III SA/Po 347/26

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Maciej Busz Sędzia WSA Tomasz Grossmann (spr.) Sędzia WSA Monika Świerczak Protokolant sekretarz sądowy Małgorzata Kusiak po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 22 kwietnia 2026 r. sprawy ze skargi Prezydenta Miasta na decyzję Wojewody z dnia 28 października 2025 r. nr [...] w przedmiocie zwrotu nieruchomości 1. stwierdza nieważność zaskarżonej decyzji w części, w jakiej orzeka o niezaskarżonym punkcie III decyzji organu I instancji z 12 grudnia 2024 r. znak: [...] dotyczącym odmowy zwrotu nieruchomości; 2. w pozostałej części skargę oddala; 3. zasądza od Wojewody na rzecz skarżącego Prezydenta Miasta kwotę 200 zł (słownie złotych: dwieście) tytułem zwrotu kosztów postępowania.

Zaskarżoną decyzją z 28 października 2025 r. ([...]) Wojewoda (dalej: Wojewoda lub organ II instancji), po rozpatrzeniu odwołania Miasta [...], utrzymał w mocy decyzję Starosty [...] z 12 grudnia 2024 r. ([...]), orzekającą o: I. zwrocie na rzecz A. N. w 1/2 części i K. R. w 1/2 części, nieruchomości położonych w P., oznaczonych w ewidencji gruntów: obręb [...], arkusz mapy 27, działka nr [...] o powierzchni 4 694 m2 i działka nr [...] o powierzchni 275 m2, dla których Sąd Rejonowy [...] prowadzi księgę wieczystą nr [...], zapisanych jako własność Miasta [...] [zwanego dalej: Miastem], II. niezobowiązywaniu osób wymienionych w punkcie I do zwrotu na rzecz Miasta należności określonych w art. 140 ust. 1 i 4 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami [w skrócie: u.g.n.], III. odmowie zwrotu A. N. i K. R. nieruchomości położonej w P., oznaczonej w ewidencji gruntów: obręb [...], arkusz mapy 27, działka nr [...] o powierzchni 3 888 m2, dla której Sąd Rejonowy [...] prowadzi księgę wieczystą nr [...], zapisaną jako własność Miasta. Zaskarżona decyzja Wojewody zapadła – jak wynika z jej uzasadnienia oraz akt administracyjnych sprawy – w następujących okolicznościach faktycznych i prawnych. Umową sprzedaży z 14 marca 1975 r. Rep. [...], zawartą w trybie art. 6 ustawy z dnia 12 marca 1958 r. o zasadach i trybie wywłaszczania nieruchomości (Dz. U. z 1974 r. Nr 10, poz. 64; w skrócie: u.z.t.w.n.), J. R. przeniósł na rzecz Skarbu Państwa prawo własności nieruchomości położonej w [...] przy ul. [...], stanowiącej działkę nr [...] o pow. 7.4337 ha, arkusz mapy 27, zapisanej w Kw nr [...], przeznaczonej pod komunikację – budowę trasy [...], odcinek zachodni w P.. Aktualnie tej nieruchomości odpowiadają działki nr [...] o powierzchni 5,8008 ha, nr [...] o powierzchni 0,4269 ha, nr [...] o powierzchni 0,0412 ha, nr [...] o powierzchni 0,4694 ha, nr [...] o powierzchni 0,2806 ha, nr [...] o powierzchni 3 888 m2 oraz nr [...] o powierzchni 275 m2. Wnioskiem z 18 lutego 2000 r. A. R., K. R. i B. N. wystąpili o zwrot działek nr [...] oraz [...] (powstałych z podziału działki nr [...]). Działka nr [...] nie uległa dalszym podziałom, natomiast dawnej działce nr [...] odpowiadają aktualnie działki nr: [...], [...], [...], [...], [...] i [...]. J. R. zmarł [...] w P., a na podstawie postanowienia Sądu Rejonowego w [...] z 14.7.2000 r., sygn. akt [...] spadek po nim nabyli B. N. i S. R. w 1/2 części. S. R. zmarł [...] a spadek po nim na mocy postanowienia Sądu Rejonowego w [...] z 15.3.2000 r., sygn. akt [...], nabyli A. R. i K. R. po połowie. Uprawnionymi na dzień złożenia wniosku o zwrot ww. nieruchomości, tj. 18.2.2000 r., byli zatem A. R., K. R. i B. N. – spadkobiercy J. R.. W toku postępowania, w dniu [...] r. zmarła B. N., a w ogół jej praw, na podstawie postanowienia Sądu Rejonowego [...] z 26.8.2015 r., sygn. akt [...], wstąpiła córka A. N., która w piśmie z 28.12.2018 r. wniosła o zwrot działek położonych przy ul. [...]. W toku postępowania zmarła również A. R., a spadek po niej w całości nabył syn K. R. (akt poświadczenia dziedziczenia z 1.2.2023 r., rep. [...]). W konsekwencji ustalono, że obecnie to K. R. oraz A. N. (dalej: Wnioskodawcy) są jedynymi osobami, które posiadają legitymację czynną do ubiegania się o zwrot nieruchomości w niniejszym postępowaniu. Decyzją z 2 sierpnia 2024 r. ([...]) Starosta [...] (dalej: Starosta lub organ I instancji) orzekł o odmowie zwrotu na rzecz Wnioskodawców nieruchomości położonych w P. przy ul. [...], oznaczonych w ewidencji gruntów: obręb [...], arkusz mapy 27, działki nr: [...], [...], [...] oraz [...]. Decyzja stała się ostateczna z dniem 22 sierpnia 2024 r. Postanowieniem z 12 września 2024 r. Starosta powołał rzeczoznawcę majątkowego, B. W., jako biegłego w celu sporządzenia operatu szacunkowego ustalającego wartość nieruchomości stanowiącej działki nr [...] i [...]. W dniu 8 października 2024 r. odbyły się oględziny nieruchomości oznaczonych numerami działek: [...], [...] i [...]. W protokole z oględzin wskazano, że "działka nr [...] stanowi teren porośnięty zielenią niską, niepielęgnowaną. W części północnej znajduje się grupa drzew i krzewów, teren stanowi fragment wyspy zieleni oddzielającej ul. [...] od ul. [...] i znajdujących się przy niej posesji. Działka ewidencyjna nr [...] zajęta jest pod fragment utwardzonej asfaltem ul. [...], z chodnikiem po stronie południowej. W części zachodniej na działce znajduje się skrzyżowanie w wlotem z ul. [...], w tym miejscu znajduje się fragment wyspy zieleni (trawnik, krzewy). Pasy terenu w częściach północnej i południowej porośnięte są zielenią niską, w części południowej ponadto pojedyncze drzewa wieloletnie. Wzdłuż ulicy znajduje się infrastruktura drogowa, lampy oświetleniowe, znaki drogowe. Działka numer [...] porośnięta jest zielenią spontaniczną – chwasty, drzewa, krzewy, teren jest nieuporządkowany". W piśmie z 14 listopada 2024 r. Zarząd Dróg Miejskich (w skrócie: ZDM) poinformował, że realizacja inwestycji polegającej na budowie ul. [...] (trasa [...]) prowadzona była w latach 1974-1978. Inwestycja realizowana była ze środków budżetu Miasta, obejmując ulice: [...], [...] i [...] z dojazdem do ogródków działkowych. Działka nr [...] znajduje się w liniach rozgraniczających drogi publicznej – ul. [...] – i stanowi drogę publiczną. Przywołaną na wstępie decyzją z 12.12.2024 r. Starosta orzekł o: (I) zwrocie na rzecz każdego z Wnioskodawców w 1/2 części, nieruchomości stanowiących działki nr [...] i [...]; (II) niezobowiązywaniu Wnioskodawców do zwrotu na rzecz Miasta należności określonych w art. 140 ust. 1 i 4 u.g.n.; (III) odmowie zwrotu Wnioskodawcom, nieruchomości stanowiącej działkę nr [...]. Od tej decyzji odwołanie wniosło Miasto, zaskarżając ją w części, tj. w zakresie punktów I i II. W ocenie strony odwołującej, ponownie rozpatrujący sprawę organ I instancji nie pozyskał dokumentów, na podstawie których mógł uznać, że cel wywłaszczenia nie został zrealizowany. Zdaniem Miasta zebrany materiał dowodowy świadczy o realizacji celu wywłaszczenia, jakim była budowa trasy [...]. Działka nr [...] znajduje się pomiędzy pasami drogowymi ulic [...] i [...], powstałymi w ramach realizacji inwestycji. Obecnie jest to pas zieleni izolacyjnej, istotny dla funkcjonowania dróg na tym obszarze. Prawdopodobne jest, iż takie było przeznaczenie spornego terenu w planowanej przed wywłaszczeniem inwestycji drogowej. Ponadto obecne działki nr [...] i [...] mogły stanowić zaplecze budowy, realizując cel wywłaszczenia. Dla wyjaśnienia wszelkich wątpliwości organ powinien pozyskać decyzję o zatwierdzeniu planu realizacyjnego w sprawie zatwierdzenia budowy północnej obwodnicy miasta [...] [...] wraz z załącznikiem graficznym oraz dokumenty budowy. Dopiero w przypadku wykazania innego przeznaczenia spornych działek, niż został zrealizowany, przy uwzględnieniu dopuszczalnej modyfikacji celu wywłaszczenia, można by stwierdzić, że cel wywłaszczenia nie został zrealizowany. Przywołaną na wstępie decyzją z 28.10.2025 r. Wojewoda utrzymał w mocy decyzję organu I instancji. W uzasadnieniu wyjaśnił, że dokonując rekonstrukcji celu wywłaszczenia, organ I instancji przeanalizował kluczowe dokumenty zgromadzone w aktach sprawy, w tym te powstałe przed wywłaszczeniem. Z treści umowy sprzedaży z 14.3.1975 r., a także z zaświadczenia Zarządu Dróg i Mostów w [...] (w skrócie: ZDiM) o nabyciu nieruchomości z 15.5.1975 r. oraz oświadczenia ZDiM z 18.10.1974 r. wynika, że wywłaszczenie działki nr [...] nastąpiło na cel komunikacyjny, tj. na budowę trasy [...]. Do rekonstrukcji celu wywłaszczenia wykorzystano również m.in. dokumenty pn.: "Pracownicze ogrody działkowe stan i program rozwoju na tle perspektywicznego zagospodarowania przestrzennego miasta [...]" z marca 1974 r., "Urządzenie ogrodów działkowych na terenie położonym przy ul. [...]", a także oświadczenie J. R. z 18.10.1974 r. oraz protokół narady Zespołu ds. Pracowniczych Ogrodów Działkowych z 11.2.1975 r. Dalej Wojewoda wskazał, że ustalono, iż ww. cel wywłaszczenia nie został zrealizowany na działkach nr [...] i [...] – stąd orzeczono o zwrocie tych działek na rzecz osób uprawnionych – do którego to ustalenia wykorzystano m.in. plan ogólny zagospodarowania przestrzennego miasta [...], zatwierdzony Uchwałą nr [...] Prezydium Rady Narodowej Miasta [...] z 9 września 1966 r. (Dz. U. Rady Narodowej Miasta [...] Nr [...], poz. [...] z 30.9.1966 r.), protokoły z oględzin przeprowadzonych na nieruchomościach, fotogrametryczne zdjęcia lotnicze z lat 1976 i 1982 pozyskanie z Głównego Urzędu Geodezji i Kartografii w [...]. Jak wynika ze zgromadzonego materiału dowodowego, działka nr [...] (powstała z podziału działki nr [...] na działki nr [...] i [...] na mocy decyzji podziałowej Dyrektora Zarządu Geodezji i Katastru Miejskiego [...] z 7.8.2024 r. znak [...]) nie została zagospodarowana zgodnie z celem wywłaszczenia. Podobnie działka nr [...] nie została wykorzystana na cel związany z realizacją inwestycji drogowej – budowy trasy [...]. Z tych względów, jak dalej wyjaśnił Wojewoda, zarzuty odwołania nie zasługiwały na uwzględnienie, gdyż – jak wynika z uzupełnionego przez organ I instancji materiału dowodowego (sprawa była już wcześniej rozpoznawana przez ten organ, a Wojewoda decyzją z 5.11.2019 r. znak [...], uchylając poprzednią decyzję organu I instancji, przekazał jemu sprawę do ponownego rozpatrzenia celem dokładnej [analizy] realizacji celu wywłaszczenia na działce nr [...] oraz części dawnej działki nr [...]) – zwracane nieruchomości znajdują się poza pasem drogowym trasy [...], a więc cel wywłaszczenia nie został na nich zrealizowany. Nie zachodzi wobec nich również nadrzędna przesłanka odmowy zwrotu wynikająca z art. 2a ustawy z dnia 21 marca 1985 r. o drogach publicznych (Dz. U. z 2025 r. poz. 889; w skrócie: u.d.p.). Następnie Wojewoda odniósł się do działki nr [...] i uznał, że słusznie organ I instancji odmówił jej zwrotu, gdyż działka ta w całości stanowi drogę publiczną – ul. [...] – zatem w przypadku tej części dawnej działki nr [...] nie mogło dojść do zwrotu na rzecz osób uprawnionych (zob. m.in. pismo ZDM z 14.11.2024 r.). Podkreślił przy tym, że organy administracji publicznej zostają zwolnione z obowiązku szczegółowego badania realizacji celu wywłaszczenia na nieruchomościach, wobec których zaistniała tzw. negatywna przesłanka zwrotu. Jedną z nich jest sytuacja, w której nieruchomość będąca przedmiotem postępowania zwrotowego, w dacie wydawania decyzji zajęta jest przez drogę publiczną lub znajduje się w liniach rozgraniczających pas drogi publicznej. Ponadto Wojewoda wskazał, że Starosta prawidłowo stwierdził, iż beneficjenci zwrotu działek nr [...] oraz [...] nie są zobowiązani do zwrotu na rzecz Miasta należności określonych w art. 140 ust. 1 i 4 u.g.n. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu na opisaną decyzję Wojewody, Prezydent Miasta [...] (dalej: Prezydent Miasta lub Skarżący), zastępowany przez pełnomocnika, H. J. (pracownika Urzędu Miasta), zarzucił naruszenie art. 7, art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a. oraz wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji i poprzedzającej ją decyzji Starosty(w punkcie I i II), a także o zasądzenie zwrotu kosztów postępowania według norm przepisanych. W uzasadnieniu skargi jej autor – podtrzymując swoje stanowisko wyrażone w odwołaniu – podkreślił, że na podstawie zebranego materiału dowodowego nie można jednoznacznie stwierdzić, że cel wywłaszczenia nie został zrealizowany. Następnie, wskazując na wcześniejsze etapy postępowania zwrotowego, podniósł, że w uzasadnieniu decyzji z 14 stycznia 2009 r. nr [...] Wojewoda uznał, że "na podstawie dokumentów zgromadzonych w sprawie nie ma wątpliwości, iż na działce [...] (z której powstały działki nr [...], [...]) został zrealizowany cel wywłaszczenia jakim była budowa trasy [...]. ZDM podał w piśmie z 9 kwietnia 2003 r., iż ul. [...] stanowi fragment trasy [...], ul. [...] jest drogą publiczną – gminną w rozumieniu ustawy z dnia 21 marca 1985 r. o drogach publicznych (...) i została wybudowana w związku z realizacją trasy [...]". Również Wojewódzki Sąd Administracyjny (WSA) w Poznaniu w uzasadnieniu wyroku z 28 maja 2009 r. o sygn. akt IV SA/Po 201/09 stwierdził, że na podstawie zgromadzonych w toku postępowania dowodów uznać należy, iż cel wywłaszczenia został zrealizowany. Ponadto WSA uznał argumenty organów administracji, że "realizowana na przedmiotowej nieruchomości inwestycja jest zgodna z celem nabycia i została wykonana w odpowiednim terminie, a zatem nie można jej uznać za zbędną w świetle art. 137 ustawy o gospodarce nieruchomościami". W tym kontekście Skarżący podniósł, że wprawdzie wyrokiem z 27 lipca 2010 r. o sygn. akt I OSK 1339/09 Naczelny Sąd Administracyjny (NSA) uchylił ww. wyrok WSA z 28.5.2009 r. – a następnie wyrokiem z 14 kwietnia 2011 r. o sygn. akt IV SA/Po 362/11 WSA w Poznaniu stwierdził nieważność ww. decyzji Wojewody – jednak powodem uchylenia ww. wyroku WSA nie były argumenty merytoryczne podnoszone w skardze, lecz niezapewnienie stronie czynnego udziału w postępowaniu. Powodem stwierdzenia nieważności decyzji był fakt, że Wojewoda prowadził postępowanie, czyniąc jego stroną osobę, która nie żyła w dacie wydania decyzji. W odpowiedzi na skargę, organ II instancji wniósł o jej oddalenie, podtrzymując swoje stanowisko zaprezentowane w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Na rozprawie w dniu 22 kwietnia 2026 r. pełnomocnik Skarżącego podtrzymał wnioski i wywody skargi. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu zważył, co następuje: Na wstępie należy podkreślić, że zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2024 r. poz. 1267) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem (legalności), jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Sądy administracyjne, kierując się wspomnianym kryterium legalności, dokonują oceny zgodności treści zaskarżonego aktu oraz procesu jego wydania z normami prawnymi – ustrojowymi, proceduralnymi i materialnymi – przy czym ocena ta jest dokonywana według stanu prawnego i zasadniczo na podstawie akt sprawy istniejących w dniu wydania zaskarżonego aktu. W świetle art. 3 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2026 r. poz. 143, z późn. zm.; w skrócie: p.p.s.a.) kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje m.in. orzekanie w sprawach skarg na decyzje administracyjne (pkt 1). Stosownie do art. 134 § 1 p.p.s.a. sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną w niej podstawą prawną. Oznacza to, że bierze pod uwagę wszelkie naruszenia prawa, a także wszystkie przepisy, które powinny znaleźć zastosowanie w rozpoznawanej sprawie, niezależnie od żądań i wniosków podniesionych w skardze – w granicach sprawy, wyznaczonych przede wszystkim rodzajem i treścią zaskarżonego aktu. Dokonawszy tak sprawowanej kontroli sądowej zaskarżonej decyzji Wojewody z 28 października 2025 r. ([...]) – utrzymującej w mocy decyzję Starosty [...] z 12 grudnia 2024 r. ([...]) w przedmiocie: (pkt I) zwrotu nieruchomości (działek nr [...] i [...]) na rzecz A. N. w 1/2 części i K. R. w 1/2 części; (pkt II) niezobowiązywaniu ww. osób do zwrotu na rzecz Miasta [...] należności określonych w art. 140 ust. 1 i 4 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami oraz (pkt III) odmowie zwrotu ww. osobom nieruchomości (działki nr [...]) – Sąd doszedł do przekonania, że zaskarżona decyzja Wojewody nie może się ostać w obrocie prawnym. Utrzymuje ona bowiem decyzję organu I instancji w mocy – w domyśle: w całości (co do wszystkich punktów jej rozstrzygnięcia) – podczas gdy, jak wynika z treści odwołania, Miasto zaskarżyło ją jedynie w części, tj. w zakresie pkt I i II. Tym samym, w okolicznościach niniejszej sprawy, należało stwierdzić, że organ II instancji wykroczył poza wyznaczony mu treścią odwołania zakres rozpatrzenia sprawy. Wyjaśniając kwestię związaną z zakresem rozpoznania sprawy przez organ II instancji w sytuacji, jaka wystąpiła w niniejszej sprawie – a więc gdy decyzja pierwszoinstancyjna dotyczyła trzech kwestii, ujętych w trzech odrębnych punktach decyzji, a zarzuty odwołania kierowane były wyłącznie przeciw dwóm z tych rozstrzygnięć – należy zauważyć, że decyzja organu I instancji w istocie zawierała dwa dające się wyodrębnić rozstrzygnięcia, w przedmiocie: (1) zwrotu wywłaszczonej nieruchomości (pkt I decyzji) i powiązanego z nim braku obowiązku zwrotu określonych należności (pkt II decyzji) oraz (2) odmowy zwrotu wywłaszczonej nieruchomości. Sąd w niniejszym składzie podziela pogląd, zgodnie z którym "dopuszczalne jest wniesienie odwołania od części/fragmentu/punktu decyzji rozumianej jako osnowa. Według Naczelnego Sądu Administracyjnego «w sytuacji, w której decyzja zawiera wyodrębnione, samodzielne rozstrzygnięcia, to strona ma prawo odwołać się zarówno od całej decyzji, jak też ograniczyć ten środek zaskarżenia do jej fragmentu, jeżeli ten fragment nie wpływa na treść pozostałych rozstrzygnięć objętych decyzją, mogących samodzielnie funkcjonować w obrocie prawnym. Dopuszczalne jest wówczas zaskarżenie i wzruszenie decyzji jedynie w części. Jeżeli odwołanie dotyczy tylko niektórych postanowień (części) decyzji, w pozostałym zakresie decyzja staje się ostateczna z chwilą upływu terminu do wniesienia odwołania» (wyrok NSA z 14.09.2021 r., III OSK 595/21, LEX nr 3227746); A. Wróbel [w:] M. Jaśkowska, M. Wilbrandt-Gotowicz, A. Wróbel, Komentarz aktualizowany do Kodeksu postępowania administracyjnego, LEX/el. 2024, art. 127). Na dopuszczalność zaskarżenia decyzji w części wskazuje także P.M. Przybysz [w:] Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz aktualizowany, LEX/el. 2024, art. 127. «Jest to możliwe wówczas, gdy zaskarżona część decyzji ma samodzielny byt prawny i może odrębnie funkcjonować w obrocie prawnym (zob. np. wyroki NSA: z 26 maja 2020 r., II OSK 3015/19, LEX nr 3058918; z 25 czerwca 2013 r., I OSK 309/12, LEX nr 1557304; z 5 lipca 2017 r., II OSK 2746/15, LEX nr 2480395). Decyzja organu I instancji staje się wówczas ostateczna w pozostałym zakresie, co zwalnia organ odwoławczy od obowiązku rozstrzygania całości sprawy (wyrok NSA z 30 listopada 2020 r., I OSK 2061/20, LEX nr 3089545)»" [zob. wyrok NSA z 20.12.2024 r., I OSK 2258/24; w braku odmiennego zastrzeżenia, wszystkie orzeczenia NSA i WSA przywoływane w niniejszym wyroku są dostępne w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych, w skrócie: CBOSA, ze strony internetowej: orzeczenia.nsa.gov.pl]. Zatem w sytuacji, w której decyzja zawiera wyodrębnione, samodzielne rozstrzygnięcia, strona ma prawo odwołać się zarówno od całej decyzji, jak również ograniczyć ten środek zaskarżenia do jej fragmentu, pod warunkiem, że fragment ten nie wpływa na treść pozostałych rozstrzygnięć objętych decyzją, mogących samodzielnie funkcjonować w obrocie prawnym. Dopuszczalne jest wówczas zaskarżenie i wzruszenie decyzji jedynie w części (zob. wyrok NSA z 14.9.2021 r., III OSK 595/21). Analiza zakresu odwołania Miasta od decyzji organu I instancji nakazuje przyjąć, że taka sytuacja miała miejsce w kontrolowanej sprawie. Decyzja organu I instancji zawierała trzy rozstrzygnięcia, z których – zdaniem Sądu – dwa (pkt I i II), wzajemnie ze sobą powiązane, mogły funkcjonować w obrocie prawnym samodzielnie, tj. w oderwaniu od punktu III tej decyzji. Dość powiedzieć, że, z jednej strony, rozstrzygnięcia zawarte w pkt I i II Starosty, a z drugiej – rozstrzygnięcie z jej pkt III – mogły być formalnie ujęte w odrębnych decyzjach (częściowych). Jest poza sporem, że Miasto w złożonym odwołaniu zakwestionowało jedynie rozstrzygnięcia zawarte w punkcie I i II decyzji Starosty (co zrozumiałe, wszak rozstrzygnięcie z jej pkt III, jako odmawiające zwrotu nieruchomości miejskiej, było dla Miasta ewidentnie korzystne). Tym samym organ II instancji był zobowiązany do rozpoznania sprawy jedynie we wskazanym w odwołaniu zakresie, bo w pozostałej części decyzja stała się ostateczna z upływem terminu do wniesienia odwołania. Skoro zatem w odwołaniu nie zaskarżono ani nie zażądano uchylenia decyzji pierwszoinstancyjnej w całości, organ II instancji miał obowiązek rozpoznać sprawę w granicach odwołania i rozstrzygnąć ją zgodnie z jego zakresem, odnosząc się wyłącznie do tej części decyzji, która została objęta odwołaniem. Wszczęcie postępowania przed organem odwoławczym uzależnione jest bowiem od tego, czy strona skorzystała z uprawnienia do wniesienia odwołania. Organ odwoławczy nie może zatem działać z urzędu, brak odwołania powoduje, że postępowanie przed organem odwoławczym nie może dotyczyć rozstrzygnięcia, które nie zostało zaskarżone. Na kanwie niniejszej sprawy decyzja organu I instancji bez wątpienia została zaskarżona wyłącznie co do punktów I i II. Co prawda w treści uzasadnienia swej decyzji Wojewoda zauważył (na s. 2), że decyzja Starosty została zaskarżona w punktach I i II (a ściślej: że w odwołaniu wniesiono o uchylenie tych punktów decyzji), ale już z części wstępnej (cyt.: "po rozpatrzeniu odwołania Miasta [...] [...] od decyzji Starosty") oraz treści sentencji decyzji Wojewody (cyt.: "utrzymuję w mocy decyzję organu I instancji"), a także z dalszych rozważań jej uzasadnienia wynika, że organ II instancji oceniał decyzję Starosty również w niezaskarżonym zakresie, obejmującym pkt III (zob. akapit 2. na s. 7 decyzji Wojewody). Tymczasem rozstrzygnięcie z punktu III decyzji Starosty może niewątpliwie funkcjonować samodzielnie w obrocie prawnym, zwłaszcza, że dotyczy innej działki niż te, o których Starosta orzekał w punktach I i II. Co więcej, ze skargi wynika, że Skarżący podtrzymał swoje stanowisko w zakresie zaskarżenia tylko punktów I i II decyzji Starosty, bowiem wniósł o uchylenie decyzji organu II instancji oraz [poprzedzającej ja decyzji organu I instancji "w punkcie I i II". Jeżeliby Wojewoda powziął wątpliwości co do zakresu odwołania, winien był je wyjaśnić – czego ten jednak nie uczynił, błędnie przyjmując, iż z uwagi na przedmiot postępowania zasadną jest ocena decyzji Starosty w całości. W konsekwencji należało uznać, że decyzja Wojewody w części, w jakiej orzeka o niezaskarżonym punkcie III decyzji Starosty z 12 grudnia 2024 r. (utrzymując go także w mocy), została wydana bez wymaganego odwołania strony. A zatem jest w tej części dotknięta wadą nieważności, jako rażąco naruszająca prawo w rozumieniu art. 156 § 1 pkt 2 in fine k.p.a. (por. np. wyrok WSA z 27.11.2014 r., IV SA/Po 552/14) – o czym Sąd w niniejszym składzie orzekł w pkt 1 wyroku. Przechodząc do kontroli zaskarżonej decyzji Wojewody co do meritum sprawy, w zakresie objętym odwołaniem, należy na wstępie zauważyć, że w kontrolowanej sprawie uprzednio zapadły następujące wyroki tutejszego Sądu: - nieprawomocny wyrok WSA w Poznaniu z 28.5.2009 r. o sygn. akt IV SA/Po 201/09, który został uchylony wyrokiem Naczelnego Sądu Administracyjnego z 27.7.2010 r. o sygn. akt I OSK 1339/09, - prawomocny wyrok WSA w Poznaniu z 14.4.2011 r. o sygn. akt IV SA/Po 362/11; - prawomocny wyrok WSA w Poznaniu z 27.02.2020 r. o sygn. akt II SA/Po 1039/19; Jest to okoliczność o tyle istotna, że zgodnie z art. 153 p.p.s.a. ocena prawna i wskazania co do dalszego postępowania wyrażone w orzeczeniu – podkreślmy: prawomocnym – sądu wiążą w sprawie organy, których działanie, bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania było przedmiotem zaskarżenia, a także sądy, chyba że przepisy prawa uległy zmianie. Przy tym przez "ocenę prawną" rozumie się wyjaśnienie istotnej treści przepisów prawnych i sposobu ich zastosowania w rozpoznanej sprawie. Pojęcie to obejmuje zarówno krytykę sposobu zastosowania normy prawnej w zaskarżonym akcie, jak i wyjaśnienie, dlaczego stosowanie tej normy przez organ, który wydał dany akt, zostało uznane za błędne, bądź za prawidłowe. Natomiast "wskazania co do dalszego postępowania" dotyczą sposobu działania w toku ponownego rozpoznania sprawy i mają na celu uniknięcie błędów już popełnionych oraz wskazanie kierunku, w którym powinno zmierzać przyszłe postępowanie dla uniknięcia wadliwości w postaci np. braków w materiale dowodowym lub innych uchybień procesowych (zob. A. Kabat [w:] B. Dauter, A. Kabat, M. Niezgódka-Medek, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, LEX/el. 2024, uw. 3 i 5 do art. 153). W świetle cytowanego art. 153 p.p.s.a. zarówno organ administracji publicznej ponownie rozpoznający sprawę, jak i wojewódzki sąd administracyjny, są – co do zasady – związani oceną prawną i wskazaniami wyrażonymi we wcześniejszym, prawomocnym wyroku. Utrata mocy wiążącej takich ocen i wytycznych następuje jedynie wyjątkowo: przede wszystkim w razie wzmiankowanej w ww. przepisie zmiany stanu prawnego powodującej, że pogląd sądu stanie się nieaktualny, a ponadto w razie zmiany, po wydaniu orzeczenia sądowego, istotnych okoliczności faktycznych, bądź też na skutek wzruszenia orzeczenia zawierającego ocenę prawną w przewidzianym do tego trybie (por. A. Kabat [w:] B. Dauter, A. Kabat, M. Niezgódka-Medek, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, LEX/el. 2024, uw. 9 do art. 153). W kontrolowanej sprawie z uzasadnienia ostatniego w ww. wyroków tut. Sądu (o sygn. akt II SA/Po 1039/19), wydanego na skutek rozpoznania sprzeciwu od decyzji (a nie skargi) – a więc wyroku, w którym kontrola Sądu skupiała się w głównej mierze na ocenie zasadności wydania decyzji kasatoryjnej – wynika zwłaszcza, że: - "Sąd zgadza się ze stanowiskiem Wojewody, że uznanie, iż na działkach nr [...] i części działki [...] nie zrealizowano celu wywłaszczenia, określonego przez organ jako budowa drogi publicznej – trasy [...] oraz budowa pracowniczych ogródków działkowych, wymaga podjęcia przez organ czynności związanych z dokonaniem ewentualnych wzajemnych rozliczeń Miasta [...] z osobami ubiegającymi się o zwrot tych nieruchomości (art. 140 ustawy z 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami), co wiąże się z kolei z koniecznością zlecenia sporządzenia i oceny operatu szacunkowego. Wojewoda stwierdził, iż w odniesieniu działki nr [...] i części działki [...] brak jest przesłanek do jednoznacznego uznania, iż została na nich zrealizowany cel wywłaszczenia. Wojewoda, opierając się na zgromadzonym w sprawie materiale dowodowym, wskazał przy tym, iż działka [...] jak i fragment zachodni oraz południowo-wschodni działki nr [...] znajdują się poza pasem drogowym. Zdaniem Wojewody organ I instancji powinien zbadać dokładnie realizację celu wywłaszczenia w postaci drogi na tych działkach. Niewątpliwie okoliczność ta – tj. jednoznaczne ustalenie realizacji celu wywłaszczenia na powyższych działkach, mogłaby zostać zrealizowana przez organ odwoławczy w ramach uzupełniającego postępowania odwoławczego, o którym mowa w art. 136 k.p.a., niemniej ewentualne przygotowanie projektu podziału działki [...] (w celu zwrotu jej niezagospodarowanego zgodnie z celem wywłaszczenia fragmentu), a w szczególności przeprowadzenie postępowania w sprawie ustalenia ewentualnych rozliczeń z wnioskodawcami o których mowa w art. 140 ustawy o gospodarce nieruchomościami, wykraczałaby poza granice tego postępowania uzupełniającego. Zakres zwrotu i wysokość zwracanego odszkodowania byłby zatem po raz pierwszy określane w postępowaniu odwoławczym, bowiem decyzja organu pierwszej instancji jest decyzją odmowną. Zdaniem sądu doszłoby w ten sposób do naruszenia zasady dwuinstancyjności postępowania. Strony mogłyby kwestionować taką decyzję wyłącznie skargą, a w sprawie istnieje niewątpliwie spór co do dopuszczalności zwrotu"; - "[...] opinia prawna wyrażona w uzasadnieniu wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu z dnia 28 maja 2009 r., sygn. akt IV SA/Po 201/09, nie jest wiążąca w sprawie, gdyż wyrok ten został uchylony przez Naczelny Sąd Administracyjny wyrokiem z dnia 27 lipca 2010 r. sygn. akt I OSK 1339/09. Z kolei sąd II instancji jak też orzekający prawomocnym wyrokiem z dnia 14 kwietnia 2011 r. sygn. akt IV SA/Po 362/11 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu, uchyliły się od merytorycznej oceny decyzji Wojewody z 14 stycznia 2009 r., nr [...]" Wyjaśnienia w tym miejscu wymaga, w nawiązaniu do podniesionego w skardze zarzutu, jakoby ocena prawna zawarta w ww. wyroku WSA o sygn. akt IV SA/Po 201/09 miała wiązać organy (oraz Sąd) w niniejszej sprawie – a przynajmniej mieć (dla nich) znaczenie prawne w tej sprawie – że, po pierwsze, co słusznie podniosła strona skarżąca, ww. wyrokiem o sygn. akt I OSK 1339/09 NSA uchylił ten wyrok WSA, a więc nie stał on się nigdy prawomocny. A po drugie – czego Skarżący zdaje się nie dostrzegać – NSA we wskazanym wyroku w ogóle nie oceniał merytorycznie wyroku WSA, albowiem za koniecznością jego uchylenia przemawiały względy proceduralne. Formalnie ma zatem rację Skarżący, twierdząc, że powodem uchylenia wyroku WSA o sygn. akt IV SA/Po 201/09 nie były argumenty podniesione w skardze, lecz brak zapewnienia stronie czynnego udziału w sprawie. Z tego tytułu nie można jednak wysnuwać dalszego (podkreślmy: błędnego) wniosku – jak czyni to Skarżący – jakoby ww. wyrok WSA zawierał merytorycznie prawidłowe rozstrzygnięcie (w kwestii zrealizowania celu wywłaszczenia), skoro kwestia ta w ogóle nie podlegała ocenie NSA. W kontrolowanej sprawie jest poza sporem, że należycie ustalono i udokumentowano w niej następców prawnych pierwotnych autorów wniosku o zwrot nieruchomości. Dla porządku wypada zaznaczyć, że w sprawie ze złożonego przez A. R., K. R. i B. N. (w miejsce których, jak prawidłowo ustaliły organy, wstąpili w toku postępowania ostatecznie: K. R. i A. N.) wniosku z 18.2.2000 r. o zwrot działek nr [...] oraz [...] (powstałych z podziału działki nr [...]), uprzednio zapadły następujące rozstrzygnięcia adm.: - decyzja Starosty z 24.7.2007 r. znak: [...] o odmowie zwrotu nieruchomości położonych w P. przy ulicy [...], oznaczonych w ewidencji gruntów: obręb [...], arkusz mapy 27, działka nr [...] o powierzchni 5.7970 ha, zapisana w księdze wieczystej nr [...] oraz działki nr [...] o powierzchni 0.4271 ha i nr [...] o powierzchni 1.2021 ha, zapisane w księdze wieczystej nr [...] jako własność Miasta [...], - decyzja Wojewody z 14.1.2009 r. znak: [...] utrzymująca w mocy decyzję Starosty z 24.7.2007 r. (wspomnianym wyrokiem z 14.4.2011 r. o sygn. akt IV SA/Po 362/11 WSA w Poznaniu stwierdził nieważność tej decyzji Wojewody, z uwagi na to, że strona postępowania nie żyła w chwili wydania decyzji), - decyzja Wojewody z 5.11.2019 r. znak: [...] uchylająca decyzję Starosty z 24.7.2007 r. i przekazująca sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi I instancji (wspomnianym wyrokiem z 27.2.2020 r. o sygn. akt II SA/Po 1039/19 WSA w Poznaniu oddalił sprzeciw od tej decyzji Wojewody). Dodać jeszcze trzeba, że decyzją z 2.8.2024 r. znak [...] Starosta orzekł o odmowie zwrotu na rzecz Wnioskodawców nieruchomości położonych w P. przy ul. [...], oznaczonych w ewidencji gruntów: obręb [...], arkusz mapy 27, działki nr: [...], [...], [...] oraz [...]. Decyzja stała się ostateczna z dniem 22 sierpnia 2024 r. Następnie w sprawie zapadły kontrolowane przez Sąd w niniejszym postępowaniu: decyzja Starosty z 12.12.2024 r. oraz utrzymująca ją w mocy decyzja Wojewody z 28.10.2025 r. Wskazać wobec tego należy, że zgodnie z art. 136 ust. 3 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (Dz. U. z 2024 r. poz. 1145, z późn. zm.; w skrócie: u.g.n.) poprzedni właściciel lub jego spadkobierca mogą żądać zwrotu wywłaszczonej nieruchomości lub udziału w tej nieruchomości albo części wywłaszczonej nieruchomości lub udziału w tej części, jeżeli, stosownie do przepisu art. 137, nieruchomość lub jej część stała się zbędna na cel określony w decyzji o wywłaszczeniu. Z wnioskiem o zwrot występuje się do starosty, wykonującego zadanie z zakresu administracji rządowej, który zawiadamia o tym właściwy organ gospodarujący zasobem nieruchomości. Warunkiem zwrotu wywłaszczonej nieruchomości lub udziału w tej nieruchomości albo części wywłaszczonej nieruchomości lub udziału w tej części jest zwrot przez poprzedniego właściciela lub jego spadkobiercę odszkodowania lub nieruchomości zamiennej stosownie do art. 140. W świetle art. 137 ust. 1 u.g.n., nieruchomość uznaje się za zbędną na cel określony w decyzji o wywłaszczeniu, jeżeli: 1) pomimo upływu 7 lat od dnia, w którym decyzja o wywłaszczeniu stała się ostateczna, nie rozpoczęto prac związanych z realizacją tego celu albo 2) pomimo upływu 10 lat od dnia, w którym decyzja o wywłaszczeniu stała się ostateczna, cel ten nie został zrealizowany. Jeżeli w przypadku, o którym mowa w ust. 1 pkt 2, cel wywłaszczenia został zrealizowany tylko na części wywłaszczonej nieruchomości, zwrotowi podlega pozostała część (art. 137 ust. 2 u.g.n.). Rozszerzenie możliwości zwrotu nieruchomości w trybie i na zasadach przewidzianych w art. 136 i nast. u.g.n. także na nieruchomości, których własność nabył Skarb Państwa w trybie i na zasadach niemieszczących się w pojęciu wywłaszczenia sensu stricto i które nie mogłyby być zwrócone na podstawie tych przepisów, zawiera art. 216 ust. 1 u.g.n., w myśl którego przepisy o zwrocie wywłaszczonych nieruchomości, stosuje się odpowiednio m.in. do nieruchomości przejętych lub nabytych na rzecz Skarbu Państwa na podstawie art. 6 lub art. 47 ustawy z dnia 12 marca 1958 r. o zasadach i trybie wywłaszczania nieruchomości (Dz. U. z 1974 r. poz. 64 oraz z 1982 r. poz. 79) [w skrócie: u.z.t.w.n.]. W świetle umowy sprzedaży z 14.3. 1975 r. zawartej w formie aktu notarialnego (Rep. [...]) J. R. w trybie art. 6 u.z.t.w.n. przeniósł na rzecz Skarbu Państwa - Zarządu Dróg i Mostów w [...] prawo własności nieruchomości położonej w [...] przy ulicy [...], stanowiącej zabudowaną działkę ewidencyjną nr [...] o powierzchni 7.4337 ha, arkusz mapy 27, zapisanej w księdze wieczystej nr [...] z przeznaczeniem pod komunikację – budowę trasy [...], odcinek zachodni w [...]. Z ustaleń poczynionych przez organy wynika, że ww. nieruchomości nr [...] aktualnie odpowiadają działki nr [...] o powierzchni 5,8008 ha, nr [...] o powierzchni 0,4269 ha, nr [...] o powierzchni 0,0412 ha, nr [...] o powierzchni 0,4694 ha, nr [...] o powierzchni 0,2806 ha, nr [...] o powierzchni 3 888 m2 oraz nr [...] o powierzchni 275 m2. Przy czym działka nr [...] nie uległa dalszym podziałom, natomiast dawnej działce nr [...] odpowiadają aktualnie działki nr [...], [...], [...], [...], [...] i [...]. Kolejnym etapem badania sprawy jest wyeliminowanie ewentualnych negatywnych przesłanek zwrotu nieruchomości, określonych w art. 229 u.g.n., zgodnie z którym roszczenie o zwrot nie przysługuje, jeżeli przed dniem wejścia w życie ustawy, nieruchomość została sprzedana albo ustanowiono na niej prawo użytkowania wieczystego na rzecz osoby trzeciej i prawo to zostało ujawnione w księdze wieczystej. Istnienia takich okoliczności w kontrolowanej sprawie Sąd nie stwierdził. Nie było to również przedmiotem sporu między stronami. Przechodząc dalej stwierdzić należy, że prawidłowo orzekające w sprawie organy ustaliły, iż przedmiotowa nieruchomość (stanowiąca pierwotnie działkę nr [...]) nabyta została w celu budowy trasy [...] (odcinek zachodni), a także budowy pracowniczych ogrodów działkowych – co wynika z treści ww. umowy sprzedaży z 14.3.1975 r., jak również ze zgromadzonych w aktach sprawy dokumentów wytworzonych przed wywłaszczeniem (bo tylko takie, co do zasady, należy brać pod uwagę przy "rekonstrukcji" celu wywłaszczenia: por. np. wyrok WSA z 25.1.2018 r., IV SA/Po 859/17), w tym oświadczenia J. R. z 18.10.1974 r. (k. 73 akt adm. I inst.), w którym wyraził zgodę na nabycie części nieruchomości pod budowę trasy [...], wskazując jako warunek odstąpienia nabycie całej nieruchomości ("ponieważ pozostający teren przeznaczony jest pod budowę pracowniczych ogródków działkowych, zgodnie z pismem Zarządu Zieleni Miejskiej z dnia 19 sierpnia 1974 r. nr [...], których realizacja rozpocznie się do 1975") oraz dokumentu pn.: "Pracownicze ogrody działkowe stan i program rozwoju na tle perspektywicznego zagospodarowania przestrzennego m. [...]" z marca 1974 r. (k. 108 akt adm. I inst.). W świetle ww. dokumentów nie ulega wątpliwości, że celem wywłaszczenia w kontrolowanej sprawie była budowa trasy [...] oraz budowa pracowniczych ogródków działkowych. Ustalenie tego faktu stanowiło punkt wyjścia do prowadzenia dalszego postępowania wyjaśniającego, w kierunku ustalenia ziszczenia się przesłanki zbędności, o której mowa w art. 137 ust. 1 u.g.n. Wobec powyższego należało ustalić, czy realizacja ww. inwestycji nastąpiła w terminach określonych w art. 137 u.g.n., czyli czy w ciągu 7 lat od dnia, w którym decyzja stała się ostateczna, rozpoczęto prace związane z realizacją tego celu, bądź też czy w ciągu 10 lat od dnia, w którym decyzja stała się ostateczna, zrealizowano cel wywłaszczenia. Analiza przedłożonych Sądowi akt administracyjnych sprawy pokazuje, że ponownie rozpatrując sprawę po wyroku WSA z 27.2.2020 r., organ I instancji podjął szereg czynności zmierzających do wyjaśnienia sprawy, a w szczególności: - postanowieniem z 12.9.2024 r. powołał rzeczoznawcę majątkowego B. W., jako biegłego w celu sporządzenia opinii ustalającej wartość nieruchomości stanowiącej działki ewidencyjne nr [...] i nr [...], - w dniu 8.10.2024 r. przeprowadził oględziny działek nr [...], [...] i [...], w toku których ustalono, że: "działka ewidencyjna nr [...] stanowi teren porośnięty zielenią niską, niepielęgnowaną. W części północnej grupa drzew i krzewów, teren stanowi fragment wyspy zieleni oddzielającej ulicę [...] od ulicy [...] i znajdujących się przy niej posesji. Działka ewidencyjna nr [...] zajęta pod fragment utwardzonej asfaltem ulicy [...], z chodnikiem po stronie południowej. W części zachodniej na działce znajduje się skrzyżowanie z wlotem z ulicy [...], w tym miejscu fragment wyspy zieleni (trawnik, krzewy). Pasy terenu w częściach północnej i południowej porośnięte zielenią niską, w południowej ponadto pojedyncze drzewa wieloletnie. Wzdłuż ulicy infrastruktura drogowa lampy oświetleniowe, znaki drogowe. Działka ewidencyjna nr [...] porośnięta zielenią spontaniczną - chwasty, drzewa, krzewy, teren nieuporządkowany." Ponadto, jak wynika z akt administracyjnych sprawy, pismem z 14.11.2024 r. ZDM – przesyłając organowi decyzję nr [...] z 4.6.1976 r. o zatwierdzeniu planu realizacyjnego w sprawie zatwierdzenia budowy północnej obwodnicy miasta [...] [...] – poinformował, że realizacja inwestycji polegającej na budowie ulicy [...] (trasa [...]) prowadzona była w latach 1974-1978. Inwestycja realizowana była ze środków budżetu Miasta [...] i obejmowała ulice: [...], [...] i [...] z dojazdem do ogródków działkowych. ZDM wyjaśnił, że działka nr [...] znajduje się w liniach granicznych drogi publicznej – ulicy [...] – i stanowi ona drogę publiczną w rozumieniu przepisów odnośnej ustawy. Wskazać w tym miejscu wypada, że odwołanie od decyzji organu I instancji nie obejmowało punktu III tej decyzji – a więc w istocie działki nr [...] – dlatego też Sąd, nie mając ku temu procesowych podstaw, nie oceniał prawidłowości decyzji w tym zakresie. Ocenie Sądu podlegała natomiast kwestia realizacji celu wywłaszczenia na działkach nr [...] i [...] i w tym zakresie Sąd doszedł do przekonania, że ustalony w sprawie cel nie został zrealizowany. Wniosek ten Sąd sformułował na podstawie oceny materiału dowodowego zebranego w toku prowadzonego postępowania, a w szczególności: planu ogólnego zagospodarowania przestrzennego miasta [...] zatwierdzonego uchwałą nr [...] Prezydium Rady Narodowej Miasta [...] z dnia 9 września 1966 r., odnośnych ksiąg wieczystych oraz przeprowadzonych oględzin nieruchomości. Przedmiotowe działki ewidencyjne stanowią teren niezabudowany, nieuporządkowany, porośnięty spontanicznie zielenią niepielęgnowaną (chwasty, krzewy, drzewa), co potwierdzają oględziny przedmiotowych nieruchomości przeprowadzone w dniach 19.3.2024 r. (k. 432 akt adm. I inst.) i 8.10.2024 r. (k. 629 akt adm. I inst.), jak i fotogrametryczne zdjęcia lotnicze z lat 1976 i 1982 r. (k. 478-481 akt adm. I inst.) pozyskane w 5.4.2024 r. z Głównego Urzędu Geodezji i Kartografii w [...]. W konsekwencji Sąd podzielił zgodne stanowisko organów obu instancji, że na działkach nr [...] i [...] nie została zrealizowana ani inwestycja polegająca na budowie trasy [...], ani też nie powstały tam pracownicze ogrody działkowe. Tym samym należało przyjąć, że ujawniony w sprawie stan rzeczy dowodzi zbędności spornych działek dla realizacji celu wywłaszczenia. Przechodząc dalej, wskazać należy, że w celu ustalenia czy wartość zwracanej nieruchomości uległa zmianie, stosownie do art. 140 ust. 4 u.g.n. organ I instancji zlecił sporządzenie operatu szacunkowego. Zgodnie z art. 156 u.g.n. opinię o wartości nieruchomości sporządza na piśmie w formie operatu szacunkowego rzeczoznawca majątkowy, który w myśl art. 154 ust. 1 u.g.n., dokonuje wyboru właściwego podejścia oraz metody i techniki szacowania nieruchomości, uwzględniając w szczególności cel wyceny, rodzaj i położenie nieruchomości, przeznaczenie w planie miejscowym, stopień wyposażenia w urządzenia infrastruktury technicznej, stan jej zagospodarowania oraz dostępne dane o cenach, dochodach i cenach nieruchomości podobnych. Zobowiązany jest przy tym do wykonania czynności, zgodnie z zasadami wynikającymi z przepisów prawa i standardami zawodowymi, ze szczególną starannością właściwą dla zawodowego charakteru tych czynności oraz zasadami etyki zawodowej, kierując się zasadą bezstronności w wycenie nieruchomości (art. 175 ust. 1 u.g.n.). Wartość wywłaszczonych działek nr [...] i [...] o łącznej powierzchni 4.969 m2 ustalono na podstawie opinii ww. biegłego rzeczoznawcy sporządzonej na dzień 28.10.2024 r. – według stanu z dnia wywłaszczenia i cen na dzień wyceny – na kwotę [...]zł. Wartość nieruchomości według stanu z dnia zwrotu i cen na dzień wyceny ustalono zaś na kwotę [...]zł. Nastąpiło zatem zmniejszenie wartości nieruchomości o kwotę [...]zł. Aktualną wartość nieruchomości ustalono na kwotę [...]zł. Wypłacone odszkodowanie podlega waloryzacji przy zastosowaniu wskaźnika za okres od 1975 r. do końca października 2024 r. Wartość wypłaconego odszkodowania (ustalonego proporcjonalnie) po denominacji wynosi zatem [...] zł. Dokonując oceny sporządzonego operatu szacunkowego, prawidłowo organy obu instancji uznały, że osoby, na rzecz których nastąpi zwrot ww. nieruchomości, nie są zobowiązane do zwrotu należności określonych w art. 140 ust. 1 i 4 u.g.n. Mając wszystko to na uwadze, Sąd, na podstawie art. 145 § 1 pkt 2 p.p.s.a. w zw. z art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. stwierdził nieważność zaskarżonej decyzji Wojewody w części, w jakiej orzeka ona o niezaskarżonym punkcie III decyzji organu I instancji z 12.12.2024 r. znak: [...] dotyczącym odmowy zwrotu nieruchomości (pkt 1 sentencji wyroku). W pozostałej części – tj. w zakresie, w jakim zaskarżona decyzja Wojewody utrzymuje w mocy punkty I i II decyzji Starosty, Sąd, na podstawie art. 151 p.p.s.a., skargę oddalił (punkt 2 sentencji wyroku). W tym zakresie brak jest bowiem podstaw do przyjęcia stanowiska, że organy – co niezasadnie zarzucono w skardze – zaniechały podjęcia niezbędnych działań mających na celu zebranie i rozpatrzenie całego materiału dowodowego, który byłby niezbędny do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia kontrolowanej sprawy, tj. podstaw do przyjęcia oceny o istotnym naruszeniu art. 7, art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a. w związku z przepisami art. 136 ust. 3 u.g.n., czy też przepisami art. 137 ust. 1 pkt 1-2 oraz ust. 2 u.g.n. W ocenie Sądu organy obu instancji wyczerpały własne możliwości dowodowe, a Skarżący na etapie postępowania administracyjnego, czy sądowego, nie zgłosił dalszych wniosków dowodowych. Sąd nie ujawnił żadnych podstaw do kwestionowania prawidłowości ustalenia faktycznego, że na działkach nr [...] i [...] nie został zrealizowany cel wywłaszczenia. O kosztach postępowania (pkt 3 sentencji wyroku) Sąd orzekł na podstawie art. 200 i art. 205 § 1 p.p.s.a., uwzględniając poniesiony przez Skarżącego koszt wpisu od skargi w wysokości 200 zł.