IV SA/Wa 1352/14

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie: Przewodniczący: Sędzia WSA Teresa Zyglewska po rozpoznaniu w dniu 28 sierpnia 2014 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku A. S. o przyznanie prawa pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie radcy prawnego lub adwokata w sprawie ze skargi A. S. na zachowania Szefa Kancelarii Prezesa Rady Ministrów w przedmiocie konkursów/zatrudnienia na wyższym stanowisku w korpusie służby cywilnej postanawia: odmówić przyznania prawa pomocy.

A. S. w piśmie z dnia 16 maja 2014 r. wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę "(...) na zachowania (decyzje, postanowienia, inne akty lub czynności lub bezczynność itp. itd.) organu czyli Szefa Kancelarii Prezesa Rady Ministrów (jako następcy prawnego byłego Szefa Służby Cywilnej) w przedmiocie konkursów/zatrudnienia na wyższym stanowisku w korpusie służby cywilnej zawarte we wszelkich pismach w sprawie n/w konkursów (...)". Skarżący wniósł o określenie uprawnień oraz obowiązków organów w tym zakresie tj. zatrudnienie go na stanowisku: 1) dyrektora [...] – konkurs [...], 2) zastępcy dyrektora [...] – konkurs [...], 3) zastępcy dyrektora [...] – konkurs [...], 4) dyrektora [...] – konkurs [...], 4) dyrektora [...] – konkurs [...]. W piśmie z dnia 16 lipca 2014 r. skarżącego wezwano do uzupełnienia braku formalnego skargi w terminie 7 dni pod rygorem jej odrzucenia poprzez wskazanie zaskarżonej decyzji, postanowienia, innego aktu lub czynności Szefa Kancelarii Prezesa Rady Ministrów (wskazano, że należy podać datę i numer zaskarżonej decyzji, postanowienia, innego aktu lub czynności), bądź wskazanie, jakiego wniosku skarżącego dotyczy bezczynność Szefa Kancelarii Prezesa Rady Ministrów (wskazano, że należy podać datę i osnowę wniosku). Wezwanie doręczono A. S. w dniu 1 sierpnia 2014 r. (zwrotne potwierdzenie odbioru znajduje się na karcie nr 17 akt sprawy). W dniu 8 sierpnia 2014 r. (data stempla pocztowego) skarżący złożył do akt sprawy pismo z tej samej daty, w którym – z związku z wezwaniem z dnia 16 lipca 2014 r. – podniósł, że "(...) sądownictwo administracyjne jak dotąd przez bez mała czternaście lat nie było w stanie poprawnie rozpoznać nawet jednej mojej skargi w przedmiocie konkursu na wyższe stanowisko w korpusie służby cywilnej [...]". Stwierdził "(...) w związku z otrzymaniem rzeczonego wezwania nasiliły się u mnie dolegliwości, stany lękowe i boję się i nic z wezwania nie rozumiem, a może rozumiem aż za bardzo albo nie to co trzeba [...]". Nadmienił, że organ administracji, przesyłając jego skargę do Sądu, przedłożył akta pięciu postępowań administracyjnych. Wobec powyższego, określając siebie jako nieporadnego prawnie, skarżący wniósł o ustanowienie pełnomocnika z urzędu, "(...) który w sposób prawidłowy, wysoce profesjonalny usunie braki formalne skargi po zapoznaniu się z aktami [...]". Do pisma z dnia 8 sierpnia 2014 r. skarżący dołączył wypełniony i podpisany formularz wniosku o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym, obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie radcy prawnego lub adwokata. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje. Zgodnie z brzmieniem art. 245 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.), dalej powoływanej również jajko ppsa, prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym lub częściowym. Prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego (§ 2). Jednakże stosownie do treści art. 247 ppsa prawo pomocy nie przysługuje stronie w razie oczywistej bezzasadności jej skargi. O oczywistej bezzasadności skargi można mówić wówczas, gdy bez konieczności dokonywania głębszej analizy stanu faktycznego i prawnego sprawy, jest zupełnie oczywiste, iż skarga nie może zostać uwzględniona. Przy czym stwierdzenie przez sąd oczywistej bezzasadności skargi powoduje, że skarga taka podlegać będzie oddaleniu bądź odrzuceniu. Wskazany przepis nie różnicuje przyczyn bezzasadności skargi, należy zatem stwierdzić, że prawo pomocy nie przysługuje zarówno w razie oczywistej bezzasadności skargi z przyczyn procesowych jak i z przyczyn uregulowanych w przepisach materialnoprawnych (por. J.P. Tarno. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz. Wyd. 2, s.509.). W niniejszej sprawie zachodzi sytuacja oczywistej bezzasadności skargi z przyczyn procesowych. Zgodnie z art. 58 § 1 pkt 3 ppsa sąd odrzuca skargę, gdy nie uzupełniono w wyznaczonym terminie jej braków formalnych. Stosownie natomiast do treści art. 57 § 1 ppsa skarga wnoszona do sądu administracyjnego powinna czynić zadość wymaganiom pisma w postępowaniu sądowym, a ponadto zawierać: 1) wskazanie zaskarżonej decyzji, postanowienia, innego aktu lub czynności; 2) oznaczenie organu, którego działania, bezczynności lub przewlekłego prowadzenia postępowania skarga dotyczy; 3) określenie naruszenia prawa lub interesu prawnego. Skarga A. S. z dnia 16 maja 2014 r. "na zachowania" Prezesa Kancelarii Rady Ministrów niewątpliwie nie spełnia wymogu wskazanego w art. 57 § 1 pkt 1 ppsa. Skarżący określił bowiem przedmiot zaskarżenia ogólnie, wskazując, że obejmuje nim: "decyzje, postanowienia, inne akty lub czynności lub bezczynność itp. itd." w przedmiocie konkursów/zatrudnienia na wyższym stanowisku w korpusie służby cywilnej zwarte we wszelkich pismach w sprawie wymienionych przez niego – przywołanych powyżej – konkursów na wyższe stanowiska w służbie cywilnej. Dlatego, opisanym wyżej wezwaniem z dnia 16 lipca 2014 r., strona została wezwana do uzupełnienia braku formalnego skargi poprzez jednoznaczne określenie przedmiotu zaskarżania, to jest wskazanie zaskarżonej decyzji, postanowienia, innego aktu lub czynności Szefa Kancelarii Prezesa Rady Ministrów, bądź wskazanie, jakiego wniosku skarżącego dotyczy bezczynność Szefa Kancelarii Prezesa Rady Ministrów. W wezwaniu zawarto pouczenie o treści zarówno art. 57 § 1, jak i o treści art. 58 § 1 ppsa. Siedmiodniowy termin na wykonanie rzeczonego wezwanie upłynął w dniu 8 sierpnia 2014 r. Jak dotąd A. S. nie określił przedmiotu zaskarżania zgodnie z wystosowanym do niego wezwaniem, a zatem w sposób odpowiadający wymogowi przewidzianemu w art. 57 § 1 pkt 1 ppsa. Nie uzupełnił więc w wyznaczonym terminie braku formalnego wniesionej skargi. W konsekwencji przedmiotowa skarga "na zachowania Szefa Kancelarii Prezesa Rady Ministrów" podlega odrzuceniu. Jako oczywiście bezzasadna skutkuje ona oddaleniem wniosku o przyznanie prawa pomocy. Podobne stanowisko zajmował już Naczelny Sąd Administracyjny np. w postanowieniach: z dnia 18 czerwca 2008 r. sygn. akt II OZ 608/08 i z dnia 23 kwietnia 2008 r. sygn. akt I OZ 284/08 (Niepublikowane. Dostępne: http://orzeczenia.nsa.gov.pl). Odnosząc się do pisma A. S. z dnia 8 sierpnia 2014 r., po pierwsze należy zaznaczyć, że powołany wyżej art. 57 § 1 ppsa jest konsekwencją zasady skargowości. Wynika z niego, że tylko strona skarżąca w skardze może wskazać przedmiot zaskarżenia, który podlegać będzie kontroli sądu administracyjnego. Ani Sąd, ani organ administracji, za pośrednictwem którego strona wniosła skargę, ani ktokolwiek inny nie jest uprawniony do określenia przedmiotu zaskarżenia za skarżącego. To ta strona postępowania decyduje, który konkretnie akt lub czynność albo bezczynność będą przedmiotem kontroli legalności dokonywanej przez sąd administracyjny. Pomoc prawna – także w zakresie ustanowienia pełnomocnika z urzędu - udzielna jest w sprawie. Zatem skarżący, ubiegając się o przyznanie prawa pomocy (czy to w toku, czy to przed wszczęciem postępowania), zobligowany jest najpierw określić przedmiot zaskarżenia. Po drugie, zauważając, że A. S. określił siebie jako osobę nieporadną prawnie, należy zauważyć, że jak sam skarżący pośrednio wskazuje w piśmie z dnia 8 sierpnia 2014 r., od kilkunastu lat wszczyna on postępowania przed sądami administracyjnymi. Od początku funkcjonowania Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie (1 stycznia 2004 r.) zarejestrowano w nim przeszło 500 spraw wszczętych skargami lub wnioskami A. S. W toku postepowań w tych sprawach skarżący wielokrotnie składał do akt różnego rodzaju pisma procesowe, niejednokrotnie posługując się fachową terminologią prawniczą i obszerną argumentacją z odniesieniem się do przepisów wielu aktów pranych, w szczególności ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Co więcej, Sądowi z urzędu wiadome jest, że skarżący posiada wykształcenie prawnicze i ekonomiczne. Powyższe okoliczności dają podstawę, by twierdzić, że A. S. jest w stanie określić przedmiot zaskarżenia objęty skargą z dnia 16 maja 2014 r. w sposób odpowiadający wymogom przewidzianym w art. 57 § 1 ppsa. W tym stanie rzeczy, na podstawie art. 247 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie orzekł, jak w postanowieniu.