II SAB/Gl 27/23

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Stanisław Nitecki, , , po rozpoznaniu w dniu 7 sierpnia 2023 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi M. H. na bezczynność i przewlekłe prowadzenie postępowania przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Bielsku-Białej w przedmiocie naruszenia stosunków wodnych p o s t a n a w i a: 1. odrzucić skargę, 2. zwrócić stronie skarżącej kwotę 100 zł (słownie: sto złotych) tytułem uiszczonego wpisu sądowego.

Pismem z dnia 20 grudnia 2023 r. (data wpływu do organu) M. H. (dalej: "skarżąca"), nadanym tego samego dnia w placówce operatora pocztowego, złożyła skargę na bezczynność i przewlekłe prowadzenie postępowania przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Bielsku-Białej w przedmiocie naruszenia stosunków wodnych. Pismem z dnia 28 lutego 2023 r. organ złożył odpowiedź na skargę wskazując, że na podstawie pism złożonych przez skarżącą można sądzić, że skarżąca wniosła ponaglenie na postępowanie związane z wydaniem decyzji przez organ w dniu 3 czerwca 2022 r. nr. SKO.V/428/1709/65/2020. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach zważył, co następuje: Badanie merytorycznej zasadności skargi każdorazowo poprzedza analiza jej dopuszczalności. Postępowanie sądowoadministracyjne może toczyć się bowiem wyłącznie na podstawie prawnie dopuszczalnej i skutecznie wniesionej skargi. Zgodnie z art. 3 § 2 pkt 8 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. jedn. Dz. U. z 2023 r. poz. 259, z późn. zm., dalej: "p.p.s.a."), kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje m. in. orzekanie w sprawach skarg na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadkach określonych w pkt 1-4 lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadku określonym w pkt 4a ww. przepisu. Badanie przez sąd administracyjny dopuszczalności skargi polega w pierwszej kolejności na ocenie, czy istnieje jej przedmiot należący do zakresu kognicji sądu administracyjnego określonej w art. 3 § 2 p.p.s.a. Badaniu sądu podlega więc na wstępie istnienie przedmiotowej przesłanki zaskarżenia (dopuszczalności skargi w zakresie przedmiotowym), tzn. określenia czy na zaskarżoną formę działalności administracji publicznej lub jej zaniechania (bezczynności, przewlekłego prowadzenia postępowania) przysługuje skarga objęta zakresem właściwości rzeczowej sądu administracyjnego. Ustalenie natomiast przez sąd, że w sprawie zachodzi niedopuszczalność skargi z uwagi na brak przedmiotu zaskarżenia, czyni bezprzedmiotowym badanie przez sąd warunków formalnych dopuszczalności wniesienia skargi (por. postanowienie NSA z dnia 10 lutego 2021 r., sygn. akt II OSK 136/21). Sąd stoi na stanowisku, że skarżąca wniosła skargę w sprawie objętej kognicją sądów administracyjnych. Dotyczy ona bowiem bezczynności i przewlekłego prowadzenia postępowania administracyjnego, w postaci wydania decyzji. Dostrzec jednak trzeba, że już przed wniesieniem skargi decyzja ta została wydana. Wskazać w tym miejscu przyjdzie, że w uchwale z dnia 22 czerwca 2020 r., sygn. akt II OPS 5/19, Naczelny Sąd Administracyjny przyjął, że wniesienie skargi na bezczynność po zakończeniu przez organ administracji publicznej prowadzonego postępowania poprzez wydanie decyzji ostatecznej stanowi przeszkodę w merytorycznym rozpoznaniu takiej skargi przez sąd administracyjny w zakresie rozstrzygnięcia podjętego na podstawie art. 149 § 1 pkt 3 p.p.s.a. Natomiast zgodnie z uchwałą Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 7 marca 2022 r., sygn. akt II OPS 1/21 skarga na przewlekłe prowadzenie postępowania administracyjnego wniesiona po jego ostatecznym zakończeniu, poprzedzona ponagleniem złożonym w jego toku, podlega odrzuceniu na podstawie art. 58 § 1 pkt 6 p.p.s.a.. Z powyższego wynika, że podstawą dla odrzucenia tego rodzaju skargi jest przepis art. 58 § 1 pkt 6 p.p.s.a., który stanowi, że sąd odrzuca skargę, jeżeli z innych przyczyn wniesienie skargi jest niedopuszczalne. Za inną przyczynę niedopuszczalności skargi, należy bowiem uznać okoliczność braku przedmiotu skargi w chwili jej wniesienia rozumianego, jako bezczynność niedającą się już usunąć ze względu na rozstrzygnięcie sprawy przez organ w sposób kończący postępowanie administracyjne. Po wydaniu rozstrzygnięcia w sprawie, nawet jeżeli rozstrzygnięcie to nastąpi po upływie terminu wyznaczonego w przepisach obowiązującego prawa, bezczynność postępowania jak i jego przewlekłe prowadzenie przez organ pozostaje stanem historycznym, czyli takim, który istniejąc w przeszłości, nie może być uznany w procedurze sądowoadministracyjnej za nadal podlegający ocenie w kontekście celu tej procedury, tj. przeciwdziałania braku podjęcia działań organu w określonym terminie. Sytuacja taka zdaniem Sądu ma miejsce w niniejszej sprawie. Postępowanie przed organem zakończyło się wydaniem decyzji w dniu 3 czerwca 2022 r. Natomiast skargę na bezczynność organu bezczynność i przewlekłe prowadzenie postępowania przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Bielsku-Białej w powyżej opisanym zakresie strona skarżąca wniosła w piśmie z dnia 20 grudnia 2022 r. (data wpływu skargi do organu), a więc już po wydaniu decyzji. W związku z powyższym, na podstawie art. 58 § 1 pkt 6 p.p.s.a., orzeczono jak w sentencji. O zwrocie uiszczonego wpisu Sąd orzekł na mocy art. 232 § 1 pkt 1 p.p.s.a., zgodnie z którym sąd z urzędu zwraca stronie cały uiszczony wpis od pisma odrzuconego lub cofniętego do dnia rozpoczęcia rozprawy.