IV SA/Wa 235/18

Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie Michał Majcher po rozpoznaniu w dniu 3 sierpnia 2018 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku B. L. o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym obejmującym ustanowienie adwokata w sprawie ze skargi B.L. na decyzję Wojewody [...] z dnia [...] listopada 2017 r. nr [...] w przedmiocie odmowy wymeldowania z pobytu stałego postanawia: odmówić przyznania prawa pomocy

W dniu 24 kwietnia 2018 r. B. L. złożyła, na urzędowym formularzu, wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie obejmującym ustanowienie adwokata, w sprawie z jej skargi na decyzję Wojewody [...] z dnia [...] listopada 2017 r. nr [...] w przedmiocie odmowy wymeldowania z pobytu stałego. We wniosku Skarżąca oświadczyła, że od sierpnia 2017 r. mieszka sama, jest właścicielką dwóch domów – jeden o pow. 170 m2, drugi o pow. 127 m2. Jak oświadczyła nie posiada nieruchomości rolnych ani przedmiotów wartościowych. Zadeklarowała, że z tytuły wynajmu osiąga dochód od 4600 do 5950 zł netto miesięcznie. Jako zobowiązania i stałe wydatki wskazała: podatek od nieruchomości – 2500 zł rocznie, ubezpieczenie domu – 450 zł rocznie, leczenie – 500 zł miesięcznie, energia elektryczna - 176 zł miesięcznie, gaz - 500 zł miesięcznie, telefon – 80 zł miesięcznie, opłaty za ścieki – 120 zł miesięcznie, podatek skarbowy 550-650 zł rocznie. W piśmie z dnia 14 maja 2018 r. wezwano B. L. do nadesłania, w terminie 14 dni: wyciągów z posiadanych przez nią rachunków bankowych, kont oszczędnościowych, w tym kont i lokat dewizowych oraz lokat terminowych z okresu ostatnich sześciu miesięcy, w tym także kont i rachunków bankowych związanych z prowadzoną działalnością gospodarczą (handel obwoźny), kopii decyzji właściwych organu administracji określającej wysokość zobowiązań z tytułu podatku od nieruchomości/podatku rolnego/podatku leśnego za 2018 rok będących własnością lub współwłasnością Skarżącej, kopii dokumentów potwierdzających ponoszenie wydatków (za mieszkanie, media, leki itp.) za ostatnie 3 miesiące, kopie umowy (umów) najmu nieruchomości, z których osiąga dochód, kopię rocznego zeznania podatkowego za 2017 rok. W odpowiedzi na to wezwanie Skarżąca nadesłała kopie decyzji w sprawie wymiaru podatku od nieruchomości (551 zł kwartalnie i 139 zł kwartalnie), kopie umowy najmu (dwa lokale z czynszem na kwotę 2000 zł za lokal), kopie faktury za gaz, wyciągi z kont bankowych, kopię rocznego zeznania podatkowego za 2017 rok (PIT -28), fakturę za reklamę – 201,72 zł, fakturę za energię elektryczną – 174,39 zł miesięcznie, fakturę za ścieki – 176,36 zł miesięcznie, Referendarz sądowy zważył, co następuje: Stosownie do art. 246 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2018 r. poz. 1302 – dalej zwanej Ppsa) przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej w zakresie częściowym następuje gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Z konstrukcji tego przepisu wynika, że to na wnioskodawcy ciąży obowiązek wykazania, iż znajduje się w sytuacji materialnej uprawniającej do przyznania mu prawa pomocy. Instytucja przyznania prawa pomocy ma charakter wyjątkowy jest stosowana tylko w przypadkach osób, które wykażą, że znajdują się w trudnej sytuacji materialnej. Do osób tych można zaliczyć osoby rzeczywiście ubogie, które ze względu na okoliczności życiowe pozbawione są środków do życia bądź środki te są bardzo ograniczone i zaspokajają tylko podstawowe potrzeby życiowe (por. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 27 stycznia 2017 r., sygn. II OZ 25/17). Ponadto udzielenie stronie prawa pomocy w postępowaniu przed sądem administracyjnym jest formą jej dofinansowania z budżetu państwa i sprowadzać się powinno do przypadków, w których zdobycie środków na sfinansowanie jej udziału w postępowaniu sądowym jest rzeczywiście obiektywnie niemożliwe. Dopiero gdy środki, którymi dysponuje wnioskodawca, okażą się niewystarczające, można wystąpić o przyznanie prawa pomocy. Oceniając możliwości płatnicze Skarżącej z uwzględnieniem osiąganych przez nią dochodów w połączeniu z ponoszonymi wydatkami oraz zgromadzonym majątkiem Referendarz sądowy uznał, że nie zostały spełnione przesłanki do przyznania Skarżącej profesjonalnego pełnomocnika. Z ustalonego na podstawie formularz PPF oraz dokumentów nadesłanych przez Wnioskodawczynię jej stanu majątkowego wynika, że prowadzi samodzielne gospodarstwo domowe, utrzymuje się z wynajmu nieruchomości. Miesięczny dochód Skarżącej waha się od 4600 do 5950 zł netto. Z nadesłanych umów najmu wynika, że wynajmując dwa lokale użytkowe osiąga z tego tytułu dochód w wysokości 4000 zł (2x2000 zł). Z nadesłanych wyciągów z rachunków bankowych wynika zaś, że kwota czynszu jednego z tych lokali jest wyższa i wynosi ponad 2150 zł miesięcznie. Skarżąca w roku 2017 osiągnęła dochód w kwocie 72376 zł. Konieczne miesięczne wydatki wynoszą zaś ok 1900 zł miesięcznie (uwzględniając najwyższy rachunek za gaz, energię elektryczną, leki, podatki). Zestawiając zatem osiągany dochód z ponoszonymi wydatkami, nawet doliczając niewykazane przez Skarżącą koszty odzieży, wyżywienia, środków czystości, należy stwierdzić, że brak jest podstaw do przyjęcia, że nie jest ona w stanie wygospodarować dodatkowych środków na ustanowienie profesjonalnego pełnomocnika. Z nadesłanych dokumentów wynika również, że Skarżąca ponosi koszty reklamy - serwisy internetowe w kwocie 200 zł dotyczące oferowanych przez nią noclegów. Oprócz zatem kosztów wynajmu 2 lokali użytkowych Skarżąca uzyskuje również środki z tytułu wynajmu pokoi/kwater. Zresztą potwierdza to wyciąg z rachunku bankowego (przelew z 9 marca 2018 r. za wynajęcie kwatery pracowniczej). Z uwagi na to, że na rachunkach bankowych nie odnotowano wpłat z tytuły wynajmu jednego z lokali (zakład kosmetyczno – fryzjerski) należy również przyjąć, że część czynszu Skarżąca otrzymuje w formie gotówki. Nadesłane rachunki nie potwierdzają również deklarowanego przez Skarżąca dochodu. Dlatego zdaniem Referendarza niska ilość środków na rachunku bankowym Skarżącej (konto komfort) nie może być wyznacznikiem jej możliwości płatniczych. Ponadto na koncie oszczędnościowym posiadała środki w wysokości 2554 zł (stan na dzień 30 maja 2018 r. W sytuacji, gdy Skarżąca otrzymuje regularne wpłaty z tytuły wynajmu nieruchomości, posiada również oszczędności trudno jest przyjąć, że nie jest ona w stanie wygospodarować kosztów postępowania na sfinansowanie swojego udziału w niniejszym postępowaniu. W tej sytuacji należało uznać, że Wnioskodawczyni nie wykazała, że znajduje się w sytuacji materialnej uprawniającej do przyznania prawa pomocy we wnioskowanym zakresie. Na marginesie jedynie należy zaznaczyć, że Skarżąca przekreśliła w formularzu pkt 12 zawierający oświadczenie, że nie pozostaje w stosunku prawnym z profesjonalnym pełnomocnikiem. Zgodnie natomiast z 246 § 3 Ppsa adwokata, radcę prawnego, można ustanowić dla strony, która nie zatrudnia lub nie pozostaje w innym stosunku prawnym z adwokatem, radcą prawnym, doradcą podatkowym lub rzecznikiem patentowym. Wobec tego brak stosownego oświadczenia jak również okoliczność pozostawania w stosunku prawnym z profesjonalnym pełnomocnikiem jest negatywną przesłanką przyznania prawa pomocy. W tym stanie rzeczy na podstawie art. 258 § 2 pkt 7 w zw. z art. 246 § 1 pkt 2 Ppsa orzeczono jak w sentencji.