IV SA/Wr 183/18

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Ewa Kamieniecka po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 30 kwietnia 2018 r. sprawy ze skargi R. O. na pisma Komendanta Wojewódzkiego Policji we W. z dnia [...] grudnia 2016 r. nr [...] w przedmiocie zrzeczenia się prawa do dyspozycji lokalem mieszkalnym stanowiącym własność Gminy postanawia odrzucić skargę.

| Pismem z dnia [...] grudnia 2016 r. nr [...] Komendant Wojewódzki Policji we W. poinformował Dyrektora Wydziału Lokali Mieszkalnych Departamentu Nieruchomości i Eksploatacji Urzędu Miejskiego W. o zrzeczeniu się prawa do dyspozycji lokalem mieszkalnym przy ul. [...] we W. w celu umożliwienia M. O. zawarcie z Gminą W. umowy najmu i nabycia własności tego lokalu. Natomiast pismem z dnia [...] lutego 2017 r. nr [...] Komendant Wojewódzki Policji we W. poinformował R. O., że zawarcie umowy najmu lokalu mieszkalnego jest uprawnieniem Gminy W., która jest właścicielem tego lokalu. Pismem z dnia 7 marca 2018 r. R. O. (dalej: skarżący) wniósł skargę na pismo Komendanta Wojewódzkiego Policji we W. z dnia [...] grudnia 2016 r. nr [...] oraz z dnia [...] lutego 2017 r. nr [...]. Skarżący wskazał, że lokal mieszkalny został mu przydzielony jako funkcjonariuszowi Policji na podstawie decyzji Szefa Wojewódzkiego Urzędu Spraw Wewnętrznych we W. z dnia [...] maja 1989 r. nr [...] z prawem do zamieszkania w tym lokalu 3 członków rodziny (żony, syna i córki). Skarżącego nie pouczono o terminie i trybie odwołania się od decyzji Komendanta do sądu administracyjnego. Skarżący wniósł o: 1. uchylenie w całości zaskarżonej decyzji, jako nieważnej z mocy prawa, lub jej wstrzymanie, 2. zobowiązanie KWP do przydzielania innego, równorzędnego lokalu zastępczego w miejsce bezprawnie utraconego z winy KWP w terminie niezwłocznym, najdalej do 2 miesięcy od daty rozpoznania skargi, lub 3. wypłatę odszkodowania w kwocie 200.000 zł, także w terminie 2 miesięcy, w gotówce za bezprawne pozbawienie emerytowanego funkcjonariusza Policji prawa do lokalu mieszkalnego, 4. zasądzenie na rzecz skarżącego zwrotu kosztów postępowania według norm przepisanych. W odpowiedzi na skargę Komendant Wojewódzki Policji we W. wniósł o jej odrzucenie z powodu niedopuszczalności. W piśmie procesowym z dnia 24 kwietnia 2018 r. skarżący podtrzymał swoje stanowisko, że bezprawnie został pozbawiony przydzielonego mu w 1989 r. lokalu mieszkalnego. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Stosownie do treści art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j. Dz. U. z 2017 r. poz. 1369 ze zm.), dalej w skrócie p.p.s.a. sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. Podstawowym kryterium, określającym i statuującym kognicję sądów administracyjnych do kontroli rozstrzygnięć administracyjnych jest rodzaj i charakter prawnej formy działania administracji publicznej, wyznaczony przez art. 3 § 2 p.p.s.a.. Przepis ten enumeratywnie wymienia akty i czynności z zakresu administracji publicznej, na które przysługuje skarga do sądu administracyjnego. I tak, zgodnie tym przepisem kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach ze skarg na: 1) decyzje administracyjne; 2) postanowienia wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także na postanowienia rozstrzygające sprawę co do istoty; 3) postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie, z wyłączeniem postanowień wierzyciela o niedopuszczalności zgłoszonego zarzutu oraz postanowień, przedmiotem których jest stanowisko wierzyciela w sprawie zgłoszonego zarzutu; 4) inne niż określone w pkt 1-3 akty lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczące uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa, z wyłączeniem aktów lub czynności podjętych w ramach postępowania administracyjnego określonego w ustawie z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2016 r. poz. 23, 868, 996, 1579 i 2138 oraz z 2017 r. poz. 935), postępowań określonych w działach IV, V i VI ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2017 r. poz. 201, 648, 768 i 935), postępowań, o których mowa w dziale V w rozdziale 1 ustawy z dnia 16 listopada 2016 r. o Krajowej Administracji Skarbowej (Dz. U. poz. 1947, ze zm.), oraz postępowań, do których mają zastosowanie przepisy powołanych ustaw; 4a) pisemne interpretacje przepisów prawa podatkowego wydawane w indywidualnych sprawach, opinie zabezpieczające i odmowy wydania opinii zabezpieczających; 5) akty prawa miejscowego organów jednostek samorządu terytorialnego i terenowych organów administracji rządowej; 6) akty organów jednostek samorządu terytorialnego i ich związków, inne niż określone w pkt 5, podejmowane w sprawach z zakresu administracji publicznej; 7) akty nadzoru nad działalnością organów jednostek samorządu terytorialnego; 8) bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadkach określonych w pkt 1-4 lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadku określonym w pkt 4a; 9) bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w sprawach dotyczących innych niż określone w pkt 1-3 aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczących uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa podjętych w ramach postępowania administracyjnego określonego w ustawie z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego oraz postępowań określonych w działach IV, V i VI ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa oraz postępowań, do których mają zastosowanie przepisy powołanych ustaw. Sądy administracyjne orzekają również w sprawach sprzeciwów od decyzji wydanych na podstawie art. 138 § 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego oraz w sprawach, w których przepisy ustaw szczególnych przewidują sądową kontrolę i stosują środki określone w tych przepisach (art. 3 § 2a i § 3 p.p.s.a.). W ocenie Sądu sprawa, której dotyczy skarga nie mieści się we właściwości rzeczowej sądu administracyjnego, określonej w art. 3 p.p.s.a. Przede wszystkim należy wyjaśnić, że przepisy ustawy z dnia 6 kwietnia 1990 r. o Policji (t. j. Dz. U. z 2017 r. poz. 2067) przewidują uprawnienie policjanta w służbie stałej do lokalu mieszkalnego w miejscowości, w której pełni służbę, lub w miejscowości pobliskiej, z uwzględnieniem liczby członków rodziny oraz ich uprawnień wynikających z przepisów odrębnych (art. 88 ustawy o Policji). Na lokale mieszkalne dla policjantów przeznacza się lokale będące w dyspozycji ministra właściwego do spraw wewnętrznych lub podległych mu organów (art. 90 ustawy o Policji). Przydział lokalu mieszkalnego, odmowa przydzielenia lokalu mieszkalnego i opróżnienie lokalu mieszkalnego następuje w formie decyzji administracyjnej (art. 95 ust. 1 – 4, art. 96 ust. 1 – 2 oraz art. 97 ust. 5 ustawy o Policji). Szczegółowe zasady przydziału, opróżniania i norm zaludnienia lokali mieszkalnych oraz przydziału i opróżniania tymczasowych kwater przeznaczonych dla policjantów zostały uregulowane w przepisach rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 18 maja 2005 r. (t. j. Dz. U. z 2013 r. poz. 1170). W przepisach prawa powszechnie obowiązującego brak jest natomiast regulacji określającej tryb i zasady zrzekania się prawa do dyspozycji lokalem mieszkalnym przez organy Policji. Zrzeczenie się przez organ prawa do dysponowania lokalem nie następuje w drodze decyzji administracyjnej lub postanowienia. Pisma Komendanta Wojewódzkiego Policji w przedmiocie zrzeczenia się prawa do dyspozycji lokalem nie można traktować jako decyzji czy też postanowienia, skoro przepisy prawa nie nakazują organowi wydawać w tych sprawach tego rodzaju rozstrzygnięcia. Pismo Komendanta Wojewódzkiego Policji nie stanowi również aktu, o którym mowa w art. 3 § 2 pkt 4 p.p.s.a. Tego typu akty lub czynności muszą spełniać następujące przesłanki: nie mają charakteru decyzji lub postanowienia, są podejmowane w sprawach indywidualnych, muszą mieć charakter publicznoprawny, dotyczą uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa. Ostatnia przesłanka oznacza, że musi istnieć ścisły i bezpośredni związek między działaniem lub zaniechaniem określonego działania organu administracji a możliwością realizacji uprawnienia (obowiązku) wynikającego z przepisu prawa przez podmiot niepowiązany organizacyjnie z organem wydającym dany akt lub podejmującym daną czynność (J. P. Tarno, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Komentarz, Warszawa 2006, s. 29-30). Natomiast pismo Komendanta Wojewódzkiego Policji nie dotyczy żadnego uprawnienia skarżącego, a jedynie przekazuje do dyspozycji Gminy lokal mieszkalny, stanowiący jej własność (por. postanowienie NSA w Warszawie z dnia 3 lipca 2009 r. sygn. akt I OSK 834/2009, postanowienie WSA w Poznaniu z dnia 23 marca 2010 r. sygn. akt IV SA/Po 176/10, postanowienie WSA we Wrocławiu z dnia 8 października 2010 sygn. akt IV SAB/Wr 46/10, postanowienie WSA we Wrocławiu z dnia 5 grudnia 2011 r. sygn. akt IV SAB/Wr 105/11, postanowienie WSA w Gliwicach z dnia 29 lipca 2013 r. sygn. akt IV SA/Gl 543/13). Zrzeczenie prawa do dyspozycji lokalem może przybrać postać oświadczenia woli właściwego organu, które jest instytucją prawa cywilnego i nie podlega kontroli sądu administracyjnego. Zatem zrzeczenie się przez Komendanta Policji dyspozycji do lokalu należącego do Gminy ma charakter jednostronnej czynności cywilnoprawnej, a w braku porozumienia stron mogą one żądać rozstrzygnięcia powstałych sporów przez Sąd powszechny (por. postanowienie NSA z dnia 1 kwietnia 2011 r. sygn. akt I OSK 869/10). W związku zatem z dokonanym na wstępie wyliczeniem spraw należących do właściwości sądów administracyjnych, niewątpliwe jest, że pismo Komendanta nie podlega kontroli sądowoadministracyjnej. W tej sytuacji, na podstawie art. 58 § 1 pkt 1 p.p.s.a., skarga jako niedopuszczalna podlegała odrzuceniu, o czym orzeczono w sentencji postanowienia.