III SA/Po 758/19

Dnia 21 kwietnia 2021 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Mirella Ławniczak po rozpoznaniu w dniu 21 kwietnia 2021 roku na posiedzeniu niejawnym wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia skargi kasacyjnej w sprawie ze skargi M. T. na decyzję Dyrektora Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w P. z dnia [...] września 2019 roku Nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego na rok 2018; postanawia przywrócić termin do wniesienia skargi kasacyjnej.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu, wyrokiem z dnia [...] lipca 2020 roku, oddalił skargę M. T. wniesioną na decyzję Dyrektora ARiMR w P. w przedmiocie odmowy przyznania płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego na rok 2018. Odpis wyroku wraz z uzasadnieniem, lecz bez wymaganego prawem pouczenia, został doręczony skarżącemu w dniu [...] sierpnia 2020 roku (k. 49 akt sądowych). W dniu [...] sierpnia 2020 roku do tutejszego Sądu wpłynęło pismo określone, jako "skarga", które sporządził i wniósł M. T. (k. 50 akt sądowych). Pismo zostało skierowane do Naczelnego Sądu Administracyjnego. W jego treści zawarta została "prośba o kasację wyroku z dnia [...] lipca 2020 o sygn. akt III SA/Po [...]". Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu, postanowieniem z dnia [...] listopada 2020 roku, odrzucił skargę kasacyjną. W uzasadnieniu orzeczenia wyjaśniono, że środek zaskarżenia, który został sporządzony i wniesiony osobiście przez stronę, a powinien być sporządzony przez adwokata lub radcę prawnego, obarczony jest nieusuwalną wadą i jako niedopuszczalny podlega odrzuceniu (k. 61-62 akt sądowych). Odpis postanowienia z dnia [...] listopada 2020 roku wraz z uzasadnieniem oraz wymaganym prawem pouczeniem został doręczony skarżącemu w dniu [...] grudnia 2020 roku (k. 45 oraz k. 69 akt sądowych). W terminie otwartym na wniesienie zażalenia od postanowienia w przedmiocie odrzucenia skargi kasacyjnej M. T. wystąpił z wnioskiem o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu, postanowieniem z dnia [...] lutego 2021 roku (sygn. akt III SPP/Po [...]), utrzymał w mocy orzeczenie referendarza sądowego o ustanowieniu dla skarżącego pełnomocnika z urzędu w osobie adwokata oraz o odmowie zwolnienia wnioskodawcy od kosztów sądowych. Wyznaczony dla skarżącego pełnomocnik zażądał (pisma z dnia [...] kwietnia 2021 roku) przywrócenia terminu do wniesienia skargi kasacyjnej oraz przywrócenia terminu do złożenia zażalenia na postanowienia z dnia [...] listopada 2020 roku w przedmiocie odrzucenia skargi kasacyjnej (k. 82-98 akt sądowych). Do wniosków załączone zostały skarga kasacyjna oraz zażalenie sporządzone przez adwokata. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu zważył, co następuje. Zgodnie z art. 86 §1 ustawy dnia 30 sierpnia 2002 roku Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. 2019, poz. 2325 ze zm.) jeżeli strona nie dokonała czynności w postępowaniu sądowym bez swojej winy, sąd na jej wniosek postanowi o przywróceniu terminu. Pismo z wnioskiem o przywrócenie terminu wnosi się do sądu, w którym czynność miała być dokonana, w ciągu siedmiu dni od czasu ustania przyczyny uchybienia terminu (art. 87 §1 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi). Okoliczności sprawy nie wskazują, aby wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia skargi kasacyjnej był spóźniony. Sąd uznaje, że siedmiodniowy termin, o którym mowa w art. 87 §1 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, rozpoczyna bieg po dacie, w której ustanowiony - w ramach przyznanego stronie prawa pomocy pełnomocnik - realnie mógł sporządzić i wnieść skargę kasacyjną. Sąd przyjmuje, że czym innym jest termin trwania przeszkody rozumiany jako czas, w którym pełnomocnik z urzędu ma obiektywną możliwość "przygotowania" się do wniesienia skargi kasacyjnej, a czym innym jest siedmiodniowy termin do złożenia wniosku o przywrócenie terminu do dokonania tej czynności. Terminy te się nie przenikają, lecz następują kolejno po sobie. Zawiadomienie o wyznaczeniu pełnomocnikiem z urzędu dla skarżącego M. T. zostało odebrane przez adwokat A. G. w dniu [...] marca 2021 roku. Wniosek o przywrócenie terminu do złożenia skargi kasacyjnej został złożony w dniu [...] kwietnia 2021 roku, tj. w dwudziestym trzecim dniu od dnia zawiadomienia o wyznaczeniu pełnomocnikiem z urzędu. Uchybienie terminowi do wniesienia skargi kasacyjnej nastąpiło bez winy skarżącego, a także bez winy jego pełnomocnika. Pierwotnie odpis wyroku wraz z uzasadnieniem został doręczony skarżącemu bez wymaganego prawem pouczenia o terminie i sposobie wniesienia skargi kasacyjnej oraz prawie złożenia wniosku o prawo pomocy. Skutki tego błędu nie zostały de facto usunięte. Ponowna korespondencja zawierająca odpis wyroku wraz z uzasadnieniem oraz prawidłowym pouczeniem o terminie i sposobie wniesienia skargi kasacyjnej, a także prawie wystąpienia z wnioskiem o przyznanie prawa pomocy, nie została podjęta przez skarżącego (k. 53-56 akt sądowych). Skutek doręczenia tej korespondencji nastąpił z dniem 4 wrześnian 2020 roku. Zatem końcowy termin na wniesienie skargi kasacyjnej przypadał na dzień [...] października 2020 roku. Informacja o prawie wystąpienia z wnioskiem o ustanowienie pełnomocnika z urzędu na etapie postępowania w drugiej instancji dotarła do skarżącego w dniu [...] grudnia 2020 roku, czyli w dniu doręczenia korespondencji zawierającej postanowienie o odrzuceniu skargi kasacyjnej sporządzonej osobiście przez skarżącego. Uznać zatem należy, że niedochowanie ustawowego terminu do wniesienia skargi kasacyjnej nie było zawinione przez skarżącego. Prawidłowe pouczenie o sposobie i terminie złożenia skargi kasacyjnej oraz o prawie wystąpienia z wnioskiem o prawo pomocy de facto dotarło do skarżącego po upływie terminu na wniesienie skargi kasacyjnej. Usunięcie przeszkód do skutecznego złożenia skargi kasacyjnej nastąpiło z dniem [...] grudnia 2020 roku, a wiec po upływie terminu na złożenie środka zaskarżenia. W tych okolicznościach uznać należy, że dochowanie ustawowego terminu do wniesienia skargi kasacyjnej nie było możliwe nawet przy użyciu największego w danych warunkach wysiłku. Uwzględniając powyższe, na podstawie art. 86 §1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzeczono jak w sentencji postanowienia.