III SA/Wa 2657/14

17. 09.2014 r. Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie – Marcin Piłaszewicz po rozpoznaniu 17.09.2014 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych w sprawie ze skargi A. C. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w W. z [...].06.2014 r Nr [...] w przedmiocie podatku od towarów mi usług za okres od marca do grudnia 2009 r postanawia przyznać skarżącej prawo pomocy w zakresie zwolnienia od wpisu od skargi powyżej kwoty 200,- zł; 1. odmówić przyznania stronie prawa pomocy w pozostałym zakresie;

A. C., dalej jako strona lub skarżąca, w formularzu PPF z 16 lipca 2014 r, złożył wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych. W uzasadnieniu powołała się na: -samotne wychowywanie dwójki dzieci (uczących się); - brak oszczędności; - miesięczny dochód w wysokości 1680 zł brutto Skarżąca przedstawiła kalkulację kosztów życia (czynsz, energia, lekarstwa, środki higieny, dojazdy). Nadto załączyła ksero umowy o pracę, powiadomienie o wysokości opłat czynszowych, PIT-37 za 2013 r, PIT/O. W wykonaniu wezwania z 1 września 2014 r strona przedłożyła, jak zadeklarowała, umowę o pracę, zaświadczenie o zarobkach, wyciąg z rachunku bankowego za ostatnie 6 miesięcy, CEIDG-1 (wniosek o wpis o zawieszenie i wykreślenie), VAT-7 zgłoszenie o zaprzestaniu wykonywania czynności podlegających opodatkowaniu, wyrok Sądu dot alimentów w łącznej wysokości 520 zł, dokumenty dotyczące przymusowych wydatków (odcinki PGNiG, powiadomienie o wysokości opłat czynszowych, paragony za zakup kart miejskich, książek szkolnych, leczenie, lekarstwa, ubezpieczenie samochodu, kalkulację kosztów życia i in). Skarżąca poinformowała, że działalność firmy A., którą prowadziła od 2002 r została zawieszona w 2011 r, a w 2014 – została zlikwidowana. Rachunek firmowy został zamknięty, skarżąca nie jest w stanie przekazać faktur Vat, rachunku zysków i strat oraz innych dokumentów. Utrzymuje się z wynagrodzenia za pracę i alimentów, może niekiedy liczyć na pomoc (w naturze) rodziców. W piśmie z 9.09.2014 r strona wskazała, ze syn M. C. studiuje na płatnym zaocznym kierunku [...] (2 tys zł), pracuje jako [...] (bez stałej umowy) w celu pokrycia kosztów studiów. Przekazała dowód wpłat na rzecz P. oraz zawiadomienie o przyjęciu syna na studia niestacjonarne w trybie zaocznym ("wysłane z [...]"). Mając na względzie powyższe zważono, co następuje: Na podstawie art. 243 § 1 oraz art. 245 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm. - dalej P.p.s.a), właściwy sąd administracyjny może na wniosek strony przyznać jej prawo pomocy w zakresie całkowitym lub częściowym. Zgodnie z art. 245 § 2 P.p.s.a., prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie profesjonalnego pełnomocnika: może być przyznane, jeśli strona wykaże niezdolność do poniesienia jakichkolwiek kosztów postępowania. W rozpoznawanej sprawie skarżąca wniosła o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych, tj o prawo pomocy w zakresie częściowym. Referendarz sądowy zauważa, że jedynym wymagalnym kosztem sądowym na obecnym etapie postępowania jest obowiązek uiszczenia wpisu od skargi w wysokości 2839 zł. Do wymagalnego kosztu sądowego należy odnosić wniosek skarżącej, ponieważ powstały każdorazowo obowiązek zapłaty zależności należy rozważać z uwzględnieniem aktualnej (z daty zapłaty należności) sytuacji finansowej strony, która to sytuacja może zmieniać się w czasie. Referendarz sądowy zauważa, że skarżąca zakwestionowała decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w W. o podatku od towarów i usług za 2009 r, zatem dotyczącą okresu czasu sprzed kilku lat. Zrozumienie wobec tego zyskuje u referendarza sądowego fakt, że skarżąca mogła mieć trudności z dostarczeniem dokumentów w 2014 r, związanych ze zlikwidowaną działalnością gospodarczą (do której nawiązuje decyzja), ze skutkiem dla oceny nadesłania (braku nadesłania) wnioskowanych dokumentów. Ze złożonego wyciągu z rachunku bankowego wynika zrównoważona gospodarka finansowa strony, jednakże wyłącznie w graniach zadeklarowanych dochodów. Co więcej, z nadesłanych dokumentów źródłowych wynika podejmowanie się przez stronę szeregu dodatkowych zajęć, w celu podreperowania budżetu rodziny. Kwota uzyskiwanych alimentów, wskazana powyżej, na dwójkę dzieci (wyrok z [...] września 1999 r) nie ma też, z uwagi na rozmiar pozyskiwanych środków, znaczącego wpływu na zdolność akumulacji przez stronę środków finansowych z uwagi chociażby na przyjęte przeciętne wydatki w gospodarstwie domowym związane z zaspokajaniem potrzeb socjalnych. Także przedstawiona struktura wydatków, w tym koszty artykułów medycznych niezbędnych do niepogorszonej egzystencji ([...], [...]) i stałe koszty życia (czynsz, opłaty abonamentowe, etc) nie ułatwiają zgromadzenia skarżącej środków na poczet postępowania sądowego – w pełnym wymiarze. Mając na uwadze zestawienie wysokości wpisu od skargi, wymaganego po przyznaniu prawa pomocy, w wysokości 200 zł, który jest jedynym kosztem sądowym wymagalnym w sprawie na obecnym jej etapie, wysokość uzyskiwanych miesięcznie przez stronę dochodów wskazanych powyżej, należało uznać zdolność strony do wygospodarowania kwoty – w sumie - 200,- zł na poczet postępowania sądowego z pozostawionych w dyspozycji strony środków. Wysokość zwolnienia przyznanego w sprawie jest podyktowana tak brakiem oszczędności i przedmiotów wartościowych, jak brakiem swobody dysponowania uzyskiwanymi przez stronę dochodami w wyniku konieczności zaspokajania potrzeb życiowych dwójki, pozostających w jakimś zakresie na jej utrzymaniu, dzieci. Fakt samodzielnego pozyskiwania przez jedno z dzieci środków finansowych (praca "na czarno"), z uwagi na ponoszone koszty kształcenia, nie powodują poprawy sytuacji życiowej rodziny. Z drugiej strony skarżąca uzyskuje stałe miesięczne dochody i – niekiedy, jak wynika z historii rachunku bankowego – kwoty z innych niż ze "stałych" źródeł. Referendarz sądowy ocenia rzeczywiste możliwości poniesienia kosztów przez stronę w określonej fazie postępowania sądowego – tu jako warunek rozpoznania przez Sąd I instancji - w której uiszczenie kosztów sądowych ma nastąpić (wyrok z dnia 19 czerwca 2001 roku w sprawie Kreuz przeciwko Polsce, skarga nr 28249/95; wyrok z dnia 26 lipca 2005 roku w sprawie Jedamski, Jedamska przeciwko Polsce, skarga nr 73547/01; wyrok z dnia 19 kwietnia 2011 roku w sprawie Elcomp sp. z o.o. przeciwko Polsce, skarga nr 37492/05). Dlatego też, mając na uwadze postulat zagwarantowania stronie bezzwłocznego dostępu do Sądu należało przychylić się do wniosku strony o zwolnienie od kosztów sądowych ponad wartość, którą jest w stanie uiścić – niezależnie od braku prymatu zaspokajania potrzeb "luksusowych" przed zobowiązaniami z tytułu kosztów sądowych. Z tych powodów referendarz sądowy uznał, na podstawie art.243 § 1, art. 245 § 1, § 3 oraz art. 246 § 1 pkt 2 P.p.s.a., jak w sentencji