III SA/Po 195/22

Dnia 25 sierpnia 2022 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Małgorzata Górecka Sędzia WSA Walentyna Długaszewska (spr.) Asesor sądowy WSA Piotr Ławrynowicz Protokolant: Sekretarz sądowy Ewa Chybowska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 25 sierpnia 2022 roku sprawy ze skargi K. S. na informację Stowarzyszenia L. G. D. [...] w K. B. z dnia 14 lutego 2022 r. nr [...] w przedmiocie oceny wniosku o dofinansowanie projektu w ramach Programu Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2014-2020 oddala skargę.

K. S. 13 września 2021 r. złożyła wniosek o przyznanie pomocy na operację zatytułowaną "[...]" w ramach poddziałania 19.2 "Wsparcie na wdrażanie operacji w ramach strategii rozwoju lokalnego kierowanego przez społeczność" objętego Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich 2014-2020. Rada Stowarzyszenia "[...]" [...] listopada 2021 r. poinformowała wnioskodawczynię, że projekt jest zgodny z zakresem tematycznym, wskazanym w ogłoszeniu o naborze oraz z programem rozwoju obszarów wiejskich na lata 2014 – 2020 przyznając projektowi 20 punktów. Uzyskane punkty sklasyfikowały projekt na 7 miejscu listy rankingowej złożonych wniosków. Jednocześnie poinformowano wnioskodawczynię, że zgodnie z pkt IX.3 procedury wyboru i oceny operacji, operacja wybrana do dofinansowania musi uzyskać co najmniej 60 % maksymalnej liczby punktów oraz, że złożony przez wnioskodawczynię wniosek nie mieści się w limicie dostępnych środków w ramach ogłoszonego naboru. K. S. wniosła protest do Zarządu Województwa W. w P., w którym nie zgodziła się z oceną dokonaną w ramach kryterium – Innowacyjność ( 0 pkt), w szczególności z tym, że operacja nie jest innowacyjna dla całego obszaru [...]. Zdaniem wnioskodawczyni, w ramach wskazanego kryterium powinna otrzymać co najmniej dwa punkty za tlenoterapię i za mobilną saunę. Jak zarzuciła, na dzień składania wniosku na terenie [...] nie było innowacyjnej usługi w postaci tlenoterapii za pomocą komory hiperbarycznej oraz dodatkowo połączenie ciepło terapii za pomocą sauny mobilnej. Nie oceniono innowacyjności pomysłu całościowo -połączenie tlenoterapii z sauno terapią. Zarząd Województwa W. w P. 20 stycznia 2022 r., działając na podstawie art. 57 i 58 ust 1 i 2 ustawy z dnia 11 lipca 2014 r. o zasadach realizacji programów w zakresie polityki spójności finansowanych w perspektywie finansowej 2014 – 2020 ( t.j. Dz.U. z 2020 r. poz. 818 ze zm.) w zw. z art. 22 ust 8 ustawy z dnia 20 lutego 2015 r. o rozwoju lokalnym z udziałem lokalnej społeczności (t.j. Dz. U. z 2019 r., poz.1167 ze zm.), uwzględnił protest. Organ wyjaśnił, że kluczowym argumentem przemawiającym za przekazaniem sprawy do ponownej oceny jest uzasadnienie oceny i przedstawienie argumentacji, która wskazywałaby, że wszystkie przedstawione w dokumentacji informacje zostały w całości przeanalizowane. W szczególności, jak wskazał organ, samo stwierdzenie, że na terenie [...] oferowane są już usługi tlenoterapii przy użyciu komory hiperbarycznej, nie jest żadną miarą rzetelności oceny. Pominięto zupełnie argumentację przedstawioną na rzecz innowacyjności z uwzględnieniem usług dodatkowych ( ciepłoterapii, które szerzej przedstawiono w proteście). Rada Stowarzyszenia "[...]" 14 lutego 2022 r. po ponownej ocenie wniosku, podtrzymała dokonaną ocenę, utrzymując punktację na poziomie 20 punktów, za kryterium nr 6 przyznano wnioskodawczyni 0 pkt. W uzasadnieniu ponownie wskazano, że operacja nie jest innowacyjna na terenie całego obszaru [...]. Uzasadniając innowacyjność wnioskodawczyni opisała w dokumentacji aplikacyjnej rozwiązania dotyczące tlenoterapii. Na terenie [...] ( Gmina Ś.) oferowane są już usługi tlenoterapii przy użyciu komory hiperbarycznej. Przedstawione rozwiązania technologiczne i usługi tlenoterapii są już stosowane i nie stanowią innowacji. Ponadto, organ wskazał, że ciepłoterapia i usługi związane z planowaną do zakupu sauną są niespójne w całej dokumentacji złożonej przez wnioskodawczynię. W przedstawionej dokumentacji brak spójności i konsekwencji. Wnioskodawczyni w zestawieniu przewidywanych wydatków zawarła wydatki: "sauna mobilna" i "przyczepa do sauny mobilnej", jednak w opisie usług brak jest opisu usług wypożyczenia czy dowozu sauny. Opisano jedynie dobroczynny wpływ seansów sauny na zdrowie. Brak też usługi związanej z wypożyczeniem i dowozem sauny w prognozie poziomu cen i wielkości sprzedaży. Zaplanowano tam jedynie usługę: "Sauna seans z miodem". Usługa ta nie została uznana za innowację na terenie [...]. W biznesplanie w części VIII "Wskazanie planowanych do utworzenia miejsc pracy" żaden z planowanych do zatrudnienia pracowników nie ma w zakresie obowiązków wskazanej obsługi/dowozu mobilnej sauny. Jak dalej wskazał organ, udowodnienie innowacyjności spoczywa na wnioskodawcy. Ponownej oceny dokumentów dokonano na podstawie informacji przedstawionych przez wnioskodawczynię w dokumentacji aplikacyjnej. Ocena nie uwzględnia informacji dodatkowych przedstawionych przez wnioskodawczynię na etapie składania protestu, gdyż są to informacje zupełnie nowe, których nie zawarto w pierwotnie złożonej dokumentacji. Uwzględnienie informacji dodatkowych przedstawionych w późniejszym terminie oznaczałoby nierówne traktowanie wnioskodawców. K. S. wniosła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu, w której domagając się uwzględnienia skargi , zarzuciła naruszenie: 1. art. 37 ust 1 i 2 ustawy w zakresie polityki spójności przez przeprowadzenie oceny nieprzejrzyście, nierzetelnie i subiektywnie 2. dokonanie dowolnej , niezgodnej z zasadami logicznego rozumowania, oceny spełnienia kryterium merytorycznego w przedmiocie innowacyjności 3. przepisów dotyczących dokumentacji konkursowej poprzez przyjęcie dowolnej interpretacji jej zapisów mających na celu określenie wymogów , jakie musi spełnić wnioskodawca, aby ubiegać się o dofinansowanie 4. art. 46 ustawy poprzez rozstrzygnięcie konkursu pomimo uchybień w ocenie merytorycznej wniosku 5. błędne pouczenie o przysługującym prawie do wniesienia skargi jako osobie nie będącej profesjonalnym pełnomocnikiem. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko przedstawione w zaskarżonej informacji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu zważył, co następuje. Skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Zgodnie z art. 3 § 1 ustawy z 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2019 r. poz. 2325 ze zm. dalej: p.p.s.a.), sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. Akty poddane kontroli sądów administracyjnych zostały wymienione w art. 3 § 2 p.p.s.a. Stosownie do art. 3 § 3 p.p.s.a., sądy administracyjne orzekają także w sprawach, w których przepisy ustaw szczególnych przewidują sądową kontrolę i stosują środki określone w tych przepisach. Do ustaw szczególnych, o których mowa w ostatnio przywołanym przepisie, należy zaliczyć ustawę z 11 lipca 2014 r. o zasadach realizacji programów w zakresie polityki spójności finansowanych w perspektywie finansowej 2014-2020 jak również ustawę z 20 lutego 2015 r. o rozwoju lokalnym z udziałem lokalnej społeczności (Dz.U. z 2019 r. poz. 1167 - dalej: ustawa o rozwoju lokalnym). Zgodnie z art. 22 ust. 8 ustawy o rozwoju lokalnym, do wnoszenia protestu i postępowania wszczętego na skutek jego wniesienia stosuje się odpowiednio przepisy art. 53 ust. 2 i 3, art. 56 ust. 2 oraz art. 57-67 ustawy z dnia 11 lipca 2014 r. o zasadach realizacji programów w zakresie polityki spójności finansowanych w perspektywie finansowej 2014 - 2020 (Dz. U. z 2014 r., poz. 1146, obecnie Dz. U. z 2020 r., poz. 818 ze zm.) - dalej: ustawa wdrożeniowa. Zgodnie z art. 61 ust. 1 ustawy wdrożeniowej w przypadku nieuwzględnienia protestu, negatywnej ponownej oceny projektu lub pozostawienia protestu bez rozpatrzenia, w tym w przypadku, o którym mowa w art. 66 ust. 2 pkt 1 tej ustawy, wnioskodawca może w tym zakresie wnieść skargę do sądu administracyjnego, zgodnie z art. 3 § 3 p.p.s.a. Zasady wyboru projektów do dofinansowania określa art. 37 ustawy wdrożeniowej. Wymienione tam zasady przejrzystości, rzetelności, bezstronności wyboru projektów oraz równości wnioskodawców w dostępie do informacji o zasadach i sposobie wyboru projektów do dofinansowania dotyczą każdego etapu konkursu - począwszy do momentu przygotowywania regulaminu konkursu i formularza aplikacyjnego. Zasady te mają charakter normatywny i stanowią gwarancję równego traktowania wszystkich potencjalnych beneficjentów pomocy unijnej. Kontrola sądowoadministracyjna sprowadza się do zbadania, czy dokonana ocena projektu nie narusza powyższych reguł. Powinna ona zmierzać w szczególności do oceny, czy argumentacja zaskarżonego rozstrzygnięcia nie jest dowolna, to znaczy mieści się w granicach logicznego rozumowania, jest spójna, wyczerpująca, odpowiada generalnym standardom prawa, doświadczenia życiowego, pozostaje w związku z ustalonymi kryteriami, w sposób jasny, niebudzący wątpliwości prezentuje przesłanki dokonanej oceny. Kontrolując zgodność z prawem oceny projektu, Sąd bierze pod uwagę zasady dokonywania tej oceny, wynikające z obowiązujących przepisów prawa oraz z przyjętych na ich podstawie, w ramach poszczególnych programów operacyjnych, procedur wyłaniania projektów. Dokonując kontroli zaskarżonego rozstrzygnięcia w tak zakreślonych granicach, należy zauważyć, że istota sporu w niniejszej sprawie sprowadza się do kwestionowanej przez skarżącą oceny w zakresie kryterium nr 6 – Innowacyjność. Jak wynika z Kryteriów wyboru operacji finansowanych w ramach poddziałania 19.2 - Wdrażanie operacji w ramach strategii rozwoju lokalnego kierowanego przez społeczność PROW 2014 – 2020 - Załącznik Nr 1do Uchwały [...] Zebrania Zarządu z dnia 15.02.2021r. , dla operacji w zakresie podejmowania działalności gospodarczej na obszarze [...] " [...]" w uzasadnieniu kryterium nr 6 – Innowacyjność wskazano, że preferowane są operacje wyróżniające się innowacyjnością w zakresie produktu, procesu, usługi, maszyn lub urządzeń, metody marketingowej, zastosowanej technologii, organizacji pracy, które beneficjent opracował jako pierwszy lub zastosował, korzystając z doświadczeń innych podmiotów, w zależności od obszaru, który ten projekt obejmuje. Informacja winna wynikać ze złożonego wniosku lub wymaganych załączników do wniosku. Kryterium wymaga uzasadnienia oceny przez każdego z członków Rady. Z analizy SWOT wynika, że szansą na rozwój regionu są innowacyjne rozwiązania oraz innowacyjne technologie. Innowacyjność oznacza powstanie nowej usługi/ produktu, dotychczas nieoferowanego na obszarze objętym LSR; zastosowanie nowych sposobów organizacji lub zarządzania, wcześniej niestosowanych na obszarze objętym LSR; nowatorskim wykorzystaniu lokalnych zasobów i surowców, wcześniej niestosowanym na obszarze LSR; nowym sposobie zaangażowania lokalnej społeczności w proces rozwoju; upowszechnieniu lub wykorzystaniu nowoczesnych technik informacyjno-komunikacyjnych. Na podstawie analizy SWOT i diagnozy obszaru szczególnie premiowane będą operacje realizowane w obszarach priorytetowych: w obszarze ochrony środowiska lub przeciwdziałania zmianom klimatycznym, lub zwalczania ubóstwa lub wykluczenia. Kryterium przyjęto ze względu na potrzebę wzmocnienia słabej strony obszaru, jaką jest mała innowacyjność lokalnej gospodarki społecznej na tym obszarze. (Udowodnienie innowacyjności spoczywa na wnioskodawcy). W ramach wskazanego kryterium przyjęto następującą punktację: operacja jest innowacyjna dla całego obszaru [...], - 4; operacja nie jest innowacyjna dla całego obszaru [...] – 0. Zdaniem Sądu, stanowisko organu przedstawione po ponownej ocenie wniosku jest prawidłowe. Jak słusznie wyjaśnił organ, udowodnienie innowacyjności spoczywa na wnioskodawcy. Przy czym, dla oceny, czy zgłoszony do przyznania pomocy projekt spełnia kryterium innowacyjności istotne są dane zawarte w dokumentacji aplikacyjnej (m. in. wniosku i biznesplanie). Ocena ta nie uwzględnia zatem informacji dodatkowych przedstawionych przez wnioskodawczynię na etapie składania protestu, gdyż są to informacje zupełnie nowe, których nie zawarto w pierwotnie złożonej dokumentacji. Uwzględnienie informacji dodatkowych przedstawionych w późniejszym terminie oznaczałoby bowiem nierówne traktowanie pozostałych wnioskodawców. Jak wskazał organ, jedną z cech innowacyjności, co wynika z uzasadnieniu tego kryterium, jest powstanie nowej usługi/produktu, dotychczas nieoferowanego na obszarze objętym LSR. Uzasadniając innowacyjność wnioskodawczyni opisała w dokumentacji aplikacyjnej rozwiązania dotyczące tlenoterapii. Tymczasem, co nie było kwestionowane przez skarżącą, na terenie [...] (Gmina Ś.) oferowane są już usługi tlenoterapii przy użyciu komory hiperbarycznej. Zatem, jak prawidłowo ocenił organ, przedstawione rozwiązania technologiczne i usługa tlenoterapii nie stanowi innowacji, o której mowa w ww. kryterium nr 6. Odnośnie natomiast przedstawionego przez skarżącą w proteście zarzutu dotyczącego oceny innowacyjności operacji bez uwzględnienia połączenia tlenoterapii i sauno terapią, organ stwierdził, że ciepło terapia i usługi związane z planowaną do zakupu sauną są niespójne w całej dokumentacji złożonej przez wnioskodawcę. Wnioskodawczyni w zestawieniu przewidywanych wydatków zawarła wydatki: "sauna mobilna" i "przyczepa do sauny mobilnej", jednak w opisie usług brak jest opisu usług wypożyczenia czy dowozu sauny. Opisano jedynie dobroczynny wpływ seansów sauny na zdrowie. Brak też usługi związanej z wypożyczeniem i dowozem sauny w prognozie poziomu cen i wielkości sprzedaży. Zaplanowano tam jedynie usługę: "Sauna seans z miodem". Usługa ta nie została uznana za innowację na terenie [...]. W biznesplanie w części VIII "Wskazanie planowanych do utworzenia miejsc pracy" żaden z planowanych do zatrudnienia pracowników nie ma w zakresie obowiązków wskazanej obsługi/dowozu mobilnej sauny. Prawidłowo, zdaniem Sądu stwierdził organ, że ponowna ocena wniosku nie może uwzględniać informacji dodatkowych, jakie skarżąca przedstawiła na etapie składania protestu, są to bowiem informacje nowe, których nie zawarto w pierwotnie złożonej dokumentacji, gdyż stanowiłoby to naruszenie przewidzianej w ustawie wdrożeniowej zasady równego traktowania wnioskodawców Uznając zatem, że organ działając w zgodzie z zasadą przejrzystości i rzetelności dokonał właściwej oceny spornego kryterium nr 6, Sąd na podstawie art. 61 ust. 8 pkt 2 ustawy z dnia 11 lipca 2014 roku o zasadach realizacji programów w zakresie polityki spójności finansowanych w perspektywie finansowej 2014-2020 (Dz. U. z 2016 r., poz. 217) orzekł, jak w sentencji.