III SA/Po 437/22

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Zbigniew Kruszewski po rozpoznaniu w dniu 17 stycznia 2024 r. na posiedzeniu niejawnym skargi R. P. na decyzję Dyrektora Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w P. z dnia 24 marca 2022 r. (nr [...]) w przedmiocie odmowy przyznania płatności dla obszarów z ograniczeniami naturalnymi lub innymi szczególnymi ograniczeniami na rok 2021. postanawia: odrzucić skargę.

Pismem z dnia 30 kwietnia 2022 roku R. P. (dalej: skarżący) wniósł do Wojewódzkiego Sadu Administracyjnego w P. skargę na decyzję Dyrektora Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w P. z dnia 24 marca 2022 r. (nr [...]) w przedmiocie odmowy przyznania płatności dla obszarów z ograniczeniami naturalnymi lub innymi szczególnymi ograniczeniami na rok 2021. Po prawomocnym oddaleniu wniosku skarżącego o przyznanie prawa pomocy (postanowienie WSA w Poznaniu z 31 sierpnia 2022 r. sygn. akt III SPP/Po 38/22 utrzymujące w mocy postanowienie referendarza sądowego z 24 marca 2022 r.), zarządzeniem Przewodniczącego Wydziału III z dnia 31 maja 2022 roku skarżący został wezwany do uiszczenia wpisu sądowego od skargi w kwocie 200 złotych (słownie: dwieście złotych) w terminie 7 dni od daty doręczenia odpisu zarządzenia, pod rygorem odrzucenia skargi. Pismem z dnia 15 czerwca 2022 roku skarżący złożył zażalenie na powyższe zarządzenie do Naczelnego Sądu Administracyjnego, który następnie postanowieniem z dnia 27 października 2023 roku (sygn. akt: I GZ 318/23) oddalił przedmiotowe zażalenie. W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego zażalenie nie miało usprawiedliwionych podstaw, zaś zgodnie z art. 220 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku – prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2023 r. poz. 1634 ze zm., dalej: p.p.s.a.), sąd nie podejmie żadnej czynności na skutek pisma, od którego nie zostanie uiszczona należna opłata. Pismem z dnia 7 grudnia 2023 roku skarżący został ponownie wezwany do uiszczenia wpisu od skargi w kwocie 200 złotych w terminie 7 dni od dnia otrzymania wezwania (pod rygorem odrzucenia skargi), w związku z prawomocnym postanowieniem Naczelnego Sądu Administracyjnego. Powyższe wezwanie zostało doręczone skarżącemu 21 grudnia 2023 roku (k. 39 akt sądowych). W odpowiedzi na wezwanie złożył pismo z dnia 28 grudnia 2022 r., w którym oświadczył, że jest bezdomny i nie ma środków do życia. Stwierdził też, że pominięcie tych faktów przy wezwaniu do wykonania prawomocnego zarządzenia o wpisie, stanowi dowód m. in. demoralizacji sędziów oraz referendarzy WSA w Poznaniu i NSA. W związku z tym zażądał postawienia sądów w stan likwidacji oraz podtrzymał wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie pełnomocnika z urzędu. Jak wynika z informacji pozyskanej z Oddziału Finansowo-Budżetowego tut. sądu, do dnia 17 stycznia 2024 roku wpis nie został uiszczony. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu zważył, co następuje: Zgodnie z art. 220 § 1 p.p.s.a. sąd nie podejmie żadnej czynności na skutek pisma, od którego nie zostanie uiszczona należna opłata. W tym przypadku, z zastrzeżeniem § 2 i 3, przewodniczący wzywa wnoszącego pismo, aby pod rygorem pozostawienia pisma bez rozpoznania uiścił opłatę w terminie siedmiu dni od dnia doręczenia wezwania. W razie bezskutecznego upływu tego terminu przewodniczący wydaje zarządzenie o pozostawieniu pisma bez rozpoznania. Natomiast skarga, od której nie został uiszczony należny wpis – stosownie do art. 220 § 3 p.p.s.a. – podlega odrzuceniu przez sąd. W rozpatrywanej sprawie wezwanie do uiszczenia wpisu od skargi, zostało skutecznie doręczone skarżącemu w dniu 21 grudnia 2023 roku. Tym samym ustawowy siedmiodniowy termin do uiszczenia wpisu sądowego bezskutecznie upłynął z dniem 28 grudnia 2023 roku. Jak wynika z opisanego wyżej stanu faktycznego, skarżący, mimo stosownego wezwania, nie uiścił wpisu od skargi w określonym terminie. Obowiązku tego nie uchylało ponowienie przez skarżącego wniosku o przyznanie prawa pomocy w zakresie m. in. zwolnienia od kosztów sądowych. Wynika to z faktu, iż postanowieniem z 31 sierpnia 2022 r. sygn. akt III SPP/Po 38/22 tutejszy Sąd utrzymał w mocy postanowienie referendarza sądowego z 24 marca 2022 r. o odmowie przyznania skarżącemu prawa pomocy. Tym samym Sąd rozstrzygnął prawomocnie o odmowie m. in. zwolnienia od kosztów sądowych. W orzecznictwie przyjmuje się tymczasem, że prawomocność postanowienia w sprawie odmowy zwolnienia od kosztów sądowych oznacza obowiązek strony uiszczenia wymaganego wpisu. Ponowne złożenie wniosku o zwolnienie od kosztów sądowych, nawet dokonane w terminie określonym w wezwaniu do uiszczenia opłaty, wystosowanym do strony po wydaniu prawomocnego postanowienia odmawiającego zwolnienia od kosztów, nie uchyla skutków tego prawomocnego rozstrzygnięcia (por. np. postanowienie NSA z 10 maja 2010 r., II FZ 115/10, postanowienie NSA z 8 stycznia 2014 r., II GZ 761/13, postanowienie NSA z 11 kwietnia 2013 r., I OSK 536/13, postanowienie NSA z 22 marca 2023 r., III FZ 134/23). Ponowny wniosek o przyznanie prawa pomocy złożony w sytuacji, gdy WSA w Poznaniu prawomocnym postanowieniem ocenił, że skarżący nie spełnia przesłanek zwolnienia z obowiązku ponoszenia kosztów postępowania, nie mogło więc przerywać biegu terminu do uiszczenia opłaty od skargi oraz nie może chronić strony przed skutkami niezastosowania się do treści wezwania w ustawowym terminie. Wobec powyższego Sąd, na podstawie art. 220 § 3 p.p.s.a. orzekł jak w sentencji.