzymania uzasadnienia. Zatem dopiero otrzymanie legalnego, tj. sporządzonego przez kompetentny organ i podpisanego przez wszystkich członków komisji rekrutacyjnej uzasadnienia decyzji o nieprzyjęciu kandydata do szkoły otwiera bieg terminu na wniesienie odwołania. Sąd orzekający w analizowanej sprawie w pełni podziela pogląd wyrażony w orzecznictwie sądowoadministracyjnym, wedle którego rozstrzygnięcia wydawane w postępowaniu rekrutacyjnym do przedszkoli, publicznej szkoły lub innej publicznej placówki oświatowo - wychowawczej są decyzjami administracyjnymi, a w konsekwencji muszą spełniać określone w art. 107 § 1 i § 3 k.p.a. wymogi prawne określone dla decyzji administracyjnych, zwłaszcza w zakresie konieczności odniesienia się w ich treści do stanu faktycznego i prawnego rozpoznawanej sprawy oraz przedstawienia motywów przemawiających za podjęciem (wyborem) określonego rozstrzygnięcia (por. wyroki Wojewódzkich Sądów Administracyjnych: w Krakowie z dnia 24 października 2018 r., sygn. akt III SA/Kr 800/17, LEX nr 2400085; w Poznaniu z dnia 16 stycznia 2020 r., sygn. akt II SA/Po 502/19, LEX nr 2772703 oraz w Olsztynie z dnia 1 października 2019 r., sygn. akt II SA/Ol 656/19, LEX nr 2744606). Sąd wypełniając określony w art. 134 § 1 p.p.s.a. obowiązek zbadania legalności zaskarżonej decyzji Dyrektora w zakresie wykraczającym poza granice wyznaczone zarzutami skargi stwierdza , że w rozpoznawanej sprawie uzasadnienie rozstrzygnięcie Komisji Rekrutacyjnej zostało podpisane wyłącznie przez przewodniczącą tej Komisji. Jak wynika z nadesłanej przez organ listy kandydatów przyjętych i nieprzyjętych, zawierającej imiona i nazwiska uczniów, lista ta nie stanowi decyzji (rozstrzygnięcia), ponieważ obarczona jest istotnymi wadami prawymi. Na liście nie wskazano bowiem członków Komisji Rekrutacyjnej, lista nie została podpisana przez członków Komisji Rekrutacyjnej, brak jest również koniecznego elementu, o którym mowa w art. 158 ust. 5 Prawa oświatowego , a mianowicie adnotacji o dacie podania listy do publicznej wiadomości, umieszczonej na tej liście, opatrzonej podpisem przewodniczącego Komisji Rekrutacyjnej. Wobec powyższego nie można także ustalić ( zweryfikować ) daty wydania decyzji (rozstrzygnięcia) przez Komisje Rekrutacyjną o odmowie przyjęcia dziecka do szkoły podstawowej. W tym zakresie Sąd opierał się wyłącznie na twierdzeniu Dyrektora Szkoły , zawartym w jego piśmie procesowym z dnia 31 sierpnia 2022r. ( k.19 ), wskazującym na datę opublikowania listy uczniów zakwalifikowanych i nie zakwalifikowanych w naborze elektronicznym. W realiach kontrolowanej sprawy stwierdzone (omówione powyżej) wady prawne list kandydatów nieprzyjętych do szkoły oraz brak podpisanego przez wszystkich członków komisji rekrutacyjnej uzasadnienia decyzji o nieprzyjęciu kandydata do szkoły, w konsekwencji skutkuje uznaniem wadliwości trybu procedowania przez komisję rekrutacyjną. W odniesieniu do powyższego, Sąd aprobuje utrwalone już stanowisko reprezentowane w orzecznictwie, według którego z uwagi na to, że komisja rekrutacyjna jest organem kolegialnym powoływanym dla przeprowadzenia danego postępowania rekrutacyjnego, to wszyscy członkowie tego organu winni złożyć swój podpis nie tylko pod rozstrzygnięciem, ale również pod uzasadnieniem decyzji. Tego rodzaju uchybienie uznaje się za wręcz rażące naruszenia prawa (por. wyroki NSA : z dnia 4 lutego 2009 r. sygn. II OSK 108/08, z dnia 12 lutego 1991 r. sygn. SA/Lu 889/90, OSP 1992, z. 2, z dnia 1 marca 1991 r. sygn. SA/Gd 102/91, "Wspólnota" 1991, nr 36; z dnia 31 marca 1991 r.sygn. SA/Kr 162/91, ONSA 1991, nr 2, poz. 42; z dnia 26 marca 1993 r. II SA 869/92, ONSA 1993, nr 4, poz. 110; z 27 lutego 2003 r. sygn. II SA 455/02). Stąd nieprawidłowość procesowa polegająca na niepodpisaniu rozstrzygnięcia przez wszystkich członków organu kolegialnego stawia wolę organu pod znakiem zapytania, zaś rozstrzygnięcie obarczone tym błędem już tylko z tego tylko powodu podlega wyeliminowaniu z obrotu prawnego (por. wyrok WSA w Gdańsku z 13 maja 2021 r. sygn. III SA/Gd 1166/20, LEX nr 3181566). Prawidłowe podpisanie rozstrzygnięcia ma bowiem zasadnicze znaczenie dla strony postępowania, gdyż fakt ten potwierdza wyrażoną w rozstrzygnięciu wolę organu kolegialnego (por. wyroki Wojewódzkich Sądów Administracyjnych : w Warszawie z dnia 16 listopada 2016 r. sygn. II SA/Wa 1146/16, LEX nr 2253850, w Poznaniu z dnia 20 grudnia 2016 r. sygn. IV SA/Po 531/16, LEX nr 2181986, w Warszawie z dnia 7 lutego 2020 r. sygn. II SA/Wa 1559/19, LEX nr 3056866, we Wrocławiu z dnia 26 kwietnia 2022r. sygn. IV SA/Wr 460/21) . Reasumując powyższe rozważania stwierdzić należy, że rozstrzygnięcie Komisji Rekrutacyjnej zostało wydane z naruszeniem przepisów postępowania, tj. art. 107 § 3 k.p.a. w zw. z art. 158 ust. 1, 3, 5, 7 ustawy Prawo oświatowe, co miało istotny wpływ na wynik sprawy. W ocenie Sądu, również zaskarżona decyzja Dyrektora Szkoły w sposób istotny narusza także przepis art. 138 k.p.a. w zw. z art. 127 k.p.a. i art. 15 k.p.a., co miało istotny wpływ na wynik sprawy. W tym miejscu wskazać należy, że istotą postępowania odwoławczego jest ponowne, merytoryczne rozpoznanie sprawy przez organ II instancji. Co należy szczególnie podkreślić, druga instancja postępowania to także instancja merytoryczna, na mocy której, zgodnie z art. 138 k.p.a., organ odwoławczy wydaje decyzję, w której utrzymuje w mocy zaskarżoną decyzję albo uchyla decyzję organu I instancji w całości lub części - i w tym zakresie orzeka co do istoty sprawy. Przyznanie przez ustawodawcę temu organowi uprawnień reformatoryjnych oznacza, że organ ten ma obowiązek oceny nie tylko ustaleń dokonanych przez organ pierwszej instancji, ale również rozpoznania sprawy w pełnym zakresie. W kontekście okoliczności rozpatrywanej sprawy wymaga też podkreślenia , że organ odwoławczy rozpoznaje sprawę, a nie odwołanie. Powyższe koresponduje z zasadą dwuinstancyjności wyrażoną w przepisie art. 15 k.p.a., co oznacza, że w wyniku złożenia odwołania sprawa winna być w całości przedmiotem postępowania przed organem drugiej instancji, co rodzi to obowiązek dwukrotnego przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego, dwukrotnego ustalenia stanu faktycznego i dwukrotnej wykładni przepisów prawa. Zasada ta nie wyklucza przy tym dokonania odmiennej oceny materiału dowodowego zgromadzonego już w postępowaniu pierwszo-instancyjnym. Organ odwoławczy nie jest bowiem organem stricte kontrolującym prawidłowość rozstrzygnięcia organu pierwszej instancji, ale samodzielnie, w oparciu o już zgromadzone (ewentualnie uzupełnione) dowody, ponownie rozstrzyga sprawę. Ponowne rozstrzygnięcie sprawy oznacza zatem dokonanie ponownych ustaleń faktycznych, a nie tylko przyjęcie tych, które wynikają z rozstrzygnięcia organu pierwszej instancji (wyrok WSA w Gdańsku z dnia 13 marca 2013 r. sygn. I SA/Gd 1061/12, LEX nr 1302777 i powołane tam orzecznictwo). Odnosząc powyższe uwagi do realiów sprawy, Sąd zauważa, że poinformowanie skarżącego " o negatywnym rozpatrzeniu odwołania" , jak uczynił to Dyrektor Szkoły , nie mieści się w katalogu rozstrzygnięć organu II instancji , o których mowa w cytowanym wyżej przepisie art. 138 k.p.a. Oceniając zatem pod takim kątem zaskarżoną decyzję oraz poprzedzające ją rozstrzygnięcie Komisji Rekrutacyjnej Wojewódzki Sąd Administracyjny stwierdził, że są one obarczoną wadami skutkującymi koniecznością wyeliminowania ich z obrotu prawnego na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. , wydano je bowiem w niepoprawnie przeprowadzonym postępowaniu administracyjnym ( pkt I wyroku ) . O kosztach postępowania orzeczono na podstawie art. 200 w zw. z art. 205 § 1 p.p.s.a. ( pkt II wyroku) . Zgodnie z art. 230 § 1 p.p.s.a. - od pism wszczynających postępowanie przed sądem administracyjnym w danej instancji pobiera się wpis stosunkowy lub stały. Pismami, o których mowa w § 1, są skarga, sprzeciw od decyzji, skarga kasacyjna, zażalenie oraz skarga o wznowienie postępowania (§ 2). Przepis § 2 ust.1 pkt 2 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 16 grudnia 2003 r. w sprawie wysokości oraz szczegółowych zasad pobierania wpisu w postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. nr 221, poz. 2193 ze zm.) stanowi, że wpis stały sprawach ze skarg na akty lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczące uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa wynosi 200 zł. Z kolei w myśl art. 225 p.p.s.a. opłatę prawomocnie uchyloną w całości lub w części postanowieniem sądu oraz różnicę między kosztami pobranymi a kosztami należnymi, a także pozostałość zaliczki wpłaconej na pokrycie wydatków zwraca się stronie z urzędu na jej koszt. W niniejszej sprawie wysokość wpisu sądowego, zgodnie z § 2 ust.1 pkt 2 powołanego wyżej rozporządzenia, wynosi kwotę 200 zł. Tymczasem tytułem wpisu sądowego od skargi dokonano wpłaty na rachunek Sądu kwoty w wysokości 300 zł. W związku z powyższym Sąd, na podstawie art. 225 p.p.s.a., orzekł jak w pkt III sentencji Wskazania co do dalszego postępowania wynikają z powyższych rozważań oraz oceny prawnej i wiążą organy w niniejszej sprawie, stosownie do art. 153 p.p.s.a.
Informacje o sprawie
- Data wpływu
- 9 sierpnia 2022
- Symbol z opisem
- 6144 Szkoły i placówki oświatowo-wychowawcze
- Hasła tematyczne
- Oświata
- Skarżony organ
- Inne
- Sędziowie
- Mirosława Rozbicka-Ostrowska /przewodniczący sprawozdawca/
Powołane przepisy
- Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.
art. 145 kt 1 lit. c · Dz.U. 2023 poz. 259
Powiązane dokumenty
Źródło urzędowe: Naczelny Sąd Administracyjny