III SAB/Po 17/23

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący: Asesor sądowy WSA Piotr Ławrynowicz po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 31 sierpnia 2023 r. sprawy ze skargi E.Z. i K.Z. na bezczynność Burmistrza Miasta i Gminy w przedmiocie nakazu zmiany stosunków wodnych na gruncie postanawia: odrzucić skargę K.Z..

E.Z. i K.Z. pismem z 11 czerwca 2023 r. wnieśli do Sądu skargę na bezczynność i przewlekłe prowadzenie postępowania przez Burmistrza Miasta i Gminy w przedmiocie rozpoznania wniosku E. Z. z 10 kwietnia 2023 r. dotyczącego nakazu zmiany stosunków wodnych na gruncie. Pismem z 31 lipca 2023 r. Sąd wezwał K. Z. do usunięcia braków formalnych skargi poprzez wykazanie interesu prawnego w rozumieniu art. 50 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2023 r. poz. 259 ze zm., dalej: P.p.s.a.) uprawniającego do wniesienia skargi w niniejszej sprawie, w szczególności do podania, czy posiada tytuł prawny do nieruchomości nr ewid. [...] położonej w B. przy ul. R. [...], a nadto do wykazania, że przed wniesieniem skargi wyczerpał środek zaskarżenia, tj. wniósł ponaglenie do Samorządowego Kolegium Odwoławczego w P. za pośrednictwem Burmistrza Miasta i Gminy na bezczynność organu i niezałatwienie w terminie sprawy dotyczącej zmiany stosunków na gruncie oraz przewlekłe prowadzenie postępowania przez Burmistrza Miasta i Gminy - w terminie 7 dni od daty otrzymania pisma, pod rygorem odrzucenia skargi na podstawie art. 58 § 1 pkt 6 w zw. z art. 50 § 1 i art. 52 § 1 i 2 P.p.s.a. Przesyłka zawierająca przedmiotowe wezwanie, po jej dwukrotnym awizowaniu, została zwrócona do nadawcy i pozostawiona w aktach sądowych ze skutkiem doręczenia na dzień 16 sierpnia 2023 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu zważył, co następuje. Skargę K. Z. należało odrzucić. Zgodnie z art. 50 § 1 P.p.s.a. uprawnionym do wniesienia skargi jest każdy, kto ma w tym interes prawny, prokurator, Rzecznik Praw Obywatelskich, Rzecznik Praw Dziecka oraz organizacja społeczna w zakresie jej statutowej działalności, w sprawach dotyczących interesów prawnych innych osób, jeżeli brała udział w postępowaniu administracyjnym. Uprawnionym do wniesienia skargi jest również inny podmiot, któremu ustawy przyznają prawo do wniesienia skargi, zgodnie z art. 50 § 2 P.p.s.a. Treść powyższego przepisu wskazuje, że o statusie strony w postępowaniu sądowoadministracyjnym decyduje posiadanie interesu prawnego. Podstawę procesowej legitymacji strony musi stanowić przepis prawa materialnego wskazujący na własne uprawnienie lub obowiązek podmiotu, które podlegają skonkretyzowaniu w postępowaniu administracyjnym. Wobec tego, skarga na bezczynność organu lub przewlekłe prowadzenie przezeń postępowania przysługuje tylko temu, czyj interes prawny lub uprawnienie zostały naruszone tą bezczynnością lub przewlekłym prowadzeniem postępowania. Dla uznania takiej skargi za dopuszczalną konieczne jest nie tylko istnienie unormowania, z którego wynika obowiązek podjęcia rozstrzygnięcia przez organ, ale również wykazanie związku przyczynowego między bezczynnością organu (jego przewlekłym prowadzeniem postępowania), a naruszeniem interesu prawnego, czy uprawnienia skarżącego. Niewykazanie owego związku skutkuje uznaniem, że podmiot wnoszący skargę nie jest legitymowany do jej wniesienia. Skarga taka podlega odrzuceniu na podstawie art. 58 § 1 pkt 6 P.p.s.a. Zgodnie z tym przepisem sąd odrzuca skargę jeżeli jej wniesienie z innych przyczyn, tj. innych niż wskazane w art. 58 § 1 pkt 1 - 5a, jest niedopuszczalne. Przedmiotem skargi w niniejszej sprawie jest bezczynność i przewlekłe prowadzenie postępowania przez Burmistrza Miasta i Gminy w zakresie rozpoznania wniosku E. Z. z 10 kwietnia 2023 r. o przywrócenie do stanu poprzedniego stosunków wodnych na nieruchomości o nr ewid. [...] położonej w B. przy ul. R. [...]. Z treści załączonej przez organ do odpowiedzi na skargę księgi wieczystej nr [...] prowadzonej przez Sąd Rejonowy w Ś. dla ww. nieruchomości wynika, że jej właścicielem jest wyłącznie E. Z.. K. Z. nie udzielił zaś odpowiedzi na wezwanie Sądu z 31 lipca 2023 r. dotyczącego wykazania interesu prawnego we wniesieniu skargi, w szczególności wykazania tytułu prawnego do ww. nieruchomości. Przesyłka zawierająca wezwanie w tym przedmiocie z uwagi na nieobecność skarżącego pod adresem zamieszkania została dwukrotnie awizowana, zgodnie z art. 73 P.p.s.a., z zawiadomieniami pozostawionymi w oddawczej skrzynce pocztowej. Niemniej we wspólnymi piśmie procesowego skarżących z 21 sierpnia 2023 r. stanowiących replikę na odpowiedź organu na skargę wskazano, że K. Z. nie jest właścicielem przedmiotowej nieruchomości, jest zaś jedynie tam zameldowany i posiada umowę z E. Z. do użytkowania działki. Okoliczności tych jednak w żaden sposób nie wykazano. Nadto trzeba wyjaśnić, że fakt zameldowania pod danym adresem nie świadczy o istnieniu interesu prawnego uprawniającego do wniesienia skargi w sprawie, której przedmiotem jest bezczynność organu i przewlekłe prowadzenie postępowania co do zmiany stosunków wodnych na gruncie – nieruchomości, której dotyczy owo zameldowanie. Zameldowanie czy to na pobyt stały czy czasowy potwierdza bowiem jedynie, że osoba pod danym adresem faktycznie zamieszkuje na stałe lub czasowo (art. 25 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 24 września 2010 r. o ewidencji ludności – Dz. U. z 2022 r., poz. 1191 ze zm.). Nie musi zaś wiązać się z posiadaniem przez osobę zameldowaną prawnorzeczowego tytułu do lokalu (nieruchomości). Odnośnie powołanego przez skarżącego prawa użytkowania nieruchomości o nr ewid. [...] położonej w B. wskazać należy, iż stosownie do treści art. 244 § 1 ustawy z dnia 23 kwietnia 1964 r. Kodeks cywilny (Dz. U. z 2023 r. poz. 1610, dalej: K.c.) użytkowanie należy do ograniczonych praw rzeczowych tzw. praw na rzeczy cudzej. Zgodnie z art. 252 K.c. treścią prawa użytkowania jest używanie cudzej rzeczy i pobieranie jej pożytków. Z tego rodzaju prawa nie można wyprowadzić interesu prawnego stanowiącego o istnieniu uprawnienia do wniesienia skargi do sądu administracyjnego. W ocenie Sądu powyższe świadczy, iż skarżący K. Z. pomimo wezwania Sądu nie wykazał, by posiadał interes prawny uprawniający go na gruncie art. 50 § 1 P.p.s.a. do wniesienia skargi. Równocześnie wymaga stwierdzenia, że nawet gdyby uznać, że K. Z. posiada interes prawny we wniesieniu skargi w niniejszej sprawie, to jego skargę należało odrzucić z tego powodu, że przed jej wniesieniem, wbrew normie określonej w art. 52 § 1 i 2 P.p.s.a., nie wyczerpał środka zaskarżenia, tj. na podstawie art. 37 § 1 i 3 ustawy z dnia 14 czerwca 1960r. Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz. U. z 2023 r. poz. 775 ze zm.) nie wniósł ponaglenia do organu wyższego stopnia za pośrednictwem organu prowadzącego postępowanie. Pomimo wezwania Sądu skarżący nie wykazał, że przed wniesieniem skargi do Sądu wniósł ponaglenie. Mając na uwadze powyższe skargę K. Z. należało odrzucić, o czym Sąd orzekł jak w sentencji na podstawie art. 58 § 1 pkt 6 w zw. z art. 50 § 1 i art. 52 § 1 i 2 P.p.s.a. Z racji, iż skarżący w niniejszej sprawie nie są reprezentowani przez profesjonalnego Sąd na podstawie art. 6 P.p.s.a. wyjaśnia, iż odrzucenie skargi K. Z. nie oznacza, że skarga E. Z. nie zostanie rozpoznana co do meritum. Biorąc pod uwagę, że skarżąca wykazała, że przed wniesieniem skargi wniosła ponaglenie (pismo z 12.05.2023 r.) oraz uiściła wpis od skargi Sąd dokona oceny, czy w niniejszej sprawie zainicjowanej pismem E. Z. z 10 kwietnia 2023 r. Burmistrz dopuścił się bezczynności lub przewlekłego prowadzenia postępowania.