III SA/Po 776/19

Dnia 8 lipca 2020 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Walentyna Długaszewska Sędziowie WSA Marzenna Kosewska (spr.) WSA Mirella Ławniczak Protokolant: St. sekr. sąd. Sławomir Rajczak po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 8 lipca 2020 roku przy udziale sprawy ze skargi [...] Spółki z ograniczoną odpowiedzialnością w [...] na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej z dnia [...] sierpnia 2019 r. nr [...] w przedmiocie stwierdzenia uchybienia terminu do wniesienia odwołania od decyzji dotyczącej wymierzenia kary pieniężnej za urządzanie gier na automatach bez zezwolenia oddala skargę

Zaskarżonym postanowieniem Dyrektor Izby Skarbowej na podstawie art. 228 § 1 pkt 2 w zw. z art. 223 § 1 i 2 pkt 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2019 r., poz. 900), dalej: "o.p.", stwierdził uchybienie przez Spółkę A w L. terminu do wniesienia odwołania od decyzji Naczelnika W. Urzędu Celno-Skarbowego w P. z [...] maja 2019 r. o wymierzeniu stronie kary pieniężnej w łącznej wysokości [...] zł za urządzanie gier na automatach bez zezwolenia. W uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia wskazano, co następuje. Decyzję z [...] maja 2019 r. doręczono stronie [...] maja 2019 r., stąd czternastodniowy termin do wniesienia odwołania (art. 223 § 2 pkt 1 o.p.) upłynął [...] maja 2019 r. Strona wniosła odwołanie od decyzji dopiero [...] czerwca 2019 r. Odwołanie podpisał r. pr. W. Z., który jednak nie dołączył pełnomocnictwa. Wskutek wezwania stosowne pełnomocnictwo nadesłano przy piśmie z [...] sierpnia 2019 r. Powyższe stanowiło podstawę do stwierdzenia uchybienia terminowi do wniesienia odwołania (art. 228 § 1 pkt 2 o.p.). Sądowi z akt administracyjnych wiadomo, że: 1. [...] lipca 2018 r. nadano wniosek datowany na [...] lipca 2018 r. (k. 103 akt adm.) o umorzenie postępowania i o przeprowadzenie dowodu z opinii biegłego; wniosek podpisał r. pr. W. Z., ale nie załączył pełnomocnictwa, stąd organ wezwał go do jego nadesłania (wezwanie z [...] sierpnia 2018 r., k. 106 akt adm.); w terminie do wykonania wezwania nadesłano pełnomocnictwo datowane na [...] lipca 2018 r. podpisane przez J. M. (k. 107 akt adm.), który - jak wynika z aktu zgonu - zmarł [...] czerwca 2018 r. (k. 109 akt adm.), tj. przed datą pełnomocnictwa; osoba, która zmarła, to osoba, która jest podpisana pod pełnomocnictwem, bo z KRS (k. 112 akt adm.) wynika jej PESEL [...], który jest również w danych US (k. 104 akt adm.); w związku z tym postanowieniem z [...] listopada 2018 r. wniosek pozostawiono bez rozpatrzenia (k. 158 akt adm.); r. pr. W. Z. wniósł zażalenie na to postanowienie (k. 168 akt adm.); 2. [...] października 2018 r. nadano kolejny wniosek w tym samym przedmiocie (datowany na [...] października 2018 r., k. 149 akt adm.), tj. o umorzenie postępowania i o przeprowadzenie dowodu z opinii biegłego; tym razem wniosek podpisał inny profesjonalista - r. pr. A. D.; do wniosku nie załączono pełnomocnictwa, stąd organ wezwał r. pr. A. D. do jego nadesłania (wezwanie z [...] października 2018 r., k. 152 akt adm.); w terminie do wykonania wezwania nadesłano pełnomocnictwo datowane na [...] października 2018 r. podpisane przez r. pr. W. Z. (k. 155 akt adm.); w związku z tym organ pozostawił wniosek datowany na [...] października 2018 r. o umorzenie postępowania i o przeprowadzenie dowodu z opinii biegłego bez rozpatrzenia; r. pr. A. D. wniósł zażalenie na to postanowienie (k. 178 akt adm.). W skardze strona zarzuciła rażące naruszenie art. 228 § 1 pkt 2 w zw. z art. 223 § 1 i 2 i art. 145 § 2 o.p. przez bezzasadne zastosowanie z uwagi na błędne uznanie, że strona uchybiła terminowi do wniesienia odwołania. Skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonego postanowienia, a w konsekwencji skierowanie sprawy do organu odwoławczego w celu rozpatrzenia odwołania jako wniesionego w terminie. W uzasadnieniu skargi wskazano, że w postępowaniu administracyjnym strona działała przez pełnomocników (r. pr. W. Z. i r. pr. A. D.), stąd błędnie doręczono decyzję stronie, a nie jednemu z jej pełnomocników (art. 145 § 2 o.p.). Doręczenie takie jest zatem nieskuteczne, a w przypadku niedoręczenia decyzji pełnomocnikowi strony termin do wniesienia odwołania nie rozpoczął biegu. Skarżący podniósł, że wprawdzie organ weryfikował skuteczność umocowania jego pełnomocników, ale wątpliwości rozwiano wobec złożenia organowi do akt sprawy: 1. obu umocowań na drukach urzędowych PPS-1, 2. oświadczenia Prezesa Zarządu skarżącej spółki z [...] grudnia 2018 r. o potwierdzeniu wszelkich dokonanych w sprawie czynności pełnomocników ustanowionych w sprawie o sygn. [...], który to dokument przesłano organowi do tej sprawy przy wystąpieniu z [...] grudnia 2018 r. W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy podtrzymał swoje dotychczasowe stanowisko w sprawie, wnosząc o oddalenie skargi. Wskazał, że [...] lipca 2018 r. r. pr. W. Z. podpisał w imieniu strony wniosek o umorzenie postępowania i przeprowadzenie dowodu z opinii biegłego, ale nie nadesłał pełnomocnictwa. Organ wezwał go do jego nadesłania. W odpowiedzi nadesłano pełnomocnictwo szczególne z [...] lipca 2018 r. na druku PPS-1, ale widnieje pod nim podpis "J. M.", który jednak wcześniej ([...] czerwca 2018 r.) zmarł. Przedłożony dokument nie wykazuje zatem skutecznego umocowania dla r. pr. W. Z. do występowania w imieniu strony, stąd wszelkie pisma, w tym decyzję, doręczano stronie. Na rozprawie 15 stycznia 2020 r. (k. 46-47): 1. pełnomocnik skarżącego wniósł o uchylenie zaskarżonego postanowienia i oświadczył, że pełnomocnictwo dla r. pr. W. Z. nadesłano organowi przy piśmie z [...] lutego 2019 r.; od tej daty nie było wątpliwości, że stronę reprezentuje wskazany w piśmie pełnomocnik; pełnomocnik na pytanie, czy w dniu dzisiejszym dysponuje dowodem nadania pełnomocnictwa wraz z pismem z [...] lutego 2019 r. wyjaśnił, że nie; podniósł, że datę nadania korespondencji może ustalić na podstawie książki nadawczej, a o tym, że pełnomocnictwo przedłożono, może świadczyć kierowanie korespondencji do pełnomocnika od [...] lutego 2019 r.; 2. pełnomocnik organu wniósł o oddalenia skargi i podniósł, że pełnomocnictwo przedłożono organowi [...] sierpnia 2019 r. i dopiero od tego dnia działanie pełnomocnika jest skuteczne; wcześniej pełnomocnictwa były podpisane przez nieżyjącego Prezesa Zarządu skarżącej spółki; na pytanie Przewodniczącego, jak rozpatrzono zażalenia wniesione na postanowienia o pozostawieniu bez rozpatrzenia wniosków o umorzenie postępowania i dopuszczenie dowodu, pełnomocnik organu wyjaśnił, że nie wie; z kolei pełnomocnik skarżącego wyjaśnił, że zażaleń jeszcze nie rozpatrzono; 3. prokurator wniósł o oddalenie skargi podzielając stanowisko wyrażone w zaskarżonym postanowieniu i odpowiedzi na skargę; podniósł, że pełnomocnictwo, na które powołuje się skarżący, załączone do pisma strony z [...] sierpnia 2019 r., dotyczy innej sprawy: pismo z [...] lutego 2019 r. złożono do sprawy o sygn. [...], zaś rozpatrywana sprawa jest prowadzona pod sygn. [...]; pełnomocnik skarżącego z kolei podniósł, że pełnomocnictwo złożone przy piśmie z [...] lutego 2019 r. w swoim zapisie zawiera sygn. sprawy [...], zaś sygnatura wskazana w piśmie z [...] lutego 2019 r. jest odmienna, gdyż nadano odmienny numer sprawie prowadzonej na skutek zażalenia. Sąd postanowił: 1. zobowiązać pełnomocnika skarżącego do nadesłania w terminie 14 dni dowodów, z których będzie wynikało, w jakiej dacie doręczono organowi pełnomocnictwo dla r. pr. W. Z. załączone do pisma z [...] lutego 2019 r., 2. zobowiązać pełnomocnika organu do wyjaśnienia w terminie 14 dni, jak rozpatrzono zażalenia skarżącego na postanowienia z [...] listopada 2018 r. i [...] grudnia 2018 r. o pozostawieniu bez rozpatrzenia wniosków skarżącego o umorzenie postępowania i przeprowadzenia dowodu z opinii biegłego. W wykonaniu powyższych zobowiązań: 1. pełnomocnik skarżącego: a) w piśmie z [...] stycznia 2020 r. podniósł, że w odpowiedzi na wezwanie organu z [...] lutego 2019 r. do przedłożenia pełnomocnictwa, doręczonego [...] lutego 2019 r., strona za pismem z [...] lutego 2019 r. nadesłała pełnomocnictwo, nadając na Poczcie Polskiej list polecony nr [...], co potwierdza pieczęć dzienna z datą [...] lutego 2019 r. złożona na karcie książki nadawczej przez pracownika UP O. 1; wydruk "śledzenia przesyłek" potwierdza nadanie korespondencji w UP O. 1 i doręczenie jej adresatowi [...] lutego 2019 r.; b) do pisma z [...] stycznia 2020 r. pełnomocnik skarżącego załączył: . kopię pisma z [...] lutego 2019 r., . kopię pełnomocnictwa z [...] lipca 2018 r. z dowodem uiszczenia opłaty skarbowej; . kopię oświadczenia Prezesa Zarządu skarżącej spółki I. R. z [...] grudnia 2018 r. o potwierdzeniu wszelkich dokonanych w postępowaniu czynności pełnomocnika r. pr. W. Z.; . wydruk ze "śledzenia przesyłek", z którego wynika, że przesyłkę o nr [...] nadano [...] lutego 2019 r. i doręczono adresatowi [...] lutego 2019 r. w PP [...] [...]; . kopię strony z książki nadawczej wraz z informacją o nadaniu do Dyrektora Izby Skarbowej przesyłki nr [...] i pieczęcią dzienną z datą [...] lutego 2019 r. złożoną przez pracownika UP O. 1; c) w piśmie z [...] lutego 2020 r. wskazał, że organ jest w posiadaniu oryginału pełnomocnictwa z [...] lipca 2018 r., doręczonego mu [...] lutego 2019 r. 2. pełnomocnik organu poinformował, że postanowieniem z [...] stycznia 2020 r. Dyrektor Izby Skarbowej utrzymał w mocy postanowienie z [...] listopada 2018 r., natomiast zażalenia na postanowienie z [...] grudnia 2018 r. jeszcze nie rozpatrzono. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu zważył, co następuje. Skarga podlega oddaleniu, gdyż zaskarżone postanowienie jest zgodne z prawem. Sąd podziela w całości stanowisko organu. W związku z jego omówieniem powtarzanie go byłoby zbędne. Odnosząc się do zarzutów skargi należy podnieść, co następuje. Kluczowe dla rozstrzygnięcia jest, czy decyzję z [...] maja 2019 r. należało doręczyć stronie czy jej pełnomocnikowi. Pisma doręcza się stronie (art. 145 § 1 o.p.), ale jeżeli ustanowiła ona pełnomocnika, pismo doręcza się pełnomocnikowi (art. 145 § 2 o.p.). Obowiązek doręczenia pisma pełnomocnikowi aktualizuje się z dniem wpłynięcia do organu stosownego pełnomocnictwa. Skoro zaś decyzję z [...] maja 2019 r. wysłano [...] maja 2019 r., to jeżeli do tego dnia nie wpłynęło stosowne pełnomocnictwo, prawidłowo wysłano decyzję stronie. Z zebranego materiału dowodowego oraz nadesłanych wyjaśnień i dodatkowych materiałów przez pełnomocnika skarżącego nie wynika, aby stosowne pełnomocnictwo wpłynęło do organu do [...] maja 2019 r. Pełnomocnik skarżącego w odwołaniu od decyzji z [...] maja 2019 r. podniósł, że stosowne pełnomocnictwa złożono: 1. przy wniosku z [...] lipca 2018 r. (dla r. pr. W. Z., k. 103 akt adm.) i 2. przy kolejnym wniosku z [...] października 2019 r. (dla r. pr. A. D., k. 149 akt adm.). Pełnomocnik skarżącego następnie wskazał, że stosowne pełnomocnictwo wpłynęło do organu [...] lutego 2019 r., przy piśmie z [...] lutego 2019 r. Odnośnie pierwszego z powyższych pełnomocnictw należy podnieść, że [...] lipca 2018 r. nadano wniosek datowany na [...] lipca 2018 r. (k. 103 akt adm.) o umorzenie postępowania i o przeprowadzenie dowodu z opinii biegłego. Wniosek podpisał r. pr. W. Z., ale nie załączył pełnomocnictwa, stąd organ wezwał go do jego nadesłania (wezwanie z [...] sierpnia 2018 r., k. 106 akt adm.). W terminie do wykonania wezwania nadesłano pełnomocnictwo datowane na [...] lipca 2018 r. podpisane przez J. M. (k. 107 akt adm.), który - jak wynika z aktu zgonu - zmarł [...] czerwca 2018 r. (k. 109 akt adm.), tj. przed datą pełnomocnictwa. Osoba, która zmarła, to osoba, która jest podpisana pod pełnomocnictwem, bo z KRS (k. 112 akt adm.) wynika jej PESEL [...], który jest również w danych US (k. 104 akt adm.). W związku z tym postanowieniem z [...] listopada 2018 r. wniosek pozostawiono bez rozpatrzenia (k. 158 akt adm.). R. pr. W. Z. wniósł zażalenie na to postanowienie (k. 168 akt adm.), a organ odwoławczy utrzymał w mocy postanowienie z [...] listopada 2018 r. Sąd w całej rozciągłości podziela to stanowisko. Odnośnie drugiego z powyższych pełnomocnictw, [...] października 2018 r. nadano kolejny wniosek w tym samym przedmiocie (datowany na [...] października 2018 r., k. 149 akt adm.), tj. o umorzenie postępowania i o przeprowadzenie dowodu z opinii biegłego. Tym razem wniosek podpisał inny profesjonalista - r. pr. A. D.. Do wniosku nie załączono pełnomocnictwa, stąd organ wezwał r. pr. A. D. do jego nadesłania (wezwanie z [...] października 2018 r., k. 152 akt adm.). W terminie do wykonania wezwania nadesłano pełnomocnictwo datowane na [...] października 2018 r. podpisane przez r. pr. W. Z. (k. 155 akt adm.). On jednak - w związku z uprzednim nienadesłaniem pełnomocnictwa dla siebie - nie był uprawniony do podpisania pełnomocnictwa dalszego dla r. pr. A. D.. I tego zatem wezwania nie wykonano prawidłowo, stąd zaistniała podstawa do pozostawienia wniosku datowanego na [...] października 2018 r. o umorzenie postępowania i o przeprowadzenie dowodu z opinii biegłego bez rozpatrzenia (art. 169 § 1 o.p.). Z kolei trzecie powyżej wskazane przez pełnomocnika skarżącego pełnomocnictwo z [...] lipca 2018 r. miało zdaniem pełnomocnika skarżącego wpłynąć do organu [...] lutego 2019 r., przy piśmie z [...] lutego 2019 r. Z akt tych wynika jednak, że pełnomocnictwo to wpłynęło do organu dopiero [...] sierpnia 2019 r. (k. 214 akt adm.) wraz z oświadczeniem Prezesa Zarządu skarżącej spółki z [...] grudnia 2018 r. o potwierdzeniu wszelkich dokonanych w sprawie czynności pełnomocników ustanowionych w sprawie (k. 212 akt adm.). O ile z KRS wynika, że [...] grudnia 2018 r. Prezesa Zarządu skarżącej spółki był uprawniony do złożenia takiego oświadczenia i jest ono skuteczne, to jednak wbrew zobowiązaniu Sądu z [...] stycznia 2020 r. (k. 47) nie wykazano, kiedy stosowne pełnomocnictwo wpłynęło do organu. Z nadesłanych przy piśmie pełnomocnika skarżącego z [...] stycznia 2020 r. dokumentów wynika jedynie, że [...] lutego 2019 r. nadano do organu odwoławczego przesyłkę, ale nie wykazano, że znajdowało się w niej stosowne pełnomocnictwo. Skoro zatem w braku pełnomocnictwa decyzję z [...] maja 2019 r. prawidłowo doręczono stronie [...] maja 2019 r., to określony w art. 223 § 2 o.p. czternastodniowy termin do wniesienia odwołania upłynął [...] maja 2019 r. W tym stanie rzeczy wniesienie odwołania [...] czerwca 2019 r. nastąpiło z uchybieniem terminu. Zaskarżone postanowienie jest zatem zgodne z prawem. W związku z powyższym Sąd oddalił skargę na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2019 r., poz. 2325 ze zm.).