III SAB/Wa 47/25

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie: Przewodniczący: Sędzia WSA Radosław Teresiak po rozpoznaniu w dniu 9 stycznia 2026 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi A.S. na bezczynność Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w W. w zakresie wniosku o uzupełnienie zawiadomienia o sposobie załatwienia skargi złożonej na pracownika organu skarbowego postanawia: odrzucić skargę.

A.S. (dalej: "Skarżąca", "Strona") pismem z 21 października 2025 r. wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na bezczynność Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w W. w zakresie wniosku o uzupełnienie zawiadomienia o sposobie załatwienia skargi złożonej na pracownika organu skarbowego. Jak wynika z akt sprawy 14 lipca 2025 r. do Izby Administracji Skarbowej w W. wpłynęła skarga M.S. (nieprofesjonalnego pełnomocnika Skarżącej, prywatnie jej syna), w której zarzucił pracownikom Urzędu Skarbowego W. odmowę dostępu do metryki sprawy oraz sporządzenia protokołu z wizyty w urzędzie. 13 sierpnia 2025 r. DIAS wydał zawiadomienie o sposobie załatwienia skargi. Stwierdził, że skarga jest bezzasadna. W tym samym dniu do Izby Administracji Skarbowej w W. wpłynęło wystąpienie pełnomocnika Skarżącej zatytułowane "wezwanie", w którym w związku z art. 238 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2025 r. poz. 1691, dalej: "K.p.a.") zażądał "uzupełnienia powyższego zawiadomienia o podstawę prawną twierdzenia: "Z obowiązku prowadzenia metryki wyłączone są m.in. sprawy, w których postępowanie zostało umorzone w całości albo w części na żądanie wierzyciela.". 18 sierpnia 2025 r. do Izby Administracji Skarbowej w W. wpłynęła skarga pełnomocnika Skarżącej z 13 sierpnia 2025 r. na pracownika Izby Administracji Skarbowej w W. – A.J. Skarga dotyczyła zawiadomienia z 13 sierpnia 2025 r. o sposobie załatwienia skargi z 14 lipca 2025 r. 25 sierpnia 2025 r. DIAS wydał zawiadomienie o sposobie załatwienia skargi. Stwierdził, że skarga jest bezzasadna. 26 sierpnia 2025 r. do Izby Administracji Skarbowej w W. wpłynęło wystąpienie pełnomocnika Skarżącej, w którym nawiązując do ww. zawiadomienia z 25 sierpnia 2025 r. podniósł, że skargę z 13 sierpnia 2025 r. należy rozpatrzeć jako skargę na pracownika – A.J. Pismem z 10 września 2025 r., w odpowiedzi na wezwanie z 13 sierpnia 2025 r., DIAS poinformował pełnomocnika Skarżącej, że zawiadomienie z 13 sierpnia 2025 r. zawiera wszystkie obligatoryjne elementy wskazane w art. 238 § 1 K.p.a. Pismem z 24 września 2025 r. DIAS udzielił odpowiedzi na wystąpienie pełnomocnika Skarżącej z 26 sierpnia 2025 r. W złożonej skardze do Sądu wniesiono o orzeczenie bezczynności DIAS z rażącym naruszeniem prawa, wskazanie i ukaranie winnych bezczynności, zasądzenie na rzecz Skarżącej sumy pieniężnej oraz nakazanie uzasadnienia prawnego lub zmianę stanowiska z 13 sierpnia 2025 r. w sprawie skargi. W uzasadnieniu pełnomocnik Skarżącej podniósł, że w trakcie jego wizyty w Urzędzie Skarbowym W. w dniu 14 lipca 2025 r. odmówiono mu dostępu do metryki akt sprawy. Pełnomocnik Skarżącej podkreślił, że w zawiadomieniu brakuje podstawy prawnej twierdzenia "Zatem w sprawie zakończonej postanowieniem Naczelnika US W. z [...] lipca 2022 r. o umorzeniu postępowania zabezpieczającego organ egzekucyjny nie był zobowiązany do prowadzenia metryki sprawy" oraz "Z obowiązku prowadzenia metryki wyłączone są m.in. sprawy, w których postępowanie zostało umorzone w całości albo w części na żądanie wierzyciela". Pełnomocnik Skarżącej wskazał, że DIAS twierdzi, że wypełnił obowiązek wynikający z art. 238 § 1 K.p.a., co jest nieprawdą. W odpowiedzi na skargę DIAS wniósł o odrzucenie skargi. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje. Skarga podlega odrzuceniu jako niedopuszczalna. Zakres działania sądów administracyjnych został ukształtowany w przepisach ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2024 r., poz. 935; dalej: "P.p.s.a."), szeroko, obejmując praktycznie całokształt działalności administracji publicznej. Przepis art. 3 § 2 P.p.s.a. enumeratywnie wymienia akty i czynności z zakresu administracji publicznej, na które przysługuje skarga do sądu administracyjnego. I tak kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na: 1) decyzje administracyjne; 2) postanowienia wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także na postanowienia rozstrzygające sprawę co do istoty; 3) postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które przysługuje zażalenie; 4) inne niż określone w pkt 1-3 akty lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczące uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa, z wyłączeniem aktów lub czynności podjętych w ramach postępowania administracyjnego określonego w ustawie z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2024 r., poz. 572; dalej: "K.p.a."), postępowań określonych w działach IV, V i VI ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2023 r. poz. 2383 i 2760), postępowań, o których mowa w dziale V w rozdziale 1 ustawy z dnia 16 listopada 2016 r. o Krajowej Administracji Skarbowej (Dz. U. z 2023 r. poz. 615 ze zm.), oraz postępowań, do których mają zastosowanie przepisy powołanych ustaw; 4a) pisemne interpretacje przepisów prawa podatkowego wydawane w indywidualnych sprawach, opinie zabezpieczające i odmowy wydania opinii zabezpieczających, opinie w sprawie opodatkowania wyrównawczego, opinie zabezpieczające w sprawie opodatkowania wyrównawczego i odmowy wydania opinii zabezpieczających w sprawie opodatkowania wyrównawczego; 4b) opinie o których mowa w art. 119zzl § 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa, i odmowy wydania tych opinii; 5) akty prawa miejscowego organów jednostek samorządu terytorialnego i terenowych organów administracji rządowej; 6) akty organów jednostek samorządu terytorialnego i ich związków, inne niż określone w pkt 5, podejmowane w sprawach z zakresu administracji publicznej; 7) akty nadzoru nad działalnością organów jednostek samorządu terytorialnego; 8) bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadkach określonych w pkt 1-4 lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadku określonym w pkt 4a; 9) bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w sprawach dotyczących innych niż określone w pkt 1-3 aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczących uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa podjętych w ramach postępowania administracyjnego określonego w K.p.a. oraz postępowań określonych w działach IV, V i VI ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa oraz postępowań, do których mają zastosowanie przepisy powołanych ustaw. Sądy administracyjne orzekają także w sprawach sprzeciwów od decyzji wydanych na podstawie art. 138 § 2 K.p.a. (art. 3 § 2a P.p.s.a.), jak również orzekają w sprawach, w których przepisy ustaw szczególnych przewidują sądową kontrolę oraz stosują środki określone w tych przepisach (art. 3 § 3 P.p.s.a.). Katalog rozstrzygnięć organu, które podlegają zaskarżeniu do sądu administracyjnego, zawarty w powołanych wyżej przepisach, ma charakter zamknięty. Zaskarżenie aktów lub czynności niewymienionych w art. 3 § 2, § 2a i § 3 P.p.s.a. oznacza, że zainicjowana przez dany podmiot sprawa nie jest objęta właściwością sądu administracyjnego i skarga podlega odrzuceniu. Zgodnie bowiem z art. 58 § 1 pkt 6 P.p.s.a., sąd odrzuca skargę, jeżeli z innych przyczyn wniesienie skargi jest niedopuszczalne. Jak wynika z akt przedłożonych do sprawy, 14 lipca 2025 r. pełnomocnik Skarżącej złożył skargę na pracowników Urzędu Skarbowego W. w zakresie odmowy dostępu do metryki sprawy oraz sporządzenia protokołu z jego wizyty w urzędzie. Zawiadomieniem z 13 sierpnia 2025 r. DIAS poinformował pełnomocnika Skarżącej o sposobie załatwienia skargi. W tym samym dniu pełnomocnik Skarżącej wniósł skargę na pracownika organu A.J. oraz zażądał uzupełnienia zawiadomienia z 13 sierpnia 2025 r. o podstawę prawną twierdzeń zawartych w zawiadomieniu. DIAS 25 sierpnia 2025 r. udzielił odpowiedzi pełnomocnikowi Skarżącej na skargę z 13 sierpnia 2025 r. W ocenie Sądu, organ prawidłowo zakwalifikował pismo z 14 lipca 2025 r. jako skargę powszechną, którą procedował w trybie określonym w Dziale VIII ustawy Kodeks postępowania administracyjnego. 13 sierpnia 2025 r. wydał zawiadomienie o sposobie załatwienia skargi. Nie ulega zatem wątpliwości, że Skarżąca zaskarżyła bezczynność organu w ramach tzw. trybu skargi powszechnej. Zauważenia wymaga, iż tryb skargowy uregulowany na podstawie art. 221-240 K.p.a., jest samodzielnym, jednoinstancyjnym postępowaniem o charakterze uproszczonym, które kończy się czynnością materialno-techniczną (zawiadomieniem o sposobie załatwienia skargi). Uproszczenie postępowania skargowego wyraża się w tym, że nie ma w nim stron postępowania, nie wydaje się rozstrzygnięć adresowanych do skarżącego (wnioskodawcy), a tylko zawiadamia się go o swoich działaniach wewnętrznych zmierzających do wyjaśnienia okoliczności będących przyczynami skargi, nie ma toku instancji ani środków zaskarżenia. Na działanie administracji publicznej w sprawach skarg i wniosków nie rozciąga się kontrola sprawowana przez sąd administracyjny (zob. B. Adamiak, J. Borkowski, Kodeks postępowania administracyjnego, Komentarz, wydanie 16, Warszawa 2019, s. 1072, teza 6). Zaś skarga z art. 227 K.p.a. jest odformalizowanym środkiem ochrony różnego rodzaju interesów jednostki, nie dającym podstaw do uruchomienia dalszego trybu instancyjnego (wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 31 sierpnia 2010 r., sygn. akt II OSK 1578/10; M. Jaśkowska w: M. Jaśkowska M. Wilbrandt-Gotowicz, A. Wróbel, Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz, Lex el. 2024). Stosownie do art. 227 K.p.a. przedmiotem skargi może być w szczególności zaniedbanie lub nienależyte wykonywanie zadań przez właściwe organy albo przez ich pracowników, naruszenie praworządności lub interesów skarżących, a także przewlekłe lub biurokratyczne załatwianie spraw. W orzecznictwie sądowoadministracyjnym utrwalony jest pogląd, że w sprawach dotyczących postępowania skargowego nie przysługuje skarga do sądu administracyjnego. Sądy administracyjne nie są właściwe do rozpoznawania skarg powszechnych jakimi są skargi zawarte w dziale VIII K.p.a., a więc skargi związane z krytyką wykonywania zadań przez właściwe organy albo ich pracowników, ani także do oceny prawidłowości prowadzonego postępowania skargowego w trybie przepisów działu VIII K.p.a. (por. postanowienia Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 25 lutego 2009 r. sygn. akt II OSK 241/09, CBOSA). Działania podejmowane przez organ w trybie postępowania w sprawie skarg i wniosków, normowane przepisami działu VIII K.p.a., nie mają formy aktu lub czynności, o jakich mowa w art. 3 § 2 P.p.s.a. W razie nierozpatrzenia skargi wniesionej na podstawie art. 227 K.p.a. stronie nie służy skarga na bezczynność organu (por. m.in. postanowienia Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 14 października 2010 r. sygn. akt II OSK 2019/10, z dnia 12 marca 2008 r. sygn. akt II OSK 314/08 w: postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 12 marca 2013 r., sygn. akt I OSK 318/13, CBOSA). Znamienne jest, że akt właściwego organu załatwiający skargę powszechną nie jest aktem z zakresu administracji publicznej w rozumieniu wskazanych przepisów, bowiem nie rozstrzyga w sposób władczy o prawach lub obowiązkach Skarżącej, mających podstawę w normie prawa materialnego. Akty te są rodzajem aktów informujących, a nie władczych. Skoro zatem zawiadomienie o sposobie załatwienia skargi, nie stanowi decyzji ani postanowienia, to niedopuszczalny jest wniosek o uzupełnienie takiego zawiadomienia. Wniosek, ten zgodnie z treścią art. 111 § 1 w zw. z art. 126 K.p.a. odnosi się jedynie do wydawanych w sprawie decyzji i postanowień. Skoro wniosek pełnomocnika Skarżącej dotyczący uzupełnienia zawiadomienia jest niedopuszczalny, to skarga na bezczynność organu w zakresie rozpoznania tego wniosku podlega odrzuceniu jako nie mieszcząca się w regulacji art. 3 § 2 pkt 9 P.p.s.a. Mając powyższe na uwadze, działając na podstawie art. 58 § 1 pkt 6 w zw. § 3 P.p.s.a., Sąd orzekł, jak w sentencji postanowienia.