Sygnatura
III SA/Wr 31/26
III SA/Wr 31/26 - Wyrok WSA we Wrocławiu z 2026-05-13
Wynik
*Uchylono zaskarżoną decyzję
- Sąd
- Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu
- Data orzeczenia
- 13 maja 2026
- Prawomocne
- nie
Treść rozstrzygnięcia
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Anna Kuczyńska – Szczytkowska, Sędziowie Sędzia WSA Sędzia WSA Anetta Chołuj (sprawozdawca), Katarzyna Borońska, Protokolant starszy specjalista Katarzyna Dziok, po rozpoznaniu w Wydziale III na rozprawie w dniu 22 kwietnia 2026 r. sprawy ze skargi A. Sp. z o.o. w M. na decyzję Dyrektora Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa we Wrocławiu z dnia 30 czerwca 2025 r. nr 9001-2025-000390 w przedmiocie przyznania płatności bezpośrednich i przejściowego wsparcia krajowego w ramach Planu Strategicznego na lata 2023-2027 na rok 2024 I. uchyla zaskarżoną decyzję; II. zasądza od Dyrektora Izby Administracji Skarbowej we Wrocławiu na rzecz strony skarżącej kwotę 697 (słownie: sześćset dziewięćdziesiąt siedem) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania.
Analiza z kontekstem sprawy
Co to orzeczenie oznacza dla Twojej sprawy?
Zapytaj o skutki rozstrzygnięcia, podstawę prawną albo argumenty do wykorzystania. AnyLawyer rozpocznie od tej konkretnej sprawy.
Uzasadnienie
Przedmiotem skargi jest decyzja Dyrektora Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa we Wrocławiu (dalej: organ odwoławczy, Dyrektor ARiMR) z 30 czerwca 2025 r. nr 9001-2025-000390 utrzymująca w mocy decyzję Kierownika Biura Powiatowego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w Świdnicy (dalej: organ I instancji, Kierownik ARiMR) nr 0019-2025-001083 z 12 marca 2025 r. w sprawie przyznania płatności bezpośrednich i przejściowego wsparcia krajowego w ramach Planu Strategicznego dla Wspólnej Polityki Rolnej na lata 2023-2027 za rok 2024 z wniosku spółki A. sp. z o.o. w M. (dalej: skarżąca spółka, strona skarżąca). Z akt sprawy wynika, że 27 czerwca 2024 r. do Kierownika ARiMR wpłynął – za pośrednictwem aplikacji eWniosekPlus – wniosek o przyznanie płatności na rok 2024. Następnie w dniach (28 czerwca i 4 lipca 2024 r.) wpłynęły trzy korekty do wniosku. Skarżąca spółka zadeklarowała działki rolne o łącznej powierzchni [...] ha do podstawowego wsparcia dochodów i płatności redystrybucyjnej (dalej: PWD) oraz płatności redystrybucyjnej (dalej: RED) w tym: do płatności do powierzchni upraw buraków cukrowych [...] ha; do płatności do powierzchni upraw roślin pastewnych [...] ha; do płatności do powierzchni upraw roślin strączkowych na nasiona [...] ha oraz powierzchnię [...] ha do uzupełniającej płatności podstawowej. Zadeklarowała również realizację ekoschematu Uproszczone systemy upraw na powierzchni [...] ha. Dodatkowo spółka zgłosiła do płatności związanej z produkcją do zwierząt: bydło domowe – 20 szt., krowy – 21 szt., owce – 318 szt. W wyniku wszczętego postępowania Kierownik ARiMR decyzją z dnia 12 marca 2025 r. przyznał stronie skarżącej płatności w zmniejszonej kwocie. Podał, że powierzchnia gruntów rolnych zadeklarowana we wniosku o przyznanie podstawowego wsparcia dochodów wynosiła [...] ha, natomiast powierzchnia działek rolnych stwierdzona w wyniku kontroli administracyjnej wyniosła [...] ha. Weryfikacji dokonał w oparciu o system informacji geograficznej, o którym mowa w art. 68 rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 2021/2116 z dnia 2 grudnia 2021 r. w sprawie finansowania wspólnej polityki rolnej, zarządzania nią i monitorowania jej oraz uchylenia rozporządzenia (UE) nr 1306/2013 (Dz. Urz. UE L 435 z 06.12.2021, str. 187, Dz. Urz. UE L 29 z 10.02.2022, str. 45 oraz Dz. Urz. UE L 216 z 19.08.2022, str. 1) – dalej: rozporządzenie 2021/2116. Ustalił, że łączna powierzchnia obszaru wykluczonego z płatności wyniosła [...] ha z uwagi na nieprawidłowości powierzchniowe na działkach rolnych [...], [...], [...], [...], [...], [...], [..], [...] i [...]. Różnica między powierzchnią działek rolnych zadeklarowanych kwalifikowanych we wniosku a powierzchnią stwierdzoną wyniosła 0,02%, więc zgodnie z § 45 ust. 4 Rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 10 marca 2023 r. w sprawie szczegółowych warunków i szczegółowego trybu przyznawania i wypłaty podstawowego wsparcia dochodów, płatności redystrybucyjnej, płatności dla młodych rolników, płatności związanych z produkcją do powierzchni upraw i płatności związanych z produkcją do zwierząt i przejściowego wsparcia krajowego w ramach Planu Strategicznego dla Wspólnej Polityki Rolnej na lata 2023-2027 (Dz. U. 2025 r. poz. 1190) – dalej: rozporządzenie MR o dopłatach, płatność przyznano do powierzchni stwierdzonej. Odmówił przyznania płatności redystrybucyjnej. Wyjaśnił, że należna jest ona rolnikom, którzy posiadają w dniu 31 maja roku, w którym składany jest wniosek, łączną powierzchnię gruntów od 1 ha do 300 ha, a skarżąca spółka nie spełnia tego warunku. Dalej podał, że płatność do upraw roślin strączkowych na nasiona przyznał do powierzchni [...] ha, bowiem w wyniku przeprowadzonego postępowania z działki rolnej [...] wykluczył 0,01 ha, a z działki [...] 0,02 ha. Płatność do upraw roślin pastewnych została przyznana do powierzchni [...] ha – zgodnie z wnioskiem strony skarżącej, bo powierzchnie deklarowana i stwierdzona były równe. W przypadku płatności do powierzchni upraw buraków cukrowych, Kierownik ARiMR przyznał ją do powierzchni stwierdzonej (146,55 ha), gdyż zgodnie z § 9 rozporządzenia MR o dopłatach, płatność ta jest przyznawana do powierzchni gruntów, na której są uprawiane buraki cukrowe, ale nie większej, niż określona w umowie dostawy powierzchnia, na której rolnik jest zobowiązany je uprawiać. Z kolei płatność do uproszczonych systemów upraw została pomniejszona. Naliczono [...] ha powierzchni deklarowanych działek, gdyż w wyniku weryfikacji wykluczono z płatności 0,18 ha ze względu na nieprawidłowości powierzchniowe na działkach [...], [...], [...], [...], [...], [...] oraz [...]. Uzupełniającą płatność podstawową organ I instancji przyznał do powierzchni mniejszej o 0,14 ha niż zadeklarowana we wniosku, gdyż łącznie o tyle mniejsza była stwierdzona w toku postępowania powierzchnia działek [...], [...], [...], [...], [...], [...] i [...]. Kierownik ARiMR wskazał również, że płatności zwierzęce zostały przyznane do 20 szt. bydła, 20 szt. krów oraz 317 szt. Z płatności do owiec wykluczono jedną sztukę, gdyż w bazie IRZ (system rejestracji zwierząt) posiadała ona niespójną historię zdarzeń. Dodatkowo płatność do owiec została pomniejszona o 3%, gdyż wniosek został złożony po wyznaczonym terminie. Dokonano również pomniejszeń ze względu na nieprzestrzeganie norm oraz wymogów art. 52 ustawy z dnia 8 lutego 2023 r. o Planie Strategicznym dla Wspólnej Polityki Rolnej na lata 2023-2027 (Dz. U. 2024 r. poz. 261 ze zm.) – dalej: ustawa o Planie Strategicznym. W tym względzie wskazano, że w dniach od 20 do 26 sierpnia 2024 r. w gospodarstwie rolnym skarżącej spółki Dolnośląski Wojewódzki Inspektor Ochrony Roślin i Nasiennictwa (dalej: WIORiN) przeprowadził kontrolę. W toku kontroli stwierdził niezgodności polegające na stosowaniu środków ochrony roślin przez skarżącą spółkę niezgodnie z etykietą lub w sposób zagrażający zdrowiu ludzi, zwierząt lub środowisku. Jak wskazał, w badanej próbie ziemniaka z gospodarstwa rolnego strony skarżącej stwierdzono substancję czynną tebukonazol, która nie jest dopuszczona do stosowania w uprawie ziemniaka w Polsce. Dalej podał, że mogło to być spowodowane zniesieniem oprysku na uprawę z bezpośrednio sąsiadującej działki z uprawą rzepaku ozimego, na co może wskazywać weryfikacja dokumentacji informująca, iż w uprawie rzepaku ozimego stosowany był środek ochrony roślin zawierający tebukonazol. Ponadto WIORiN stwierdził nieprawidłowość polegającą na stosowaniu środków ochrony roślin niezgodnie z oznakowaniem lub etykietą (w uprawie rzepaku ozimego przekroczono maksymalne dawki stosowania środka, którego substancją czynną jest acetamipryd). Dodatkowo kolejny zabieg owadobójczy na rzepak ozimy spółka przeprowadziła również środkiem zawierającym acetamipryd – wbrew zaleceniom, aby przy kolejnym zabiegu zastosować substancję należącą do innej grupy chemicznej. O wynikach kontroli WIORiN poinformował Kierownika ARiMR. Kierownik ARiMR przeprowadził kontrolę w zakresie warunkowości. W raporcie z kontroli stwierdzono niezgodności z wymogami SMR 7 i SMR 5 wskazanymi w załączniku III do Rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2021/2115 z dnia 2 grudnia 2021 r. ustanawiającego przepisy dotyczące wsparcia planów strategicznych sporządzanych przez państwa członkowskie w ramach Wspólnej Polityki Rolnej (Planów Strategicznych WPR) i finansowanych z Europejskiego Funduszu Rolniczego Gwarancji (EFRG) i z Europejskiego Funduszu Rolnego na Rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich (EFRROW) oraz uchylającego Rozporządzenia (UE) nr 1305/2013 i (UE) nr 1307/2013 (Dz. Urz. UE L 435 z 06.12.2021, str. 1, z późn. zm.) – dalej: rozporządzenie 2021/2115: w zakresie obszaru II – "zdrowie publiczne, zdrowie roślin bezpieczeństwo żywności": naruszenie norm z zakresu WW.5.5 polegające na nieprawidłowościach w stosowaniu środków ochrony roślin i produktów biobójczych zgodnie z oznakowaniem lub etykietą (naruszenie normy WW.5.5.3). Stwierdzono również nieprawidłowości w zakresie obszaru II – "zdrowie publiczne, zdrowie roślin środki ochrony roślin": naruszenie norm z zakresu WW.7.1 – nieprzestrzeganie wymagań związanych z właściwym stosowaniem środków ochrony roślin, które obejmuje stosowanie zasad dobrej praktyki ochrony roślin oraz spełnianie warunków ustanowionych zgodnie z art. 31 rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (WE) nr 1107/2009 z dnia 21października 2009 r. dotyczącego wprowadzania do obrotu środków ochrony roślin i uchylającego dyrektywy Rady 79/117/EWG i 91/414/EWG (Dz. Urz. UE L 3O9 z 24.11.2009, str. 1, ze zm.) i podanych na etykietach. Ze względu na naruszenia norm, na podstawie art. 52 ustawy o Planie Strategicznym, rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 5 lipca 2023 r. w sprawie liczby punktów, jaką przypisuje się stwierdzonej niezgodności, oraz procentowej wielkości kary administracyjnej w zależności od liczby punktów przypisanych stwierdzonym niezgodnościom (Dz. U. poz. 1382 z późn. zm.) – dalej: rozporządzenie taryfikacyjne MR oraz art. 85 ust. 2 rozporządzenia 2021/2116, płatność z tytułu podstawowego wsparcia dochodów, płatność do upraw roślin strączkowych na nasiona, do upraw roślin pastewnych, do upraw buraków cukrowych, do uproszczonych systemów upraw oraz płatności zwierzęce, Kierownik ARiMR pomniejszył dodatkowo o 5%. Od powyższej decyzji strona skarżąca wniosła odwołanie, w którym zakwestionowała ustalenia organu I instancji. Podniosła, że nigdy nie stosowała tebukonazolu, a Kierownik ARiMR oparł się wyłącznie na protokole WIORiN i nie zweryfikował, czy dane te są zgodne ze stanem rzeczywistym. Podniosła, że sam organ I instancji wskazał, iż tebukonazol wykryty w składzie ziemniaka mógł się tam znaleźć z powodu zniesienia oprysku na uprawę z innej sąsiedniej działki, zatem skarżąca spółka nie miała na to wpływu. Zarzuciła również, że ustalenia organu I instancji dotyczące powierzchni gruntów do płatności wykonane na podstawie ortofotomapy są nieprecyzyjne i nie odzwierciedlają stanu w terenie. Decyzją z 30 czerwca 2025 r. nr 9001-2025-000390 Dyrektor ARiMR utrzymał w mocy pierwszoinstancyjne rozstrzygnięcie. Podzielił w całości ocenę prawną organu I instancji w odniesieniu do ustalonego stanu faktycznego. Przywołał treść przepisów rozporządzenia 2021/2116 i rozporządzenia wykonawczego Komisji (UE) 2022/1173 z 31 maja 2022 r. ustanawiającego zasady stosowania rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady 2021/2116 w odniesieniu do zintegrowanego systemu zarządzania i kontroli we wspólnej polityce rolnej (Dz.U.UE.L.2022.183.23) – dalej: rozporządzenie wykonawcze 2022/1173. Wskazał, że zgodnie z art. 10 ust. 2 i 3 rozporządzenia wykonawczego 2022/1173, państwa członkowskie muszą zapewnić, aby w przypadku wszystkich interwencji obszarowych warunki kwalifikowalności, które można monitorować za pomocą danych z satelitów Sentinel systemu Copernicus lub innych danych o co najmniej równoważnej wartości, podlegały systemowi monitorowania obszarów i przekazują te informacje zainteresowanym beneficjentom. Aby spełnić warunki kwalifikowalności uznane za możliwe do monitorowania, państwa członkowskie mogą korzystać z danych z satelitów Sentinel systemu Copernicus, zdjęć geotagowanych lub z wszelkich innych danych o co najmniej równoważnej wartości (ust. 3). Wyjaśnił, że zgodnie z art. 2 rozporządzenia delegowanego Komisji (UE) 2022/1172 z dnia 4 maja 2022 r. uzupełniającego rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2021/2116 w odniesieniu do zintegrowanego systemu zarządzania i kontroli we wspólnej polityce rolnej oraz stosowania i obliczania wysokości kar administracyjnych w związku z warunkowością (Dz. Urz. UE. L Nr 183, str. 12 ze zm.) – dalej: rozporządzenie 2022/1172 system identyfikacji działek rolnych, o którym mowa w art. 68 rozporządzenia (UE) 2021/2116, funkcjonuje na poziomie działek referencyjnych i zawiera informacje umożliwiające wymianę danych z geoprzestrzennym wnioskiem o przyznanie pomocy, o którym mowa w art. 69 tego rozporządzenia, oraz z systemem monitorowania obszarów, o którym mowa w art. 70 tego rozporządzenia (ust. 1). Dyrektor ARiMR podkreślił, że organ I instancji obowiązany był określić powierzchnię maksymalnego kwalifikowanego obszaru (dalej: MKO) działek zadeklarowanych we wniosku, ustaloną w oparciu o analizę danych działek referencyjnych, na których położone są sporne działki rolne, zawartej w systemie identyfikacji działek rolnych (LPIS), o którym mowa w art. 68 rozporządzenia 2021/2116. Wskazał, że ARiMR zgodnie z art. 65 i 66 rozporządzenia 2021/2116 prowadzi zintegrowany system administrowania i kontroli obejmujący między innymi system identyfikacji działek rolnych, który w myśl art. 68 ust. 1 cytowanego wyżej rozporządzenia ustanawiany jest na podstawie ortoobrazów lotniczych lub satelitarnych przy zastosowaniu jednolitego standardu gwarantującego dokładność co najmniej równą dokładności kartografii w skali 1:5000. Przy użyciu wskazanych wyżej narzędzi informatycznych przeprowadzane są kontrole administracyjne wniosków o płatność, mające na celu wykrycie nieprawidłowości dotyczących m.in. różnicy między działkami rolnymi zadeklarowanymi w pojedynczym wniosku, a działkami odniesienia zawartymi w systemie identyfikacji działek rolnych. W Polsce podstawą do budowy systemu LPIS, oprócz wymienionych rozporządzeń unijnych, jest ustawa z 18 grudnia 2003 r. o krajowym systemie ewidencji producentów, ewidencji gospodarstw rolnych oraz ewidencji wniosków o przyznanie płatności (Dz. U. z 2023 r. poz. 885). Akty prawa wspólnotowego i krajowego nakładają więc na państwa członkowskie obowiązek prowadzenia oraz aktualizacji referencyjnych baz danych LPIS/GIS dla systemu zintegrowanego. Do prowadzenia systemu LPIS wykorzystuje się w szczególności ortofotomapy cyfrowe, dane z ewidencji gruntów i budynków prowadzonej na podstawie przepisów Prawa geodezyjnego i kartograficznego, dane z wniosków o przyznanie płatności, wyniki kontroli, o których mowa w rozporządzeniu nr 2022/1172 i rozporządzeniu wykonawczym 2022/1173 oraz w przepisach ustawy o Planie Strategicznym. Dalej organ II instancji omówił szczegółowo zasady funkcjonowania systemu LIPS. Wskazał, że od 2023 r. ARiMR zobowiązana była do wdrożenia Systemu Monitorowania Obszaru (Area Monitoring System, dalej: AMS), który został ustanowiony na podstawie zapisów art. 66 ust. 1 rozporządzenia nr 2021/2116. AMS stanowi część systemu zintegrowanego, w oparciu o który ARiMR udziela dopłat unijnych dla rolników, a w szczególności dopłat o charakterze obszarowym, związanych z gruntem i prowadzonymi uprawami. AMS bazuje na wykorzystaniu zobrazowań satelitarnych, które są pozyskiwane z częstotliwością co 3-8 dni, dzięki czemu możliwe jest prowadzenie systematycznych długookresowych obserwacji oraz analizy danych związanych z prowadzeniem działalności rolniczej. Dyrektor ARiMR wskazał, że powierzchnia stwierdzona wszystkich działek zgłoszonych do płatności PWD i RED wyniosła [...] ha i była niższa od powierzchni zadeklarowanej o [...] ha. Ustalenia tych nieprawidłowości dokonano w oparciu o analizę położenia działek rolnych zadeklarowanych względem umiejscowienia tych działek na powierzchniach niekwalifikujących się do płatności, czyli leżących poza wektorowym obszarem MKO. Według Dyrektora ARiMR, organ I instancji wyznaczając powierzchnie kwalifikowalne do płatności, prawidłowo jako podstawę przyjął dostępne w systemie informatycznym ARiMR zdjęcia obszarów zajmowanych przez działki ewidencyjne ujęte we wniosku i stwierdził nieprawidłowości dotyczące działek rolnych [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...]. Powierzchnie stwierdzone działek wyniosły [...] ha (działka [...]), [...] ha (działka [...]), [...] ha (działka [...]), [...] ha (działka [...]), [...] ha(działka [...]), [...] ha (działka [...]), [...] ha (działka[...]), [...] ha (działka [...]) i [...] ha (działka [...]). Po analizie ortofotomapy z 4 maja 2023 r., materiału graficznego z aplikacji eWniosekPlus, zdjęć satelitarnych Google Earth z marca 2024 r., zdjęć z misji kosmicznej Sentinel-hub Eo-Browser wykonanych 4 kwietnia 2025 r. i 1 maja 2025 r. oraz informacji na temat wartości MKO dla spornych działek, Dyrektor ARiMR uznał, że w roku 2024 – zgodnie z ustaleniami organu I instancji – działki [...],[...], [...], [...], [...], [...], [...], [...] i [...] nie były użytkowane rolniczo na powierzchni wskazanej we wniosku. Wyjaśnił, że różnica pomiędzy wyznaczoną powierzchnią zakwalifikowaną do płatności dla spornych działek, a powierzchniami deklarowanymi we wniosku wynika z faktu, iż strona skarżąca wyrysowując geometrię działek rolnych w aplikacji eWniosekPlus wskazała obszary leżące poza wektorowym obszarem MKO. Na aktualnej na 2024 r. ortofotomapie z 4 maja 2023 r. oraz zdjęciach satelitarnych widoczne są obszary nieprodukcyjne. I tak w przypadku działki [...] wykluczono obszary nieprodukcyjne znajdujące się wzdłuż zachodniej granicy działki, w przypadku działki [...] – obszar nieprodukcyjny znajdujący się w centralnej części działki. Z deklarowanej powierzchni działki [...] wykluczono obszar nieprodukcyjny o pow. 0,01 ha przebiegający wzdłuż wschodniej granicy działki. Natomiast w przypadku działki [...] wykluczono z płatności obszar zadrzewiony i zakrzewiony znajdujący się wzdłuż obszaru zadrzewionego wcinającego się w działkę od strony południowej. Z deklaracji na działce [...] wykluczono obszar zadrzewiony znajdujący się przy wschodniej granicy działki, graniczący z obszarem zalesionym. W przypadku działki DM wykluczono z płatności obszar nieprodukcyjny znajdujący się wzdłuż rowu z północy na południe, a w przypadku działki [...] – obszar wzdłuż enklawy stanowiącej działkę [...]/[...] oraz [...]/[...], a także obszar przy południowej granicy działki wzdłuż drogi znajdującej się na działce nr [...]. Z działki rolnej [...] wykluczono obszar zadrzewiony znajdujący się na działce ew. nr [...]_[...].[...]/[...], przy zalesieniu w południowo-wschodniej części działki. Z działki [...] z płatności wykluczono obszar składowania balotów. W przypadku pozostałych deklarowanych działek rolnych organ I instancji nie stwierdził nieprawidłowości, powierzchnia stwierdzona była równa powierzchni deklarowanej we wniosku. Organ odwoławczy podkreślił, że ortofotomapa jest precyzyjnym środkiem dowodowym, a Kierownik ARiMR, zgodnie z art. 68 ust. 1 rozporządzenia 2021/2116 był zobowiązany do rozpatrzenia wniosku jedynie w oparciu o dane zawarte w zintegrowanym systemie administrowania i kontroli. Również za prawidłowe Dyrektor ARiMR uznał zastosowanie przez organ I instancji kary administracyjnej z tytułu nieprzestrzegania norm lub wymogów podstawowych, które wykazane zostały w raporcie z kontroli w zakresie warunkowości Nr [...]-[...]/[...] sporządzonym na podstawie Protokołu kontroli WIORiN z 26 sierpnia 2024 r. Niezgodności stwierdzone w kontroli WIORiN są jednocześnie niezgodnościami w zakresie wymogów warunkowości. Tym samym, za słuszne uznał zastosowanie zmniejszenia płatności o 5 %, zgodnie z art. 85 Rozporządzenia 2021/2116 i z uwzględnieniem rozporządzenia taryfikacyjnego MR. W skardze skarżąca spółka wniosła o zmianę zaskarżonej decyzji poprzez przyznanie płatności w pełnym wymiarze ewentualnie uchylenie zaskarżonej decyzji i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia. Wniosła również o przeprowadzenie dowodu z opinii biegłego geodety w celu określenia terenu uprawnego i powołanie biegłego z zakresu rolnictwa celem ustalenia, czy w uprawianych roślinach znajduje się tebukonazol. Zaskarżonej decyzji zarzuciła naruszenie przepisów postępowania, a w szczególności art. 7, 8,9,11,12,75 § 1 k.p.a., 77 § 1, art. 80 i art. 107 § 3 k.p.a., które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, poprzez niewyjaśnienie wszystkich istotnych okoliczności faktycznych, a w szczególności braku podjęcia czynności zmierzających do zweryfikowania protokołu kontroli WIORiN, braku uwzględnienia wyjaśnień przedstawiciela spółki podczas kontroli, a także nieuwzględnienia dokumentacji ze sprawozdań skarżącego z zastosowanych oprysków i ich dat, a także certyfikatów jakości roślin. W uzasadnieniu ponowiła zarzuty zawarte w odwołaniu od decyzji. Odpowiadając na skargę Dyrektor ARiMR podtrzymał stanowisko oraz argumentację zawarte w zaskarżonej decyzji i wniósł o jej oddalenie w całości. Na rozprawie w dniu 6 maja 2026 r. strona skarżąca podtrzymała zarzuty skargi i poparła wnioski zawarte w skardze. Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu zważył, co następuje; Stosownie do art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2024 r. poz. 1267) w zw. z art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2026 r. poz. 143 ze zm.) – dalej: p.p.s.a., sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem. Oznacza to, że sąd zobowiązany jest zbadać, czy organy administracji w toku postępowania nie naruszyły przepisów prawa materialnego w sposób, który miał wpływ na wynik sprawy, bądź przepisów postępowania w stopniu, który mógł mieć istotny wpływ na wynik sprawy, a także stosują środki określone w ustawie. Sąd administracyjny, zgodnie z art. 134 § 1 p.p.s.a., rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, z zastrzeżeniem art. 57a p.p.s.a., który nie ma zastosowania w niniejszej sprawie. Zgodnie natomiast z art. 145 § 1 p.p.s.a., uwzględnienie przez sąd administracyjny skargi i uchylenie decyzji następuje, gdy sąd stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania lub inne naruszenie przepisów postępowania, jeśli mogło mieć ono istotny wpływ na wynik sprawy. Przeprowadzone w określonych wyżej ramach badanie zgodności z prawem zaskarżonej decyzji wykazało, że skarga zasługuje na uwzględnienie, chociaż nie wszystkie zarzuty w niej zawarte są uzasadnione. Chybionym okazał się zarzut niezgodnego z prawem pomniejszenia wszystkich płatności o 5%, w ramach kary administracyjnej nałożonej za uchybienia w przestrzeganiu wymogów podstawowych na podstawie art. 52 ustawy o Planie Strategicznym w zw. z rozporządzeniem taryfikacyjnym MR. W wyniku kontroli WIORiN stwierdził stosowanie środków ochrony roślin przez skarżącą spółkę niezgodnie z etykietą lub w sposób zagrażający zdrowiu ludzi, zwierząt lub środowisku. WIORiN stwierdził również nieprawidłowość polegającą na stosowaniu środków ochrony roślin niezgodnie z oznakowaniem lub etykietą (w uprawie rzepaku ozimego przekroczono maksymalne dawki stosowania środka zawierającego acetamipryd). Dodatkowo kolejny zabieg owadobójczy na rzepak ozimy spółka przeprowadziła również środkiem zawierającym acetamipryd – wbrew zaleceniom, aby przy kolejnym zabiegu zastosować substancję należącą do innej grupy chemicznej. O powyższym WIORiN zawiadomił Kierownika ARiMR, który po przeprowadzeniu kontroli stwierdził naruszenie wymogów warunkowości wynikających z SMR nr 5 i SMR nr 7, o których mowa w załączniku III do rozporządzenia 2021/2115. Stwierdzone niezgodności zostały zakwalifikowane jako naruszenie wymogów zarzadzania w obszarze II – Zdrowie Publiczne, zdrowie roślin – Bezpieczeństwo Żywności (niezgodność WW.5.5.3 stosowanie środków ochrony roślin niezgodnie z oznakowaniem lub etykietą oraz niezgodność WW.7.1.2. stosowanie środków ochrony roślin niezgodnie z etykietą lub w sposób zagrażający zdrowiu ludzi, zwierząt lub środowisku). Kierownik ARiMR ocenił wagę stwierdzonych niezgodności pod względem zasięgu, dotkliwości i trwałości zgodnie załącznikiem nr 1 do rozporządzenia taryfikacyjnego MR i przypisał obu niezgodnościom po 3 pkt za zasięg stwierdzonej niezgodności, po 5 pkt za dotkliwość oraz po 3 pkt za trwałość uchybienia (razem 11 punktów dla każdej niezgodności, co łącznie daje 22 pkt). Stosownie do § 3 rozporządzenia taryfikacyjnego MR, wyrażona w procentach wielkość kary administracyjnej ustalona w zależności od liczby punktów przypisanych stwierdzonej niezgodności określona w załączniku nr 2 do rozporządzenia, dla 11 punktów wynosi 3% dla każdej stwierdzonej niezgodności. Suma sankcji dla wszystkich niezgodności została zredukowana do 5 % zgodnie z art. 11 ust. 2 lit. a rozporządzenia 2022/1172. Skarżąca spółka w tym zakresie zarzuciła organom błędne ustalenie stanu faktycznego. Zakwestionowała ustalenia WIORiN oraz stwierdzone przez Kierownika ARiMR na ich podstawie naruszenie wymogów podstawowych SMR 5 i SMR 7 podnosząc, że nigdy nie stosowała tebukonazolu., a Kierownik ARiMR przyjął ustalenia WIORiN za swoje i nie zweryfikował twierdzeń zawartych w protokole WIORiN. Stosownie do art. 52 ustawy o Planie Strategicznym w przypadku nieprzestrzegania norm lub wymogów podstawowych na podmioty ubiegające się o przyznanie pomocy, o której mowa w art. 20 pkt 1, 3 i 4, nakłada się kary administracyjne. Art. 55 ust. 2 ustawy o Planie Strategicznym stanowi, że minister właściwy do spraw rozwoju wsi określi, w drodze rozporządzenia: 1) liczbę punktów, jaką przypisuje się stwierdzonej niezgodności w ramach oceny wagi według kryterium zasięgu, dotkliwości i trwałości w zależności od rodzaju stwierdzonego naruszenia, 2) wyrażoną w procentach wielkość kary administracyjnej w zależności od liczby punktów przypisanych stwierdzonym niezgodnościom, 3) przypadki drobnej niezgodności lub poważnej niezgodności lub kryteria uznawania niezgodności za drobną niezgodność lub poważną niezgodność - mając na względzie przeprowadzenie oceny zgodnie z zasadami określonymi w przepisach rozporządzenia 2021/2116 i w przepisach wydanych na podstawie tego rozporządzenia. Zgodnie z § 2 ust. 2 wydanego na podstawie zawartej w ww. przepisie delegacji ustawowej rozporządzenia w sprawie liczby punktów liczba punktów, o której mowa w § 1 pkt 1, w obszarze zdrowie publiczne i zdrowie roślin, w tym bezpieczeństwo żywności i środki ochrony roślin - w zakresie wymogów podstawowych SMR 5-8 wskazanych w załączniku III do rozporządzenia 2021/2115, jest określona w załączniku nr 1 do rozporządzenia. Załącznik ten zawiera rodzaje stwierdzonych niezgodności oraz rodzaje i numery naruszenia, w tym m.in. niezgodność z kolejnymi normami SMR (wymogami podstawowymi w zakresie zarządzania). Stwierdzone w rozpoznawanej sprawie niezgodności z wymogami podstawowymi SMR 5 i SMR 7 zostały wykazane w załączniku nr 1 rozporządzenia ws. liczby punktów odpowiednio w Tabeli VI i w Tabeli VIII. W Tabeli VI ujęto niezgodność polegającą na nie przestrzeganiu obowiązku stosowania środków ochrony roślin i produktów biobójczych zgodnie z oznakowaniem lub etykietą i odpowiadający jej rodzaj naruszenia określony w pkt 6.3. Z kolei w Tabeli VIII ujęto niezgodność polegającą na stosowaniu środków ochrony roślin niezgodnie z etykietą lub w sposób zagrażający zdrowiu ludzi, zwierząt lub środowisku. Według art. 5 ustawy o Planie Strategicznym, z zastrzeżeniem zasad i warunków określonych w przepisach, o których mowa w art. 1 pkt 1, do postępowań w sprawach indywidualnych rozstrzyganych w drodze decyzji stosuje się przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego, chyba że niniejsza ustawa stanowi inaczej. Zgodnie natomiast z art. 66 ust. 1 i 2 ustawy o Planie Strategicznym w postępowaniu w sprawie o przyznanie pomocy organ, przed którym toczy się postępowanie: 1) stoi na straży praworządności; 2) jest obowiązany w sposób wyczerpujący rozpatrzyć cały materiał dowodowy; 3) udziela stronom, na ich żądanie, niezbędnych pouczeń co do okoliczności faktycznych i prawnych, które mogą mieć wpływ na ustalenie ich praw i obowiązków będących przedmiotem postępowania; 4) zapewnia stronom, na ich żądanie, czynny udział w każdym stadium postępowania i na ich żądanie, przed wydaniem decyzji, umożliwia im wypowiedzenie się co do zebranych dowodów i materiałów oraz zgłoszonych żądań; przepisów art. 79a oraz art. 81 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. 2025 r. poz. 1691) – dalej: k.p.a. nie stosuje się. Z powyższych przepisów wynika, że w postępowaniach w przedmiocie płatności bezpośrednich art. 66 ustawy o Planie Strategicznym nie wyłącza stosowania zasady pogłębiania zaufania (art. 8 k.p.a.), zasady wyjaśniania zasadności przesłanek (art. 11 k.p.a.), czy też określonych w art. 107 § 3 k.p.a. wymogów, co do uzasadnienia decyzji, jednakże Kodeks postępowania administracyjnego jest stosowany w ograniczonym zakresie (por: wyrok WSA w Gdańsku z 12 marca 2025 r. III SA/Gd 656/24 wyrok ten, jak i pozostałe orzeczenia powołane w niniejszym uzasadnieniu jest dostępny na stronie internetowej https://orzeczenia.nsa.gov.pl/, dalej: CBOSA). Obowiązująca w postępowaniu administracyjnym zasada prawdy materialnej (art. 7 i art. 77 § 1 k.p.a.) w postępowaniu o przyznanie płatności polega na wyczerpującym rozpatrzeniu całego materiału dowodowego. Ustaleń faktycznych w tych postępowaniach organy dokonują na podstawie dowodów przedstawionych przez stronę postępowania, bowiem to na niej spoczywa obowiązek przedstawienia dowodów dotyczących wnioskowanych płatności oraz dowodów zgromadzonych przez organ, z których to dowodów organ wywodzi skutki prawne, np. w zakresie sposobu wykorzystania przez beneficjenta działki rolniczej (por. wyrok NSA z 13 marca 2024 r. sygn. akt I GSK 66/23 i przywołane tam orzecznictwo, CBOSA). Mając powyższe na uwadze Sąd uznał, że w zakresie nałożenia kary administracyjnej działanie organu mieściło się w granicach prawa i nie doszło do naruszenia zasady praworządności. Organy powołały się na obowiązujące przepisy prawa, które zastosowano do prawidłowo ustalonego stanu faktycznego w tym zakresie. Podkreślenia wymaga, że protokół kontroli WIORiN jak i opinia biegłego poparta badaniami Instytutu Ochrony Roślin Państwowego Instytutu Badawczego oraz Zakładu Badania Bezpieczeństwa Żywności Instytutu Żywności Państwowego Instytutu Badawczego (dokumenty w aktach administracyjnych sprawy) również raport z kontroli ARiMR są dowodami wiarygodnymi, a podniesione przez skarżącą spółkę zarzuty negujące tę wiarygodność nie są zasadne. Strona skarżąca nie przedstawiła dowodu obalającego ustalenia zawarte w powyższych dokumentach. Dostępny organowi materiał dowodowy został oceniony w zgodzie z regułą swobodnej oceny dowodów (art. 80 k.p.a.) i nie nosi znamion dowolności. Wyniki tej oceny zostały przekonująco przestawione w decyzji. W odniesieniu do twierdzenia strony skarżącej zawartego w odwołaniu od decyzji I instancji i powtórzonego w skardze, że nie ponosi ona odpowiedzialności za nieprawidłowości, gdyż sama nie stosowała oprysków tebukonazolem na uprawie ziemniaka i nie ma wiedzy, w jaki sposób substancja ta znalazła się w składzie ziemniaka a obydwa organy stwierdziły zgodnie, iż zawartość tebukonazolu mogła być spowodowana zniesieniem oprysku na uprawę z bezpośrednio sąsiadującej działki z uprawą rzepaku ozimego. Na rozprawie przedstawiciel strony skarżącej (prezes spółki) podał również, że opryski wykonywane były w nocy z urządzenia samobieżnego. Należy wskazać, że właścicielem sąsiadujących upraw rzepaku jest również skarżąca spółka, zatem nie można uznać, że nie miała wpływu na powyższa sytuację. Sąd podkreśla, że obowiązkiem rolnika jest stosowanie środków ochrony roślin w taki sposób, żeby nie stwarzały zagrożenia dla zdrowia ludzi, zwierząt i środowiska oraz zgodnie z zasadami określonymi w ich etykietach, więc w gestii skarżącej spółki jest taka organizacja przeprowadzenia oprysków, żeby zadośćuczynić powyższym wymaganiom. Kolejny spór w rozpoznawanej sprawie dotyczył przyznania płatności bezpośrednich i przejściowego wsparcia krajowego w pomniejszonej wysokości. Przesłanki pomniejszenia – według obu organów – wynikały z dwóch różnych okoliczności. Pierwszą z nich były różnice w ustaleniu wielkości powierzchni do wnioskowanych płatności, druga dotyczyła nałożenia kary administracyjnej w postaci pomniejszenia kwoty wszystkich przyznanych płatności o 5%. Karę tę nałożono na skarżącą spółkę, bowiem w wyniku kontroli urzędowej stwierdzono niezgodności w przestrzeganiu wymogów warunkowości. Skarżąca spółka we wniosku zadeklarowała działki o łącznej powierzchni [...] ha, zdaniem natomiast organów powierzchnia działek rolnych uprawniona do płatności wynosiła [...] ha. Według organów, różnica ta powstała, gdyż strona skarżąca wyrysowując geometrię działek rolnych w aplikacji eWniosekPlus, wskazała obszary niekwalifikujące się do płatności – znajdujące się poza wektorowym obszarem MKO. Na gruncie prawa krajowego warunki przyznawania płatności do gruntów rolnych na rok 2023 r. reguluje ustawa o Planie Strategicznym. Zgodnie z art. 25 ustawy płatności bezpośrednie są przyznawane rolnikowi, jeżeli prowadzi działalność rolniczą, a łączna powierzchnia gruntów objętych obszarem zatwierdzonym do podstawowego wsparcia dochodów będących w posiadaniu tego rolnika jest nie mniejsza niż 1 ha (ust. 1). Pomimo niespełnienia warunku, o którym mowa w ust. 1, płatności bezpośrednie są przyznawane, jeżeli: 1) rolnik spełnia warunki do przyznania płatności związanych z produkcją do zwierząt, o których mowa w art. 29 ust. 1 pkt 2, lub płatności dobrostanowej i złożył wniosek o ich przyznanie oraz 2) łączna kwota płatności bezpośrednich, jakie miałyby zostać przyznane w danym roku temu rolnikowi, przed zastosowaniem kar, w tym kar administracyjnych, wynosi co najmniej równowartość w złotych kwoty 200 euro (ust. 2). W myśl art. 26 ust. 1 ustawy płatności bezpośrednie są przyznawane do powierzchni działki rolnej lub jednostki gruntu nierolniczego: 1) położonych na gruncie stanowiącym kwalifikujący się hektar, 2) o powierzchni nie mniejszej niż 0,1 ha, 3) nie większej niż maksymalny kwalifikujący się obszar, o którym mowa w art. 2 ust. 7 lit. a rozporządzenia 2022/1172 - chyba że przepisy ustawy stanowią inaczej. Jak stanowi art. 27 płatność redystrybucyjna jest przyznawana rolnikowi, jeżeli łączna powierzchnia gruntów będących w posiadaniu tego rolnika w dniu 31 maja roku, w którym został złożony wniosek o przyznanie tej płatności, wynosi co najmniej 1 ha i nie przekracza 300 ha (ust. 1). Płatność redystrybucyjna przysługuje do powierzchni gruntów: 1) posiadanych przez rolnika położonych na obszarze zatwierdzonym do podstawowego wsparcia dochodów; 2) nie większej niż 30 ha. Jak stanowi art. 48 ust. 1 ustawy, wysokość pomocy w ramach podstawowego wsparcia dochodów i płatności redystrybucyjnej w danym roku kalendarzowym, ustala się jako iloczyn powierzchni obszaru zatwierdzonego do danej pomocy i stawki tej pomocy na 1 ha tej powierzchni. Stosownie do art. 100 ustawy o Planie Strategicznym, kontrole administracyjne i kontrole na miejscu są przeprowadzane w zakresie przestrzegania przepisów prawa powszechnie obowiązującego, w tym przepisów dotyczących udzielania zamówień publicznych, spełniania warunków przyznania i wypłaty pomocy i pomocy technicznej oraz zobowiązań związanych z przyznaną pomocą i pomocą techniczną określonych w postanowieniach Planu, wytycznych instytucji zarządzającej, regulaminie naboru wniosków o przyznanie pomocy oraz umowie o przyznaniu pomocy i pomocy technicznej albo decyzji o przyznaniu pomocy (ust. 1). Kontrole administracyjne są przeprowadzane w odniesieniu do wszystkich wniosków o przyznanie pomocy i pomocy technicznej oraz wniosków o płatność (ust. 2). Kontrole administracyjne wniosków o przyznanie pomocy i pomocy technicznej oraz wniosków o płatność obejmują elementy, których sprawdzenie jest niezbędne w celu przyznania i wypłaty pomocy i pomocy technicznej, a których kontrola jest uzasadniona i możliwa w ramach kontroli administracyjnych, i mogą obejmować w szczególności weryfikację: 1) poprawności i kompletności informacji podanych w tych wnioskach; 2) terminowości złożenia tych wniosków; 3) zgodności z warunkami przyznania i wypłaty pomocy i pomocy technicznej; 4) kwalifikowalności kosztów; 5) racjonalności kosztów; 6) prawidłowości poniesionych kosztów i dokonanych płatności; 7) zrealizowania zobowiązań związanych z przyznaną pomocą i pomocą techniczną (ust. 4). Kontrola na miejscu ma na celu sprawdzenie, czy realizacja operacji jest zgodna z obowiązującymi przepisami prawa powszechnie obowiązującego lub czy zostały spełnione warunki przyznania lub wypłaty pomocy lub pomocy technicznej, lub czy są realizowane lub zostały zrealizowane zobowiązania związane z przyznaną pomocą lub pomocą techniczną, które mogą być sprawdzone podczas kontroli na miejscu i nie były przedmiotem kontroli administracyjnej (ust. 5). Zgodnie z art. 59 ust. 2 zdanie pierwsze i drugie rozporządzenia 2021/2116 państwa członkowskie ustanawiają skuteczne systemy zarządzania i kontroli w celu zapewnienia zgodności z prawodawstwem Unii regulującym interwencje unijne oraz podejmują działania niezbędne do zapewnienia prawidłowego funkcjonowania swoich systemów zarządzania i kontroli oraz legalności i prawidłowości wydatków zadeklarowanych Komisji. Stosownie natomiast do art. 60 zdanie pierwsze tego rozporządzenia systemy zarządzania i kontroli ustanowione przez państwa członkowskie zgodnie z art. 59 ust. 2 obejmują systematyczne kontrole, ukierunkowane między innymi na obszary, w których ryzyko wystąpienia błędu jest największe. W myśl art. 65 ust. 1 i 2 rozporządzenia 2021/2116, każde z państw członkowskich ustanawia i prowadzi zintegrowany system zarządzania i kontroli ("system zintegrowany"). System zintegrowany stosuje się do interwencji w formie płatności obszarowych i interwencji z tytułu zwierząt, wymienionych w tytule III rozdział II i IV rozporządzenia (UE) 2021/2115, oraz do środków, o których mowa w rozdziale IV rozporządzenia (UE) nr 228/2013 i rozdziale IV rozporządzenia 229/2013. Natomiast w myśl art. 65 ust. 4 lit. b) ww. rozporządzenia, system monitorowania obszarów oznacza procedurę regularnych i systematycznych obserwacji, śledzenia i oceny działalności i praktyk rolniczych na użytkach rolnych na podstawie danych satelitarnych zebranych przez satelity Sentinel systemu Copernicus lub innych danych o co najmniej równoważnej wartości. Zgodnie z art. 66 ust. 1 rozporządzenia 2021/2116 system zintegrowany obejmuje następujące elementy: a) system identyfikacji działek rolnych; b) system wniosków geoprzestrzennych oraz – w stosownych przypadkach – wniosków o przyznanie pomocy z tytułu zwierząt; c) system monitorowania obszarów; d) system identyfikacji beneficjentów interwencji i środków, o których mowa w art. 65 ust. 2; e) system kontroli i kar; f) w stosownych przypadkach, system identyfikacji i rejestracji uprawnień do płatności; g) w stosownych przypadkach, system identyfikacji i rejestracji zwierząt. Jak stanowi art. 68 ust. 1 rozporządzenia 2021/2116 system identyfikacji działek rolnych stanowi system informacji geograficznej ustanowiony i regularnie aktualizowany przez państwa członkowskie na podstawie ortoobrazów lotniczych lub satelitarnych przy zastosowaniu jednolitego standardu gwarantującego dokładność co najmniej równą dokładności kartografii w skali 1:5000. W myśl art. 70 ust. 1 rozporządzenia 2021/2116, państwa członkowskie ustanawiają i stosują system monitorowania obszarów, który ma zacząć funkcjonować od dnia 1 stycznia 2023 r. Jeżeli pełne uruchomienie systemu od tego dnia nie jest możliwe w związku z ograniczeniami technicznymi, państwa członkowskie mogą podjąć decyzję o ustanowieniu i stopniowym rozpoczęciu działania takiego systemu, przekazując informacje jedynie na potrzeby ograniczonej liczby interwencji. Niemniej jednak od dnia 1 stycznia 2024 r. system monitorowania obszarów we wszystkich państwach członkowskich musi w pełni funkcjonować. Zgodnie z art. 2 rozporządzenia 2022/1172 system identyfikacji działek rolnych, o którym mowa w art. 68 rozporządzenia 2021/2116, funkcjonuje na poziomie działek referencyjnych i zawiera informacje umożliwiające wymianę danych z geoprzestrzennym wnioskiem o przyznanie pomocy, o którym mowa w art. 69 tego rozporządzenia, oraz z systemem monitorowania obszarów, o którym mowa w art. 70 tego rozporządzenia (ust. 1). Do celów rozporządzenia "działka referencyjna" oznacza wyznaczony obszar geograficzny z niepowtarzalnym numerem identyfikacyjnym, zarejestrowany w systemie identyfikacji działek rolnych, o którym mowa w art. 68 rozporządzenia 2021/2116. Działka referencyjna zawiera jednostkę gruntu reprezentującą powierzchnię użytków rolnych, o których mowa w art. 4 ust. 3 rozporządzenia 2021/2115. W stosownych przypadkach działka referencyjna zawiera również grunty nierolnicze uznane przez państwa członkowskie za kwalifikujące się do otrzymania wsparcia w ramach interwencji obszarowych, o których mowa w art. 65 ust. 2 i 3 rozporządzenia 2021/2116 (ust. 2). Działki referencyjne służą jako podstawa do wspierania beneficjentów w składaniu wniosków geoprzestrzennych w ramach interwencji obszarowych, o których mowa w art. 65 ust. 2 i 3 rozporządzenia 2021/2116 (ust. 3). Państwa członkowskie wyznaczają działki referencyjne w sposób zapewniający, aby każda działka była stabilna w czasie, mierzalna, umożliwiała niepowtarzalną i jednoznaczną lokalizację każdej działki rolnej i jednostki gruntów nierolniczych uznanych przez państwa członkowskie za kwalifikujące się do otrzymania wsparcia w ramach interwencji obszarowych, o których mowa w art. 65 ust. 2 i 3 rozporządzenia 2021/2116, zadeklarowanych corocznie (ust. 4). Państwa członkowskie zapewniają aktualizację informacji dotyczących wszystkich działek referencyjnych w systemie identyfikacji co najmniej raz na trzy lata. Ponadto państwa członkowskie co roku uwzględniają wszystkie dostępne informacje z wniosku geoprzestrzennego, systemu monitorowania obszarów lub innego wiarygodnego źródła (ust. 5). Państwa członkowskie zapewniają, aby system identyfikacji działek rolnych zawierał informacje niezbędne do pozyskiwania danych istotnych dla prawidłowej sprawozdawczości na temat wskaźników, o których mowa w art. 66 ust. 2 rozporządzenia 2021/2116 (ust. 6). Jak wskazał organ odwoławczy, ARiMR zgodnie z art. 65 i 66 rozporządzenia 2021/2116 prowadzi zintegrowany system administrowania i kontroli obejmujący między innymi system identyfikacji działek rolnych (LPIS), który w myśl art. 68 ust. 1 rozporządzenia 2021/2116 ustanawiany jest na podstawie ortoobrazów lotniczych lub satelitarnych przy zastosowaniu jednolitego standardu gwarantującego dokładność co najmniej równą dokładności kartografii w skali 1:5000. System ten pozwala na jednoznaczną identyfikację położenia działki rolnej w przestrzeni, kontrolę zadeklarowanej powierzchni pod względem kwalifikowalności, tzn. powierzchni uprawnionej do dopłat w odniesieniu do danego schematu pomocy oraz kontroli w zakresie nakładania się deklaracji dla poszczególnych działek rolnych, zadeklarowanych przez jednego beneficjenta. System LPIS/GIS stanowi w ARiMR jedną centralną bazę danych, zasilaną z kilku źródeł danych, przez co granice i powierzchnie działek ewidencyjnych (referencyjnych) stanowią uniwersalną bazę do wyliczenia powierzchni odniesienia w LPIS dla różnych schematów pomocowych. Baza ta stanowi jedno z głównych narzędzi, jakimi organy ARiMR winny się posługiwać w trakcie przeprowadzania kontroli administracyjnych wniosków zgodnie z art. 59 ust. 2 zdanie pierwsze rozporządzenia 2021/2116, które mają na celu weryfikację zgodności pomiędzy działkami rolnymi zadeklarowanymi przez producentów rolnych we wniosku a m.in. powierzchniami działek zawartych w referencyjnym systemie LPIS. Podkreślenia wymaga, że wykorzystanie środków finansowych Unii opiera się na zasadzie gospodarności, wydajności i skuteczności, co wynika z art. 317 TFUE. Jest także utrwalone w orzecznictwie TSUE. Według art. 274 WE, Komisja wykonuje budżet na własną odpowiedzialność i w granicach przyznanych środków, zgodnie z zasadą należytego zarządzania finansami, zaś Państwa Członkowskie współpracują z Komisją w celu zapewnienia, aby środki były wykorzystywane zgodnie z zasadami należytego zarządzania finansami (wyrok TSUE z 15 września 2005 r. w sprawie C-199/03 Irlandia przeciwko Komisji Wspólnot Europejskich., ECLI:EU:C:2005:548). Wobec powyższego należało dokonać oceny prawidłowości stanowiska organów, zgodnie z którym powierzchnia zadeklarowana do płatności przez skarżącą spółkę jest mniejsza od powierzchni stwierdzonej w czasie kontroli administracyjnej – po analizie ortofotomapy, na dzień 4 maja 2023 r., materiału graficznego z aplikacji eWniosekPlus, zdjęć satelitarnych Google Earth z marca 2024 r., zdjęć z misji kosmicznej Sentinel-hub Eo-Browser wykonanych 4 kwietnia 2025 r. i 1 maja 2025 r., oraz informacji na temat wartości MKO dla spornych działek. Trzeba mieć na względzie, że ortofotomapy cyfrowe stanowią podstawowy dokument do wykonywania pomiarów i kompleksowej oceny powierzchni kwalifikowanej w ramach działki (por. wyrok NSA z 13 grudnia 2016 r., II GSK 1229/15, CBOSA). W wyroku z dnia 10 kwietnia 2014 r. C-485/12 w sprawie Maatschap T. van Oosterom en A. van Oosterom-Boelhouwer przeciwko Staatssecretaris van Economische Zaken, Landbouw en Innovatie, Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej nie zakwestionował możliwości weryfikacji danych zawartych we wniosku wyłącznie w oparciu o dane informatyczne oparte na zdjęciach lotniczych. W uzasadnieniu stwierdził, że fotointerpretacja obrazów satelitarnych lub zdjęć lotniczych również może służyć do ustalenia powierzchni kwalifikującej się do pomocy w ramach kontroli administracyjnych. Ze względu na złożoność zintegrowanego systemu i na fakt, że kontrole administracyjne w odróżnieniu od kontroli na miejscu, które mogą być przeprowadzone za pomocą prób kontrolnych, muszą dotyczyć wszystkich wniosków o pomoc, korzystanie ze środków technicznych i odpowiednich metod kontrolnych jest bowiem niezbędne, aby móc skutecznie rozpatrywać dużą liczbę wniosków. Stąd trafnie w orzecznictwie przyjmuje się, że zazwyczaj ustalenie powierzchni działki użytkowanej rolniczo na podstawie ortofotomap jest wystarczające i nie ma potrzeby weryfikowania otrzymanego wyniku poprzez kontrolę na miejscu. Pomiar na podstawie ortofotomap jest aktualny i precyzyjny. Dlatego też dla skutecznego zakwestionowania wiarygodności ustaleń poczynionych na podstawie ortopfotomapy konieczne jest wskazanie przez rolnika konkretnych i racjonalnych zastrzeżeń oraz dowodów. Wymaga również podkreślenia, że jeżeli w sprawie pozyskane dowody (mapy), budzą wątpliwości co do wielkości działki, czy też strona będzie sprzeciwiała się ustalonym na tej podstawie twierdzeniom, organ nadzoru nie będzie mógł wydać decyzji bez przeprowadzenia postępowania dowodowego w tym zakresie. Jako dowód zaś winien, zgodnie z art. 75 k.p.a. dopuścić wszystko, co może przyczynić się do wyjaśnienia sprawy, a nie jest sprzeczne z prawem. Organ I instancji wskazał, że powierzchnie poszczególnych działek, do których przysługują płatności zostały ustalone w oparciu o system informacji geograficznej, o którym mowa w art. 68 rozporządzenia 2021/2116. W odwołaniu strona skarżąca zakwestionowała powierzchnie działek wyłączone z dopłat i wniosła o przeprowadzenie dowodu z opinii biegłego geodety. Dyrektor ARiMR odmówił uwzględnienia wniosku, stwierdził bowiem, że podstawę wyliczenia stanowią powierzchnie MKO ustalone na podstawie ortofotomapy z maja 2023 r., zdjęć satelitarnych Google Earth z marca 2024 r. i zdjęcia z misji kosmicznej Sentinel-hub Eo-Browser wykonane 4 kwietnia 2025 r. i 1 maja 2025 r., na której dokładnie zobrazowane zostały tereny użytkowane rolniczo (użytki rolne) i tereny wykluczone ze wsparcia (nieużytki, tereny zadrzewione i zakrzewione). Dalej wskazał, że jeżeli organ uznałby za konieczny bezpośredni pomiar działek, to dysponuje wyspecjalizowaną kadrą i posiada stosowne upoważnienie (na podstawie ustawy o Planie Strategicznym), jednakże w niniejszej sprawie nie znalazł podstaw do przeprowadzenia kontroli terenowej, bo dla spornych działek istnieje otofotomapa, która stanowi precyzyjny środek dowodowy, więc kontrola administracyjna przy użyciu komputerowej identyfikacji działek była wystarczająca. Na potwierdzenie powyższego nie przedstawił dowodów, w szczególności w postaci czytelnych map z ortofotomapy czy zdjęć, które pozwoliłyby Sądowi zweryfikować sytuację. Mapy znajdujące się w aktach sprawy nie obrazują, który konkretnie obszar na poszczególnych działkach został wykluczony. Na podstawie przedstawionych akt administracyjnych sprawy nie można ocenić, czy organ zasadnie wykluczył sporną powierzchnię. Sąd nie podważa przy tym zasadności korzystania z dowodu jakim jest ortofotomapa, w aktach sprawy brak jednak zdjęć z ortofotomapy z 2023 r., które potwierdzałyby stanowisko organu, co miało istotne znaczenie wobec zarzutów skarżącej spółki, zgodnie z którymi zadeklarowana przez nią powierzchnia była prawidłowa. Z zaskarżonej decyzji ani z decyzji ją poprzedzającej nie wynika w sposób jasny i nie budzący wątpliwości, z jakich przyczyn powierzchnia działek różni się od przedstawionych przez skarżącą spółkę we wniosku. Nie wiadomo, który obszar został wykluczony. Ogólne stwierdzenia: środek działki, zachodnia część działki, to pojęcia nieprecyzyjne. W tej sytuacji zarzut strony skarżącej w zakresie błędnego określenia przez organy powierzchni do dopłat nie poddaje się kontroli Sądu. W tym zakresie organ naruszył art. 8 i art. 107 § 3 k.p.a. Dopiero precyzyjne wskazanie konkretnej powierzchni poparte czytelnym odzwierciedleniem na mapie pozwoli na ustalenie spornej powierzchni. Stwierdzenie nieprawidłowości przez organ nie może ograniczyć się do podania pewnych ustaleń, których w żaden sposób Sąd nie może obiektywnie zweryfikować. Co istotne, strona skarżąca również takiej możliwości nie ma. Sąd podziela wyrażane w orzecznictwie sądów administracyjnych stanowisko, że określona w art. 8 k.p.a. zasada pogłębiania zaufania obywateli do organów administracji nakazuje szczególnie starannie uzasadniać te decyzje, w których obywatelowi odmawia się zadośćuczynienia jego żądaniom. Zasada ta ma zastosowanie także w sprawach płatności na rzecz rolników (por. wyrok NSA z 6 maja 2015 r. II GSK 824/14, CBOSA). Dokładne zgromadzenie materiału dowodowego i odniesienie się do stawianych zarzutów nie tylko jest istotne z uwagi na zasadę przekonywania, ale też z uwagi na fakt, że kontrola sądowa polega na ocenie legalności wydanych decyzji. Jak zasadnie sygnalizuje Naczelny Sąd Administracyjny "przedkładanie sądowi administracyjnemu fragmentów dokumentacji, będącej podstawą decyzji poddanych kontroli sądowoadministracyjnej, uniemożliwia dokonanie kontroli i uzasadnia uchylenie zaskarżonej decyzji" (wyrok NSA z 3 lutego 2010 r. I OSK 522/09, CBOSA). Według art. 5 ustawy o Planie Strategicznym, z zastrzeżeniem zasad i warunków określonych w przepisach, o których mowa w art. 1 pkt 1, do postępowań w sprawach indywidualnych rozstrzyganych w drodze decyzji stosuje się przepisy k.p.a., chyba że niniejsza ustawa stanowi inaczej. Przypomnienia wymaga, że w postępowaniu tym ustawodawca nie przewidział obowiązywania art. 7 k.p.a. – zasady prawdy obiektywnej ustalając, że organy prowadzące postępowanie zobowiązane są jedynie do wyczerpującego rozpatrzenia materiału dowodowego. Tym niemniej dokonując kontroli przestrzegania prawa przez beneficjentów środków (płatności) przyznawanych w ramach systemów wsparcia bezpośredniego, to przede wszystkim organy powinny ściśle przestrzegać prawa, w tym proceduralnego. Skoro bowiem na podstawie ustawy o płatnościach, do postępowań w sprawach indywidualnych rozstrzyganych w drodze decyzji stosuje się – co do zasady – przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego, to wydanie decyzji przyznającej płatności na podstawie wniosku strony, skutkuje rygoryzmem przewidzianym w k.p.a. Z powyższych względów Sąd uznał, że naruszone zostały przepisy postępowania, tj. art. 8, art. 77 § 1, art. 107 § 3 k.p.a., a naruszenia te mogły mieć istotny wpływ na wynik sprawy, w tym prawidłowe zastosowanie przepisów prawa materialnego. Odnosząc się do zawartych w skardze wniosków o przeprowadzenie dowodu z opinii biegłego geodety w celu określenia terenu uprawnego oraz opinii biegłego w celu ustalenia, czy w uprawianych roślinach znajduje się tebukonazol, należy wyjaśnić, że sąd może z urzędu lub na wniosek stron przeprowadzić dowody uzupełniające z dokumentów, jeżeli jest to niezbędne do wyjaśnienia istotnych wątpliwości i nie spowoduje nadmiernego przedłużenia postępowania w sprawie. Zasadniczo zatem sądy administracyjne orzekają na podstawie materiału dowodowego zgromadzonego w postępowaniu przeprowadzonym przed organami administracji. Postępowanie dowodowe może być prowadzone tylko jako postępowanie uzupełniające, ograniczone do dowodu z dokumentów, przy czym tylko wówczas, gdy jest to niezbędne do wyjaśnienia istotnych wątpliwości i nie spowoduje nadmiernego przedłużenia postępowania w sprawie. W związku z tym, Sąd wnioski dowodowe oddalił na podstawie art. 106 § 3 p.p.s.a. Ponownie rozpatrując sprawę organ administracji zastosuje się do rozważań zawartych w niniejszym uzasadnieniu, w szczególności uzupełni akta administracyjne o materiał dowodowy pozwalający zweryfikować zawarte w decyzji twierdzenia, co do powierzchni podlegającej wykluczeniu z płatności. Mając powyższe na uwadze, Sąd na podstawie art. art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a. orzekł jak w pkt I sentencji wyroku. O kosztach Sąd orzekł na podstawie art. 200 i art. 205 § 2 p.p.s.a. Na zasądzoną tytułem zwrotu kosztów postępowania kwotę składają się: wpis od skargi w wysokości 200 zł oraz zwrot kosztów zastępstwa procesowego w wysokości 480 zł (§ 14 ust. 1 pkt 1 lit "c" rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie, Dz. U. 2026 r. poz. 215) oraz 17 zł opłaty skarbowej od pełnomocnictwa (punkt II wyroku).
Informacje o sprawie
- Data wpływu
- 2 lutego 2026
- Symbol z opisem
- 6550
- Hasła tematyczne
- Środki unijne
- Skarżony organ
- Dyrektor Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa
- Sędziowie
- Anetta Chołuj /przewodniczący sprawozdawca/
Powołane przepisy
- Ustawa z dnia 8 lutego 2023 r. o Planie Strategicznym dla Wspólnej Polityki Rolnej na lata 2023-2027 (t. j.)
art. 55 ust. 2 · Dz.U. 2024 poz. 261
Powiązane dokumenty
Źródło urzędowe: Naczelny Sąd Administracyjny