IV SA/Wa 287/14

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, w składzie następującym: Sędzia WSA - Teresa Zyglewska po rozpoznaniu w dniu 27 sierpnia 2014 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku S. S. o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych w sprawie ze skargi S. S. na postanowienie Ministra Spraw Wewnętrznych z dnia [...] stycznia 2014 r. nr [...] w przedmiocie odmowy wznowienia postępowania postanawia: - odmówić przyznania prawa pomocy.

S. S. (dalej "skarżący", "wnioskodawca") zwrócił się z wnioskiem o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym, obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych w niniejszej sprawie. Zarządzeniem z dnia 21 lutego 2014 r. referendarz sądowy wezwał skarżącego do uzupełnienia wniosku poprzez nadesłanie następujących dokumentów: a) wyciągów z posiadanych przez niego rachunków bankowych, z okresu ostatnich trzech miesięcy, ewentualnie oświadczenia o nieposiadaniu rachunków bankowych, b) dokumentu potwierdzającego wysokość świadczenia emerytalnego (np. odcinka wypłaty świadczenia z ostatniego miesiąca, bądź kopii decyzji właściwego organu emerytalno-rentowego o przyznaniu tego świadczenia), c) oświadczenia jaki skarżący ma tytuł prawny do lokalu, w którym mieszka (tj. czy jest właścicielem, współwłaścicielem, najemcą – jeżeli tak należy nadesłać kopię umowy najmu), d) kopii dokumentów (rachunków) wskazujących wysokość stałych miesięcznych opłat związanych z eksploatacją mieszkania (czynsz), opłat za gaz i energię oraz dokumentów wskazujących wysokość innych stałych miesięcznych wydatków związanych z utrzymaniem mieszkania, e) dokumentów (ewentualnie oświadczenia) potwierdzających zadłużenie skarżącego na 20 000 zł, w szczególności należy wskazać kiedy i u kogo skarżący zaciągnął dług, czy go aktualnie spłaca – jeżeli tak, to w jakich okresach oraz w jakiej wysokości oraz czy z tego powodu toczy się wobec niego postępowanie egzekucyjne. Wobec nieuzupełnienia wniosku o przyznanie prawa pomocy referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie postanowieniem z dnia 2 kwietnia 2014 r. odmówił skarżącemu przyznania prawa pomocy we wnioskowanym przez niego zakresie. Od postanowienia tego skarżący, w przewidzianym prawem terminie, wniósł sprzeciw. Na skutek wniesionego sprzeciwu zarządzeniem sędziego z dnia 25 kwietnia 2014 r. wezwano skarżącego do nadesłania wskazanych w zarządzeniu dokumentów, w terminie 7 dni od dnia otrzymania wezwania. Postanowieniem z dnia 20 maja 2014 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie odmówił skarżącemu prawa pomocy uznając, że wnioskodawca nie wykazał, że spełnia ustawowe przesłanki do przyznania mu tego prawa. Naczelny Sąd Administracyjny postanowieniem z dnia 24 czerwca 2014 r., sygn. akt II OZ 623/14, oddalił zażalenie skarżącego kwestionujące odmowę przyznania prawa pomocy z uwagi na brak wymaganej po stronie wnioskodawcy współpracy w wyjaśnieniu jego sytuacji majątkowej i osobistej. Na mocy prawomocnego postanowienia o odmowie przyznania prawa pomocy, pismem Sądu z dnia 1 lipca 2014 r. skarżący został wezwany do wykonania zarządzenia Przewodniczącego Wydziału z dnia 30 czerwca 2014 r. wzywającego go do uiszczenia wpisu sądowego od skargi, w terminie 7 dni, pod rygorem odrzucenia skargi. Wyżej wymienione wezwanie Sądu zostało doręczone skarżącemu w dniu 7 lipca 2014 r. W dniu 12 lipca 2014 r. (data nadania pisma w urzędzie pocztowym) skarżący wniósł zażalenie na wezwanie Sądu do uiszczenia wpisu sądowego od skargi. W zażaleniu tym zawarł kolejny wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych. Zarządzeniem z dnia 20 lipca 2014 r. skarżący został ponownie wezwany do uzupełnienia wniosku o przyznanie prawa pomocy, w terminie 7 dni, poprzez nadesłanie stosownych dokumentów potwierdzających jego aktualną sytuację majątkową i osobistą, w tym m.in.: kopii dokumentów (rachunków) wskazujących wysokość stałych miesięcznych opłat związanych z eksploatacją mieszkania oraz dokumentów wskazujących wysokość innych stałych miesięcznych wydatków, jak również dokumentów potwierdzających zadłużenie skarżącego na kwotę 20 000 zł. Przedmiotowe wezwanie zostało skarżącemu doręczone w dniu 28 lipca 2014 r. Skarżący w dniu 2 sierpnia 2014 r - w odpowiedzi na powyższe wezwanie - nadesłał pismo, w którym wskazał, że nie ma rachunków bankowych, a jedynym jego dochodem jest emerytura w wysokości 1109,46 zł (dowód: przekaz pocztowy potwierdzenia wypłaty świadczenia). Skarżący nie ustosunkował się do pozostałej części wezwania z dnia 22 lipca 2014 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje. Wniosek skarżącego o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych jest kolejnym wnioskiem w niniejszej sprawie. Pierwszy wniosek o przyznanie prawa pomocy w powyżej wskazanym zakresie został prawomocnie rozpoznany na mocy postanowienia Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 24 czerwca 2014 r. sygn. akt II OZ 623/14. Z treści art. 165 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r. poz. 270 ze zm.); zwanej dalej P.p.s.a. wynika, że postanowienia niekończące postępowanie w sprawie mogą być uchylane i zmieniane wskutek zmiany okoliczności sprawy, chociażby były zaskarżone, a nawet prawomocne. Zmiany okoliczności o jakich mowa w tym przepisie, uzasadniać mogą zmianę dotychczasowego rozstrzygnięcia. Ponowny wniosek złożony po uprawomocnieniu się postanowienia odmawiającego zwolnienia od kosztów sądowych podlega merytorycznemu rozpoznaniu, jednak w przypadku braku zmiany okoliczności powinien być oddalony (por. orzeczenie Sądu Najwyższego z 31 października 1935 r. C. I. 1775/35, PREiS 1936 r. z. 370). Wyżej wskazany pogląd został w pełni podzielony przez Naczelny Sąd Administracyjny w postanowieniu z 14 grudnia 2007 r., sygn. akt I FZ 533/07 (niepubl.). Podkreślenia wymaga, że instytucja prawa pomocy jest wyjątkiem od ogólnej zasady ustanowionej w art. 199 P.p.s.a., zgodnie z którą strony ponoszą koszty postępowania związane ze swym udziałem w sprawie, chyba że przepis szczególny stanowi inaczej. Ciężar wykazania okoliczności uzasadniających przyznanie prawa pomocy spoczywa na osobie składającej wniosek o jego przyznanie. Oznacza to, że powinna ona poczynić wszelkie kroki mające na celu uprawdopodobnienie tych okoliczności. W rozpoznawanej sprawie, biorąc pod uwagę, że pierwszy wniosek o przyznanie prawa pomocy został prawomocnie oddalony, strona skarżąca przy ponownym wniosku powinna uprawdopodobnić, że nowy wniosek został wniesiony w wyniku pogorszeniem się jej stanu majątkowego w stosunku do tego jaki istniał i został już prawomocnie oddalony. S. S. w kolejnym wniosku o przyznanie prawa pomocy nie przedstawił rzetelnie swojej sytuacji majątkowej. Wezwany po raz kolejny do uzupełnienia przedmiotowego wniosku o stosowne dokumenty i oświadczenia nie wykonał poprawnie zarządzenia Sądu z dnia 22 lipca 2014 r. W szczególności skarżący nie nadesłał żadnych dokumentów potwierdzających jego zadłużenie na kwotę 20.000 zł oraz obrazujących rzeczywiste wydatki miesięczne jakie skarżący ponosi. Z kolei argumentacja skarżącego zawarta w piśmie z dnia 2 sierpnia 2014 r., że "(...) mieszkanie w nowym apartamentowcu (...) kupiłem w ostatnim okresie więzienia mnie przez gang w obozie koncentracyjnym który gang zmienił na szpital psychiatryczny (...). Gotówkę miałem przypadkowo (...)" nie może być uznana jako uzupełnienie wniosku o przyznanie prawa pomocy z uwagi na jej małą wiarygodność. Na marginesie należy zaznaczyć, iż złożony przez skarżącego w dniu 2 sierpnia 2014 r. kolejny wniosek o przyznanie prawa pomocy został złożony wraz z zażaleniem na zarządzenie Przewodniczącego Wydziału IV wzywające skarżącego do uiszczenia wpisu sądowego od skargi. Stosownie do art. 227 § 2 P.p.s.a. od zażaleń przysługujących na zarządzenie przewodniczącego w przedmiocie kosztów sądowych, nie pobiera się opłat sądowych. Mając na uwadze powyższe na podstawie art. 165 P. p. s. a. w z w. z art. 246 § 1 pkt 2 P. p. s. a. należało orzec jak w sentencji postanowienia.