III SAB/Kr 86/26

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Michał Niedźwiedź po rozpoznaniu 31 marca 2026 r. na posiedzeniu niejawnym skargi K. J. na bezczynność Komendanta Wojewódzkiego Policji w Krakowie w przedmiocie rozpoznania wniosku z 21 sierpnia 2022 r. o wydanie zaświadczenia postanawia: - odrzucić skargę -

K. J. – nazywany dalej "Skarżącym", wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie skargę na bezczynność Komendanta Wojewódzkiego Policji w Krakowie. Bezczynność miała dotyczyć wniosku Skarżącego z 21 sierpnia 2022 r., o wydanie zaświadczenia w przedmiocie składek na ubezpieczenie społeczne. W odpowiedzi na skargę na bezczynność organ wniósł o jej odrzucenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył, co następuje: Zgodnie z art. 58 § 1 pkt 6 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2026 r. poz. 143; dalej jako "P.p.s.a.") sąd odrzuca skargę, jeżeli z innych przyczyn (niż wymienione w pkt 1-5) wniesienie skargi jest niedopuszczalne. Z kolei art. 58 § 3 P.p.s.a. stanowi, że sąd odrzuca skargę postanowieniem, a odrzucenie skargi może nastąpić na posiedzeniu niejawnym. W uchwale składu siedmiu sędziów Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 22 czerwca 2020 r. sygn. akt II OPS 5/19 (dostępna w bazie orzeczeń CBOSA) stwierdzono, że wniesienie skargi na bezczynność po zakończeniu przez organ administracji publicznej prowadzonego postępowania poprzez wydanie decyzji ostatecznej stanowi przeszkodę w merytorycznym rozpoznaniu takiej skargi przez sąd administracyjny w zakresie rozstrzygnięcia podjętego na podstawie art. 149 § 1 pkt 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Podkreślono, że kontrolowany w wyniku skargi na bezczynność stan rzeczy musi być w dacie wniesienia skargi aktualny, nie zaś historyczny. Wniosek taki znajduje swoje uzasadnienie w normatywnej treści pojęć bezczynności i przewlekłości, a wspiera go wspólna na gruncie regulacji postępowania administracyjnego i postępowania przed sądami administracyjnymi instytucja ponaglenia. Natomiast w kolejnej uchwale składu siedmiu sędziów Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 7 marca 2022 r. sygn. akt II OPS 1/21 rozstrzygnięto, że skarga na przewlekłe prowadzenie postępowania administracyjnego wniesiona po jego ostatecznym zakończeniu, poprzedzona ponagleniem złożonym w jego toku, podlega odrzuceniu na podstawie art. 58 § 1 pkt 6 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. W uzasadnieniu tej ostatniej uchwały NSA zwrócił uwagę na to, że obie skargi, tj. na bezczynność organu oraz na przewlekłe prowadzenie postępowania przez organ, nie zostały – co do zasady – zróżnicowane w zakresie warunków ich wniesienia, jak i rozpatrzenia przez sąd. Umieszczenie przez ustawodawcę obu tych skarg w tych samych jednostkach redakcyjnych i ich łączne unormowanie pozwala na uznanie tożsamego ich charakteru prawnego. Z tego powodu, przy rozpatrywaniu zagadnienia prawnego w niniejszej sprawie, nie można pominąć rozstrzygnięcia zagadnienia prawnego w uchwale składu siedmiu sędziów Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 22 czerwca 2020 r. sygn. akt II OPS 5/19. NSA stwierdził, że przyjęty w powołanej uchwale pogląd w odniesieniu do skargi na bezczynność organu administracji, gdy skarga została wniesiona w chwili ustania bezczynności organu, pozostaje aktualny także wobec skargi wniesionej na przewlekłe prowadzenie postępowania przez organ administracji, gdy skarga ta została wniesiona po zakończeniu postępowania, którego dotyczy. Normatywna tożsamość reguł zaskarżania bezczynności i przewlekłego prowadzenia postępowania administracyjnego uprawnia bowiem do uznania powołanej wyżej uchwały, jako adekwatnej także przy dokonywaniu oceny istnienia przedmiotu zaskarżenia w sprawie dotyczącej przewlekłego prowadzenia postępowania przez organ. Biorąc powyższe pod uwagę stwierdzić przyjdzie, że skargę na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania można wnieść w każdym czasie po wniesieniu ponaglenia do właściwego organu (art. 53 § 2b P.p.s.a.). Z kolei jej wniesienie po wydaniu decyzji (odpowiednio postanowienia) przez organ, któremu zarzucono zawiniony stan zwłoki w załatwieniu sprawy, w świetle aktualnego orzecznictwa sądów administracyjnych, należy ocenić jako niedopuszczalne (por. np. postanowienie NSA z dnia 24 stycznia 2023 r. sygn. akt II OSK 1575/22, dostępne jw.). Jeżeli bowiem w dniu wniesienia skargi na bezczynność lub przewlekłość przedmiot postępowania sądowoadministracyjnego w postaci bezczynności lub przewlekłości miał charakter historyczny, a więc nieaktualny, gdyż ewentualny stan bezczynności lub przewlekłości kończy się wraz z załatwieniem sprawy przez organ, to uznać trzeba, że skarga nie może dotyczyć przedmiotu, który nie istnieje w chwili jej wniesienia (tak np. NSA w postanowieniach z dnia 8 września 2023 r. sygn. akt I OZ 361/23 i 17 maja 2024 r. sygn. akt I OZ 241/24, dostępnych jw.). Dlatego też wniesienie skargi na bezczynność po zakończeniu przez organ administracji publicznej prowadzonego postępowania poprzez wydanie decyzji ostatecznej stanowi przeszkodę w merytorycznym rozpoznaniu takiej skargi przez sąd administracyjny w zakresie rozstrzygnięcia podjętego na podstawie art. 149 § 1 pkt 3 P.p.s.a. Odnosząc powyższe na grunt rozpoznawanej sprawy należy zgodzić się z organem, że wniosek Skarżącego został merytorycznie załatwiony postanowieniem Komendanta Wojewódzkiego Policji w Krakowie z 26 stycznia 2023 r. (nr 3/ZAŚ/2023). Postanowieniem tym organ odmówił wydania zaświadczenia o żądanej treści (k. 18 akt administracyjnych). Co więcej, na skutek zażalenia wniesionego przez Skarżącego, Komendant Główny Policji, postanowieniem z 23 maja 2023 r. (nr 12/SWA/BF/2023), utrzymał w mocy powyższe orzeczenie Komendanta Wojewódzkiego Policji w Krakowie (k. 29 akt administracyjnych). W konsekwencji, mając na względzie treść przywołanych wcześniej uchwał, należy uznać, że w sprawie nie może być mowy o bezczynności organu, skoro sprawa została załatwiona blisko trzy lata temu. Równie trafna okazała się uwaga organu, zawarta w odpowiedzi na skargą na bezczynność, dotycząca wymogu określonego w art. 53 § 2b P.p.s.a. Przepis ten stanowi, że skarga na bezczynność lub przewlekłość postępowania powinna zostać poprzedzona ponagleniem. Ani z treści samej skargi, ani z akt administracyjnych sprawy, nie wynika, aby Skarżący złożył tego rodzaju pismo przed wniesieniem skargi na bezczynność organu. W związku z powyższym rozpoznawaną skargę należało uznać za niedopuszczalną w rozumieniu art. 58 § 1 pkt 6 P.p.s.a. tym stanie rzeczy orzeczono jak w sentencji, na podstawie art. 58 § 1 pkt 6 oraz art. 58 § 3 P.p.s.a.