I FZ 327/14

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA: Janusz Zubrzycki (sprawozdawca), , , po rozpoznaniu w dniu 17 września 2014 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Finansowej zażalenia M. S. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi z dnia 9 lipca 2014 r. sygn. akt I SA/Łd 699/14 w przedmiocie odmowy przywrócenia terminu do wniesienia skargi w sprawie ze skargi M. S. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w L. z dnia 8 kwietnia 2014 r., nr [...] w przedmiocie podatku od towarów i usług za poszczególne miesiące 2009 r. postanawia: oddalić zażalenie.

Postanowieniem z dnia 9 lipca 2014 r., sygn. akt I SA/Łd 699/14, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi odmówił M. S. przywrócenia terminu do wniesienia skargi na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w L. z dnia 8 kwietnia 2014 r. w przedmiocie podatku od towarów i usług. Sąd pierwszej instancji opisując stan faktyczny sprawy wskazał, że 15 maja 2014 r. M. S. wniosła bezpośrednio do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi skargę na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w L. z dnia 8 kwietnia 2014 r. w przedmiocie podatku od towarów i usług za poszczególne miesiące 2009 r. Następnie 23 maja 2014 r. strona złożyła – za pośrednictwem Dyrektora Izby Skarbowej w L. – wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia skargi, podnosząc przy tym, że termin do wniesienia tejże skargi w niniejszej sprawie upływał 19 maja 2014 r., zaś skarga ta – z uwagi na jej złożenie bezpośrednio do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi – została przesłana do właściwego organu już po jego upływie. Strona wyjaśniała, że powyższy błąd był przez nią niezawiniony, bowiem działała w zaufaniu do instrukcji uzyskanych od profesjonalnego prawnika, u którego konsultowała sytuację prawną i działania jakie ma podjąć w sprawie. Sama nie posiada nawet podstawowej wiedzy prawniczej, stąd nie weryfikowała w żaden sposób informacji uzyskanych od fachowca. Dopiero podczas spotkania ze znajomymi, którzy znajdują się w podobnej sytuacji, dowiedziała się, że wniesiona przez nią skarga została skierowana do niewłaściwego organu. Wojewódzki Sąd Administracyjny powołując się na przepisy art. 86 § 1 i art. 87 § 1, 2 i 4 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm., dalej: P.p.s.a.) stwierdził, że strona nie uprawdopodobniła, że niezachowanie terminu do wniesienia skargi nastąpiło bez jej winy i przy zachowaniu najwyższej staranności. Sąd podkreślił, że w decyzji Dyrektora Izby Skarbowej w L. (doręczonej 17 kwietnia 2014 r.) skarżąca została pouczona w sposób prawidłowy, iż w przypadku uznania decyzji za niezgodną z prawem przysługuje jej prawo wniesienia skargi, w terminie 30 dni od daty jej doręczenia, do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi za pośrednictwem Dyrektora Izby Skarbowej w L. W ocenie Sądu, powyższe pouczenie było jednoznaczne i nie mogło pozostawiać wątpliwości, co do właściwego sposobu wniesienia skargi. W związku z tym Sąd przyjął, że strona w żaden sposób nie uprawdopodobniła, że uchybienie terminowi do wniesienia skargi nastąpiło bez jej winy. Zdaniem Sądu, nie świadczy o tym samo twierdzenie strony, że złożenie skargi bezpośrednio do Sądu było efektem wadliwego pouczenia przez osobę trzecią o trybie wniesienia przedmiotowego środka zaskarżenia. W zażaleniu skarżąca wniosła o uchylenie powyższego postanowienia w całości i przekazanie sprawy Sądowi pierwszej instancji do ponownego rozpoznania, zarzucając przy tym Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu naruszenie art. 86 § 1 zd. 1 P.p.s.a., przez jego niezastosowanie, podczas gdy skarżąca uprawdopodobniła brak winy w niezachowaniu terminu do złożenia skargi. Skarżąca do zażalenia dołączyła wydruk wiadomości, którą otrzymała od radcy prawnego R. R. drogą elektroniczną w dniu 13 maja 2014 r., o następującej treści "W załączeniu przesyłam skargę, jaką winna Pani złożyć do WSA (...)". Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie. W myśl art. 86 § 1 P.p.s.a., jeżeli strona nie dokonała w terminie czynności w postępowaniu sądowym bez swojej winy, sąd na jej wniosek postanowi przywrócenie terminu. We wniosku strona powinna przy tym uprawdopodobnić okoliczności wskazujące na brak winy w uchybieniu terminu (art. 87 § 2 P.p.s.a.). W świetle wyżej cytowanych przepisów każdy, nawet najlżejszy stopień zawinienia w uchybieniu terminu wyłącza możliwość zastosowania instytucji przywrócenia terminu. Uniknięcie negatywnych skutków dokonania czynności postępowania po upływie ustawowego terminu zakreślonego do jej wykonania wymaga więc uprawdopodobnienia nie tylko braku winy umyślnej, ale także lżejszej jej postaci, tj. niedbalstwa, rozumianego jako niedołożenie należytej staranności, jakiej można wymagać od każdej osoby dbającej o swoje interesy. Wykluczenie natomiast winy w uchybieniu terminu wymaga wykazania, iż mimo dołożenia wszelkich możliwych w danych warunkach starań, strona nie mogła przezwyciężyć przeszkody uniemożliwiającej jej dokonanie czynności postępowania w terminie ustawowym. Na równi z zawinieniem strony traktuje się przy tym zawinienie osób, którym zleciła ona prowadzenie swoich spraw (por. wyrok NSA z dnia 21 grudnia 2006 r., sygn. akt I FSK 374/06, dostępny na stronie internetowej http://orzeczenia.nsa.gov.pl). W kontekście powyższych rozważań za trafne należy uznać stanowisko Sądu pierwszej instancji zaprezentowane w zaskarżonym postanowieniu co do tego, że strona w niniejszej sprawie nie uprawdopodobniła, iż niezachowanie terminu do złożenia skargi na decyzję organu podatkowego nastąpiło bez jej winy. Zgodzić się należy bowiem z Sądem pierwszej instancji, że skarżąca w decyzji Dyrektora Izby Skarbowej w L. z dnia 8 kwietnia 2014 r. została w sposób prawidłowy i jednoznaczny pouczona o trybie i terminie zaskarżenia tejże decyzji. W tym kontekście bez znaczenia jest, że – jak podnosi strona w zażaleniu – treść pouczenia miała charakter "szablonowej reguły". Istotna jest bowiem okoliczność, że pouczenie to było sformułowane w sposób zrozumiały, nawet dla osoby, która nie posiada wiedzy prawniczej. W tym miejscu podkreślenia również wymaga, że w nagłówku skargi także wskazano "Do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi za pośrednictwem Dyrektora Izby Skarbowej w L.". W tej sytuacji należy uznać, że skarżąca – nawet jeśli faktycznie została nieprawidłowo poinstruowana o sposobie złożenia skargi przez radcę prawnego – nie wykazała się należytą starannością w prowadzeniu jej spraw, skoro – mimo jednoznacznego pouczenia w decyzji (z zażalenia wynika, że skarżąca miała świadomość, że pouczenie to wskazuje inny tryb składania skarg, niż przedstawiony jej przez prawnika, z którego usług korzystała) oraz treści sporządzonej przez tegoż radcę prawnego skargi – nie podjęła działań w celu pozbycia się wątpliwości w powyższym zakresie, chociażby poprzez zatelefonowanie do organu lub sekretariatu Sądu. W takim przypadku nie można zatem uznać, że strona bez jej winy, w rozumieniu art. 86 § 1 P.p.s.a. nie złożyła skargi na decyzję organu podatkowego w ustawowym terminie. Z powyższych względów Naczelny Sąd Administracyjny, stwierdzając, że zaskarżone postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi odpowiada prawu, na podstawie art. 184 w związku z art. 197 § 1 i 2 P.p.s.a., orzekł jak w sentencji.