IV SA/Wa 1849/16

Dnia 24 maja 2017 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie: Przewodniczący - sędzia WSA Łukasz Krzycki po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 24 maja 2017 r. sprzeciwu E. Z. od postanowienia starszego referendarza sądowego Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 30 marca 2017 r. o odmowie przyznania prawa pomocy w zakresie ustanowienia adwokata w sprawie ze skargi E. Z. na decyzję Ministra Infrastruktury i Budownictwa z dnia [...] maja 2016 r. nr [...] w przedmiocie ustalenia odszkodowania postanawia: utrzymać w mocy zaskarżone postanowienie.

Wyrokiem z 12 stycznia 2017 r. Sąd oddalił skargę. W dniu wydania wyroku Skarżąca złożyła na urzędowym formularzu wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie ustanowienia adwokata. W uzasadnieniu wniosku wskazała, że jej zarobki są niskie i wynoszą ok. 1400 zł. Jako osoby pozostające z nią we wspólnym gospodarstwie domowym wskazała dwóch pełnoletnich synów: P. Z. i M. Z.. Oświadczyła, że ten ostatni nie pracuje. Zarządzeniem z 13 stycznia 2017 r. wezwano Skarżącą do uzupełnienia wniosku w terminie 14 dni przez nadesłanie: - wyciągów z posiadanych przez nią rachunków bankowych, w tym kont i lokat dewizowych oraz lokat terminowych z okresu ostatnich trzech miesięcy (z historią dokonywanych w tym okresie operacji), - dokumentów potwierdzających wysokość uzyskiwanego dochodu, - dokumentów wskazujących wysokość wydatków ponoszonych na utrzymanie konieczne (przeciętnie w miesiącu), - oświadczenia, jaki Skarżąca (lub osoby pozostające z nią we wspólnym gospodarstwie domowym) ma tytuł prawny do mieszkania, w którym aktualnie przebywa (np. czy wynajmuje lokal) oraz czy i ewentualnie jakie koszty ponosi miesięcznie z tego tytułu; w przypadku wynajmowania mieszkania wezwano do przedstawienia kopii umowy najmu, - zaświadczenia z urzędu pracy o posiadaniu przez jej syna M. Z. statusu osoby bezrobotnej, - wyjaśnień, czy jej syn P. Z. pracuje - w takiej sytuacji wezwano do przedłożenia dokumentu wskazującego wysokość uzyskiwanych przez niego dochodów, np. zaświadczenia z zakładu pracy oraz wyciągów z rachunków bankowych za ostatnie trzy miesiące, a jeżeli nie pracuje - wezwano do przedstawienia zaświadczenia o posiadaniu statusu osoby bezrobotnej. Wezwanie zostało doręczone Skarżącej 26 stycznia 2017 r. i pozostało bez odpowiedzi. Postanowieniem z 30 marca 2017 r. starszy referendarz sądowy WSA w Warszawie odmówił przyznania prawa pomocy w zakresie ustanowienia adwokata. W uzasadnieniu postanowienia wskazano, co następuje. Zgodnie z zasadą wyrażoną w art. 199 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2016 r., poz. 718 ze zm.), zwanej dalej "P.p.s.a.", strona wnosząca do sądu pismo podlegające opłacie lub powodujące wydatki obowiązana jest do poniesienia kosztów postępowania. W postępowaniu sądowoadministracyjnym skarżący musi więc liczyć się z koniecznością poniesienia jego kosztów. Przyznanie prawa pomocy jest instytucją wyjątkową, przysługującą jedynie wtedy, gdy poniesienie kosztów przez stronę spowodowałoby u niej uszczerbek w środkach utrzymania koniecznego. Zgodnie z art. 246 § 1 pkt 2 P.p.s.a. przyznanie stronie prawa pomocy w zakresie częściowym jest możliwe, gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Stosownie do art. 252 § 1 P.p.s.a. osoba fizyczna, która ubiega się o przyznanie prawa pomocy, jest zobowiązana do złożenia oświadczenia dotyczącego jej stanu majątkowego oraz podania dokładnych danych o stanie rodzinnym. Z kolei art. 255 P.p.s.a. stanowi, że jeżeli oświadczenie strony zawarte we wniosku okaże się niewystarczające do oceny jej stanu majątkowego i możliwości płatniczych oraz stanu rodzinnego lub budzi wątpliwości, strona jest zobowiązana złożyć na wezwanie, w zakreślonym terminie, dodatkowe oświadczenie lub przedłożyć dokumenty źródłowe dotyczące jej stanu majątkowego, dochodów lub stanu rodzinnego. Wnioskodawca powinien więc wykazać, przedstawiając odpowiednie argumenty i dowody (m. in. z dokumentów źródłowych świadczących o krytycznej sytuacji finansowej), że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania. Skarżąca nie wykazała, aby spełniała przesłanki uprawniające do udzielenia jej prawa pomocy. Z podanych przez nią informacji na urzędowym formularzu wynika jedynie, że uzyskuje dochód w wysokości ok. 1400 zł i mieszka wraz z dwoma pełnoletnimi synami, z których jeden nie pracuje. W tej sytuacji należało wezwać Skarżącą do nadesłania wyciągów z kont bankowych, dokumentów potwierdzających wysokość uzyskiwanych przez nią dochodów, udokumentowania wydatków, wyjaśnienia sytuacji mieszkaniowej, nadesłania zaświadczenia z urzędu pracy, wyjaśnienia sytuacji majątkowej i zawodowej drugiego syna. Wezwanie doręczono skarżącej 26 stycznia 2017 r. zakreślając czternastodniowy termin do jego wykonania, który upłynął bezskutecznie 9 lutego 2017 r. Skarżąca nie odpowiedziała na wezwanie. Tym samym należy uznać, że nie wykazała, że jej sytuacja materialna uzasadnia przyznanie prawa pomocy we wnioskowanym zakresie, bowiem przedstawione przez nią informacje nie wskazują, że nie jest ona w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego. Skarżąca wniosła sprzeciw od powyższego postanowienia. W uzasadnieniu sprzeciwu odnośnie swej sytuacji materialnej wskazała, że nie stać ją na prywatnego adwokata. Sąd zważył, co następuje. Rozpoznając sprzeciw od postanowienia referendarza sądowego, sąd wydaje postanowienie, w którym zaskarżone postanowienie zmienia albo utrzymuje w mocy (art. 260 § 1 P.p.s.a.). Sąd rozpoznaje sprawę na posiedzeniu niejawnym (art. 260 § 3 P.p.s.a.). Sąd w całości podziela stanowisko zawarte w zaskarżonym postanowieniu. W związku z jego szczegółowym przytoczeniem powtarzanie jego byłoby zbędne. Odnosząc się do argumentu zawartego w uzasadnieniu sprzeciwu należy wskazać, że Skarżąca nie wykazała, aby nie stać ją było na prywatnego adwokata. Samo stwierdzenie w uzasadnieniu sprzeciwu, że tak jest, nie oznacza, że rzeczywiście nie ma ona możliwości skorzystania z pomocy adwokata we własnym zakresie, gdyż na wezwanie nie wykazała tej okoliczności stosownymi dokumentami. W świetle powyższego Sąd postanowił, jak w sentencji na podstawie art. 260 § 1 i 3 w zw. z art. 246 § 1 pkt 1 P.p.s.a.