IV SA/Wa 806/17

Starszy referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie - Monika Stępkowska - Bigiej po rozpoznaniu w dniu 4 sierpnia 2017 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku S. C. o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata w sprawie ze skargi S. C. na decyzję Prezesa Instytutu Pamięci Narodowej Komisji Ścigania Zbrodni Przeciwko Narodowi Polskiemu z dnia [...] stycznia 2017 r. nr [...] w przedmiocie odmowy potwierdzenia spełniania warunków do ubiegania się o status działacza opozycji antykomunistycznej lub osoby represjonowanej z w powodów politycznych postanawia 1) odmówić zwolnienia od kosztów sądowych w kwocie 100 zł, już uiszczonych tytułem wpisu od skargi i w pozostałym zakresie zwolnić od kosztów sądowych; 2) ustanowić dla S. C. adwokata.

S. C. (dalej jako: "skarżący") wniósł skargę na decyzję Prezesa Instytutu Pamięci Narodowej Komisji Ścigania Zbrodni Przeciwko Narodowi Polskiemu z dnia [...] stycznia 2017 r. w przedmiocie odmowy potwierdzenia spełniania warunków do ubiegania się o status działacza opozycji antykomunistycznej lub osoby represjonowanej z w powodów politycznych Zarządzeniem Przewodniczącej Wydziału IV z dnia 23 marca 2017 r. skarżący został wezwany do uiszczenia wpisu w wysokości 100 zł. Wezwanie to zostało mu doręczone w dniu 18 kwietnia 2017 r. W dniu 21 kwietnia 2017 r. (data nadania pisma w urzędzie pocztowym) skarżący zwrócił się do Sądu z wnioskiem o przyznanie prawa pomocy. Natomiast w dniu 24 kwietnia 2017 r. skarżący uiścił wpis sądowy w wysokości 100 zł. Skarżący zwrócił się o zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata. Z informacji zawartych na urzędowym formularzu PPF z dnia 19 maja 2017 r. oraz dodatkowych dokumentów i informacji nadesłanych przy piśmie z dnia 28 lipca 2017 r. w uzupełnieniu wniosku wynika, że skarżący prowadzi gospodarstwo domowe wspólnie z żoną. Jest właścicielem domu o pow. 110 m2 (wymaga generalnego remontu) i działki rolnej o pow. 29,78 ara. Nie posiada zasobów pieniężnych ani przedmiotów wartościowych. Skarżący otrzymuje świadczenie emerytalne w wysokości 2092 zł, zaś jego żona – w wysokości 821,74 zł. Skarżący podał, że koszty utrzymania domu (40-letniego, wymagającego ciągłych napraw i generalnego remontu) wynoszą ok. 1000 – 1200 zł miesięcznie. Skarżący jest osobą starszą i schorowaną (do pism dołączył kopie dokumentów medycznych potwierdzających zły stan zdrowia). Wydatki na leki i leczenie wynoszą ok. 500 – 800 zł miesięcznie. Rozpoznając wniosek o prawo pomocy zważono, co następuje: Stosownie do art. 246 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2016r., poz. 718 ze zm.), zwanej dalej P.p.s.a., prawo pomocy może być przyznane osobie fizycznej w zakresie całkowitym, gdy wykaże ona, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania. Natomiast prawo pomocy w zakresie częściowym przysługuje osobie, która wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku koniecznego dla siebie i rodziny (art. 246 § 1 pkt 2 P.p.s.a.). W rozpatrywanej sprawie, z informacji przedstawionych przez skarżącego wynika, że wraz z żoną uzyskują dochody (z tytułu świadczeń emerytalnych) w wysokości 2913 zł (łącznie). Według oświadczenia skarżącego stosunkowo duże kwoty przeznaczane są na utrzymanie domu (ok. 1000 zł) oraz leczenie i lekarstwa (ok. 500 – 800 zł). Skarżący podniósł także, że jest osobą schorowaną, miałby trudności ze stawiennictwem na rozprawie przez WSA w Warszawie ze względu na zły stan zdrowia. Biorąc pod uwagę powyższe, a także aktualny poziom cen i opłat za dobra i usługi utrzymania koniecznego należało uznać, że skarżący wykazał, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów związanych z niniejszym postępowaniem bez uszczerbku utrzymania koniecznego. Należy jednak mieć na uwadze, że skarżący uiścił wpis sądowy w wysokości 100 zł. Zatem w tej sytuacji za uzasadnione uznano zwolnienie skarżącego od kosztów sądowych ponad uiszczoną kwotę wpisu sądowego, bowiem posiadał środki na dokonanie tej opłaty. Powyższe oznacza, że skarżący nie będzie już obciążony jakimikolwiek kosztami sądowymi, tj. nie będzie musiał ponosić ewentualnych przyszłych kosztów, do uiszczenia których mógłby być zobowiązany na kolejnych etapach postępowania sądowoadministracyjnego. Ponadto mając na uwadze okoliczności związane ze stanem zdrowia skarżącego oraz mając na względzie wysokość uzyskiwanych dochodów w kontekście możliwości poniesienia kosztów ustanowienia profesjonalnego pełnomocnika we własnym zakresie, referendarz sądowy doszedł do wniosku, że należy przyznać skarżącemu prawo pomocy także w zakresie ustanowienia adwokata. Sytuacja materialna strony nie może bowiem ograniczać prawa strony do sądu lub powodować, że prawo to będzie iluzoryczne ze względu na nieporadność strony. Mając powyższe na uwadze, na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 oraz art. 258 § 2 pkt 7 P.p.s.a. orzeczono jak w sentencji postanowienia.