II FZ 575/17

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Sędzia NSA Sławomir Presnarowicz, , , po rozpoznaniu w dniu 26 października 2017 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Finansowej zażalenia P. K. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 13 czerwca 2017 r. sygn. akt III SA/Wa 376/17 w zakresie wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji w sprawie ze skargi P. K. na decyzję Ministra Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej z dnia 23 listopada 2016 r. nr [...] w przedmiocie odpowiedzialności osób trzecich za zaległości podatkowe spółki z tytułu wpłat na P. postanawia: oddalić zażalenie.

Zaskarżonym postanowieniem z dnia 13 czerwca 2017 r., sygn. akt III SA/Wa 376/17, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie (dalej: "WSA") odmówił P. K. (dalej: "Skarżący") wstrzymania wykonania decyzji Ministra Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej z dnia 23 listopada 2016 r. w przedmiocie orzeczenia o solidarnej odpowiedzialności osoby trzeciej wraz ze spółką za zaległości spółki z tytułu wpłat na P. [...] za sierpień 2010 r. oraz styczeń i luty 2011 r. Podstawą prawną wydanego orzeczenia był art. 61 § 3 i § 5 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2016 r., poz. 718, z późn. zm., dalej: "p.p.s.a."). Z uzasadnienia postanowienia wynika, że Skarżący wniósł do WSA skargę na decyzję Ministra Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej z dnia 23 listopada 2016 r. w przedmiocie orzeczenia o solidarnej odpowiedzialności osoby trzeciej wraz ze spółką za zaległości spółki z tytułu wpłat na Państwowy Fundusz Rehabilitacji Osób Niepełnosprawnych za sierpień 2010 r. oraz styczeń i luty 2011 r. Do powyższej skargi został również dołączony wniosek o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji, w którym Skarżący wskazał, że zachodzi niebezpieczeństwo spowodowania trudnych do odwrócenia skutków w postaci obniżenia alimentów na synów Skarżącego i zmniejszenia dochodów Skarżącego. W uzasadnieniu wniosku Skarżący podał, że kwota ustalona w zaskarżonej decyzji wynosi 12.000,00 zł, a jego miesięczne zarobki wynoszą 2.500,00 zł netto. Skarżący wskazał, że nie posiada oszczędności czy innego majątku, który pozwoliłby na pokrycie należności wskazanej w zaskarżonej decyzji w sposób nieuszczuplający środków przeznaczonych na utrzymanie siebie i rodziny. W ocenie Skarżącego wykonanie zaskarżonej decyzji grozi niebezpieczeństwem spowodowania trudnych do odwrócenia skutków w postaci pozbawienia Skarżącego wynagrodzenia, które wykorzystywane jest na zaspokajanie niezbędnych i podstawowych potrzeb związanych z utrzymaniem Skarżącego i jego rodziny. Uzasadniając swoje rozstrzygnięcie WSA stwierdził, że przedmiotem sporu w sprawie jest należność pieniężna, a więc z natury rzeczy świadczenie odwracalne, którego zwrot (wraz z odsetkami) może być skutkiem ewentualnego uwzględnienia skargi. Zagrożenie egzekucją należności określonej przez organy podatkowe nie stanowi samo w sobie przesłanki do wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji, ponieważ obowiązkiem każdego jest wykonywanie ciężarów publicznoprawnych. Bez okoliczności uzasadniających wystąpienie przesłanki znacznej szkody lub trudnych do odwrócenia skutków, o których mowa w art. 61 § 3 p.p.s.a. oraz bez przedstawienia dokumentów potwierdzających ich istnienie, nie jest możliwa ocena wniosku pod kątem spełnienia warunków uzasadniających wstrzymanie zaskarżonej decyzji. Sama egzekucja należności pieniężnych, na którą powołuje się Skarżący, nie prowadzi co do zasady do nieodwracalnych skutków. Ponadto Skarżący nie złożył, oprócz zajęcia wierzytelności oraz praw majątkowych z dnia 25 maja 2015 r. i zawiadomienia o wszczęciu postępowania egzekucyjnego z dnia 27 kwietnia 2015 r., innych dokumentów, z których wynikałaby jego aktualna sytuacja finansowa czy zdolność do pokrywania obciążeń np. deklaracje podatkowe, wyciągi z rachunków bankowych. W konsekwencji, ocena sytuacji finansowej Skarżącego, wobec nieprzedstawienia wymaganych dokumentów, musiałaby nastąpić tylko na podstawie oświadczeń Skarżącego. Tym samym Skarżący nie wykazał w sposób jednoznaczny i nie budzący wątpliwości, nie tylko że w sprawie zachodzi realna możliwość zaistnienia niebezpieczeństwa wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków, ale nawet swojej sytuacji finansowej. W zażaleniu na powyższe postanowienie Skarżący zarzucił błąd w ustaleniach faktycznych, przez przyjęcie, że po stronie Skarżącego nie zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody. Egzekucja w stosunku do Skarżącego należności pieniężnych nie prowadzi do nieodwracalnych skutków. Skarżący nie wykazał, że w sprawie zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków, jak też nie wykazał swojej sytuacji finansowej. Ponadto Skarżący zarzuci naruszenie art. 61 § 3 p.p.s.a., przez jego niezastosowanie i brak wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji pomimo, że w sprawie zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje. Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie. W myśl art. 61 § 3 p.p.s.a. po przekazaniu sądowi skargi sąd może na wniosek skarżącego wydać postanowienie o wstrzymaniu wykonania w całości lub w części aktu lub czynności, o których mowa w § 1, jeżeli (1) zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub (2) spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Zauważyć należy, że sąd może wstrzymać wykonanie zaskarżonego aktu lub czynności, jeżeli została spełniona co najmniej jedna z ustawowych przesłanek, uregulowana w art. 61 § 3 p.p.s.a., tj. zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody nie musi mieć charakteru materialnego. Chodzi więc o taką szkodę, która nie będzie mogła być zrekompensowana wskutek zwrotu spełnionego i wyegzekwowanego świadczenia, jak również nie będzie możliwe przywrócenie rzeczy do pierwotnego stanu [zob.: B. Dauter (w:)B. Dauter, A. Kabat, M. Niezgódka – Medek, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, Warszawa 2016, s. 342 oraz powoływane tam postanowienie NSA z dnia 20 grudnia 2004 r., GZ 138/04, publik.: http://orzeczenia.nsa.gov.pl/]. Trudne do odwrócenia skutki, to takie prawne lub faktyczne skutki, które raz zaistniałe powodują istotną lub trwałą zmianę rzeczywistości, przy czym powrót do stanu poprzedniego może nastąpić tylko po dłuższym czasie lub przy stosunkowo dużym nakładzie sił i środków (zob.: postanowienie NSA z dnia 30 kwietnia 2010 r., II FZ 110/10, publ.: http://orzeczenia.nsa.gov.pl/). W świetle powyższych uwag stwierdzić należy, że użyte przez ustawodawcę nieostre pojęcia - znaczna szkoda lub trudne do odwrócenia skutki wymagają konkretyzacji w dokładnie i wszechstronnie zgromadzonym materiale dowodowym, który powinien w szczególności przedstawić wnioskodawca (zob. postanowienia NSA: z dnia 13 maja 2010 r., II FZ 182/10, z dnia 15 września 2010 r., II FZ 417/10, z dnia 29 grudnia 2010 r., II FSK 1836/10, z dnia 18 kwietnia 2012 r., II FSK 528/12, publik.: http://orzeczenia.nsa.gov.pl/). Samo powołanie się przez Skarżącego na ustawowe przesłanki bez wskazania, na czym one polegają w realiach konkretnej sprawy, w żaden sposób nie uzasadnia żądania wniosku. To na wnioskodawcy spoczywa, jak trafnie przyjął WSA na gruncie art. 61 § 3 p.p.s.a. WSA, obowiązek szczególnie wnikliwego uzasadnienia wniosku. Obowiązkiem sądu jest wszechstronna i wnikliwa ocena argumentów przedstawionych przez wnioskodawcę, jak również wynikających z akt sprawy. W sytuacji, gdy strona nie wskazuje we wniosku okoliczności uzasadniających wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji z uwagi na niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków, nie można przenosić całego ciężaru poszukiwania tych okoliczności na sąd. Mając na uwadze powyższe rozważania, w ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego, prawidłowo WSA przyjął, że Skarżący nie wykazał, iż wykonanie zaskarżonej decyzji mogłoby wyrządzić mu znaczną szkodę lub trudne do odwrócenia skutki. Również z zażalenia nie wynika, że wykonanie zaskarżonej decyzji spowoduje trudne do odwrócenia skutki lub znaczną szkodę. Wskazać bowiem należy, że zażalenie Skarżącego w głównej mierze sprowadza się do ogólnikowych stwierdzeń dotyczących kwestii wstrzymania wykonania decyzji. Naczelny Sąd Administracyjny w ramach postępowania zażaleniowego ocenia legalność działania WSA w związku z wydanym postanowieniem. Nie rozpatruje natomiast powtórnie wniosku o wstrzymanie wykonania decyzji. Skoro Skarżący nie wykazał w sposób jednoznaczny i niebudzący wątpliwości, że w sprawie zachodzi realna możliwość zaistnienia niebezpieczeństwa wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków, Naczelny Sąd Administracyjny uznał postanowienie WSA za nienaruszające prawa i dlatego postanowił oddalić zażalenie Skarżącego na podstawie art. 184 w zw. z art. 197 § 2 p.p.s.a.