Wróć do: Orzeczenia NSA

Sygnatura

IV SA/Po 140/17

Wyrok WSA w Poznaniu z 18 maja 2017 r., IV SA/Po 140/17 – warunki zabudowy terenu

Wynik

Uchylono zaskarżoną decyzję

Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu
Data orzeczenia
18 maja 2017
Prawomocne
tak

Treść rozstrzygnięcia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Donata Starosta Sędziowie WSA Maciej Busz WSA Józef Maleszewski (spr.) Protokolant sekr. sąd. Agnieszka Walocha po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 18 maja 2017 r. sprawy ze skargi M. R. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia [...] grudnia 2016 r. nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania odwoławczego 1. uchyla zaskarżoną decyzję; 2. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] na rzecz skarżącego M. R. kwotę 500 zł (pięćset złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania.

Analiza z kontekstem sprawy

Co to orzeczenie oznacza dla Twojej sprawy?

Zapytaj o skutki rozstrzygnięcia, podstawę prawną albo argumenty do wykorzystania. AnyLawyer rozpocznie od tej konkretnej sprawy.

Zapytaj AnyLawyer o to orzeczenie

Uzasadnienie

Decyzją z [...] października 2016 r. nr [...] Wójt Gminy P., wskazując na art. 59 ust. 1, art. 60 ust. 1, art. 61 ust. 1 i 4, oraz art. 64, w związku z art. 4 ust. 2 pkt 2 ustawy z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym (Dz. U. z 2016 r. poz. 778 z późn. zm., dalej jako u.p.z.p.), na wniosek B. M. i J. M., ustalił warunki zabudowy dla inwestycji polegającej na przebudowie i rozbudowie budynku inwentarskiego - obory oraz zmianie sposobu użytkowania obiektu magazynowego na oborę, z infrastrukturą techniczną i zagospodarowaniem terenu w [...] W decyzji Wójt, oprócz określenia parametrów zabudowy, w szczególności wskazał, że zgodnie z wnioskiem inwestora inwestycja nie zalicza się do przedsięwzięć mogących potencjalnie znacząco oddziaływać na środowisko. W skutek realizacji przedsięwzięcia dotychczasowa obsada zwierząt w istniejącej oborze krów mlecznych zwiększy się o ok. 21 DJP, a w całym gospodarstwie zaplanowano zwiększenie obsady o ok. 35 DJP, zatem planowana rozbudowa budynku inwentarskiego nie będzie osiągać progów określonych w § 3 ust. 1 pkt 103 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 9 listopada 2010 r. w sprawie przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko (Dz. U. z 2016 r. poz. 71, dalej jako Rozporządzenie) - zgodnie z decyzją Wójta z dnia 18 marca 2016 r. umarzającą postępowanie w sprawie wydania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach. Od opisanej decyzji odwołanie wniósł M. R.. Napisał, że pismem Wójta z dnia [...] sierpnia 2016 r. został zawiadomiony o wszczęciu postępowania w sprawie wydania decyzji o warunkach zabudowy dla ww. inwestycji. Zaznaczył, że nie brał udziału w postępowaniu dotyczącym wydania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach i wskazał, że wniósł o wznowienie postępowania w sprawie wydania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach. Nadto bezskutecznie wnioskował o zawieszenie postępowania o wydanie decyzji ustalającej warunki zabudowy. Odwołujący się ocenił, że organ I instancji nie wziął pod uwagę art. 72 ust. 1 pkt 3 ustawy z dnia 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko (Dz. U. z 2016 r. poz. 353 z późn. zm., dalej jako u.u.i.ś), zgodnie z którym przed wydaniem decyzji o warunkach zabudowy powinna zostać wydana decyzja o środowiskowych uwarunkowaniach. Inwestycja nie została zaliczona przez organ do przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko i uznano, że wskutek realizacji przedsięwzięcia dotychczasowa obsada zwierząt w istniejącej oborze krów mlecznych zwiększy się o około 21 DJP, a w całym gospodarstwie zaplanowano zwiększenie obsady o około 35 DJP. Zatem błędnie przyjęto, że planowana rozbudowa budynku inwentarskiego nie będzie osiągać progów określonych w § 3 ust. 1 pkt 103 Rozporządzenia tj. 40 DJP. Odwołujący się podkreślił, że zgodnie z § 2 ust. 2 Rozporządzenia przedmiotowa inwestycja należy do przedsięwzięć mogących zawsze znacząco oddziaływać na środowisko ponieważ wymieniona jest w pkt 51 Rozporządzenia tj: chów lub hodowla zwierząt w liczbie nie mniejszej niż 210 DJP. Wnioskodawca już we wniosku założył, że zamierza posiadać ok. 191,7 DJP. W toku prowadzonego postępowania Odwołujący się nie zdołał poznać dokładnych wymiarów budynków istniejących i planowanych do budowy czy przekształcenia. Jednakże z akt sprawy dotyczącej wydania decyzji o warunkach zabudowy, jak również z pozyskanych ustnie informacji obliczył, iż powierzchnia wszystkich budynków inwentarskich po przebudowie i zmianie sposobu użytkowania wyniesie ok. 1560 m2, co oznacza, że maksymalna obsada dla tego gospodarstwa wynosi odpowiednio np.: w przypadku krów i jałówek ok. 350 DJP, w przypadku buhajów ok. 250 DJP. Ponadto organ błędnie przyjął, że planowana inwestycja ma być zlokalizowana poza obszarami chronionego krajobrazu i obszarami Natura 2000. Według danych Generalnej Dyrekcji Ochrony Środowiska całe gospodarstwo położone jest na terenie Parku Krajobrazowego [...] oraz znajduje się w obszarze Natura 2000 tj: [...] oraz w bezpośrednim sąsiedztwie obszaru mającego znaczenie dla wspólnoty: [...] Ponadto organ nie rozważył przed wydaniem decyzji, czy przedsięwzięcie może potencjalnie znacząco oddziaływać na ww. obszary Natura 2000 - na podstawie art. 96 u.u.i.ś. Organ błędnie przyjął, bez przeprowadzenia oceny oddziaływania na środowisko, że przedmiotowa inwestycja nie może być źródłem ponadnormatywnego oddziaływania na otoczenie, a jej ewentualna uciążliwość powinna zamknąć się na terenie inwestora. Odwołujący się wskazał, że już w chwili obecnej przy tak dużym skupisku i obsadzie zwierząt (inwestor posiada około [...] szt. bydła) na terenie posesji odwołującego się, jak i na terenie działek sąsiednich, panuje przenikliwy smród oraz ogromna plaga much, która nie pozwala na swobodne korzystanie z własnej nieruchomości. W takich warunkach nie ma możliwości ani przebywać w ogrodzie, ani otworzyć okna. Dalej odwołujący się napisał, że organ I instancji błędnie przyjął, że przebudowie ulega obiekt magazynowy, który tak naprawdę nigdy nie był magazynem, a od samego początku był oborą. Powyższe zostało potwierdzone w decyzji Wójta umarzającej postępowanie w sprawie wydania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach dla przedmiotowego przedsięwzięcia. Ponadto dla tego gospodarstwa nigdy nie przeprowadzano uzgodnień środowiskowych. Zdaniem odwołującego się inwestor chce w ten sposób zalegalizować samowolę budowlaną, a organ mu w tym pomaga. Decyzją z [...] grudnia 2016 r. Nr [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze (dalej; SKO, organ II instancji), wskazując na art. 138 § 1 pkt 3 ustawy z dnia [...] czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2016 r. poz. 23 z późn. zm., dalej jako K.p.a.) umorzyło postępowanie odwoławcze. Uzasadniając SKO napisało, że obowiązkiem organu przy wydawaniu decyzji o warunki zabudowy jest ustalenie kręgu stron postępowania. Obowiązek ten dotyczy również organu odwoławczego, który musi zbadać czy odwołanie zostało wniesione przez osobę będącą stroną postępowania. A zatem organ administracyjny jest każdorazowo zobligowany z urzędu ustalić krąg stron postępowania i to bez względu na to czy postępowanie toczy się z urzędu, czy na wniosek. Zgodnie z utrwalonym orzecznictwem Naczelnego Sądu Administracyjnego interes prawny mają w tym postępowaniu właściciele lub użytkownicy wieczyści działek sąsiednich - graniczących z terenem inwestycji, jak również właściciele i użytkownicy wieczyści gruntów dalej położonych, w zależności od zasięgu i stopnia uciążliwości planowanej inwestycji na te grunty. Tym samym, w przypadku gruntów nie przylegających w bezpośredni sposób do nieruchomości objętej decyzją o warunkach zabudowy, możliwość ewentualnego bycia stroną tego postępowania jest w sposób ścisły uzależniona od wykazania się interesem prawnym, tj. wykazania popartego normą prawną szkodliwego oddziaływania inwestycji na otoczenie. SKO napisało, że zbadało czy zachodzą przesłanki podmiotowe warunkujące merytoryczne rozpoznanie odwołania. Jak wynika z akt sprawy, odwołujący się jest właścicielem działki nr [...], która nie jest działką bezpośrednio graniczącą z działką inwestycyjną. Zdaniem Kolegium działka będąca własnością odwołującego nie znajduje się w zasięgu oddziaływania inwestycji na jego prawo własności. Kolegium napisało nadto, że nie znalazło przepisu prawa materialnego, na podstawie którego można skutecznie żądać czynności organu bądź zaniechania jakiegoś działania, przemawiającego za przypisaniem interesu prawnego odwołującemu się. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu M. R. (dalej: skarżący) wniósł o uchylenie obu decyzji wydanych w sprawie, wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji i zasądzenie zwrotu kosztów postępowania. Zaskarżonej decyzji zarzucił naruszenie art. 77 § 1 w związku z art. 80 K.p.a., które to normy obligują organ administracji do zebrania i oceny całokształtu materiału dowodowego, co ma wpływ na wynik sprawy. Uzasadniając powtórzył argumenty zawarte w odwołaniu. Nadto podkreślił, że przez cały czas był traktowany jako strona postępowania. Otrzymał wszelkie dokumenty dotyczące inwestycji, miał możliwość wypowiedzenia się i zapoznania z dowodami i materiałami zgromadzonymi w toku postępowania. Nie zgadza się z decyzją SKO pozbawiającą przymiotu strony. Planowana inwestycja zlokalizowana na działce w bliskim sąsiedztwie, przy tej obsadzie bydła będzie zawsze znacząco oddziaływać na otoczenie skarżącego. W odpowiedzi na skargę organ administracji wniósł o oddalenie skargi, podtrzymując stanowisko zawarte w zaskarżonej decyzji. Postanowieniem z 28 lutego 2017 r. sygn. akt IV SA/Po 140/17 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu odmówił wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji. Na rozprawie w dniu 18 maja 2017 r. Skarżący złożył do akt sprawy pismo z 19 stycznia 2017 r. skierowane przez Wójta do SKO, na okoliczność tego, że SKO wydając swoją decyzję nie dysponowało aktami sprawy. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu zważył, co następuje: Zaskarżona decyzja nie może się ostać. Na wstępie należy podkreślić, że zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2016 r. poz. 1066) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem (legalności), jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Sądy administracyjne, kierując się wspomnianym kryterium legalności, dokonują oceny zgodności treści zaskarżonego aktu oraz procesu jego wydania z normami prawnymi – odpowiednio: ustrojowymi, proceduralnymi i materialnymi – przy czym ocena ta jest dokonywana według stanu prawnego i zasadniczo na podstawie akt sprawy istniejących w dniu wydania zaskarżonego aktu. W świetle art. 3 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2016 r. poz. 718 z późn. zm., dalej w skrócie: "p.p.s.a.") kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje m.in. orzekanie w sprawach skarg na postanowienia wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie (odpowiednio wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy) albo kończące postępowanie, a także na postanowienia rozstrzygające sprawę co do istoty. Stosownie do art. 134 § 1 p.p.s.a. sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną w niej podstawą prawną. Oznacza to, że bierze pod uwagę wszelkie naruszenia prawa, a także wszystkie przepisy, które powinny znaleźć zastosowanie w rozpoznawanej sprawie, niezależnie od żądań i wniosków podniesionych w skardze – w granicach sprawy, wyznaczonych przede wszystkim rodzajem i treścią zaskarżonego aktu (czynności). Badając pod tym kątem zaskarżoną decyzję SKO Sąd stwierdził, że przy jej wydaniu doszło do naruszenia przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy (art. 145 § 1 pkt 1 lit. "c" p.p.s.a.). W orzecznictwie sądów administracyjnych akcentowana jest konieczność wyczerpującego odniesienia się w uzasadnieniu decyzji organu II instancji do całości zebranego materiału dowodowego oraz do wszystkich zarzutów podnoszonych przez strony w toku postępowania, wynikająca z treści art. 11 K.p.a., stanowiącego, że organy administracji publicznej powinny wyjaśniać stronom zasadność przesłanek, którymi kierują się przy załatwieniu sprawy, aby w ten sposób w miarę możności doprowadzić do wykonania przez strony decyzji bez potrzeby stosowania środków przymusu. W wyroku WSA w Gorzowie Wielkopolskim dnia 28 sierpnia 2014 r., sygn. akt II SA/Go 441/14 (LEX nr 1519889) stwierdzono, że prawidłowe uzasadnienie rozstrzygnięcia powinno umożliwiać stronie zapoznanie się z motywami, którymi kierował się organ, a także kontrolę prawidłowości rozstrzygnięcia przez sąd. Treść uzasadnienia winna obrazować szczegółowy tok rozumowania organu, które doprowadziło do wydania konkretnego rozstrzygnięcia, oraz wskazywać i wyjaśniać przesłanki faktyczne, jakimi kierował się organ podejmując konkretne rozstrzygnięcie. Uzasadnienie decyzji wydawanej przez organ odwoławczy winno nadto zawierać szczegółowe ustosunkowanie się do zarzutów zawartych w odwołaniu i nie może pozostać w obrocie prawnym decyzja organu odwoławczego, która w uzasadnieniu nie zawiera własnych ustaleń i rozważań poprzestając na ustaleniach i rozważaniach organu pierwszej instancji. Podobnie w wyroku z dnia 6 maja 2014 r., sygn. akt II SA/Ol 257/14 (LEX nr 1465425) WSA w Olsztynie podkreślił, że organ administracji obowiązany jest do wyjaśnienia stronie zasadności przesłanek, którymi kierował się przy załatwieniu sprawy, aby w miarę możliwości doprowadzić do realizacji decyzji bez stosowania środków przymusu. Zasada przekonywania nie zostanie zrealizowana, gdy organ pominie milczeniem niektóre twierdzenia lub nie odniesie się do okoliczności istotnych dla danej sprawy. Obowiązkiem organu odwoławczego przy uzasadnianiu decyzji jest więc ustosunkowanie się do wszystkich zarzutów podnoszonych przez stronę w trakcie toczącego się postępowania. Niewykonanie tego obowiązku stanowi naruszenie prawa procesowego w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy, a to z kolei skutkuje uchyleniem zaskarżonej decyzji. Pogląd ten jest w orzecznictwie ugruntowany (por. wyrok WSA w Warszawie z dnia 13 marca 2013 r., sygn. akt II SA/Wa 1757/12, LEX nr 1303055, wyrok WSA w Kielcach z dnia 28 lutego 2013 r., sygn. akt II SA/Ke 56/13, LEX nr 1311189, wyrok WSA w Poznaniu z dnia 13 lutego 2013 r., sygn. akt IV SA/Po 1039/12, LEX nr 1287174, wyrok WSA we Wrocławiu z dnia 15 marca 2012 r., sygn. akt III SA/Wr 693/11, LEX nr 1139507). Podkreślić przy tym trzeba, że uzasadnienie stanowiące integralną część każdej decyzji jest elementem umożliwiającym sądową kontrolę w zakresie oceny prawidłowości przeprowadzenia postępowania administracyjnego z poszanowaniem reguł wynikających z art. 7, 77 § 1 i 80 K.p.a. Jego zadaniem jest wyjaśnienie podjętego przez organ rozstrzygnięcia. Powinno się w nim znaleźć pełne odzwierciedlenie i ocena zebranego materiału dowodowego oraz wyczerpujące wyjaśnienie przesłanek jakimi kierował się organ w procesie decyzyjnym. Uzasadnienie powinno przekonywać zarówno co do prawidłowości oceny stanu faktycznego i prawnego, jak i co do zasadności samej treści podjętej decyzji. Zgodnie z art. 107 § 3 K.p.a. uzasadnienie faktyczne decyzji powinno w szczególności zawierać wskazanie faktów, które organ uznał za udowodnione, dowodów, na których się oparł, oraz przyczyn, z powodu których innym dowodom odmówił wiarygodności i mocy dowodowej, zaś uzasadnienie prawne - wyjaśnienie podstawy prawnej decyzji, z przytoczeniem przepisów prawa. Przez właściwe motywowanie decyzji organ realizuje zasadę przekonywania, wyrażoną w art. 11 K.p.a. Zasada ta nie zostanie zrealizowana, gdy organ pominie milczeniem niektóre dowody czy też twierdzenia lub wyjaśnienia strony, albo nie odniesie się do faktów istotnych dla sprawy - okoliczności podnoszonych przez stronę. Organ administracji, który nie ustosunkowuje się do twierdzeń uważanych przez strony za istotne dla sposobu załatwienia sprawy, uchybia obowiązkom wynikającym z art. 8 i 11 K.p.a. Zaniechanie przez organy administracji państwowej uzasadnienia swych decyzji w sposób przekonujący, a więc odnoszący się do wszystkich zarzutów, zgodny z zasadami wyrażonymi w art. 7-9 i 11 K.p.a. skutkuje wadliwością tych decyzji jako naruszających dyspozycję art. 77, 80, 81 i art. 107 § 3 K.p.a. (por. wyrok NSA z 11 lipca 2001 r. sygn. akt IV SA 703/99 LEX nr 51234). Tym obowiązkom w niniejszej sprawie organ II instancji nie uczynił zadość. Uzasadnienie zaskarżonej decyzji sprowadza się do konstatacji, że skoro działka będąca własnością skarżącego nie znajduje się w zasięgu oddziaływania inwestycji, to nie można mu przypisać interesu prawnego w sprawie. Organ II instancji powołał przy tym utrwalone orzecznictwo Naczelnego Sądu Administracyjnego odnośnie kręgu stron postępowania. Sąd orzekający w niniejszej sprawie akceptuje in abstracto poglądy zaprezentowane w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Zabrakło w nim jednak prezentacji motywów, jakimi kierował się organ uznając, że skarżący pozostaje poza kręgiem osób, które mają interes prawny w sprawie. Jak wskazał WSA w Gorzowie Wlkp. w wyroku z dnia 6 października 2016 r., sygn. akt II SA/Go 552/16 (Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych, http://orzeczenia.nsa.gov.pl, dalej: "CBOSA") w postępowaniu o ustalenie warunków zabudowy stronami postępowania mogą być, oprócz właściciela lub wieczystego użytkownika nieruchomości, której dotyczy postępowanie, właściciele lub użytkownicy wieczyści sąsiadujących z tą nieruchomością działek, pod warunkiem, że wykażą w konkretnych okolicznościach tej sprawy istnienie przesłanek z art. 28 K.p.a., a więc wpływu wyniku tego postępowania na własny interes prawny lub obowiązek. O interesie prawnym tych osób przesądza zasięg oddziaływania planowanej inwestycji na nieruchomości sąsiednie oraz stopień uciążliwości dla tych nieruchomości. W zależności od okoliczności sprawy stronami tego postępowania mogą być także właściciele działek nie sąsiadujących bezpośrednio z terenem planowanej inwestycji. Uznanie właścicieli lub użytkowników wieczystych sąsiadujących działek za strony postępowania w sprawie ustalenia warunków zabudowy konkretnej nieruchomości wymaga zatem ustalenia, czy wynik postępowania dotyczy ich interesu prawnego lub obowiązku (por. wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego z 28 września 2006 r., II OSK 726/06, z 29 stycznia 2008 r., II OSK 1959/06 oraz z 24 stycznia 2012 r., II OSK 2105/10). W sprawach o ustalenie warunków zabudowy materialnoprawną podstawą rozstrzygnięć są przepisy zawarte w ustawie o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym. W związku z tym, że powołana ustawa nie zawiera regulacji określającej zakres podmiotowy postępowania w sprawach o ustalenie warunków zabudowy, krąg stron tego postępowania ustala się w oparciu o treść art. 28 K.p.a. Zatem, oprócz wnioskodawcy, stronami postępowania w sprawie warunków zabudowy są tylko te podmioty, które mają interes prawny, tzn. interes znajdujący oparcie w normie obowiązującego prawa. Natomiast właściciele lub wieczyści użytkownicy działek sąsiadujących z nieruchomością której dotyczy postępowanie (zarówno bezpośrednio sąsiadujących jak i położonych w dalszej odległości), mogą być jego stroną po wykazaniu w konkretnych okolicznościach sprawy o ustalenie warunków zabudowy przesłanek z art. 28 k.p.a., a więc wpływu wyniku postępowania w tej sprawie na własny interes prawny lub obowiązek. Innymi słowy, uznanie za stronę właścicieli lub użytkowników wieczystych nieruchomości sąsiadujących z nieruchomością objętą wnioskiem o ustalenie warunków zabudowy wymaga wykazania, że wynik postępowania dotyczy ich interesu prawnego lub obowiązku. Z kolei WSA w Łodzi w wyroku z dnia 10 stycznia 2017 r., sygn. akt II SA/Łd 738/16 (CBOSA) zauważył, że na podstawie art. 52 ust. 1 w zw. z art. 64 ust. 1 u.p.z.p., stroną postępowania o wydanie decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu bez wątpienia jest podmiot wnioskujący o wydanie decyzji. Nie jest on jednak jedynym uczestnikiem tego postępowania, bowiem strony tego postępowania ustalać należy na zasadach ogólnych, wynikających z treści art. 28 K.p.a., gdyż w odniesieniu do postępowania w przedmiocie ww. decyzji brak jest szczególnych regulacji co do kręgu podmiotów uczestniczących w takim postępowaniu. Stosownie do powyższego, uwzględniając omówione wcześniej znaczenie pojęcia interesu prawnego w odniesieniu do przedmiotu postępowania, na gruncie u.p.z.p., przymiot strony w sprawach dotyczących wydania decyzji o warunkach zabudowy będą posiadać podmioty mające tytuł prawny do nieruchomości znajdujących się w granicach oddziaływania planowanego przedsięwzięcia, co związane jest z narażeniem na jego oddziaływanie. Oddziaływania konkretnego przedsięwzięcia nie można jednak ograniczać jedynie do nieruchomości bezpośrednio sąsiadujących z nieruchomością, na której ma być ono realizowane. Obejmuje ono zarówno działki bezpośrednio przylegające do działki podlegającej zainwestowaniu, jak i działki sąsiednie. Mówiąc o zasięgu oddziaływania należy mieć przy tym na uwadze również te miejsca, gdzie uciążliwości związane z przedsięwzięciem mieszczą się w graniach norm określonych przez przepisy prawa lub decyzjach na ich podstawie wydanych. Także WSA w Poznaniu w wyroku z dnia 27 stycznia 2011 r., sygn. akt II SA/Po 378/10 (CBOSA) podkreślił, że zgodnie z treścią art. 28 K.p.a. stroną postępowania administracyjnego jest każdy, czyjego interesu prawnego lub obowiązku dotyczy postępowanie, albo kto żąda czynności organu ze względu na swój interes prawny lub obowiązek. W świetle tego przepisu stroną postępowania w sprawie ustalenia warunków zabudowy będzie zawsze wnioskodawca oraz właściciel lub użytkownik wieczysty działki, na której ma być realizowana inwestycja. Stronami postępowania administracyjnego o ustalenie warunków zabudowy i zagospodarowania terenu mogą być także właściciele lub użytkownicy wieczyści sąsiednich działek (tak: uchwały Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 25 września 1995 r. sygn. VI SA 13/1995, ONSA 1995/4/154, LEX 10650 oraz z dnia 4 grudnia 1995 r. sygn. VI SA 20/95, ONSA 1996/2/54, LEX 23844). Stronami postępowania w sprawie o ustalenie warunków zabudowy mogą być - w zależności od okoliczności sprawy - także właściciele nieruchomości nie sąsiadujących bezpośrednio z terenem zaplanowanej inwestycji (tak Naczelny Sąd Administracyjny w Warszawie w wyroku z dnia 8 września 2004 r., sygn. OSK 394/2004, LEX nr 160631). Należy w tym miejscu podkreślić, iż w każdej sprawie o ustalenie warunków zabudowy o interesie prawnym, a co za tym idzie o przymiocie strony, innych poza inwestorem osób, decydują okoliczności konkretnej sprawy związane z rodzajem, rozmiarem oraz stopniem i zakresem uciążliwego oddziaływania zamierzonej inwestycji na otoczenie. W każdej zatem konkretnej sprawie tego rodzaju organ wydający decyzję, ustalając krąg osób, które mają interes prawny w sprawie, musi badać, czy - a jeśli tak, to jak daleko sięgać będzie oddziaływanie planowanej inwestycji oraz jego charakter (tak Naczelny Sąd Administracyjny w uzasadnieniu wyroku z dnia 8 września 2004 r., sygn. OSK 394/2004, LEX nr 160631, oraz w wyroku z dnia 29 czerwca 2001 r., sygn. IV SA 594/1999, LEX nr 54166, w którym stwierdzono: "Art. 42 ust. 1 pkt 5 ustawy z 1994 r. o zagospodarowaniu przestrzennym zapewnia ochronę interesów właścicieli działek sąsiednich, a także może stanowić podstawę do ochrony uzasadnionych interesów właścicieli działek położonych dalej, zobowiązując do badania tego interesu w każdym indywidualnym przypadku. Zależy to od stopnia uciążliwości oraz zasięgu oddziaływania inwestycji na nieruchomości sąsiednie".). Przenosząc powyższe, podzielane przez skład orzekający, poglądy na grunt niniejszej sprawy, stwierdzić należy, że SKO w zaskarżonej decyzji nie wywiązało się z obowiązku zbadania in concreto okoliczności związanych z rodzajem, rozmiarem oraz stopniem i zakresem uciążliwego oddziaływania zamierzonej inwestycji na otoczenie. Stwierdzenie, że działka odwołującego nie znajduje się w zasięgu oddziaływania inwestycji jest gołosłowne – nie zostało poparte żadną argumentacją, nie przedstawiono okoliczności, których analiza do takiego wniosku miałaby doprowadzić. Zauważyć przy tym należy, że organ II instancji zajął w tej kwestii stanowisko odmienne niż organ I instancji, który uznał skarżącego za stronę postępowania. Podkreślić też trzeba, że pozbawienie strony udziału w postępowaniu przez pozbawienie możliwości obrony interesu prawnego jest kwalifikowane jako ciężka wadliwość procesowa, której usunięcie wymaga ponownego rozpoznania sprawy z zapewnieniem czynnego udziału jednostki, która domaga się ochrony własnego interesu prawnego (wyrok NSA z dnia 10 stycznia 2017 r., sygn. akt II OSK 1961/15, CBOSA). Wszystko to sprawia, że zaskarżona decyzja de facto wymyka się możliwości sądowej kontroli legalności. Przy ponownym rozpoznaniu sprawy rzeczą SKO będzie zbadanie, czy - a jeśli tak, to jak daleko sięgać będzie oddziaływanie planowanej inwestycji oraz jaki będzie charakter tegoż oddziaływania. Dopiero poczynienie, znajdujących oparcie w analizie okoliczności sprawy, ustaleń w tym zakresie umożliwi prawidłowe ustalenie kręgu stron postępowania a tym samym rozstrzygnięcie kwestii legitymowania się przez skarżącego interesem prawnym w sprawie. Stanowisko w tym zakresie musi być oparte na analizie wszystkich elementów materiału dowodowego (art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a.) w ich wzajemnym powiązaniu. W uzasadnieniu decyzji organ przedstawi w sposób klarowny tok rozumowania ze wskazaniem faktów, które organ uznał za udowodnione, dowodów, na których się oparł, oraz przyczyn, z powodu których innym dowodom odmówił wiarygodności i mocy dowodowej oraz wyjaśni podstawę prawną decyzji, z przytoczeniem przepisów prawa. Obowiązkiem organu będzie też wyczerpujące odniesienie się do wszystkich zarzutów i wniosków strony. Mając wszystko to na uwadze Sąd, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. "c" p.p.s.a., uchylił zaskarżoną decyzję (pkt 1 sentencji wyroku). O kosztach postępowania (pkt 2 sentencji wyroku) Sąd orzekł na podstawie art. 200 i art. 205 § 1 p.p.s.a., zasądzając od organu na rzecz skarżącego kwotę uiszczonego w sprawie wpisu.

Informacje o sprawie

Data wpływu
8 lutego 2017
Hasła tematyczne
Administracyjne postępowanie
Skarżony organ
Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Sędziowie
Donata Starosta /przewodniczący/ Józef Maleszewski /sprawozdawca/ Maciej Busz

Powołane przepisy

Powiązane dokumenty

Źródło urzędowe: Naczelny Sąd Administracyjny