III OSK 316/22

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Teresa Zyglewska Sędziowie: Sędzia NSA Małgorzata Pocztarek Sędzia del. WSA Mariusz Kotulski (spr.) po rozpoznaniu w dniu 16 czerwca 2023 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej Ministra Edukacji i Nauki od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 19 października 2021 r. sygn. akt II SA/Wa 999/21 w sprawie ze skargi Gminy M. na postanowienie Ministra Edukacji i Nauki z dnia [...] stycznia 2021 r. nr [...] w przedmiocie opinii o zamiarze likwidacji szkoły podstawowej 1. oddala skargę kasacyjną, 2. oddala wniosek Gminy M. o zasądzenie kosztów postępowania kasacyjnego.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z dnia 19 października 2021 r. sygn. akt II SA/Wa 999/21, po rozpoznaniu sprawy ze skargi Gminy M. na postanowienie Ministra Edukacji i Nauki z dnia 22 stycznia 2021 r. nr DWST-WOOS.4021.147.2020.DC w przedmiocie opinii o zamiarze likwidacji szkoły podstawowej uchylił zaskarżone postanowienie. Wyrok zapadł w następującym stanie faktycznym i prawnym sprawy. W dniu 25 lutego 2019 r. Rada Gminy M. podjęła uchwałę nr IV/34 w sprawie zamiaru likwidacji z dniem 31 sierpnia 2019 r. Szkoły Podstawowej w J. oraz . przekształcenia Szkoły Podstawowej im. [...] w M. poprzez utworzenie podporządkowanej jej organizacyjnie Szkoły Filialnej w J., obejmującej strukturą organizacyjną klasy I-III i oddział przedszkolny. W treści uchwały wskazano Szkołę Podstawową im. [...] w M., jako szkołę, w której po likwidacji szkoły kontynuowaliby naukę uczniowie klas IV-VIII. Uczniom klas I-III zapewniono możliwość kontynuacji nauki w utworzonej Filialnej Szkole w J. Wójt Gminy, pismem z dnia 26 lutego 2019 r., znak: GZEAS.4315.2.2019, zwrócił się do Małopolskiego Kuratora Oświaty (dalej: "organ I instancji") z prośbą o wydanie opinii w przedmiotowej sprawie. W piśmie przedstawiono uzasadnienie planowanej zmiany, tj. likwidacji Szkoły Podstawowej w J. i utworzenie w jej miejsce Szkoły Filialnej w J. organizacyjnie podporządkowanej Szkole Podstawowej w M. Małopolski Kurator Oświaty w dniu 19 marca 2019 r. postanowieniem, znak: NP.542.2.48.2019.MO negatywnie zaopiniował zamiar likwidacji Szkoły Podstawowej w J. i przekształcenie szkoły w M. Po rozpoznaniu zażalenia Wójta Gminy, z dnia 28 marca 2019 r., Minister Edukacji Narodowej (dalej: "organ" "MEN") postanowieniem z dnia 3 czerwca 2019 r. utrzymał w mocy postanowienie Małopolskiego Kuratora Oświaty z dnia 19 marca 2019 r. Na ww. postanowienie Ministra Edukacji Narodowej Gmina M. (dalej: "Gmina") złożyła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie. Wyrokiem z dnia 21 maja 2020 r. (sygn. akt. II SA/Wa 2327/19) Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie uchylił zaskarżone postanowienie oraz utrzymane w nim w mocy postanowienie Małopolskiego Kuratora Oświaty z dnia 19 marca 2019 r. W uzasadnieniu Sąd wskazał, że organ administracji publicznej - wydając akt zawierający elementy uznaniowości - zobowiązany jest do wszechstronnej analizy i oceny wszystkich okoliczności faktycznych sprawy. Po rozważeniu przedmiotowej sprawy Małopolski Kurator Oświaty postanowieniem z dnia 21 października 2020 r., nr NP.542.2.48.2019.MO ponownie negatywnie opiniując przedmiotowy zamiar. Zdaniem Małopolskiego Kuratora Oświaty postępowanie w przedmiocie zaopiniowania zamiaru likwidacji Szkoły Podstawowej w J. oraz przekształcenia Szkoły Podstawowej w M. poprzez utworzenie szkoły filialnej w J. z dniem 31 sierpnia 2019 r. jest bezprzedmiotowe. Małopolski Kurator Oświaty w uzasadnieniu wskazał na upływ terminu likwidacji i przekształcenia szkół, który zawarty jest w uchwale nr IV/34 Rady Gminy M. z dnia 25 lutego 2019 r. Stwierdził, że w celu wydania opinii, uwzględniającej wytyczne zawarte w wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego, Rada Gminy M. powinna przyjąć nową uchwałę intencyjną zawierającą nową datę likwidacji i przekształcenia odpowiednio Szkoły Podstawowej w J. i Szkoły Podstawowej w M. W dniu 28 października 2020 r. Wójt Gminy, za pośrednictwem Małopolskiego Kuratora Oświaty wniósł na to postanowienie zażalenie do Ministra Edukacji Narodowej. Po rozpatrzeniu zażalenia Gminy M. Minister Edukacji i Nauki postanowieniem z dnia 22 stycznia 2021 r. nr DWST-WOOS.4021.147.2020.DC uchylił zaskarżone postanowienie w całości i umorzył postępowanie w pierwszej instancji. Gmina M. wniosła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie. W odpowiedzi na skargę organ podtrzymał stanowisko. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w powołanym wyżej wyroku uchylił zaskarżone postanowienie uznając, że zaskarżone postanowienie zostało wydane niezgodnie z prawem. Uznając swoje stanowisko Sąd I instancji wskazał, że dokonując kontroli legalności zaskarżonego postanowienia, w świetle kryteriów opisanych w ustawie z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2019 r., poz. 2325 ze zm.; zwanej dalej: "p.p.s.a."), Sąd dopatrzył się w działaniu organów rozstrzygających w niniejszej sprawie nieprawidłowości. W ocenie WSA w Warszawie organ zaskarżonym postanowieniem naruszył przepis prawa procesowego, art. 138 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2020 r. poz. 256 z późn. zm., zwana dalej: "k.p.a.") poprzez jego błędne zastosowanie polegające na bezpodstawnym uchyleniu postanowienia organu I instancji i umorzeniu postępowania. Umorzenie postępowania w świetle okoliczności faktycznych sprawy oraz wytycznych wynikających z wyroku WSA w Warszawie z dnia 21 maja 2020 r., sygn. akt II SA/Wa 2327/19 jest niezasadne. Zdaniem Sądu organ powinien rozstrzygnąć sprawę merytorycznie. Sąd I instancji uznał, że zasadne jest twierdzenie Gminy, że organ dokonał błędnej wykładni i zastosowania przepisów art. 89 ust. 3, 5 i 9 ustawy z dnia 14 grudnia 2016 r. Prawo oświatowe (Dz. U. z 2021 r. poz. 1082 z późn. zm., zwana dalej: "Prawo oświatowe"), polegające na bezpodstawnym uznaniu, iż niemożliwe jest obecnie zlikwidowanie szkoły i przekształcenie jej w filię, gdyż uchwała intencyjna Rady Gminy z dnia 25 lutego 2019 r., nr IV/34, ustaliła termin jej likwidacji na dzień 31 sierpnia 2019 r., który to termin już upłynął, co powoduje, iż wydanie opinii przez kuratora oświaty w trybie art. 89 ustawy Prawo oświatowe jest bezprzedmiotowe. W ocenie Sądu obowiązek zajęcia stanowiska przez Kuratora oświaty wynikał wprost z przepisów ustawy Prawo oświatowe oraz wyroku WSA w Warszawie z dnia 21 maja 2020 r., sygn. akt II SA/Wa 2327/19, który to wyrok uchylił postanowienie Ministra Edukacji Narodowej z dnia 3 czerwca 2019 r., oraz poprzedzające go postanowienie Małopolskiego Kuratora Oświaty z dnia 19 marca 2019 r. i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania. W ocenie Sądu organy powinny merytorycznie odnieść się do wytycznych zawartych w wyroku i rozpoznać sprawę w tym zakresie. Organy tego nie uczyniły wydając swoją opinię negatywną jedynie z uwagi na fakt, iż termin zamierzonej likwidacji szkoły określony w uchwale intencyjnej Rady Gminy, upłynął w dniu 31 sierpnia 2019 r., natomiast organ - uznając, iż postępowanie w sprawie wydania opinii jest bezprzedmiotowe z uwagi na upływ daty zamiaru likwidacji szkoły na dzień 31 sierpnia 2019 r., umorzył to postępowanie. Zdaniem Sądu I instancji wydane postanowienia organów obu instancji z pewnością nie czyniły zadość temu wyrokowi, a co więcej są w jawnej z nim sprzeczności, gdyż pomimo związania nim przez organy, organy go nie zrealizowały, naruszając tym samym art. 153 p.p.s.a. stanowiący, iż ocena prawna i wskazania co do dalszego postępowania wyrażone w orzeczeniu sądu wiążą w sprawie organy, których działanie, bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania było przedmiotem zaskarżenia. Ponownie rozpoznając sprawę, organ powinien wykonać wytyczne zawarte w wyroku. Skargę kasacyjną od tego wyroku wniósł Minister Edukacji i Nauki, zaskarżając wyrok w całości i zarzucając mu: 1. naruszenie przepisów o postępowaniu w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy: - art. 3 § 1 i art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. w zw. z art. 153 p.p.s.a. poprzez przyjęcie, że postanowienie MEiN z dnia 22 stycznia 2021 r. zostało wydane z naruszeniem art. 153 p.p.s.a., to jest, że organ przy wydawaniu zaskarżonego postanowienia nie zastosował się do zawartej w wyroku WSA z dnia 21 maja 2020 r. oceny prawnej i wskazań co do dalszego postępowania mimo, że do takiego naruszenia nie doszło i w konsekwencji nieuzasadnione uchylenie przez sąd ww. postanowienia; - art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. w zw. z art. 7, art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a. oraz w zw. z art. 153 p.p.s.a. poprzez nieuprawnione wyinterpretowanie z wyroku WSA z dnia 21 maja 2020 r. i jego uzasadnienia twierdzeń, które nie wynikały ani z sentencji ani z uzasadnienia ww. wyroku, tj. uznanie, że WSA nakazując ponowne rozpoznanie sprawy dokonał jednocześnie wykładni przepisów art. 89 ust. 3, 5 i 9 Prawo oświatowe, w ten sposób że nie uznał ich zastosowania za bezprzedmiotowe ze względu na upływ terminu zamierzonej likwidacji szkoły na dzień 31 sierpnia 2019 r. i w konsekwencji sąd dopuścił się nieuzasadnionego uchylenia ww. postanowienia; - art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. w zw. z art. 7, art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a. poprzez nie uwzględnienie tego, że stan faktyczny sprawy uległ zmianie tj. że w dniu 31 sierpnia 2019 r. upłynął termin likwidacji Szkoły Podstawowej w J. oraz przekształcenia Szkoły Podstawowej w M., co spowodowało, że sąd nie rozważył, że w dniu orzekania przez MEiN sprawa na skutek upływu terminu stała się bezprzedmiotowa i co uzasadniało umorzenie postępowania i w konsekwencji sąd dopuścił się nieuzasadnionego uchylenia ww. postanowienia; - art. 3 § 1 p.p.s.a. w zw. z art. 7, art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a. i 134 § 1 p.p.s.a. w zw. z art. 105 § 1 k.p.a. poprzez niewykonanie prawidłowo kontroli legalności zaskarżonego postanowienia, polegające na nierozpatrzeniu, czy uzasadnione było uznanie przez organ za bezprzedmiotowe wydawanie opinii o likwidacji szkoły i zastosowanie przez organ art. 105 § 1 k.p.a. poprzez umorzenie postępowania administracyjnego co stanowi również nierozstrzygnięcie sprawy w jej granicach to znaczy stanowi nie zbadanie przez sąd istotnego dla rozstrzygnięcia sprawy elementu tj. zasadności zastosowania przez organ art. 105 § 1 k.p.a. to jest umorzenia postępowania z powodu bezprzedmiotowości i w konsekwencji nieuzasadnionego uchylenia przez sąd ww. postanowienia. 2. naruszenie prawa materialnego: - art. 153 p.p.s.a. poprzez jego błędną wykładnię i uznanie, że w myśl tego przepisu moc wiążąca orzeczeń sądu powoduje, że ocena prawna i wskazania co do dalszego postępowania wyrażone w orzeczeniu wiążą w sprawie organy a także sądy niezależnie od zmiany okoliczności sprawy, podczas gdy prawidłowa wykładnia tego przepisu jest taka, że w przypadku zmiany okoliczności sprawy ocena prawna i wskazania nie wiążą organów ani sądu i w konsekwencji nie uwzględnienie przez sąd tego, że stan faktyczny sprawy uległ zmianie tj. że w dniu 31 sierpnia 2019 r. upłynął termin likwidacji Szkoły Podstawowej w J.j oraz przekształcenia Szkoły Podstawowej w M. a zatem, że w dniu orzekania przez MEiN sprawa na skutek upływu terminu stała się bezprzedmiotowa i uzasadniała umorzenie postępowania oraz w konsekwencji uznanie przez sąd, że organ nie wykonał wskazań co do dalszego postępowania wyrażonych w wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 19 października 2021 r.; - art. 153 p.p.s.a. poprzez jego niewłaściwe zastosowanie i uznanie, że ocena prawna i wskazania co do dalszego postępowania wyrażone w uzasadnieniu wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 21 maja 2020 r. wiążą organ - Ministra Edukacji i Nauki; - art. 153 p.p.s.a. poprzez jego błędną wykładnię polegającą na dokonaniu oceny prawnej i wskazań co do dalszego postępowania niezgodnych ze stanem faktycznym istniejącym w sprawie, tj. nakazując organowi przy ponownym rozpoznaniu sprawy wykonać wytyczne zawarte w wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 19 października 2021 r., podczas gdy taka ocena prawna i wskazania nie były uzasadnione okolicznościami i stanem faktycznym i prawnym sprawy. Mając powyższe na uwadze skarżący kasacyjnie wniósł o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Warszawie do ponownego rozpoznania, zasądzenie kosztów postępowania sądowego, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych, a także zrzekł się rozprawy. Powyższe zarzuty rozwinięto w uzasadnieniu skargi kasacyjnej. W odpowiedzi na skargę kasacyjną Gmina M. wniosła o jej oddalenie i zasądzenie kosztów zastępstwa prawnego według norm prawem przepisanych, a także wyraziła zgodę na przeprowadzenie posiedzenia niejawnego. Jednocześnie zwróciła się z prośbą o niezwłocznie załatwienie sprawy. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje. Skoro w niniejszej sprawie pełnomocnik strony skarżącej kasacyjnie – na podstawie art. 176 § 2 p.p.s.a. – zrzekł się rozprawy, a strona przeciwna w ustawowym terminie nie zawnioskowała o jej przeprowadzenie, to rozpoznanie skargi kasacyjnej nastąpiło na posiedzeniu niejawnym, zgodnie z art. 182 § 2 i 3 p.p.s.a. Zgodnie z art. 183 § 1 p.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny przy rozpatrywaniu sprawy na skutek wniesienia skargi kasacyjnej związany jest granicami tej skargi, a z urzędu bierze pod rozwagę tylko nieważność postępowania w wypadkach określonych w § 2, z których żaden w rozpoznawanej sprawie nie zachodzi. Oznacza to, że przytoczone w skardze kasacyjnej przyczyny wadliwości prawnej zaskarżonego orzeczenia determinują zakres kontroli dokonywanej przez Naczelny Sąd Administracyjny. Sąd ten, w odróżnieniu od wojewódzkiego sądu administracyjnego, nie bada całokształtu sprawy, lecz tylko weryfikuje zasadność zarzutów postawionych w skardze kasacyjnej. Podstawy, na których można oprzeć skargę kasacyjną zostały określone w art.174 p.p.s.a. Przepis art. 174 pkt 1 p.p.s.a. przewiduje dwie postacie naruszenia prawa materialnego, a mianowicie błędną jego wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie. Przez błędną wykładnię należy rozumieć niewłaściwe zrekonstruowanie treści normy prawnej wynikającej z konkretnego przepisu, natomiast przez niewłaściwe zastosowanie, dokonanie wadliwej subsumcji przepisu do ustalonego stanu faktycznego. Również druga podstawa kasacyjna wymieniona w art. 174 pkt 2 p.p.s.a. – naruszenie przepisów postępowania – może przejawiać się w tych samych postaciach, co naruszenie prawa materialnego, przy czym w wypadku oparcia skargi kasacyjnej na tej podstawie skarżący powinien nadto wykazać istotny wpływ wytkniętego uchybienia na wynik sprawy. Skarga kasacyjna nie zasługuje na uwzględnienie. Jako całkowicie bezzasadny ocenić należy zarzut naruszenia art. 3 § 1 p.p.s.a., który ma jedynie charakter ustrojowy. Wydanie wyroku, niezgodnego z oczekiwaniem skarżącego, nie może być zaś utożsamiane z uchybieniem powołanej normie. Przepis ten zakreśla jedynie właściwość sądów administracyjnych, stanowiąc, że sądy te sprawują wymiar sprawiedliwości m. in. przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Jeżeli podnosząc zarzuty naruszenia art. 3 § 1 p.p.s.a., skarżący w istocie zmierza do podważenia oceny prawnej poczynionej przez sąd pierwszej instancji, to nie może być to skuteczne, gdyż przepisy te zakreślają jedynie zakres sądowej kontroli działalności organów administracji, natomiast sposób przeprowadzania tej kontroli regulowany jest w dalszych przepisach p.p.s.a. Tymczasem do naruszenia art. 3 § 1 p.p.s.a. mogłoby dojść wyłącznie wówczas, gdyby skarga w ogóle nie została przez sąd rozpoznana lub wbrew ustalonym w tym przepisie wymogom sąd administracyjny uchylił się od kontroli działalności administracji publicznej bądź też zastosował w ramach tej kontroli środki nieprzewidziane w ustawie. Ewentualne naruszenie przez sąd przy rozstrzygnięciu sprawy prawa materialnego czy procesowego nie oznacza, że sąd ten uchybił wynikającemu z ww. regulacji zakresowi kontroli działalności administracji publicznej jak i że nie zastosował środków określonych w ustawie. Jednak istota skargi kasacyjnej wiąże się z zarzutem naruszenia art. 105 § 1 k.p.a. oraz art. 153 p.p.s.a. Na wstępie podkreślić należy, że w sprawie nie zaistniały przesłanki do umorzenia postępowania na podstawie art. 105 § 1 k.p.a. Przedmiotem opiniowania przez Małopolskiego Kuratora Oświaty, a następnie przez Ministra Edukacji i Nauki była uchwała Rady Gminy M. 25 lutego 2019 r., nr IV/34 w sprawie zamiaru likwidacji z dniem 31 sierpnia 2019 r. Szkoły Podstawowej w J. oraz przekształcenia Szkoły Podstawowej im. [...] w M. poprzez utworzenie podporządkowanej jej organizacyjnie Szkoły Filialnej w J., obejmującej strukturą organizacyjną klasy I-III i oddział przedszkolny. Zgodnie z brzmieniem art. 105 § 1 k.p.a. postępowanie umarza się, jeżeli z jakiejkolwiek przyczyny stało się ono bezprzedmiotowe w całości albo w części. W przypadku postępowania prowadzonego na podstawie art. 89 ust. 3 i 4 Prawa oświatowego zamiast decyzji o umorzeniu postępowania odwoławczego, właściwy organ wydaje postanowienie o umorzeniu postępowania odwoławczego. Organ, który podjął uchwałę nie uchylił jej oraz nie wycofał się z zamiaru likwidacji z Szkoły Podstawowej w J. oraz przekształcenia Szkoły Podstawowej im. [...] w M. Nie zmieniły się także regulacje prawne dotyczące obligatoryjnego opiniowania takiej uchwały przez kuratora oświaty. Nie została także zlikwidowana Gmina M. Z bezprzedmiotowością postępowania administracyjnego w rozumieniu art. 105 § 1 k.p.a. mamy do czynienia wówczas, gdy odpadł jeden z konstytutywnych elementów sprawy administracyjnej, a więc gdy odpadła przesłanka przedmiotowa (np. cofnięto wniosek) lub przesłanka podmiotowa (brak podmiotu np. ze względu na jego likwidację). W niniejszej sprawie zachodziły zatem wszelkie przesłanki do procedowania w przedmiocie wydania opinii przez organ I i II instancji. Zatem, to że w opiniowanej uchwale wpisano, iż zamiar likwidacji szkoły nastąpi z dniem 31 sierpnia 2019 r., nie ma żadnego wpływu na ocenę bezprzedmiotowości postępowania opiniodawczego. Natomiast zgodnie z art. 153 p.p.s.a. ocena prawna i wskazania co do dalszego postępowania wyrażone w orzeczeniu sądu wiążą w sprawie organy, których działanie, bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania było przedmiotem zaskarżenia, a także sądy, chyba że przepisy prawa uległy zmianie. Artykuł 153 p.p.s.a. ma charakter bezwzględnie obowiązujący co oznacza, że ani organ administracji publicznej, ani sąd orzekając ponownie w tej samej sprawie nie mogą nie uwzględnić oceny prawnej i wskazań wyrażonych wcześniej w orzeczeniu sądu, gdyż są nimi związane. Nieprzestrzeganie tego przepisu podważałoby obowiązującą w demokratycznym państwie prawnym zasadę sądowej kontroli nad aktami i czynnościami organów administracji i prowadziłoby do niespójności działania systemu władzy publicznej. Związanie oceną prawną wyrażoną w wyroku (uzasadnieniu orzeczenia) oraz wynikającymi z niego wskazaniami co do dalszego postępowania oznacza, że organ nie może formułować nowych ocen prawnych sprzecznych z wyrażonym wcześniej poglądem, lecz obowiązany jest do podporządkowania się w pełnym zakresie oraz konsekwentnego reagowania w razie stwierdzenia braku zastosowania się do wskazań w zakresie dalszego postępowania przed organem administracji publicznej. Obowiązek podporządkowania się ocenie prawnej wyrażonej w wyroku sądu administracyjnego ciążący na organie administracji i na sądzie, może być wyłączony tylko w wypadku istotnej zmiany stanu prawnego lub faktycznego, a także po wzruszeniu wyroku pierwotnego. W tej sprawie nie nastąpiła ani zmiana stanu prawnego, ani też zmiana stanu faktycznego sprawy. Kwestia upływu terminu likwidacji szkoły, wprowadzonego do opiniowanej uchwały, nie stanowi, na gruncie niniejszej sprawy, istotnej zmiany okoliczności faktycznych i nie daje podstaw do odstąpienia od oceny prawnej i wskazań co do dalszego postępowania wyrażone w orzeczeniu i związania nimi na podstawie art. 153 p.p.s.a. Tym samym zgodnie z art. 153 p.p.s.a. w tej sprawie Minister Edukacji i Nauki oraz Małopolski Kurator Oświaty mieli obowiązek zastosowania się do oceny prawnej i wskazań co do dalszego postępowania wyrażonych w orzeczeniu sądu. Stosownie do powołanego art. 153 p.p.s.a. związanie wyrokiem sądu ustaje w przypadku, gdy przepisy prawa będące podstawą do wcześniejszego orzekania w tej samej sprawie uległyby zmianie. Ocena prawna może przy tym dotyczyć stanu faktycznego, wykładni przepisów prawa materialnego i procesowego, prawidłowości korzystania z uznania administracyjnego, jak i kwestii zastosowania określonego przepisu prawa jako podstawy do wydania decyzji. Obowiązek podporządkowania się ocenie prawnej wyrażonej w wyroku sądu administracyjnego może być wyłączony tylko w wypadku istotnej zmiany stanu prawnego lub faktycznego (por. wyrok NSA z 1 czerwca 2022 r. sygn. akt III OSK 5044/21; wyrok NSA z 25 sierpnia 2022 r. sygn. akt III FSK 1540/21). Zatem organy administracyjne miał i nadal mają obowiązek uwzględnić i zastosować oceny prawne zawarte w wyrokach sądowych zapadłych w niniejszej sprawie. W konsekwencji niezasadne okazały się być zarzuty naruszenia z art. 7, art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a., gdyż postępowanie opiniujące nie stało się bezprzedmiotowe. W tym stanie rzeczy Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 p.p.s.a., skargę kasacyjną oddalił. Wniosek Wójta Gmina M. o zwrot kosztów postępowania kasacyjnego został oddalony (pkt 2 wyroku), ponieważ strona skarżąca nie wykazała (sporządzając samodzielnie odpowiedź na skargę kasacyjną), że takowe koszty poniosła, a zgodnie z uchwałą Naczelnego Sądu Administracyjnego z 19 listopada 2012 r. sygn. akt II FPS 4/12 przepisy art. 204 i art. 205 § 2 – 4 w związku z art. 207 § 1 p.p.s.a., stanowią podstawę do zasądzenia zwrotu kosztów jedynie za wniesienie odpowiedzi na skargę kasacyjną sporządzoną przez profesjonalnego pełnomocnika.