II OZ 486/17

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Andrzej Jurkiewicz po rozpoznaniu w dniu 17 maja 2017 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia A.W. na zarządzenie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 10 marca 2017 r. sygn. akt IV SA/Wa 370/16 pozostawiające bez rozpoznania wniosek o przywrócenie terminu do złożenia wniosku o przyznanie prawa pomocy w zakresie obejmującym ustanowienie adwokata w sprawie ze skargi A.W. na decyzję Prezesa Instytutu Pamięci Narodowej – Komisji Ścigania Zbrodni przeciwko Narodowi Polskiemu z dnia [...] grudnia 2015 r. nr [...] w przedmiocie odmowy potwierdzenia statusu działacza opozycji antykomunistycznej lub osoby represjonowanej z powodów politycznych postanawia: uchylić zaskarżone zarządzenie.

Zarządzeniem z dnia 10 marca 2017 r. IV SA/Wa 370/16 pozostawiono bez rozpoznania wniosek o przywrócenie terminu do złożenia wniosku o przyznanie prawa pomocy w zakresie obejmującym ustanowienie adwokata, w sprawie ze skargi A. W. na decyzję Prezesa Instytutu Pamięci Narodowej – Komisji Ścigania Zbrodni przeciwko Narodowi Polskiemu z dnia [...] grudnia 2015 r. w przedmiocie odmowy potwierdzenia statusu działacza opozycji antykomunistycznej lub osoby represjonowanej z powodów politycznych. Zarządzenie to zostało wydane w następującym stanie sprawy: Pismem z dnia 1 lipca 2016 r. skarżący A. W. złożył kolejny wniosek o przyznanie prawa pomocy. Pismem z dnia 21 lipca 2016 r. wezwano skarżącego do złożenia wniosku o przyznanie prawa pomocy na urzędowym formularzu PPF, w terminie 7 dni, pod rygorem pozostawienia wniosku bez rozpoznania. Wezwanie, do którego dołączono odpowiedni formularz, doręczono stronie w dniu 25 lipca 2016 r. W terminie otwartym do wykonania wezwania skarżący nie złożył wniosku o przyznanie prawa pomocy na urzędowym formularzu. Referendarz sądowy zarządzeniem z dnia 4 listopada 2016 r. pozostawił wniosek bez rozpoznania. Od powyższego zarządzenia skarżący wniósł sprzeciw. Postanowieniem z dnia 17 lutego 2017 r. Sąd utrzymał w mocy zarządzenie referendarza sądowego z dnia 4 listopada 2016 r. Jednocześnie w tym samym piśmie, w którym wniósł sprzeciw (w piśmie z dnia 25 listopada 2016 r.) skarżący złożył wniosek o przywrócenie terminu do złożenia wniosku o przyznanie prawa pomocy w zakresie obejmującym ustanowienie adwokata, nie dokonując jednak czynności, której nie dokonał w terminie – nie złożył wniosku o przyznanie prawa pomocy na urzędowym formularzu. W związku z tym skarżący został wezwany do dokonania powyższej czynności, w terminie 7 dni pod rygorem pozostawienia wniosku o przywrócenie terminu bez rozpoznania. Wezwanie zostało skarżącemu doręczone w dniu 23 lutego 2017 r., lecz nie zostało przez niego wykonane. Przepis art. 49 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2016 r., poz. 718 ze zm.), zwanej dalej "p.p.s.a.", stanowi, że jeżeli strona nie uzupełniła pisma w terminie, przewodniczący zarządza pozostawienie pisma bez rozpoznania. Dlatego też, na podstawie art. 49 § 2 p.p.s.a., zarządzeniem z dnia 10 marca 2017 r. zarządzono o pozostawieniu bez rozpoznania wniosku skarżącego o przywrócenie terminu do złożenia wniosku o przyznanie prawa pomocy w zakresie obejmującym ustanowienie adwokata. Odpis tego zarządzenia został doręczony skarżącemu w dniu 24 marca 2017r. (k. 145). W dniu 31 marca 2017 r. skarżący wniósł zażalenie na ww. zarządzenie z dnia 10 marca 2017 r., wskazując że nie otrzymał druku formularza wniosku o przyznanie prawa pomocy. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zażalenie zasługuje na uwzględnienie. W niniejszej sprawie zakwestionowanym zarządzeniem pozostawiono bez rozpoznania wniosek skarżącego o przywrócenie terminu do złożenia wniosku o przyznanie prawa pomocy w zakresie obejmującym ustanowienie adwokata z uwagi na to, że strona nie uzupełniła pisma w wyznaczonym terminie. Skarżący, mimo wezwania, nie dokonał czynności, której nie dokonał w terminie, tj. nie złożył wniosku o przyznanie prawa pomocy na urzędowym formularzu. Przepis art. 87 § 4 p.p.s.a. stanowi, że równocześnie z wnioskiem o przywrócenie terminu strona powinna dokonać czynności, której nie dokonała w terminie. W niniejszej sprawie niesporne jest, że składając wniosek o przewrócenie terminu do złożenia wniosku o przyznanie prawa pomocy na urzędowym formularzu skarżący nie dopełnił tej czynności, tj. nie złożył wniosku o przyznanie prawa pomocy na urzędowym formularzu. W związku z tym prawidłowo zarządzeniem z dnia 17 lutego 2017 r. nakazano wezwać skarżącego m.in. do uzupełniania w terminie siedmiu dni braku formalnego wniosku o przywrócenie terminu poprzez nadesłanie wniosku o przyznanie prawa pomocy na urzędowym formularzu, pod rygorem pozostawienia wniosku o przywrócenie terminu bez rozpoznania. Przy czym z akt sprawy nie wynika, by wraz z wezwaniem skarżącemu został doręczony odpowiedni urzędowy formularz. Norma § 2 ust. 3 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 19 sierpnia 2015 r. w sprawie określenia wzoru i sposobu udostępniania urzędowego formularza wniosku o przyznanie prawa pomocy w postępowaniu przed sądami administracyjnymi oraz sposobu dokumentowania stanu majątkowego, dochodów lub stanu rodzinnego wnioskodawcy (Dz.U. z 2015 r., poz. 1257) stanowi, iż w sytuacji gdy wniosek o przyznanie prawa pomocy nie został złożony przez stronę na urzędowym formularzu, przesyła się stronie formularz w celu jego wypełnienia. Mając zatem na uwadze, że skarżącemu wraz z wezwaniem do usunięcia braku formalnego wniosku o przywrócenie terminu nie został doręczony odpowiedni urzędowy formularz wniosku o przyznanie prawa pomocy, pozostawienie bez rozpoznania wniosku o przywrócenie terminu do złożenia wniosku o przyznanie prawa pomocy na urzędowym formularzu z tego powodu, że strona nie złożyła tego ostatniego wniosku o przyznanie prawa pomocy na urzędowym formularzu, należy uznać za przedwczesne. I, w ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego, nie ma tutaj znaczenia, że uprzednio, w toku postępowania, taki formularz w wykonaniu innego zarządzenia został skarżącemu doręczony. Mając na uwadze powyższe, na mocy art. 185 § 1 w zw. z art. 197 § 2 i art. 198 p.p.s.a., orzeczono jak w sentencji.