I GZ 118/24

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Joanna Wegner po rozpoznaniu w dniu 24 kwietnia 2024 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Gospodarczej zażalenia R. P. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu z dnia 17 stycznia 2024 r. sygn. akt III SA/Po 437/22 w przedmiocie odrzucenia skargi R. P. na decyzję Dyrektora Wielkopolskiego Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w Poznaniu z dnia 24 marca 2022 r., nr 155/21/2022 w przedmiocie płatności dla obszarów z ograniczeniami naturalnymi lub innymi szczególnymi ograniczeniami postanawia: oddalić zażalenie.

Postanowieniem z 17 stycznia 2024 r. sygn. akt III SA/Po 437/22 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu odrzucił skargę R. P. na decyzję Dyrektora Wielkopolskiego Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w Poznaniu z dnia 24 marca 2022 r. w przedmiocie płatności dla obszarów z ograniczeniami naturalnymi lub innymi szczególnymi ograniczeniami. W uzasadnieniu zaskarżonego orzeczenia Sąd pierwszej instancji wskazał, że wezwanie do uiszczenia wpisu od skargi zostało skutecznie doręczone skarżącemu w dniu 21 grudnia 2023 roku. Tym samym ustawowy siedmiodniowy termin do uiszczenia wpisu sądowego bezskutecznie upłynął z dniem 28 grudnia 2023 roku. Skarżący, mimo stosownego wezwania, nie uiścił wpisu od skargi w określonym terminie. Sąd ten wskazał, że obowiązku tego nie uchylało ponowienie przez skarżącego wniosku o przyznanie prawa pomocy w zakresie m. in. zwolnienia od kosztów sądowych. Wynika to z faktu, iż postanowieniem z 31 sierpnia 2022 r. sygn. akt III SPP/Po 38/22 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu utrzymał w mocy postanowienie referendarza sądowego z 24 marca 2022 r. o odmowie przyznania skarżącemu prawa pomocy. Tym samym Sąd rozstrzygnął prawomocnie o odmowie m. in. zwolnienia od kosztów sądowych. Skarżący złożył zażalenie na postanowienie Sądu pierwszej instancji. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie. Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie. Zgodnie z art. 220 § 1 i 3 p.p.s.a., sąd nie podejmie żadnej czynności na skutek pisma, od którego nie zostanie uiszczona należna opłata, w tym opłata, o której mowa w art. 235a. W tym przypadku, z zastrzeżeniem § 2, 3 i 3a, przewodniczący wzywa wnoszącego pismo, aby pod rygorem pozostawienia pisma bez rozpoznania uiścił opłatę w terminie siedmiu dni od dnia doręczenia wezwania. Skarga, skarga kasacyjna, zażalenie oraz skarga o wznowienie postępowania, od których pomimo wezwania nie został uiszczony należny wpis, podlegają odrzuceniu przez sąd. Zasadą jest zatem obowiązek uiszczenia wpisu sądowego od wnoszonego przez stronę pisma. Wyjątki od takiego obowiązku określają przepisy ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi i są to podmiotowe zwolnienia z obowiązku ponoszenia kosztów (art. 239 p.p.s.a.) czy też instytucja prawa pomocy (art. 243 i następne p.p.s.a.). W niniejszej sprawie skarżący nie jest zwolniony z obowiązku uiszczania kosztów sądowych. Wprawdzie złożył on wniosek o przyznanie prawa pomocy, lecz postępowanie w przedmiocie prawa pomocy zostało prawomocnie zakończone. Wobec powyższego w myśl art. 230 p.p.s.a. obowiązany jest uiścić wpis sądowy. Natomiast w sytuacji złożenia ponownego wniosku o przyznanie prawa pomocy w terminie otwartym do uiszczenia opłaty, należy stwierdzić, że Sąd pierwszej instancji słusznie zatem po prawomocnym zakończeniu postępowania z wniosku o przyznanie prawa pomocy i odmowie zwolnienia strony z obowiązku ponoszenia kosztów postępowania, stosownie do art. 220 § 1 u.p.p.s.a., ponownie wezwał skarżącego do uiszczenia wpisu od skargi, wyznaczając ustawowy termin do dokonania tej czynności oraz wskazując rygor jej niewykonania. Jeżeli natomiast skarżący po doręczeniu jej takiego wezwania, a przed upływem siedmiodniowego terminu do zapłacenia należnych kosztów postępowania, wystąpił do sądu z ponownym wnioskiem o przyznanie prawa pomocy, to w ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego bieg terminu do opłacenia skargi nie został przerwany. Tym samym zasadnie Sąd pierwszej instancji odrzucił skargę na podstawie art. 220 § 3 p.p.s.a. Co warte podkreślenia, bez znaczenia w tym przypadku pozostaje kwestia zmiany okoliczności wskazanych w tym piśmie, które mogą uzasadnić zmianę lub uchylenie wcześniejszego postanowienia w tym przedmiocie. W rozpatrywanej sprawie wezwanie do uiszczenia wpisu od skargi, zostało skutecznie doręczone skarżącemu w dniu 21 grudnia 2023 roku. Tym samym ustawowy siedmiodniowy termin do uiszczenia wpisu sądowego bezskutecznie upłynął z dniem 28 grudnia 2023 roku. Mając powyższe na uwadze, Naczelny Sąd Administracyjny uznał, że zaskarżone postanowienie jest zgodne z prawem, a wniesione zażalenie nie podważa tej oceny. Z przytoczonych powodów Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 184 w związku z art. 197 p.p.s.a. orzekł jak w postanowieniu.