III SA/Lu 572/17

Starszy referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie Anna Puton-Mazurkiewicz po rozpoznaniu w dniu 5 marca 2018 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku R. W. o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym przez zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie ze skargi R. W. na decyzję Wojewody z dnia [...] r., nr [...] w przedmiocie wymeldowania z pobytu stałego postanawia: odmówić przyznania prawa pomocy.

Pismem sporządzonym 14 grudnia 2017 r. skarżący zwrócił się o zwolnienie od kosztów sądowych. Następnie skarżący złożył urzędowy formularz wniosku o przyznanie prawa pomocy "PPF", w którym ponowił żądanie zwolnienia od kosztów sądowych. W uzasadnieniu wniosku o przyznanie prawa pomocy skarżący podniósł, że jest osobą długotrwale bezrobotną, a w okresie zimowym nie ma możliwości zarobienia nawet 100 zł. Wskazał na trudną sytuację zdrowotną (wrodzona wada [...], [...] [...]), która nie pozwala mu na podjęcie każdej pracy. Ponadto jego środki pieniężne są objęte zajęciem komorniczym. W dalszej części wniosku skarżący podał, że nie prowadzi gospodarstwa domowego z innymi osobami, nie posiada majątku nieruchomego, ani żadnych zasobów finansowych, utrzymuje się z prac dorywczych, jednakże przez ostatnie trzy miesiące nie uzyskiwał żadnych dochodów. Pomieszkuje u znajomych lub dziewczyny i w miarę posiadanych środków płaci czasem za mieszkanie ([...] zł) oraz stara się pomagać osobom, u których mieszka. Referendarz sądowy stwierdził, co następuje: Zgodnie z art. 246 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn.: Dz.U. z 2017 r., poz. 1369 ze zm.), zwanej dalej p.p.s.a., przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej następuje w zakresie częściowym – gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Żądanie zwolnienia od obowiązku uiszczenia kosztów sądowych jest żądaniem przyznania prawa pomocy w zakresie częściowym (art. 245 ( 3 p.p.s.a.). Użycie w przytoczonym przepisie sformułowania "wykaże" oznacza, że ciężar dowodu wykazania przesłanek przyznania prawa pomocy spoczywa na stronie ubiegającej się o uzyskanie takiego prawa. Decyzja o przyznaniu prawa pomocy powinna być poprzedzona analizą dokładnych danych dotyczących stanu rodzinnego, majątkowego, wysokości dochodów i wydatków strony wnioskującej o prawo pomocy. Obowiązkiem zaś strony ubiegającej się o przyznanie prawa pomocy jest, przy zachowaniu należytej staranności, wyczerpujące wykazanie swojej sytuacji rodzinnej, majątkowej i finansowej. Oświadczenie skarżącego złożone na urzędowym formularzu wniosku okazało się niewystarczające do prawidłowej oceny jego rzeczywistej sytuacji materialnej. Ponieważ skarżący podał, że od trzech miesięcy nie osiąga żadnych dochodów, wyjaśnienia wymagało, z jakich źródeł pokrywa koszty swojego utrzymania koniecznego, czy korzysta np. ze środków pomocy społecznej. Należało również ustalić, czy wbrew oświadczeniu złożonemu na urzędowym formularzu, skarżący posiada majątek nieruchomy. Z akt sprawy administracyjnej wynikało bowiem, że skarżący posiada dom jednorodzinny przy ul. [...] (k-16v, k-19 akt administracyjnych). Ponadto ze względu na oświadczenie skarżącego o niemożności podjęcia każdej pracy ze względu na stan zdrowia, konieczne było wyjaśnienie czy skarżący ma orzeczenie o stopniu niepełnosprawności. Niezbędne było również potwierdzenie oświadczenia skarżącego w przedmiocie dokonania zajęć komorniczych posiadanych środków pieniężnych. Celem ustalenia aktualnej sytuacji materialnej skarżącego, w dniu 10 stycznia 2018 r., w trybie art. 255 p.p.s.a., skierowano do niego wezwanie, do złożenia dodatkowych oświadczeń i dokumentów źródłowych. Wezwanie to zostało doręczone w trybie art. 73 § 1 - § 4 p.p.s.a., a skutek doręczenia nastąpił z dniem 31 stycznia 2018 r. Skarżący nie wykonał wezwania, czym uchybił obowiązkowi zachowania należytej staranności w przedstawieniu swojej sytuacji materialnej i osobistej w sposób rzetelny i wyczerpujący. W ocenie referendarza, niewykonanie wezwania z dnia 10 stycznia 2018 r., powoduje negatywne konsekwencje dla strony ubiegającej się o przyznanie prawa pomocy. Niedopełnienie przez stronę obowiązku złożenia dokumentów źródłowych, bądź dodatkowych oświadczeń, które pozwoliłyby na dokładną analizę jej sytuacji majątkowej, osobistej i finansowej, uzasadnia odmowę przyznania prawa pomocy (por. postanowienie NSA z dnia 30 kwietnia 2013 r. , sygn. I OZ 292/13; postanowienie NSA z 28 marca 2012 r., sygn. I OZ 189/12; CBOSA). Skarżący nie wykazał zatem wystąpienia przesłanek przyznania prawa pomocy osobie fizycznej określonych art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a., co uzasadnia odmowę przyznania prawa pomocy w żądanym zakresie. Z powyższych względów oraz na podstawie art. 258 ( 1 i ( 2 pkt 7 p.p.s.a., należało orzec jak na wstępie.