III SA/Wr 659/17

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Maciej Guziński po rozpoznaniu w dniu 9 stycznia 2019 r., na posiedzeniu niejawnym, w sprawie ze skargi R. P. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w L. z dnia [...] lipca 2017 r. Nr [...] w przedmiocie odmowy zwrotu zatrzymanego prawa jazdy kategorii AM, A1, A2, A, C, C1, D, D1, C+E, C1+E, D+E, D1+E wniosku skarżącego o przywrócenie terminu do uzupełnienia braku fiskalnego skargi kasacyjnej, postanawia: 1. odmówić przywrócenia terminu do uzupełnienia braku fiskalnego skargi kasacyjnej, 2. zwrócić skarżącemu kwotę 100 zł (sto złotych) tytułem uiszczonego wpisu od skargi kasacyjnej.

Postanowieniem z dnia 25 maja 2018 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu odrzucił skargę kasacyjną skarżącego od wyroku tutejszego Sądu z dnia 8 listopada 2017 r., o sygn. akt III SA/Wr 659/17 z uwagi na nieuzupełnienie braku fiskalnego skargi kasacyjnej. Pismem z dnia [...] czerwca 2018 r. skarżący – reprezentowany przez profesjonalnego pełnomocnika – wniósł o przywrócenie terminu do uzupełnienia braku "w postaci wniesienia opłaty od skargi kasacyjnej". W uzasadnieniu wniosku wskazano, że skarżący z przyczyn niezawinionych nie mógł uiścić opłaty. Podkreślono, że skarżący w wypadku stracił [...], przez co nie może wykonywać większości prac fizycznych, natomiast w toczącym się postępowaniu sądowym został niesłusznie pozbawiony prawa jazdy w kategoriach niezbędnych do wykonywania zawodu. Dodatkowo wskazano, że sytuacja materialna i osobista skarżącego jest trudna. Skarżący nie ma środków do zaspokajania podstawowych potrzeb życiowych. Odłączono mu energię elektryczną. Skarżący nie miał również środków na opłacenie skargi kasacyjnej. Dodatkowo podniesiono, że skarżący nie wiedział o wezwaniu do usunięcia braków skargi kasacyjnej z uwagi na brak kontaktu z pełnomocnikiem (skarżący nie posiada bowiem dostępu do sieci internetowej i telefonu, a dojazd do W. jest niemożliwy z uwagi na brak pieniędzy na transport). Skarżącemu pomaga finansowo brat, który pożyczył pieniądze na opłacenie skargi kasacyjnej. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje. Zgodnie z treścią art. 85 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2018 r., poz. 1302 ze zm.), czynność podjęta w postępowaniu sądowym przez stronę po upływie terminu jest bezskuteczna. Jednakże sąd, na wniosek strony, która nie dokonała w terminie czynności w postępowaniu sądowym bez swojej winy, postanowi o przywróceniu terminu (art. 86 § 1 p.p.s.a.). We wniosku o przywrócenie terminu należy uprawdopodobnić okoliczności wskazujące na brak winy w uchybieniu terminu (art. 87 § 2 p.p.s.a). W ocenie Sądu, skarżący - wbrew treści art. 87 § 2 p.p.s.a. - nie uprawdopodobnił okoliczności wskazujących na brak jego winy w uchybieniu terminu do uzupełnienia braku fiskalnego skargi kasacyjnej, to jest aby po jego stronie wystąpiła przeszkoda uniemożliwiająca zachowanie terminu do uiszczenia wpisu od skargi kasacyjnej. Z akt sprawy wynika, że wezwanie do uiszczenia wpisu od skargi kasacyjnej zostało skutecznie doręczone pełnomocnikowi skarżącego w dniu [...] maja 2018 r. (k. 116 akt sądowych). Pomimo tej okoliczności wpis w wyznaczonym siedmiodniowym terminie od daty skutecznego doręczenia wezwania nie został uiszczony. Wnosząc o przywrócenie terminu skarżący podniósł, że z przyczyn niezawinionych od niego nie mógł uiścić opłaty. Skarżący wskazał, że w wypadku stracił [...], przez co nie może wykonywać większości prac fizycznych, natomiast w toczącym się postępowaniu sądowym został niesłusznie pozbawiony prawa jazdy w kategoriach niezbędnych do wykonywania zawodu. Podniósł, że jego sytuacja materialna i osobista jest trudna. Nie ma środków do zaspokojenia podstawowych życiowych potrzeb. Nie miał środków na opłacenie skargi kasacyjnej. Odłączono mu energię elektryczną. Końcowo skarżący podkreślił, że nie wiedział o wezwaniu go do usunięcia braku fiskalnego skargi kasacyjnej z uwagi na brak kontaktu z pełnomocnikiem (nie posiada dostępu do sieci internetowej i telefonu, a dojazd do W. był niemożliwy z uwagi na brak pieniędzy na transport). Zdaniem Sądu – wskazane powyżej przez skarżącego okoliczności, choć niewątpliwie wskazują na dość trudną sytuację życiowej w której się znalazł – to jednak nie mogą stanowić podstawy do uwzględnienia wniosku. W pierwszej kolejności podkreślić bowiem należy, że przywrócenie terminu ma charakter wyjątkowy i nie jest możliwe, jeżeli strona dopuściła się choćby lekkiego niedbalstwa. Brak winy w uchybieniu termin powinien być oceniany na podstawie wszystkich okoliczności sprawy, w sposób uwzględniający obiektywny miernik staranności, jakiej można wymagać od strony dbającej należycie o swoje interesy. Strona wnosząca o przywrócenie terminu do dokonania czynności w postępowaniu sądowym musi wykazać (uprawdopodobnić), że w czasie biegu terminu do dokonania tej czynności zaistniała obiektywna przeszkoda uniemożliwiająca jej dokonanie czynności, a powstanie tej przeszkody nie było spowodowane jej działaniem i było od niej całkowicie niezależne (por. postanowienie NSA z 27 stycznia 2015 r., sygn. akt II GZ 798/14). O braku winy w niedopełnieniu obowiązku zachowania terminu do dokonania czynności procesowej można mówić tylko w przypadku stwierdzenia, że dopełnienie obowiązku stało się niemożliwe z powodu przeszkody nagłej, niezależnej od woli skarżącego i niedającej się przezwyciężyć (przykładowo przerwa w komunikacji, nagła choroba, która nie pozwoliła na wyręczenie się inną osobą, powódź, pożar itp.; zob. postanowienie NSA z 18 marca 2015 r., sygn. akt I OZ 225/15. Skarżący nie wykazał natomiast, aby w terminie do uzupełniania braku formalnego skargi rzeczywiście zaszła "w zasadzie jakakolwiek" przeszkoda niezależna od niego, a jednocześnie uniemożliwiająca mu uzupełnienie braku fiskalnego skargi. Taką okoliczności na pewno nie jest fakt, iż skarżący doznał uszczerbku na zdrowiu w wyniku wypadku. Z dokumentów załączonych do wniosku wynika bowiem, że zdarzenie to miało miejsce w 2015 r., a zatem choć rzeczywiście do niego doszło, to nie mogło ono stanowić i nie stanowiło przeszkody do uzupełnienia braku formalnego skargi kasacyjnej w okresie od [...] maja 2018 r. do [...] maja 2018 r. Skarżący nie przedstawił np. zaświadczenia lekarskiego potwierdzającego, że w ww. dniach miał kłopoty z poruszaniem się (bądź w ogóle nie mógł się samodzielnie poruszać) z uwagi na przebyty uraz. Bez znaczenia pozostaje także okoliczność, że skarżący jak podniósł "nie wiedział o wezwaniu do uiszczenia wpisu od skargi kasacyjnej", gdyż wezwanie to zostało skutecznie doręczone reprezentującemu go pełnomocnikowi (k. 116 akt sądowych), który jest przecież umocowany do występowania przed tutejszym Sądem w imieniu skarżącego. Fakt, że skarżący pozostaje w trudnej sytuacji materialnej – choć może stanowić przesłankę do przyznania mu prawa pomocy w zakresie kosztów sądowych – to sam w sobie nie może być uznany za przeszkodę uniemożliwiającą skarżącemu wykonanie wezwania Sądu, a tym samym za przeszkodę uzasadniającą przywrócenie terminu do uzupełnienia braku fiskalnego skargi kasacyjnej. Biorąc pod uwagę powyższe okoliczności, Sąd uznał, że skarżący nie uprawdopodobnił braku winy w uchybieniu terminu do uzupełnienia braku fiskalnego skargi kasacyjnej, dlatego też na podstawie art. 86 § 1 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji postanowienia. Orzeczenie o kosztach oparto na art. 232 § 1 pkt 1 p.p.s.