Wróć do: Orzeczenia NSA

Sygnatura

III SA/Po 427/26

Wyrok WSA w Poznaniu z 21 maja 2026 r., III SA/Po 427/26 – ochrona przyrody

Wynik

Uchylono zaskarżone postanowienie

Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu
Data orzeczenia
21 maja 2026
Prawomocne
tak

Treść rozstrzygnięcia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Donata Starosta (spr.) Sędzia WSA Monika Świerczak Sędzia WSA Wojciech Rowiński po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 21 maja 2026 r. sprawy ze skargi [...] Sp. z o.o. z siedzibą w P. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia 26 stycznia 2026 r. nr [...] w przedmiocie odmowy przywrócenia terminu do wniesienia odwołania 1. uchyla zaskarżone postanowienie; 2. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego na rzecz skarżącej [...] Sp. z o.o. z siedzibą w P. kwotę 580 zł (słownie: pięćset osiemdziesiąt złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania.

Analiza z kontekstem sprawy

Co to orzeczenie oznacza dla Twojej sprawy?

Zapytaj o skutki rozstrzygnięcia, podstawę prawną albo argumenty do wykorzystania. AnyLawyer rozpocznie od tej konkretnej sprawy.

Zapytaj AnyLawyer o to orzeczenie

Uzasadnienie

[...] Sp. z o.o. z siedzibą w P. , reprezentowana przez pełnomocnika w osobie radcy prawnego, złożyła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego z 26 stycznia 2026 r. nr [...], którym organ odmówił przywrócenia terminu do wniesienia odwołania od decyzji Prezydenta Miasta [...] z 15 stycznia 2025 r. znak [...] w przedmiocie naliczenia opłaty za usunięcie drzew i nie wykonanie w terminie nasadzeń drzew. Skarga została wniesiona w następujących okolicznościach sprawy. Decyzją z 15 stycznia 2025 r. znak [...] Prezydent Miasta [...] naliczył wobec [...] Sp. z o.o. opłatę w wysokości [...] zł za usunięcie 34 drzew i nie wykonanie w terminie nasadzeń 96 drzew (pkt 1) oraz zobowiązał ww. do uiszczenia opłaty w terminie 14 dni od dnia, w którym niniejsza decyzja stanie się ostateczna (pkt 2). Przedmiotowa decyzja została zwrócona do nadawcy wobec braku podjęcia przez adresata mimo dwukrotnego awizowania przesyłki. Pierwsze awizowanie miało miejsce 3 lutego 2025 r., powtórne awizo pozostawiono w dacie 11 lutego 2025 r. Zwrot przesyłki nastąpił 20 lutego 2025 r. Jak wynika z notatki urzędowej z 26 lutego 2025 r. dołączonej do akt organu I instancji, w dniu datowania pracownik organu przeprowadził rozmowę telefoniczną z M. P., w której pracownik poinformował w szczególności, że list polecony zawierający ww. decyzję nie został odebrany, a także, że decyzja stała się ostateczna w dacie 26 lutego 2025 r. Pracownik pouczył o "możliwych dalszych rozwiązaniach związanych z wydaniem decyzji, uiszczeniu opłaty, odwołaniu się do Samorządowego Kolegium Odwoławczego i o złożeniu wniosku o przywrócenie terminu w celu złożenia odwołania". Z kolei jak wynika z notatki z 3 marca 2025 r., w dacie jej sporządzenia pan M. P. zapoznał się z aktami sprawy, wykonał zdjęcia wszystkich dokumentów oraz otrzymał kserokopię decyzji nr [...] Pismem z 5 marca 2025 r. pełnomocnik spółki zwrócił się za pośrednictwem Prezydenta Miasta [...] do Samorządowego Kolegium Odwoławczego o ponowne doręczenie decyzji z 15 stycznia 2025 r. lub o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania od tej decyzji. Wraz z wnioskiem przedłożono wydruk śledzenia przesyłki pocztowej o nr [...] wraz z dokumentem reklamacji ww. przesyłki, a także odwołanie od decyzji organu I instancji. Postanowieniem z 21 maja 2025 roku nr [...] Kolegium odmówiło przywrócenia terminu do wniesienia odwołania od wskazanej decyzji organu I instancji. Kolegium przyjęło, że wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania jest niezasadny i nie może zostać uwzględniony. Powołując się na brzmienie art. 58 § 1 k.p.a. oraz art. 44 § 1-4 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2024 r. poz. 572, dalej: k.p.a.) organ doszedł do przekonania, że doręczenie decyzji z 15 stycznia 2025 r. znak [...] nastąpiło z upływem 17 lutego 2025 r., a termin do wniesienia odwołania upływał z dniem 3 marca 2025 r. Wniesieni odwołania w dacie 6 marca 2025 r. nastąpiło z uchybieniem terminu do wniesienia odwołania. W ocenie organu strona nie uprawdopodobniła przy tym, że uchybienie terminowi nastąpiło bez jej winy. O braku winy w uchybieniu terminowi nie świadczy okoliczność, że w dniu 13 lutego 2025 r. przedstawiciel spółki odebrał w urzędzie pocztowym przesyłkę inną niż przesyłka zwierającą decyzję o naliczeniu opłaty za usunięcie drzew oraz o niewykonaniu nasadzeń drzew. Przedstawiciel spółki miał możliwość sprawdzenia czy numer wydanej mu przesyłki jest zgodny z numerem widniejącym na zawiadomieniu. Skoro już w dniu 13 lutego 2025 r. spółka miał świadomość, że nie podjęła przesyłki zawierającej decyzję i może dojść do jej doręczenia w trybie art. 44 k.p.a., to miała możliwość zapoznania się z treścią decyzji w siedzibie organu przed złożeniem odwołania. Przedstawiciel spółki zapoznał się z aktami sprawy dopiero 3 marca 2025 r., przy czym złożenie odwołania w tym terminie nastąpiłoby z zachowaniem terminu określonego w art. 129 § 2 k.p.a. Skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu na powyższe postanowienie złożył pełnomocnik spółki. Prawomocnym wyrokiem z 2 października 2025 r. sygn. IV SA/Po 694/25 (wszystkie orzeczenia dostępne pod adresem https://orzeczenia.nsa.gov.pl/) Sąd uchylił zaskarżone postanowienie. Uzasadniając wyrok Sąd wskazał w szczególności, że do akt administracyjnych organu pierwszej instancji włączona została notatka służbowa, z której wynika, iż inspektor P. O. w rozmowie telefonicznej w dniu 26 lutego 2025 roku "poinformowała pełnomocnika pocztowego skarżącej Spółki o tym, że nie odebrał listu poleconego z decyzją nakładającą opłatę w kwocie [...]zł, że decyzja stała się ostateczna w dniu 26 lutego 2025 roku oraz pouczyła o możliwych dalszych rozwiązaniach związanych z wykonaniem decyzji, uiszczeniem opłaty, odwołaniem się do Samorządowego Kolegium Odwoławczego i o złożeniu wniosku o przywrócenie terminu w celu złożenia odwołania". Analiza dokumentów włączonych akt administracyjnych wskazuje natomiast, że w dniu 03 lutego 2025 roku podjęta została nieskuteczna próba doręczenia przesyłki zawierającej decyzję Prezydenta Miasta [...] z dnia 15 stycznia 2025 roku o naliczeniu opłaty za usunięcie drzew oraz niewykonanie w terminie nasadzeń drzew. W pocztowej skrzynce oddawczej Spółki pozostawiono awizo. Przesyłka nie został podjęta w terminie 7 dni. W dniu 11 lutego 2025 roku w oddawczej skrzynce pocztowej skarżącej Spółki pozostawione zostało powtórne zawiadomienie o możliwości odbioru przesyłki w terminie nie dłuższym niż czternaście dni od daty pierwszego zawiadomienia. W dniu 18 lutego 2025 roku niepojęta przesyłka została zwrócona do nadawcy. Samorządowe Kolegium Odwoławcze prawidłowo uznało, że skutek doręczenia decyzji nastąpił z upływem dnia 17 lutego 2025 roku. Natomiast termin do wniesienia odwołania upływał w dniu 03 marca 2025 roku. Dowody włączone do akt administracyjnych wskazują zatem, że organ administracji publicznej pierwszej instancji wprowadził stronę postępowania w błąd, bo udzielił stronie nieprawdziwych informacji o jej sytuacji procesowej. Wskazał bowiem, że decyzja stała się ostateczna już z dniem 26 lutego 2025 roku. Powyższe umknęło organowi odwoławczemu na etapie oceny zasadności wniosku o przywrócenie terminu do złożenia odwołania. W tym stanie rzeczy Sąd uznał, że ocena zasadności wniosku została przeprowadzona z pominięciem okoliczności udokumentowanych w aktach administracyjnych, które mogły mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Sąd wskazał również, że wadliwe pouczenie nie niweczy i nie może zmieniać ustawowo określonego porządku prawnego co do systemu środków odwoławczych. Jednak co do zasady oznacza obowiązek pozytywnego rozpoznania przez organ wniosku o przywrócenie uchybionego terminu, skoro uchybienie terminu było zawinione przez organ wskutek wadliwego pouczenia prawnego. Ponownie procedując w sprawie, Kolegium wydało postanowienie z 26 stycznia 2026 r. nr [...], którym odmówiło przywrócenia terminu do wniesienia odwołania. W uzasadnieniu postanowienia organ przywołał fragment uzasadnienia wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu z 2 października 2025 r. sygn. IV SA/Po 694/25 oraz przytoczył treść art. 58 § 1 i 2 oraz art. 112 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2025 r. poz. 1691, dalej: k.p.a.). W dalszej kolejności organ stwierdził, że okoliczności, na które uwagę zwrócił Sąd nie miały wpływu na wynik sprawy. W ocenie Kolegium, nawet przyjmując, że art. 112 k.p.a. ma również zastosowanie do pouczeń dokonywanych telefonicznie przez pracowników organów administracji publicznej, to w niniejszej sprawie błędne pouczenie dokonane w dniu 26 lutego 2025 r. nie szkodziło stronie. Gdyby na skutek błędnego pouczenia z 26 lutego 2025 r. strona była przekonana, że uchybiła terminowi do wniesienia odwołania i z tym dniem decyzja stała się ostateczna, to winna była wnieść odwołanie wraz z wnioskiem o przywrócenie terminu w terminie 7 dni od dnia ustania przyczyny uchybienia terminu wraz z wskazaniem tej przyczyny. Tymczasem strona, reprezentowana przez profesjonalnego pełnomocnika, wniosła odwołanie dopiero 6 marca 2025 r., wskazując, że 5 marca 2025 r. złożyła reklamację w Urzędzie Pocztowym [...] z uwagi na wadliwe w jej ocenie doręczenie przez Pocztę przesyłki zawierającej decyzję organu pierwszej instancji. W istocie dowodzi to, że strona zignorowała błędne pouczenie pracownika Urzędu Miasta [...], że decyzja stała się ostateczna z dniem 26 lutego 2025 r. Należy zauważyć, że aby decyzja stała się ostateczna musi być prawidłowo doręczona. Strona twierdziła natomiast, że decyzja w ogóle nie została jej doręczona i wręcz wnosiła o ponowne jej doręczenie. W skardze na powyższe postanowienie podniesiono zarzut naruszenia: - art. 58 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2025 r. poz. 1691 ze zm., dalej: k.p.a.) poprzez jego niewłaściwe zastosowanie polegające na przyjęciu, iż w niniejszej sprawie skarżący nie uprawdopodobnił braku winy w uchybieniu terminowi do wniesienia odwołania, podczas gdy uchybienie terminowi było następstwem działania strony w zaufaniu do informacji organu, co zgodnie z art. 112 k.p.a. nie może wywoływać dla strony negatywnych skutków; - art. 7 k.p.a. oraz art. 77 § 1 k.p.a. poprzez niewyjaśnienie wszystkich istotnych okoliczności sprawy i niewyczerpujące rozpatrzenie materiału dowodowego, które to naruszenie miało istotny wpływ na wynik sprawy, a także art. 80 k.p.a. poprzez dokonanie dowolnej, a nie swobodnej oceny zgromadzonego materiału dowodowego oraz art. 112 k.p.a. poprzez jego niezastosowanie, mimo że strona działała w zaufaniu do pouczenia organu administracji publicznej; - art. 153 P.p.s.a. poprzez niezastosowanie się do oceny prawnej i wskazań co do dalszego postępowania wyrażonych w wyroku WSA w Poznaniu z dnia 2 października 2025 r. (IV SA/Po 694/25), polegające na uznaniu, że wprowadzenie strony w błąd przez organ pierwszej instancji nie miało wpływu na wynik sprawy, podczas gdy Sąd Administracyjny wyraźnie wskazał tę okoliczność jako istotną dla rozstrzygnięcia. Zdaniem pełnomocnika skarżącej ustawodawca w art. 58 § 1 k.p.a. posługuje się przy tym pojęciem uprawdopodobnienia, a nie udowodnienia braku winy, co oznacza, że dla zastosowania tej instytucji wystarczające jest przedstawienie takich okoliczności, które w świetle zasad doświadczenia życiowego pozwalają przyjąć, iż uchybienie terminowi nastąpiło z przyczyn od strony niezależnych. Skarżący działał w zaufaniu do informacji przekazanej przez organ administracji publicznej. Powołując się na orzecznictwo sądowoadministracyjne pełnomocnik stwierdził, że niewłaściwe pouczenie lub informacja udzielona przez organ administracji publicznej nie może wywoływać negatywnych skutków dla strony postępowania. Nadto, wbrew stanowisku Kolegium stwierdzono, że w dacie sporządzenia notatki przez pracownika organu pierwszej instancji skarżący nie posiadał ustanowionego profesjonalnego pełnomocnika. Niezależnie jednak wskazano, że działanie strony przez profesjonalnego pełnomocnika nie wyłącza możliwości powoływania się na zasadę zaufania do organów administracji publicznej, ani nie pozbawia strony prawa do opierania swoich działań procesowych na informacjach udzielanych przez organ prowadzący postępowanie. Skarżący pozostawał w uzasadnionym przekonaniu, wynikającym z informacji uzyskanej od organu, że decyzja stała się ostateczna 26 lutego 2025 r. W tych okolicznościach nie sposób przypisać stronie winy w uchybieniu terminowi do wniesienia odwołania. Zdaniem strony skarżącej Kolegium zignorowało wytyczne WSA zawarte w wyroku z 2 października 2025 r. W wyroku stwierdzono bowiem, że organ pierwszej instancji wprowadził stronę w błąd, udzielając nieprawdziwych informacji o jej sytuacji procesowej. Tymczasem SKO w postanowieniu z 26 stycznia 2026 r. arbitralnie uznało, że okoliczności te "nie miały wpływu na wynik sprawy". Takie działanie stanowi bezpośrednie naruszenie art. 153 P.p.s.a., który nakazuje organowi ścisłe przestrzeganie oceny prawnej sądu. Z uwagi na podniesione zarzuty pełnomocnik skarżącej wniósł o uchylenie w całości zaskarżonego postanowienia, zasądzenie kosztów postępowania według norm przepisanych, a także o przeprowadzenie dowodu z dokumentów znajdujących się w aktach administracyjnych sprawy. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko wyrażone w zaskarżonym postanowieniu. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu zważył, co następuje. Skarga okazała się zasadna. Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2024 r. poz. 1267 t.j.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej oraz rozstrzyganie sporów kompetencyjnych i o właściwość między organami jednostek samorządu terytorialnego, samorządowymi kolegiami odwoławczymi i między tymi organami a organami administracji rządowej. Kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Natomiast w myśl art. 3 § 2 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2026 r. poz. 143 ze zm., dalej: P.p.s.a.) kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje w szczególności orzekanie w sprawach skarg na postanowienia wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także na postanowienia rozstrzygające sprawę co do istoty. W myśl art. 133 § 1 zdanie pierwsze P.p.s.a. Sąd wydaje wyrok po zamknięciu rozprawy na podstawie akt sprawy, chyba że organ nie wykonał obowiązku, o którym mowa w art. 54 § 2. Natomiast zgodnie z art. 134 § 1 P.p.s.a. Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, z zastrzeżeniem art. 57a. Sąd uwzględniając skargę na decyzję lub postanowienie uchyla decyzję lub postanowienie w całości albo w części w szczególności, jeżeli stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy (art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) P.p.s.a.) lub inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy (art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) P.p.s.a.). Niniejsza sprawa została rozpoznana przez Sąd w trybie uproszczonym, na podstawie art. 119 pkt 3 P.p.s.a. Przedmiotem skargi w niniejszym postępowaniu jest postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego, którym organ odmówił przywrócenia terminu do wniesienia odwołania od decyzji Prezydenta Miasta [...] w przedmiocie naliczenia opłaty za usunięcie drzew i nie wykonanie w terminie nasadzeń drzew. Tytułem wstępu należy wskazać, że w toku postępowania administracyjnego organy obowiązane są do przestrzegania zasad ogólnych, ustanowionych w przepisach Działu I Kodeksu postępowania administracyjnego. W szczególności, stosownie do art. 7 k.p.a., w toku postępowania organy administracji publicznej stoją na straży praworządności, z urzędu lub na wniosek stron podejmują wszelkie czynności niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy, mając na względzie interes społeczny i słuszny interes obywateli. W myśl art. 8 § 1 k.p.a. organy administracji publicznej prowadzą postępowanie w sposób budzący zaufanie jego uczestników do władzy publicznej, kierując się zasadami proporcjonalności, bezstronności i równego traktowania. Organy administracji publicznej są obowiązane do należytego i wyczerpującego informowania stron o okolicznościach faktycznych i prawnych, które mogą mieć wpływ na ustalenie ich praw i obowiązków będących przedmiotem postępowania administracyjnego. Organy czuwają nad tym, aby strony i inne osoby uczestniczące w postępowaniu nie poniosły szkody z powodu nieznajomości prawa, i w tym celu udzielają im niezbędnych wyjaśnień i wskazówek (art. 9 k.p.a.). Celem dokonania prawidłowej oceny rozstrzygnięcia organu w kontrolowanym postępowaniu należy przytoczyć również art. 112 k.p.a., w myśl którego błędne pouczenie w decyzji co do prawa odwołania lub skutków zrzeczenia się odwołania albo wniesienia powództwa do sądu powszechnego lub skargi do sądu administracyjnego nie może szkodzić stronie, która zastosowała się do tego pouczenia. Przechodząc do zasadniczych rozważań należy podkreślić, że w kontrolowanym postępowaniu zapadł uprzednio wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu z 2 października 2025 r. sygn. IV SA/Po 694/25. W wyroku tym Sąd wskazał, że zaskarżone postanowienie Kolegium z 21 maja 2025 roku nr [...] zostało wydane z istotnym naruszeniem art. 7, art. 9, art. 77 § 1 oraz art. 80 w związku z art. 58 § 1 k.p.a. Jak wynika z uzasadnienia powyższego wyroku, ocena zasadności wniosku o przywrócenie terminu została przeprowadzana przez Kolegium z pominięciem okoliczności udokumentowanych w aktach administracyjnych, które mogły mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Wskazano, że wadliwe pouczenie nie niweczy i nie może zmieniać ustawowo określonego porządku prawnego co do systemu środków odwoławczych. Jednak co do zasady oznacza obowiązek pozytywnego rozpoznania przez organ wniosku o przywrócenie uchybionego terminu, skoro uchybienie terminu było zawinione przez organ wskutek wadliwego pouczenia prawnego. Co istotne, stosownie do art. 153 P.p.s.a. ocena prawna i wskazania co do dalszego postępowania wyrażone w orzeczeniu sądu wiążą w sprawie organy, których działanie, bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania było przedmiotem zaskarżenia, a także sądy, chyba że przepisy prawa uległy zmianie. Uregulowanie zawarte w art. 153 P.p.s.a. oznacza, że orzeczenie sądu administracyjnego wywiera skutki wykraczające poza zakres postępowania sądowoadministracyjnego, bo jego oddziaływaniem objęte jest także przyszłe postępowanie administracyjne w danej sprawie. Z kolei, związanie samego sądu administracyjnego, w rozumieniu art. 153 P.p.s.a. oznacza, że nie może on formułować nowych ocen prawnych, które są sprzeczne z wyrażonym wcześniej poglądem, lecz zobowiązany jest do podporządkowania się mu w pełnym zakresie oraz konsekwentnego reagowania w razie stwierdzenia braku zastosowania się organu administracji publicznej do wskazań w zakresie dalszego postępowania. Sąd orzekający w niniejszej sprawie podziela stanowisko wyrażone we wskazanym wyroku. W kontrolowanym postępowaniu uchybienie terminu przez stronę do złożenia odwołania od decyzji organu I instancji było zawinione przez organ wobec wadliwego pouczenia prawnego. Brak świadomości pracownika organu o sposobie obliczania terminów proceduralnych, o którym świadczy treść notatki urzędowej z 26 lutego 2025 r., nie może obciążać strony postępowania, która na podstawie tejże informacji podjęła czynności w sprawie, chcąc w najpełniejszy sposób ochronić swój interes. Co istotne, Sąd we wskazanym wyroku nie stwierdził naruszenia art. 112 k.p.a. tylko zasad ogólnych postępowania administracyjnego wynikających z art. 7, art. 9, art. 77 § 1 oraz art. 80 k.p.a. Okoliczność ta została w całości zlekceważona przez organ odwoławczy. Stosownie do art. 44 § 1 pkt 1 i § 4 k.p.a. w razie niemożności doręczenia pisma w sposób wskazany w art. 42 i 43 operator pocztowy w rozumieniu ustawy z dnia 23 listopada 2012 r. - Prawo pocztowe przechowuje pismo przez okres 14 dni w swojej placówce pocztowej - w przypadku doręczania pisma przez operatora pocztowego. Doręczenie uważa się za dokonane z upływem ostatniego dnia okresu, o którym mowa w § 1, a pismo pozostawia się w aktach sprawy. Z kolei zgodnie z art. 58 § 1 i 2 k.p.a. w razie uchybienia terminu należy przywrócić termin na prośbę zainteresowanego, jeżeli uprawdopodobni, że uchybienie nastąpiło bez jego winy. Prośbę o przywrócenie terminu należy wnieść w ciągu siedmiu dni od dnia ustania przyczyny uchybienia terminu. Jednocześnie z wniesieniem prośby należy dopełnić czynności, dla której określony był termin. Wobec okoliczności, że telefoniczne pouczenie z 26 lutego 2025 r. było ewidentnie błędne co do daty uzyskania przez decyzję z 15 stycznia 2025 r. znak [...] waloru ostateczności, Sąd doszedł do przekonania, że momentem, w którym strona powzięła rzetelną wiedzę o rzeczywistym stanie sprawy jest 3 marca 2025 r. Wówczas to bowiem osoba działająca w imieniu strony zapoznała się z dokumentacją sprawy, na co wskazuje treść notatki urzędowej dołączonej do akt organu I instancji. W tej dacie strona niewątpliwie miała szansę osobiście zapoznać się z treścią decyzji Prezydenta Miasta [...], jak również ustalić ponad wszelką wątpliwość datę nadania, pierwszej awizacji oraz zwrotu przesyłki. Prawidłowo obliczony termin do złożenia odwołania upływał z dniem 3 marca 2025 r. W tej samej dacie, zgodnie z treścią notatki urzędowej, działający w imieniu spółki M. P. zapoznał się z aktami sprawy i wykonał zdjęcia wszystkich dokumentów. W konsekwencji, stosownie do art. 58 § 2 k.p.a., termin do złożenia wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania upływał z dniem 10 marca 2025 r. Strona swój wniosek wraz z odwołaniem złożyła w dacie 6 marca, dochowując terminu z art. 58 § 2 k.p.a. Wobec ewidentnie błędnego pouczenia z 26 lutego 2025 r. o aktualnym biegu sprawy Sąd doszedł do przekonania, że w ramach kontroli wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania, początek biegu terminu o którym mowa w art. 58 § 2 k.p.a. wyznacza data zaznajomienia się strony z aktami sprawy. Przeciwna argumentacja, przedstawiona w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia Kolegium, stoi w jawnej sprzeczności z zasadą informowana stron wyrażoną w art. 9 k.p.a. Sąd ponownie podkreśla, że błędne przekonanie strony co do okoliczności sprawy było w całości zawinione przez organ. Stwierdzenie Kolegium, że okoliczności, na które uwagę w wyroku zwrócił Sąd nie mają wpływu na wynik sprawy rażąco narusza art. 153 P.p.s.a. Ocena wyrażona w uzasadnieniu prawomocnego wyroku jest dla organu bezwzględnie wiążąca. Polemika ze stanowiskiem sądu dopuszczalna jest jedynie w formie złożenia skargi kasacyjnej, z której to możliwości organ nie skorzystał. W tym stanie rzeczy należy przyjąć, że organ odwoławczy obowiązany był podporządkować się wytycznym Sądu. Tymczasem Kolegium w całości zignorowało ocenę prawną wynikającą z uzasadnienia przywołanego wyroku, czym naruszyło art. 153 P.p.s.a. Obowiązek podporządkowania się ocenie prawnej wyrażonej w wyroku sądu może być wyłączony tylko w wypadku zmiany stanu prawnego lub istotnej zmiany okoliczności faktycznych, a także po wzruszeniu wyroku zawierającego ocenę prawną, w przewidzianym do tego trybie. W kontrolowanym postępowaniu okoliczności te nie nastąpiły. W wyroku z 2 października 2025 r. sygn. IV SA/Po 694/25 Sąd stwierdził, że "wadliwe pouczenie nie niweczy i nie może zmieniać ustawowo określonego porządku prawnego co do systemu środków odwoławczych. Jednak co do zasady oznacza obowiązek pozytywnego rozpoznania przez organ wniosku o przywrócenie uchybionego terminu, skoro uchybienie terminu było zawinione przez organ wskutek wadliwego pouczenia prawnego". W zaistniałym stanie faktycznym sprawy należy zatem oczekiwać od Kolegium pozytywnego rozpoznania wniosku o przywrócenie terminu do złożenia odwołania. Z powyższych względów Sąd na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) P.p.s.a. uchylił zaskarżone postanowienie, o czym orzeczono jak w punkcie I wyroku. Ponownie procedując w sprawie organ stosownie do art. 153 P.p.s.a. uwzględni argumentację oraz wykładnię Sądu. O kosztach postępowania orzeczono na podstawie art. 200 w zw. z art. 205 § 2 P.p.s.a. Na zasądzoną kwotę złożyła się opłata z tytułu wpisu od skargi na postanowienie w kwocie 100 zł wynikająca z § 2 ust. 1 pkt 1 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 16 grudnia 2003 r. w sprawie wysokości oraz szczegółowych zasad pobierania wpisu w postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2021 r. poz. 535), a także wynagrodzenie radcy prawnego ustalone na podstawie § 14 ust. 1 pkt 1 lit. c) rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych (Dz. U. z 2026 r. poz. 118).

Informacje o sprawie

Data wpływu
2 kwietnia 2026
Symbol z opisem
6136 Ochrona przyrody
Hasła tematyczne
Przywrócenie terminu
Skarżony organ
Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Sędziowie
Donata Starosta /przewodniczący sprawozdawca/ Monika Świerczak Wojciech Rowiński

Powołane przepisy

Powiązane dokumenty

Źródło urzędowe: Naczelny Sąd Administracyjny