III SA/Wa 2388/15

Starszy referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie - Lucyna Kaligowska po rozpoznaniu w dniu 19 maja 2017 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych w sprawie ze skargi R.J. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w W. z dnia [...] lipca 2015 r. nr [...] w przedmiocie uchylenia w całości decyzji określającej wysokość zobowiązania podatkowego w podatku od towarów i usług za lipiec 2009 r. postanawia odmówić przyznania prawa pomocy we wnioskowanym zakresie

Skarżący R.J. wniósł o zwolnienie od kosztów sądowych, wskazując, iż niniejsza sprawa generuje po jego stronie znaczne koszty, w tym koszty reprezentacji. Podał, iż zamieszkuje wraz z żoną i synem. Do majątku zaliczył ziemię rolną, działkę przemysłową i zasoby o wartości [...] zł. Oświadczył, iż żona nie pracuje, zaś Skarżący od 2016 r. nie prowadzi działalności gospodarczej. Bieżące wydatki określił na kwotę 1.000 zł. Wskazał, iż wypłata wynagrodzenia na rzecz pełnomocnika nastąpi po zakończeniu sprawy. Skarżący przedstawił PIT-11, zeznanie podatkowe. Mając na względzie powyższe zważono, co następuje: Zgodnie z art. 199 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2016 r., poz. 718 ze zm., dalej: "P.p.s.a.") strony ponoszą koszty postępowania związane ze swym udziałem w sprawie. Instytucja prawa pomocy jest odstępstwem od tej reguły, w związku z tym należy ją stosować wyjątkowo. Wprowadzona została bowiem jako realizacja konstytucyjnego prawa do Sądu dla osób, które rzeczywiście nie posiadają żadnych lub wystarczających możliwości sfinansowania kosztów postępowania. W orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego wielokrotnie prezentowano pogląd, że ochrona prawa do Sądu przysługuje tym wnioskodawcom, którzy wykażą istnienie przesłanek określonych w art. 246 P.p.s.a. poprzez wyczerpujące i rzetelne przedstawienie swojej sytuacji materialnej. Oznacza to, że to wnioskodawca powinien przekonać Sąd o swojej sytuacji rodzinnej, majątkowej i finansowej i ją odpowiednio uwiarygodnić, Sąd zaś ma dokonać jedynie oceny tej sytuacji. Niewątpliwie im bardziej wnioskodawca zobrazuje, udokumentuje tę sytuację, tym większe możliwości wnikliwej oceny ma Sąd. W przeciwnym razie strona musi się liczyć z negatywnymi dla siebie konsekwencjami braku wykazania przesłanek z art. 246 P.p.s.a. Zgodnie bowiem z tym przepisem ciężar dowodu spoczywa na stronie, która wnosi o przyznanie prawa pomocy (por. postanowienie NSA z 11 stycznia 2017 r., II FZ 918/16). Z powyższego wynika zatem, że warunkiem oceny zasadności przyznania prawa pomocy jest rzetelne i wyczerpujące udowodnienie prawdziwości twierdzeń o ciężkiej sytuacji materialnej. W ocenie referendarza sądowego Skarżący warunku tego nie spełnił. Nie ujawnił bowiem wszystkich istotnych – z punktu widzenia oceny możliwości płatniczych - okoliczności. Przede wszystkim nie wskazał źródeł utrzymania ani wysokości uzyskiwanego z nich dochodu. Nie podał też szczegółowego zestawienia wydatków. Ograniczył się jedynie do wskazania, iż składają się na nie "podatki od nieruchomości" i "czynsz" oraz że wynoszą one "ok. 1.000 zł". Nie nadesłał także wyciągów bankowych. W tej sytuacji nie sposób – opierając się na samych tylko oświadczeniach Skarżącego i szczątkowej dokumentacji - stwierdzić, że istotnie koszt zainicjowanego przezeń postępowania kasacyjnego jest obciążeniem przekraczającym jego możliwości finansowe. Aby bowiem ocenić, czy dla Skarżącego koszt sądowy w określonej wysokości (wpis od skargi kasacyjnej w kwocie 250 zł), to dużo czy mało i czy jest on w stanie go uiścić potrzebna jest pełna wiedza o jego kondycji finansowej. Możliwość przyznania prawa pomocy dotyczy bowiem tych osób, które wykażą, że nie są w stanie w żaden sposób zgromadzić niezbędnych na ten cel środków. Tego zaś Skarżący nie wykazał. Niezależnie od powyższego nie sposób nie zauważyć, iż zarówno Skarżący, jak i jego żona posiadają udziały w spółce P. sp. z o.o. (w której ten pierwszy pełni nota bene także funkcję prezesa zarządu). Jak natomiast zaznaczył Naczelny Sąd Administracyjny w postanowieniu z 18 grudnia 2012 r. (II GZ 478/12) od strony można oczekiwać, że będzie dysponować swoim majątkiem w taki sposób, aby uzyskać z niego sumy potrzebne na pokrycie kosztów sądowych, w szczególności, jeśli w porównaniu z jego wartością są one niewielkie. Z tych względów, na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 P.p.s.a. oraz art. 258 § 2 pkt 7 P.p.s.a., postanowiono jak w sentencji.