IV SA/Wa 370/16

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Anna Szymańska po rozpoznaniu w dniu 22 sierpnia 2017 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku A. W. o przywrócenie terminu do złożenia wniosku o przyznanie prawa pomocy w zakresie obejmującym ustanowienie adwokata w sprawie ze skargi A. W. na decyzję Prezesa Instytutu Pamięci Narodowej - Komisji Ścigania Zbrodni przeciwko Narodowi Polskiemu z dnia [...] grudnia 2015 r. nr [...] w przedmiocie odmowy potwierdzenia statusu działacza opozycji antykomunistycznej lub osoby represjonowanej z powodów politycznych postanawia: odrzucić wniosek.

W dniu 1 lipca 2016 r. (k. 67) skarżący wniósł o przyznanie mu prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia adwokata. Pismem z dnia 21 lipca 2016 r. (k. 71) wezwano skarżącego do złożenia wniosku o przyznanie prawa pomocy na urzędowym formularzu PPF, w terminie 7 dni pod rygorem pozostawienia wniosku bez rozpoznania. Wezwanie, do którego dołączono odpowiedni formularz, doręczono stronie w 25 lipca 2016 r. (k. 72). Referendarz sądowy zarządzeniem z dnia 4 listopada 2016 r. pozostawił wniosek bez rozpoznania (k. 106), ponieważ skarżący nie złożył wniosku o przyznanie prawa pomocy na urzędowym formularzu. Pismem z dnia 25 listopada 2016 r. skarżący wniósł sprzeciw od powyższego zarządzenia wraz z wnioskiem o przywrócenie terminu do złożenia wniosku o przyznanie prawa pomocy w zakresie obejmującym ustanowienie adwokata (k. 121). Postanowieniem z 17 lutego 2017 r. (k. 129) Sąd utrzymał w mocy zarządzenie referendarza sądowego z 4 listopada 2016 r. Ponadto, zgodnie z zarządzeniem z dnia 17 lutego 2017 r. wezwano skarżącego do uzupełnienia braku formalnego wniosku o przywrócenie terminu poprzez nadesłanie wniosku o przyznanie prawa pomocy na urzędowym formularzu, w terminie 7 dni pod rygorem pozostawienia wniosku bez rozpoznania, a także uprawdopodobnienie okoliczności wskazujących na brak winy w uchybieniu terminu do złożenia wniosku o przyznanie prawa pomocy na urzędowym formularzu. Zarządzeniem z dnia 10 marca 2017 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie pozostawił bez rozpoznania wniosek o przywrócenie terminu do złożenia wniosku o przyznanie prawa pomocy w zakresie obejmującym ustanowienie adwokata. W uzasadnieniu Sąd wskazał, że powyższe wezwanie nie zostało przez skarżącego wykonane. Postanowieniem z dnia 17 maja 2017 r. sygn. akt II OZ 486/17 Naczelny Sąd Administracyjny uchylił zaskarżone zarządzenie, bowiem wraz z wezwaniem do usunięcia braku formalnego wniosku o przywrócenie terminu nie został doręczony skarżącemu odpowiedni urzędowy formularz wniosku o przyznanie prawa pomocy. Zgodnie z zarządzeniem z dnia 5 czerwca 2017 r. wezwano skarżącego do usunięcia braku formalnego wniosku z dnia 25 listopada 2016 r. o przywrócenie terminu do złożenia wniosku o przyznanie prawa pomocy w zakresie ustanowienia adwokata, w terminie 7 dni pod rygorem pozostawienia wniosku bez rozpoznania, przez złożenie wniosku o przyznanie prawa pomocy na urzędowym formularzu. Do wezwania dołączono formularz PPF. Jak wynika z akt sprawy, wezwanie doręczono skarżącemu w dniu 9 czerwca 2017 r. W zakreślonym terminie, w dniu 16 czerwca 2017 r. skarżący nadesłał wniosek o przyznanie prawa pomocy złożony na urzędowym formularzu. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje. Zgodnie z art. 86 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przez sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2016 r., poz. 718 ze zm.), dalej jako p.p.s.a., jeżeli strona nie dokonała w terminie czynności w postępowaniu sądowym bez swojej winy, sąd na jej wniosek postanowi przywrócenie terminu. Stosownie do art. 86 § 2 p.p.s.a., przywrócenie terminu nie jest jednak dopuszczalne, jeżeli uchybienie terminu nie powoduje dla strony ujemnych skutków w zakresie postępowania sądowego. Z kolei w myśl art. 88 p.p.s.a., spóźniony lub z mocy ustawy niedopuszczalny wniosek o przywrócenie terminu sąd odrzuci na posiedzeniu niejawnym. Przenosząc powyższe rozważania na grunt niniejszej sprawy, Sąd stwierdza, że wniosek skarżącego o przywrócenie terminu do złożenia wniosku o przyznanie prawa pomocy jest niedopuszczalny, albowiem uchybienie terminowi nie powoduje dla niego ujemnych skutków w postępowaniu sądowym (por. postanowienie NSA z dnia 16 października 2009 r., sygn. akt II FZ 421/09, dostępne: www.orzeczenia.nsa.gov.pl). Podkreślenia wymaga, że przepisy p.p.s.a. nie zakreślają terminów, które zawężałyby okres, w jakim strona może wystąpić z wnioskiem o przyznanie prawa pomocy. Zgodnie z art. 243 § 1 p.p.s.a., prawo pomocy może być przyznane stronie na jej wniosek złożony przed wszczęciem postępowania lub w toku postępowania. Z treści cytowanego przepisu wynika zatem, że strona ma możliwość złożenia wniosku o przyznanie prawa pomocy na każdym etapie postępowania, aż do jego prawomocnego zakończenia. Ustawa nie określa terminu, w jakim wniosek o przyznanie prawa pomocy powinien zostać złożony, jak również nie określa dopuszczalnej ilości takich wniosków. Tym samym, strona nie traci możliwości złożenia kolejnego wniosku o przyznanie prawa pomocy, a uchybienia zaistniałe w tym przedmiocie nie powodują utraty możliwości ponownego żądania przyznania prawa pomocy (por. postanowienie NSA z dnia 27 czerwca 2017 r., sygn. akt II GZ 475/17, dostępne: www.orzeczenia.nsa.gov.pl). Bez względu na pozostawienie wniosku o przyznanie prawa pomocy bez rozpoznania, strona ma w dalszym ciągu możliwość złożenia kolejnego wniosku w tym przedmiocie, jak również prawo do jego rozpatrzenia. W niniejszej sprawie, rozstrzygnięcie w zakresie pozostawienia wniosku o przyznanie prawa pomocy bez rozpoznania nie powoduje zatem dla skarżącego żadnych ujemnych skutków. Jedyną sytuacją, kiedy złożenie wniosku o przyznanie prawa pomocy w toku postępowania sądowoadministracyjnego doznaje ograniczenia, jest sytuacja, w której wniosek taki złożony jest po bezskutecznym upływie terminu do uiszczenia wpisu sądowego od skargi. W takim bowiem przypadku pozostaje on bez wpływu na wezwanie do jego uiszczenia, a więc nie uchyla skutków prawomocnego zarządzenia o wezwaniu do uiszczenia wpisu sądowego na toczące się postępowanie (por. postanowienie NSA z dnia 28 maja 2010 r., sygn. akt II FSK 1003/10; postanowienie NSA z dnia 11 kwietnia 2013 r., sygn. akt I OSK 536/13, dostępne: www.orzeczenia.nsa.gov.pl). Taka sytuacja jednak w niniejszej sprawie nie zachodzi. W konsekwencji Sąd stwierdza, że wniosek skarżącego o przywrócenie terminu do wniesienia wniosku o przyznanie prawa pomocy jest niedopuszczalny, a tym samym podlega odrzuceniu. Z tych przyczyn, na podstawie art. 88 w związku z art. 86 § 2 p.p.s.a., Sąd orzekł, jak w sentencji postanowienia