III SA/Wa 1941/16

Starszy referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie - Lucyna Kaligowska po rozpoznaniu w dniu 26 października 2017 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia adwokata w sprawie ze skargi M. K. na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej w W. z dnia [...] kwietnia 2016 r. nr [...] w przedmiocie odmowy wszczęcia postępowania postanawia 1) ustanowić na rzecz skarżącego adwokata, 2) odmówić przyznania prawa pomocy w pozostałym zakresie

Skarżący M. K. zwrócił się o zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie pełnomocnika. Podał, iż prowadzi gospodarstwo domowe z niepracującą żoną i dwiema córkami. Do majątku zaliczył obciążone hipoteką mieszkanie (współwłasność). Skarżący przedstawił zestawienie wydatków, wśród których wymienił kredyt i pożyczkę (1.005 zł), opłaty za: mieszkanie (637 zł), prąd (100 zł), gaz (15 zł), telewizję i Internet (85 zł), przedszkole (1.350 zł), zajęcia dodatkowe (230 zł). Łącznie wydatki te wynoszą 3.422 zł. Podkreślił, że jedynym źródłem utrzymania czteroosobowej rodziny jest wynagrodzenie Skarżącego wynoszące 4.943,67 zł. Dodał, iż postępowania sądowe w innych sprawach były dotychczas finansowane przez ojca Skarżącego. W wykonaniu wezwania referendarza sądowego Skarżący wyjaśnił, że ostatnie zajęcie wynagrodzenia nastąpiło w listopadzie 2016 r. Od tego czasu postępowanie egzekucyjne jest zawieszone. Podkreślił, że nie ma możliwości uzyskania dodatkowych dochodów, czy optymalizacji wydatków. Powołał się również na ciążące na nim zadłużenie u przyjaciół i rodziny. Mając na względzie powyższe zważono, co następuje: Skarżący ubiega się o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie pełnomocnika. Dla pozytywnego w tej kwestii rozstrzygnięcia konieczne jest spełnienie przesłanki, o jakiej mowa w art. 246 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2017 r., poz. 1369), dalej jako: "P.p.s.a.". Zgodnie z tym przepisem Sąd przyznaje prawo pomocy osobie fizycznej w zakresie całkowitym - gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania. W orzecznictwie jednolicie przyjmuje się, że udzielenie stronie prawa pomocy powinno się sprowadzać do przypadków, w których zdobycie środków na sfinansowanie udziału w postępowaniu sądowym jest rzeczywiście obiektywnie niemożliwe (por. postanowienia NSA z: 5 sierpnia 2013 r., II FZ 616/13; 23 stycznia 2013 r. I FZ 2/13 oraz II FZ 1017/12; 10 stycznia 2013 r. II FZ 1005/12). Jedynymi kosztami, do których uiszczenia Skarżący jest zobowiązany na tym etapie postępowania jest opłata kancelaryjna za odpis wyroku z uzasadnieniem w kwocie 100 zł oraz potencjalny wpis od skargi kasacyjnej (którą – co wynika z pism - Skarżący zamierza wnieść) w wysokości 100 zł. Z nadesłanych materiałów wynika natomiast, że Skarżący otrzymuje wynagrodzenie wynoszące nieco ponad 4.943 zł netto. Na dochód czteroosobowej rodziny składa się również świadczenie wychowawcze w wysokości 500 zł. Oznacza to, że łączny jej dochód wynosi 5.443 zł, zaś łączne zobowiązania i stałe wydatki typu opłaty za mieszkanie, czesne w przedszkolu czy zajęcia dodatkowe Skarżący wyliczył na kwotę 3.422 zł. Z powyższego wynika zatem, że do dyspozycji Skarżącego pozostaje ok. 2.000 zł. Zestawiając powyższe dane z wysokością wspomnianej opłaty i wpisu referendarz sądowy uznał, że Skarżący jest w stanie wygospodarować kwotę 200 zł celem ich opłacenia. O możliwości takiej świadczą zresztą obroty na należącym do niego rachunku bankowym. W efekcie uznać należało, że Skarżący nie wykazał, iż jego wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych zasługuje na uwzględnienie. Na takie rozstrzygnięcie miało również wpływ to, że Skarżący uzyskał już znaczącą pomoc od państwa w postaci zwolnienia od kosztów sądowych, które zobowiązany był uiścić choćby w sprawach III SA/Wa 1492/16, III SA/Wa 2110/15, III SA/Wa 3563/15. Jednocześnie referendarz sądowy doszedł do wniosku, że pozostająca do dyspozycji Skarżącego kwota ok. 2.000 zł jest niewystarczająca, by sfinansować z niej wynagrodzenie pełnomocnika z wyboru. Tym bardziej, że od jego ustanowienia uzależniona jest realizacja prawa do kontroli w drodze skargi kasacyjnej, przez Sąd II instancji wydanego w niniejszej sprawie wyroku z 12 kwietnia 2017 r. oddalającego skargę Skarżącego. Z tych względów referendarz sądowy uznał, że wykazał on, iż opłacenie kosztów związanych z zapewnieniem profesjonalnej pomocy prawnej wykracza poza jego możliwości płatnicze. Zasadne jest zatem ustanowienie na jego rzecz adwokata. W tym stanie rzeczy, na podstawie art. 246 § 1 P.p.s.a. oraz art. 258 § 2 pkt 7 P.p.s.a., referendarz sądowy ustanowił na rzecz Skarżącego adwokata i jednocześnie odmówił przyznania mu prawa pomocy w pozostałym zakresie.