Sygnatura
III SAB/Łd 106/25
Wyrok WSA w Łodzi z 28 kwietnia 2026 r., III SAB/Łd 106/25
Wynik
Umorzono postępowanie w zakresie zobowiązania organu
- Sąd
- Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi
- Data orzeczenia
- 28 kwietnia 2026
- Prawomocne
- tak
Treść rozstrzygnięcia
Dnia 28 kwietnia 2026 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi – Wydział III w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Małgorzata Kowalska (spr.), Sędziowie Sędzia WSA Robert Adamczewski, Sędzia WSA Monika Krzyżaniak, , po rozpoznaniu w dniu 28 kwietnia 2026 roku na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym sprawy ze skargi Z. K. na bezczynność Wojewódzkiego Zespołu do Spraw Orzekania o Niepełnosprawności w Łodzi w sprawie wniosku o ustalenie poziomu potrzeby wsparcia 1. umarza postępowanie sądowoadministracyjne w zakresie zobowiązania Wojewódzkiego Zespołu do Spraw Orzekania o Niepełnosprawności w Łodzi do rozpatrzenia wniosku skarżącego Z. K. z dnia 20 listopada 2025 roku; 2. stwierdza, że Wojewódzki Zespół do Spraw Orzekania o Niepełnosprawności w Łodzi dopuścił się bezczynności w rozpatrzeniu wniosku skarżącego; 3. stwierdza, że bezczynność Wojewódzkiego Zespołu do Spraw Orzekania o Niepełnosprawności w Łodzi w rozpatrzeniu wniosku skarżącego nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa; 4. oddala skargę w pozostałym zakresie; 5. zasądza od Wojewódzkiego Zespołu do Spraw Orzekania o Niepełnosprawności w Łodzi na rzecz skarżącego Z. K. kwotę 497 (czterysta dziewięćdziesiąt siedem) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania.
Analiza z kontekstem sprawy
Co to orzeczenie oznacza dla Twojej sprawy?
Zapytaj o skutki rozstrzygnięcia, podstawę prawną albo argumenty do wykorzystania. AnyLawyer rozpocznie od tej konkretnej sprawy.
Uzasadnienie
20 listopada 2025 r. Z. K., reprezentowany przez opiekuna prawnego I.K. wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi skargę na bezczynność Wojewódzkiego Zespołu do Spraw Orzekania o Niepełnosprawności w Łodzi w przedmiocie rozpatrzenia wniosku o wydanie decyzji ustalającej poziom potrzeby wsparcia. Skarżący wniósł o: 1) stwierdzenie, że Wojewódzki Zespół do Spraw Orzekania o Niepełnosprawności w Łodzi dopuścił się bezczynności w sprawie o wydanie decyzji ustalającej mu poziom potrzeby wsparcia, ewentualnie - w przypadku ustalenia braku podstaw do stwierdzenia bezczynności stwierdzenie, że Wojewódzki Zespół do Spraw Orzekania Łodzi dopuścił się przewlekłego prowadzenia niniejszego postępowania; 2) zobowiązanie organu do niezwłocznego wydania decyzji ustalającej poziom potrzeby wsparcia Z. K.; 3) zasądzenie od organu na rzecz Z. K. reprezentowanego przez opiekuna prawnego I. K. sumy pieniężnej w wysokości co najmniej 12 400,80 zł tytułem naprawienia szkody wyrządzonej bezczynnością tego organu; 4) zasądzenie od Wojewódzkiego Zespołu do Spraw Orzekania o Niepełnosprawności w Łodzi zwrotu kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego, według norm przepisanych. W uzasadnieniu skargi wyjaśniono, że 15 maja 2025 r. za pośrednictwem dedykowanego portalu informacyjno-usługowego empatia.gov.pl I. K. opiekun prawny skarżącego złożyła w formie elektronicznej wniosek do Wojewódzkiego Zespołu do Spraw Orzekania o Niepełnosprawności w Łodzi o wydanie decyzji ustalającej poziom potrzeby wsparcia Z. K. 11 września 2025 r. za pośrednictwem platformy EPUAP I. K. wystosowała w niniejszej sprawie ponaglenie do Wojewódzkiego Zespołu do Spraw Orzekania o Niepełnosprawności w Łodzi wzywając organ do niezwłocznego rozpatrzenia wniosku i wydania decyzji ustalającej poziom potrzeby wsparcia jej syna. 6 października 2025 r. Zespół zawiadomił stronę o niezałatwieniu sprawy w terminie z powodu bardzo dużej ilości wpływających wniosków oraz konieczności ich weryfikacji pod kątem formalno-prawnym i doboru właściwego specjalisty, wyznaczając jednocześnie nowy termin rozpatrzenia wniosku do dnia 31 grudnia 2025 r. Strona skarżąca dodała, że bezczynność Wojewódzkiego Zespołu do Spraw Orzekania o Niepełnosprawności w Łodzi uniemożliwia jej ubieganie się o świadczenie wspierające w trybie ustawy z dnia 7 lipca 2023 roku o świadczeniu wspierającym, co jest niezgodne z celem ustawy i narusza prawa Z. K.. Wydanie decyzji ustalającej poziom potrzeby wsparcia jest bowiem niezbędnym warunkiem ubiegania się o świadczenie wspierające. Dodatkowo strona skarżąca podniosła, że od 1 marca 2025 r. renta socjalna wynosi 1878,91 zł, co oznacza, że świadczenie wspierające w przypadku określenia najwyższego poziomu wsparcia dla wnioskodawcy wynosiłoby miesięcznie 220 % renty socjalnej, tj. 4133,60 zł. Wobec powyższego, niezałatwienie przez Wojewódzki Zespół do Spraw Orzekania o Niepełnosprawności w Łodzi niniejszej sprawy w ustawowym terminie, tj. do 15 sierpnia 2025 r. uzasadnia wniosek o zasądzenie od organu sumy pieniężnej w wysokości co najmniej 12 400,80 zł, stanowiącej iloczyn wysokości świadczenia wspierającego (4133,60 zł) jakie z dużą dozą prawdopodobieństwa zostałoby przyznane Z. K. oraz okres, przez który organ dopuszcza się bezczynności w sprawie. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie wskazując, że wnioski o wydanie decyzji ustalającej poziom potrzeby wsparcia nie są rozpoznawane w terminie ustawowym z powodu ogromnej ilości w jakiej napływają. Organ zaznaczył, że od stycznia do końca maja wpłynęło do organu ponad 9 tysięcy wniosków, a od początku 2025 r. ponad 40 tysięcy, z czego kilkanaście tysięcy przeszło do rozpatrzenia na rok bieżący. Każdy wniosek podlega weryfikacji formalnoprawnej, co wiąże się w pierwszej kolejności z koniecznością jego wprowadzenia do Elektronicznego Krajowego Systemu Monitoringu Orzekania o Niepełnosprawności, co przy wpływie dziennym od kilkudziesięciu do kilkuset wniosków nie jest możliwe do zrealizowania w dniu wpływu wniosku (rejestracja wniosku zajmuje od 20 do 30 minut w zależności od tego, czy jest on kompletny, czy też zawiera braki). Dalej wskazano, iż wnioski już wprowadzone i zweryfikowane (zarówno papierowe jak i elektroniczne) są dalej procedowane celem skierowania na posiedzenia składów orzekających. Przy czym dobór właściwych specjalistów, biorąc pod uwagę wymogi określone w § 3 Rozporządzenia z dnia 23 listopada 2023 r. w sprawie ustalania poziomu potrzeby wsparcia (Dz.U. poz. 2581) – dalej "rozporządzenie ppw", do rozpatrzenia wniosku też wymaga logistyki działania przy układaniu posiedzeń składów ustalających i chociażby podziału wniosków na wyjazdowe i stacjonarne, a także podziału na regiony województwa - co przy tak ogromnej ilości wniosków nie pozwala na sprawne i płynne działania. Z uwagi na ogromną ilość spraw posiedzenia składów ustalających są wyznaczane po kilkanaście dziennie. Powoduje to, że często organ ma bardzo krótki termin na zawiadomienie o posiedzeniu, dlatego też przepis § 4 ust. 3 rozporządzenia ppw dopuszcza w uzasadnionych przypadkach przekazanie zawiadomienie o posiedzeniu składu ustalającego również telefonicznie albo za pośrednictwem wiadomości tekstowej. Z zawiadomienia telefonicznego sporządza się notatkę służbową. W stanie faktycznym sprawy członek składu ustalającego poziom potrzebny wsparcia 14 października 2025 r. podejmował dwukrotnie próby połączenia telefonicznego. Połączenia trwały po 5 sekund, ale były bezskuteczne . Pomimo braku kontaktu skład ustalający poziom potrzeby wsparcia udał się 15 października 2025 r. pod wskazany adres stałego pobytu wnioskodawcy i jego opiekuna prawnego, jednak nikogo nie zastał. Organ podniósł, że nie dotrzymał ustawowego terminu załatwienia sprawy i zawiadomił o tym stronę z opóźnieniem, niemniej jednak czynności były dokonane. Ponadto podjął w październiku 2025 r. próbę rozpatrzenia wniosku, ale stało się to niemożliwe z przyczyn leżących po stronie opiekuna prawnego wnioskodawcy, a nie organu. Nadto 8 grudnia 2025 r. została wydana decyzja ustalająca poziom potrzeby wsparcia. Decyzja odebrana została przez opiekuna prawnego skarżącego w tym samym dniu w siedzibie organu. Odnosząc się do wniosku o zasądzenie kwoty 12.400,80 zł tytułem naprawienia szkody wyrządzonej bezczynnością organu, organ wniósł o jego oddalenie z uwagi na jego bezprzedmiotowość. Zgodnie art. 26 ust. 2 ustawy z dnia 7 lipca 2023 r. o świadczeniu wspierającym (Dz. U. z 2023 r., poz. 1429) Zakład Ubezpieczeń Społecznych dokona wypłaty świadczenia z wyrównaniem od dnia złożenia wniosku o wydanie decyzji ustalającej poziom potrzeby wsparcia pod warunkiem złożenia wniosku o wypłatę świadczenia w terminie 3 miesięcy od dnia wydania decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi zważył, co następuje: Skarga jest w części zasadna. Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tekst jedn. Dz.U. z 2024 r. poz. 1427 ze zm.) w zw. z art. 3 § 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz.U. z 2026 r. poz. 143), dalej: "p.p.s.a.", sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę działalności administracji publicznej, która, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej, sprawowana jest pod względem zgodności z prawem. Stosownie do art. 3 § 2 pkt 8 p.p.s.a. kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje między innymi orzekanie w sprawach skarg na bezczynność w przypadkach określonych w pkt 1-4 p.p.s.a. W tym przypadku przedmiotem sądowej kontroli nie jest określony akt lub czynność organu administracji, lecz ich brak w sytuacji, gdy organ miał obowiązek podjąć działanie w danej formie i w określonym przez prawo terminie. Celem skargi na bezczynność organu administracji publicznej jest więc zwalczanie braku działania organu (zwłoki) w załatwieniu sprawy administracyjnej i doprowadzenie do wydania w sprawie rozstrzygnięcia lub podjęcia innej czynności wynikającej z przepisów prawa. Zakres kontroli sądu sprowadza się więc w tym przypadku do oceny czy sprawa podlega załatwieniu przez organ w drodze określonego przez ustawodawcę aktu administracyjnego lub czynności i czy w tym zakresie organ zrealizował nałożone na niego obowiązki. Uwzględniając skargę na bezczynność sąd - stosownie do treści art. 149 § 1 p.p.s.a. - zobowiązuje organ do wydania w określonym terminie aktu, interpretacji albo do dokonania czynności (pkt 1); zobowiązuje organ do stwierdzenia albo uznania uprawnienia lub obowiązku, wynikających z przepisów prawa (pkt 2); stwierdza, że organ dopuścił się bezczynności lub przewlekłego prowadzenia postępowania (pkt 3). Jednocześnie, na podstawie art. 149 § 1a p.p.s.a. sąd stwierdza, czy bezczynność organu miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa. Na podstawie art. 149 § 2 p.p.s.a. sąd może orzec o wymierzeniu organowi grzywny w wysokości określonej w art. 154 § 6 p.p.s.a. lub o przyznaniu od organu na rzecz skarżącego sumy pieniężnej do wysokości połowy kwoty określonej w art. 154 § 6 p.p.s.a. Natomiast stwierdzając brak podstaw do uwzględnienia skargi, sąd orzeka o jej oddaleniu na podstawie art. 151 p.p.s.a. Na podstawie art. 119 pkt 4 oraz art. 120 p.p.s.a., sąd może rozpoznać sprawę ze skargi na bezczynność w trybie uproszczonym, na posiedzeniu niejawnym, w składzie 3 sędziów. W takim właśnie trybie została rozpoznana skarga złożona w niniejszej sprawie na bezczynność organu w przedmiocie wniosku o ustalenie poziomu potrzeby wsparcia. Oceniając w pierwszej kolejności dopuszczalność skargi należy wskazać, że art. 53 § 2b p.p.s.a. stanowi, iż skargę na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania można wnieść w każdym czasie po wniesieniu ponaglenia do właściwego organu. Wyczerpanie przysługującego stronie środka zaskarżenia w trybie przewidzianym w art. 37 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jedn. Dz.U. z 2025 r., poz. 1691), dalej: "k.p.a." - przez jego wniesienie (do właściwego organu) stanowi warunek dopuszczalności skargi do sądu administracyjnego na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organ (art. 52 § 1 i 2 p.p.s.a.). Przy czym warunek ten będzie spełniony niezależnie od stanowiska zajętego przez właściwy organ, do którego skierowano ponaglenie. Jak wynika z akt administracyjnych strona skarżąca, pismem z 11 września 2025 r., złożyła ponaglenie do Wojewódzkiego Zespołu do Spraw Orzekania o Niepełnosprawności. Oznacza to tym samym, że w przedmiotowej sprawie skarga została wniesiona z zachowaniem wymogów formalnych, o których mowa w art. 52 § 1 i 2 p.p.s.a. Przechodząc do merytorycznego rozpoznania niniejszej skargi wyjaśnić w pierwszej kolejności przyjdzie, że przepisy prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi nie określają, na czym polega stan bezczynności. Wykładając treść tego pojęcia przyjąć należy, że z bezczynnością mamy do czynienia wówczas, gdy w prawnie ustalonym terminie organ wprawdzie prowadził postępowanie w sprawie, ale mimo istnienia ustawowego obowiązku, nie zakończył go wydaniem w terminie decyzji, postanowienia lub też innego aktu, lub nie podjął stosowanej czynności. Takie rozumienie pojęcia "bezczynności" pozostaje w zgodzie z jego legalną definicją wynikającą z art. 37 § 1 pkt 1 k.p.a., według której przez bezczynność rozumie się niezałatwienie sprawy w terminie określonym w art. 35 k.p.a. lub przepisach szczególnych, ani w terminie wskazanym zgodnie z art. 36 § 1 k.p.a. W drugiej zaś kolejności należy zaznaczyć, że dla stwierdzenia bezczynności organu nie ma znaczenia to, z jakich powodów dany akt administracyjny nie został podjęty, a w szczególności, czy bezczynność ta została spowodowana zawinioną lub niezawinioną opieszałością organu. Okoliczności, które spowodowały zwłokę organu oraz sposób działania organu w toku rozpoznania sprawy (czy też zaniechania), w tym stopień przekroczenia terminów, mają jedynie znaczenie dla oceny, czy stwierdzona bezczynność miała charakter kwalifikowany, to jest czy była rażąca. Oceniając działanie organów w kontekście bezczynności uwzględnić trzeba, że organy administracji zobowiązane są do przestrzegania zasad ogólnych postępowania administracyjnego, w tym zasady szybkości postępowania, nakazującej organom wnikliwe i szybkie działanie w sprawie, przy wykorzystaniu możliwie najprostszych środków prowadzących do jej załatwienia (art. 12 § 1 k.p.a.). Realizacji tej zasady służy między innymi przepis art. 35 § 1 k.p.a., wedle którego organy administracji publicznej obowiązane są załatwiać sprawy bez zbędnej zwłoki. W myśl zaś art. 35 § 2 k.p.a. niezwłocznie powinny być załatwiane sprawy, które mogą być rozpatrzone w oparciu o dowody przedstawione przez stronę łącznie z żądaniem wszczęcia postępowania lub w oparciu o fakty i dowody powszechnie znane albo znane z urzędu organowi, przed którym toczy się postępowanie, bądź możliwe do ustalenia na podstawie danych, którymi rozporządza ten organ. Ustawodawca określił w treści art. 35 § 3 i § 3a k.p.a. terminy załatwiania spraw (zarówno w I, jak i II instancji, a także w postępowaniu uproszczonym), równocześnie jednak zaznaczył - w art. 35 § 4 k.p.a. - że przepisy szczególne mogą określać inne terminy niż określone w § 3 i 3a. Takim przepisem szczególnym, który ma zastosowanie w niniejszym przypadku, jest art. 6b4 ust. 5 ustawy z dnia 27 sierpnia 1997 r. o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnianiu osób niepełnosprawnych (teks jedn. Dz.U. z 2025 r., poz. 913 ze zm.), dalej: "ustawa o rehabilitacji", który stanowi, iż wnioski, o których mowa w art. 6b3 ust. 1, art. 6b5 ust. 1 i art. 6b6 ust. 1, rozpatrywane są w terminie nie dłuższym niż 3 miesiące od dnia wpływu do wojewódzkiego zespołu. Tym samym maksymalny termin na rozpoznanie wniosku skarżącego o wydanie decyzji ustalającej poziom potrzeby wsparcia wynosił 3 miesiące od dnia wpływu tegoż wniosku do wojewódzkiego zespołu. Podkreślić przy tym należy, że termin ten ma charakter maksymalny, a przepis art. 6b4 ust. 5 ustawy o rehabilitacji, który ten termin określa, stanowi – jak już zaznaczono – przepis szczególny w rozumieniu art. 35 § 4 k.p.a. Dla porządku wskazać jeszcze należy, iż w myśl art. 35 § 5 k.p.a. do terminów określonych w przepisach poprzedzających nie wlicza się terminów przewidzianych w przepisach prawa dla dokonania określonych czynności, okresów doręczania z wykorzystaniem publicznej usługi hybrydowej, o której mowa w art. 2 pkt 7 ustawy z dnia 18 listopada 2020 r. o doręczeniach elektronicznych, okresów zawieszenia postępowania, okresów trwania mediacji oraz okresów opóźnień spowodowanych z winy strony albo z przyczyn niezależnych od organu. O każdym przypadku niezałatwienia sprawy w terminie organ administracji publicznej obowiązany jest zawiadomić strony, podając przyczyny zwłoki, wskazując nowy termin załatwienia sprawy oraz pouczając o prawie do wniesienia ponaglenia. Dotyczy to również przypadku zwłoki w załatwieniu sprawy z przyczyn niezależnych od organu (art. 36 k.p.a.). W konsekwencji przyjąć należy, że organ administracji publicznej pozostaje w bezczynności wówczas, gdy mimo istnienia ustawowego obowiązku, w prawnie ustalonym terminie, nie zakończył postępowania wydaniem decyzji, postanowienia lub też innego aktu, lub nie podjął stosownej czynności. Bezczynność oznacza brak aktywności organu w danej sprawie, w tym również brak realizacji obowiązku zawiadomienia strony o przyczynach niezałatwienia sprawy w terminie i wyznaczenia nowego terminu jej rozpatrzenia oraz niepodejmowanie innych działań wynikających z przepisów procesowych mających na celu usunięcie przeszkody w wydaniu decyzji. W rozstrzyganej sprawie z akt administracyjnych wynika, że zainicjował ją wniosek strony skarżącej z 15 maja 2025 r. Trzymiesięczny termin do załatwienia sprawy upłynął zatem w sierpniu 2025 r. 11 września 2025 r. strona skarżąca wniosła ponaglenie, wzywając organ do niezwłocznego rozpatrzenia wniosku. Dopiero 6 października 2025 r. organ – w oparciu o art. 36 k.p.a. wydłużył termin załatwienia wniosku strony skarżącej, wyznaczając go do dnia 31 grudnia 2025 r. W tym miejscu należy jednak zauważyć, że samo zawiadomienie strony o nowym terminie załatwienia sprawy nie chroni organu przed możliwością stwierdzenia przez sąd jego bezczynności, a samo pismo informacyjne z art. 36 k.p.a. zostało wysłane dopiero po wniesieniu ponaglenia. W tych okolicznościach bezspornym jest, że zaistniały okoliczności uzasadniające bezczynność Wojewódzkiego Zespołu do Spraw Orzekania o Niepełnosprawności w Łodzi w prowadzonym postępowaniu, o czym orzeczono w pkt 2 wyroku, na podstawie art. 149 § 1 pkt 3 p.p.s.a. Ponieważ jednak, po wniesieniu skargi, a przed jej rozpoznaniem przez sąd, organ załatwił wniosek strony skarżącej, wydając 8 grudnia 2025 r. decyzję ustalającą poziom potrzeby wsparcia postępowanie sądowe dotyczące nakazania organowi rozpatrzenie wniosku strony skarżącej podlegało umorzeniu jako bezprzedmiotowe na podstawie art. 161 § 1 pkt 3 p.p.s.a. (pkt 1 wyroku), z uwagi na brak możliwości zastosowania przez sąd trybu przewidzianego w art. 149 § 1 pkt 1 p.p.s.a. Podkreślić jednak należy, że likwidacja stanu bezczynności w toku postępowania sądowego nie zwalnia sądu administracyjnego z obowiązku rozpoznania skargi wniesionej na podstawie art. 3 § 2 pkt 8 p.p.s.a. w zakresie oceny czy bezczynność miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa. Sąd zobligowany jest także do rozważenia zasadności wymierzenia organowi grzywny w trybie art. 149 § 2 p.p.s.a. bądź przyznania sumy pieniężnej, o które wnioskowała strona skarżąca. Dokonując kwalifikacji zaistniałej bezczynności sąd przyjął, że rażące naruszenie prawa związane jest z naruszeniem prawa w sposób oczywisty i wyraźnie sprzeczny z prawem. Ocena naruszenia jako rażące musi posiadać pewne dodatkowe cechy w stosunku do stanu określanego jako zwykłe naruszenie. Dla uznania rażącego naruszenia prawa nie jest wystarczające samo przekroczenie przez organ ustawowych obowiązków, w tym terminów załatwienia sprawy. Wspomniane przekroczenie musi być znaczne i niezaprzeczalne. Rażące opóźnienie w podejmowanych przez organ czynnościach ma być przy tym oczywiście pozbawione jakiegokolwiek racjonalnego uzasadnienia (por. wyroki WSA w Opolu: z 14 czerwca 2018 r., II SAB/Op 48/18 i z 10 stycznia 2019 r., II SAB/Op 125/18, opubl. w CBOSA). W niniejszej sprawie sąd uznał, że mimo stwierdzonej bezczynności brak było, w okolicznościach rozpatrywanej sprawy, uzasadnionych podstaw by przyjąć, że stan ten wystąpił z rażącym naruszeniem prawa, o czym orzeczono w pkt 3 wyroku, na podstawie art. 149 § 1a p.p.s.a. W przekonaniu sądu, w sprawie nie można mówić o rażącym zaniedbaniu ze strony organu, ponieważ nie zlekceważył on strony skarżącej ani nie spowodował opóźnienia w sposób celowy. Organ podniósł bowiem, że podejmowała dwukrotnie próby kontaktu telefonicznego z przedstawicielem ustawowym skarżącego celem zawiadomienia o terminie posiedzenia składu ustalającego poziom potrzeby wsparcia, a nawet 15 października 2025 r. udał się pod adres wnioskodawcy, jednak nikogo nie zastał. Wskazać należy również, że organ wydał również decyzję kończącą sprawę. Nadto odnotować trzeba, że z informacji przekazanych w odpowiedzi na skargę wynika bardzo wysokie obciążenia organu w zakresie ilości prowadzonych przez niego spraw oraz problemy organizacyjne. Ten gwałtowny i duży wzrost wpływających wniosków, powoduje, że organ nie jest w stanie rozpoznać ich w ustawowym terminie. Te uwarunkowania przemawiały przeciwko uznaniu, że prawo strony do terminowego uzyskania rozstrzygnięcia zostało rażąco naruszone. W konsekwencji sąd nie znalazł również podstaw do wymierzenia organowi grzywny, czy orzeczenia na rzecz strony skarżącej sumy pieniężnej, zgodnie z jej żądaniem stosownie do art. 149 § 2 p.p.s.a. Wobec tego, w pkt 4 wyroku, sąd w tym zakresie skargę oddalił, na podstawie art. 151 p.p.s.a. Jak wynika z art. 149 § 2 w zw. z art. 154 § 6 i 7 p.p.s.a., w przypadku uwzględnienia skargi na bezczynność lub przewlekłość sąd może z urzędu lub na wniosek strony wymierzyć organowi grzywnę do wysokości dziesięciokrotnego przeciętnego miesięcznego wynagrodzenia w gospodarce narodowej w roku poprzednim lub przyznać od organu na rzecz skarżącego sumę pieniężną do wysokości pięciokrotnego przeciętnego miesięcznego wynagrodzenia w gospodarce narodowej w roku poprzednim. W orzecznictwie wyraża się przy tym słuszny pogląd, iż tego rodzaju orzeczenie ma charakter represyjny (grzywna) oraz kompensacyjny (suma pieniężna) i powinno być zastosowane w szczególnie drastycznych przypadkach zwłoki organu w załatwieniu sprawy (tak chociażby NSA w wyroku z dnia 18 października 2017 r., sygn. akt II OSK 1769/17, Lex/el nr 2381517). Przyznanie sumy pieniężnej ma więc przede wszystkim charakter prewencyjny i kompensacyjny służąc zadośćuczynieniu za krzywdę, jaką strona poniosła wskutek wadliwie działającej administracji publicznej. Trzeba mieć na uwadze, że przyznanie od organu, który pozostawał bezczynny sumy pieniężnej jest dodatkowym środkiem o charakterze dyscyplinująco-represyjnym, który powinien być stosowany w tego rodzaju sytuacjach, w których oceniając całokształt działań organu, można dojść do przekonania, że noszą one znamiona celowego unikania załatwienia sprawy, a przy tym istnieje uzasadniona obawa, że bez tych dodatkowych sankcji organ nadal nie będzie respektować obowiązków wynikających z przepisów prawa. Takie okoliczności w rozpoznawanej sprawie nie wystąpiły. Ponadto w sprawie podkreślenia wymaga także, że uzyskanie decyzji ustalającej poziom potrzeby wsparcia jest pierwszym niezbędnym etapem do uzyskania świadczenia wspierającego dopiero bowiem po uzyskaniu tej decyzji istnieje możliwość złożenia wniosku o ustalenie prawa do świadczenia wspierającego. Jak trafnie jednak podkreślił organ w odpowiedzi na skargę zgodnie z art. 26 ustawy z dnia 7 lipca 2023 r. o świadczeniu wspierającym (tekst jedn. Dz.U. z 2023 r., poz. 1429 ze zm.) prawo do świadczenia wspierającego ustala się od miesiąca, w którym wpłynął wniosek (art. 26 ust. 1 wskazanej powyżej ustawy o świadczeniu wspierającym). Zgodnie jednak z art. 26 ust. 2 ustawy o świadczeniu wspierającym jeżeli w okresie 3 miesięcy, licząc od dnia wydania decyzji ustalającej poziom potrzeby wsparcia, zostanie złożony wniosek, prawo do świadczenia wspierającego ustala się od miesiąca, w którym złożono wniosek o wydanie decyzji ustalającej poziom potrzeby wsparcia. Zakład Ubezpieczeń Społecznych dokona zatem wypłaty świadczenia z wyrównaniem od dnia złożenia do Wojewódzkiego Zespołu do Spraw Orzekania o Niepełnosprawności w Łodzi wniosku o wydanie decyzji ustalającej poziom potrzeby wsparcia pod warunkiem złożenia przez stronę wniosku o wypłatę świadczenia w terminie 3 miesięcy od dnia wydania decyzji. Tym samym okres oczekiwania na termin posiedzenia składu ustalającego poziom potrzeby wsparcia nie pozbawia możliwości uzyskania świadczenia wspierającego za ten okres, co dodatkowo czyni niezasadnym wniosek strony o przyznanie sumy pieniężnej. O kosztach postępowania sąd orzekł na podstawie art. 200 i art. 205 § 2 p.p.s.a. w zw. z § 14 ust. 1 pkt 1 lit. c rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie (tekst jedn. Dz.U. z 2026 r. poz. 215) zasądzając od organu na rzecz strony skarżącej kwotę: 480 zł – tytułem wynagrodzenia pełnomocnika będącego adwokatem oraz 17 zł – tytułem opłaty skarbowej od pełnomocnictwa. ec
Informacje o sprawie
- Data wpływu
- 16 grudnia 2025
- Symbol z opisem
- 645 Sprawy nieobjęte symbolami podstawowymi 601644 oraz od 646-652 658
- Skarżony organ
- Zespół do Spraw Orzekania o Stopniu Niepełnosprawności
- Sędziowie
- Małgorzata Kowalska /przewodniczący sprawozdawca/ Monika Krzyżaniak Robert Adamczewski
Powołane przepisy
- Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
art. 3 par. 2 pkt 8, art. 52 par. 1 i 2, art. 53 par. 2b, art. 119 pkt 4, art. 120, art. 149 par. 1 pkt 3 i par. 2, art. 151, art. 161 par. 1 pkt 3 · Dz.U. 2026 poz. 143
- Ustawa z dnia 27 sierpnia 1997 r. o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnianiu osób niepełnosprawnych (t. j.)
art. 6b4 ust. 5 · Dz.U. 2025 poz. 913
Powiązane dokumenty
Sygnatura: III SAB/Kr 26/25 · 28 kwietnia 2026
Postanowienie WSA w Krakowie z 28 kwietnia 2026 r., III SAB/Kr 26/25
Sygnatura: II SAB/Rz 69/26 · 28 kwietnia 2026
Postanowienie WSA w Rzeszowie z 28 kwietnia 2026 r., II SAB/Rz 69/26
Sygnatura: I SAB/Wa 85/26 · 28 kwietnia 2026
Postanowienie WSA w Warszawie z 28 kwietnia 2026 r., I SAB/Wa 85/26
Źródło urzędowe: Naczelny Sąd Administracyjny