II SA/Wr 320/26

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Dominik Dymitruk po rozpoznaniu w dniu 21 maja 2026 r. na posiedzeniu niejawnym w Wydziale II sprawy ze sprzeciwu M. K. od decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego we Wrocławiu z dnia 9 lutego 2026 r., nr SKO 4200.2.2026 w przedmiocie wniesienia sprzeciwu wobec zgłoszenia zamiaru usunięcia drzew postanawia: I. odrzucić sprzeciw; II. odmówić przyznania skarżącej prawa pomocy.

Pismem z dnia 21 kwietnia 2026 r. M. K. (dalej: skarżąca) wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu w formie dokumentu elektronicznego sprzeciw od decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego we Wrocławiu z dnia 9 lutego 2026 r. (nr SKO 4200.2.2026) w przedmiocie wniesienia sprzeciwu wobec zgłoszenia zamiaru usunięcia drzew. W wykonaniu zarządzenia Przewodniczącego Wydziału II z dnia 28 kwietnia 2026 r. wezwano skarżącą do uzupełnienia braków formalnych sprzeciwu przez jego podpisanie kwalifikowanym podpisem elektronicznym, podpisem zaufanym albo podpisem osobistym oraz podania numeru PESEL, w terminie 7 dni, pod rygorem odrzucenia sprzeciwu. Przesyłka zawierająca powyższe wezwanie została skutecznie doręczona skarżącej w dniu 12 maja 2026 r. (zgodnie ze zwrotnym potwierdzeniem odbioru – k. 21 akt sądowych). W zakreślonym terminie, w piśmie z dnia 14 maja 2026 r. wniesionym na elektroniczna skrzynkę podawczą Sądu, skarżącą podała numer PESEL oraz oświadczyła, że sprzeciw został podpisany podpisem zaufanym. Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu zważył, co następuje. Sprzeciw podlegał odrzuceniu. Stosownie do art. 64a ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2026 r. poz. 143 z późn. zm., dalej: p.p.s.a.), od decyzji, o której mowa w art. 138 § 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego, skarga nie przysługuje, jednakże strona niezadowolona z treści decyzji może wnieść od niej sprzeciw. Zgodnie zaś z treścią art. 64b § 1 p.p.s.a. do sprzeciwu od decyzji stosuje się odpowiednio przepisy o skardze, jeżeli ustawa nie stanowi inaczej. Stosownie do art. 57 § 1 w zw. z art. 64b § 1 p.p.s.a., sprzeciw wniesiony do wojewódzkiego sądu administracyjnego powinien czynić zadość wymaganiom pisma w postępowaniu sądowym. Z kolei art. 49 § 1 p.p.s.a. stanowi, że jeżeli pismo strony nie może otrzymać prawidłowego biegu wskutek niezachowania warunków formalnych, przewodniczący wzywa stronę o jego uzupełnienie lub poprawienie w terminie siedmiu dni pod rygorem pozostawienia pisma bez rozpoznania, chyba że ustawa stanowi inaczej. Ten przepis należy odczytywać w kontekście regulacji art. 58 § 1 pkt 3 w zw. z art. 64b § 1 p.p.s.a., zgodnie z którymi sąd zobligowany jest odrzucić sprzeciw w sytuacji, gdy jego braki formalne nie zostały uzupełnione w wyznaczonym terminie. Artykuł 46 § 1 pkt 4 p.p.s.a. stanowi, że każde pismo powinno zawierać podpis strony albo jej przedstawiciela ustawowego lub pełnomocnika. Zgodnie zaś z art. 46 § 2a i 2b p.p.s.a., w przypadku gdy pismo strony jest wnoszone w formie dokumentu elektronicznego, powinno zostać podpisane przez stronę albo jej przedstawiciela ustawowego lub pełnomocnika kwalifikowanym podpisem elektronicznym, podpisem zaufanym albo podpisem osobistym. Zasady te dotyczą także załączników wnoszonych w formie dokumentu elektronicznego. Z akt sprawy wynika, że sprzeciw od decyzji Kolegium został złożony przez skarżącą na inny niż e-PUAP kanał informacji elektronicznej, tj. przez system "e-doręczenia" na adres elektroniczny do doręczeń organu w formie załącznika w postaci dokumentu o rozszerzeniu docx, który jednak nie był podpisany kwalifikowanym podpisem elektronicznym, podpisem zaufanym albo podpisem osobistym. Następnie, sprzeciw wniesiony w ten sposób przez skarżącą został przekazany przez organ odwoławczy wraz z odpowiedzią na skargę i pozostałymi dokumentami Sądowi na jego elektroniczną skrzynkę podawczą. Jak wskazał Naczelny Sąd Administracyjny w postanowieniu z dnia 24 września 2025 r., sygn. akt I FSK 1395/25, wniesienie skargi do sądu administracyjnego przez system służący do komunikacji elektronicznej z organami państwowymi w postępowaniu administracyjnym jest skuteczne wobec sądu przez to, że organ przekazał ją do tego sądu właściwą drogą. Sąd ten podkreślił jednakże, że istotne dla uznania prawidłowości trybu wniesienia skargi jest jej właściwe podpisanie. Winna ona spełniać wymóg przewidziany w art. 46 § 2a p.p.s.a., a więc zostać podpisana przez stronę albo jej przedstawiciela ustawowego lub pełnomocnika kwalifikowanym podpisem elektronicznym, podpisem zaufanym albo podpisem osobistym. Pomimo wystosowanego przez Sąd wezwania, skarżąca nie przedłożyła sprzeciwu właściwie podpisanego, lecz w terminie do uzupełnienia braków formalnych oświadczyła, że sprzeciw został podpisany podpisem zaufanym. Tym samym wezwanie dotyczące podpisania sprzeciwu podpisem elektronicznym, podpisem osobistym lub podpisem zaufanym nie zostało wykonane. Działania strony skarżącej, pomimo prawidłowego pouczenia w wezwaniu, nie doprowadziły do skutecznego podpisania, wniesionego w formie dokumentu elektronicznego, sprzeciwu. W tym stanie rzeczy Sąd rozstrzygnął jak w sentencji postanowienia na podstawie art. 58 § 1 pkt 3 p.p.s.a., o czym orzeczono w pkt I sentencji niniejszego postanowienia. Na podstawie art. 247 p.p.s.a. orzeczono o odmowie przyznania skarżącemu prawa pomocy (punkt II sentencji postanowienia). Zgodnie z powołanym przepisem prawo pomocy nie przysługuje stronie w razie oczywistej bezzasadności skargi. Na gruncie tego przepisu przyjmuje się, że przyznanie prawa pomocy, nawet jeśli zachodzą ku temu przesłanki związane z trudną sytuacją materialną strony, jest niedopuszczalne w razie oczywistej bezzasadności skargi. Przepis ten zawiera samoistną negatywną przesłankę przyznania stronie prawa pomocy w postępowaniu sądowoadministracyjnym, przy czym ocena wystąpienia tej przesłanki dokonywana jest w oderwaniu od sytuacji materialnej strony. Skarga jest oczywiście bezzasadna, jeżeli bez głębszej analizy prawnej, na pierwszy rzut oka, nie ulega wątpliwości, że nie może zostać uwzględniona. Taka sytuacja zachodzi wówczas, gdy przepis, który całkowicie wyklucza możliwość uwzględnienia żądania strony, jest jednoznaczny i nie wymaga jakiejkolwiek wykładni poza językową. Potrzeba zastosowania art. 247 p.p.s.a. zachodzi przede wszystkim w sytuacjach, gdy skarga kwalifikuje się do odrzucenia na podstawie art. 58 § 1 p.p.s.a. (M. Niezgódka-Medek [w:] B. Dauter, A. Kabat, M. Niezgódka-Medek, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, wyd. IX, Warszawa 2024, art. 247 oraz powołane tam orzecznictwo).