II SAB/Rz 69/26

28 kwietnia 2026 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w składzie: Przewodniczący – Sędzia WSA Magdalena Józefczyk po rozpoznaniu 28 kwietnia 2026 r. w Rzeszowie na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi MK na bezczynność Rady Gminy [...] w przedmiocie rozpatrzenia skargi na działalność Wójta Gminy [...] - p o s t a n a w i a - I. odrzucić skargę; II. zwrócić MK kwotę 100 zł /słownie: sto złotych/, tytułem wpisu od odrzuconej skargi.

Uchwałą z [...] stycznia 2026 r. nr [...] Rada Gminy [...] uznała za bezzasadną skargę MK i KK na działalność Wójta Gminy [...]. W podstawie prawnej uchwały wskazano art. art. 229 pkt 3 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jedn. Dz.U. z 2025 r. poz. 1691) – dalej: "k.p.a.". W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie, MK jako przedmiot zaskarżenia wskazał bezczynność Rady Gminy [...], polegającą na nierzetelnym, pozornym i powierzchownym załatwieniu jego skargi wniesionej na Wójta Gminy [...]. W odpowiedzi na skargę Organ wniósł o jej odrzucenie jako niedopuszczalnej. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie zważył, co następuje; Przed przystąpieniem do merytorycznego rozpoznania sprawy Sąd w pierwszej kolejności obowiązany jest ocenić dopuszczalność skargi. Zgodnie bowiem z art. 58 § 1 pkt 1 i 6 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz.U. z 2026 r. poz. 143 z późn. zm.) – dalej: "p.p.s.a.", jeżeli sprawa nie należy do właściwości sądu administracyjnego albo skarga jest niedopuszczalna z innych przyczyn, wówczas podlega ona odrzuceniu. Jej rozpoznanie rodziłoby bowiem nieważność postępowania (art. 183 § 2 pkt 1 p.p.s.a.). W myśl art. 184 Konstytucji RP, Naczelny Sąd Administracyjny oraz inne sądy administracyjne sprawują, w zakresie określonym w ustawie, kontrolę działalności administracji publicznej. Oznacza to, że kognicja sądów administracyjnych została wyznaczona przepisami ustaw i aby sąd mógł rozpoznać merytorycznie skargę na zaskarżony akt (lub bezczynność), akt ten musi posiadać określone cechy, pozwalające na zakwalifikowanie go do katalogu aktów podlegających zaskarżeniu do sądu administracyjnego. W obowiązującym systemie prawa istnieje bowiem domniemanie właściwości sądów powszechnych (art. 177 Konstytucji RP). Co nie mniej istotne, sąd rozpoznając sprawę nie jest związany jedynie zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 134 § 1 p.p.s.a.). Jest natomiast związany wskazanym przez stronę skarżącą przedmiotem zaskarżenia. Zgodnie z art. 3 § 1 p.p.s.a. sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. Warunkiem merytorycznego rozpatrzenia skargi jest złożenie jej do aktu lub czynności objętych zakresem właściwości rzeczowej sądu administracyjnego, określonej w art. 3 p.p.s.a. Zgodnie z art. 3 § 2 pkt 8 p.p.s.a., kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadkach określonych w pkt 1-4 lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadku określonym w pkt 4a. Stosownie zaś do art. 3 § 2 pkt 9 p.p.s.a., kontrola ta obejmuje również orzekania w sprawach skarg na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w sprawach dotyczących innych niż określone w pkt 1-3 aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczących uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa podjętych w ramach postępowania administracyjnego określonego w ustawie z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego oraz postępowań określonych w działach IV, V i VI ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa oraz postępowań, do których mają zastosowanie przepisy powołanych ustaw. Ponadto w myśl art. 3 § 2a p.p.s.a. sądy administracyjne orzekają także w sprawach sprzeciwów od decyzji wydanych na podstawie art. 138 § k.p.a. Na podstawie zaś art. 3 § 3 p.p.s.a. sądy administracyjne orzekają także w sprawach, w których przepisy ustaw szczególnych przewidują sądową kontrolę, i stosują środki określone w tych przepisach. Powołane wyżej przepisy i normy prawne wyznaczają zakres kognicji sądów administracyjnych, określając szczegółowo, jakie konkretnie działania organów administracji publicznej i w jakim przedmiocie bezczynność tych organów może być zaskarżona do sądu administracyjnego. Tym samym, kontrola działalności administracji publicznej sprawowana przez sądy administracyjne ma jedynie charakter ograniczony, gdyż objęte są nią jedynie działania administracyjne, czy ich brak, wskazane w ustawie. W związku z tym, że przedstawiony katalog ma charakter zamknięty, wniesienie skargi wykraczającej poza ten zakres, skutkuje jej odrzuceniem jako niedopuszczalnej, zgodnie z art. 58 § 1 pkt 1 p.p.s.a. Przenosząc powyższe rozważania na grunt niniejszej sprawy Sąd stwierdza, że określony przez Skarżącego przedmiot zaskarżenia nie podlega kognicji sądu administracyjnego, co w konsekwencji obliguje Sąd do odrzucenia skargi. Jak wynika z uzasadnienia skargi oraz nadesłanych akt sprawy, 31 grudnia 2025 r. Skarżący wniósł skargę na działalność Wójta Gminy [...], która prawidłowo została zakwalifikowana jako skarga w rozumieniu art. 227 k.p.a. W jej wyniku Rada Gminy [...] podjęła uchwałę z [...] stycznia 2026 r. [...] o uznaniu skargi za bezzasadną. O powyższym Organ powiadomił Skarżącego w piśmie z [...] stycznia 2026 r. nr [...]. Co jednak istotne, wskazana wyżej uchwała pozostaje poza granicami właściwości sądu administracyjnego. Stanowi ona w istocie zawiadomienie, o którym mowa w art. 237 § 3 k.p.a. Nie może zmienić tego stanowiska okoliczność, że sprawa skargi na działalność organu administracji załatwiana jest przez radę gminy w formie uchwały – tak jak stało się to w niniejszej sprawie. Uchwała jest bowiem formą właściwą dla działania organu kolegialnego, jakim jest rada gminy (miasta). Uchwała ta nie rozstrzyga jednak konkretnej indywidualnej sprawy administracyjnej, a jedynie kończy jednoinstancyjne uproszczone postępowanie jako forma zawiadomienia o sposobie rozpoznania skargi. Stanowisko wyrażone przez właściwy do rozpoznania skargi organ nie może być zatem poddane kontroli organu wyższego stopnia, jak też sądu administracyjnego. W konsekwencji, kontroli sądowoadministracyjnej nie podlega również ocena prawidłowości prowadzenia postępowania wnioskowego w trybie przepisów Działu VIII k.p.a., jako że nie jest ono postępowaniem administracyjnym, którego finalny akt podlega kognicji sądu administracyjnego. Skoro kontroli sądowoadministracyjnej nie podlega zarówno uchwałą organu kolegialnego wydana na skutek skargi wniesionej w trybie Działu VIII k.p.a., jak i samo postępowanie prowadzące do jej podjęcia, to kognicji sądu administracyjnego nie podlega również bezczynność organu polegająca nie nienależytym rozpoznaniu takiej skargi. Skarga na bezczynność organu jest bowiem pochodną skargi na określone formy działania organu (por. postanowienia NSA z 4 września 2012 r. II GSK 1324/12; z 17 lipca 2012 r. I OSK 1620/12 oraz z 7 lipca 2010 r. II GSK 737/10). Dopuszczalność skargi na bezczynność organu administracji publicznej występuje wówczas, gdy organ zwleka z wydaniem decyzji, postanowienia albo aktu lub dokonaniem czynności dotyczących uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa, a sprawa ma charakter sprawy z zakresu administracji publicznej. W tym stanie rzeczy Sąd, na podstawie art. 58 § 1 pkt 1 p.p.s.a., skargę odrzucił. O zwrocie uiszczonego wpisu orzeczono na podstawie art. 232 § 1 pkt 1 p.p.s.a.