III SA/Lu 382/18

Starszy referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie Anna Puton-Mazurkiewicz po rozpoznaniu w dniu 14 sierpnia 2018 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku I. G. o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym przez zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie radcy prawnego w sprawie ze skargi I. G. na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego z dnia [...] r., nr [...] w przedmiocie odmowy wprowadzenia zmiany w operacie ewidencji gruntów i budynków postanawia: I. Przyznać I. G. prawo pomocy w zakresie częściowym przez ustanowienie radcy prawnego, którego wyznaczy Rada Okręgowej Izby Radców Prawnych. II. Odmówić przyznania prawa pomocy w pozostałym zakresie.

Wnioskiem o przyznanie prawa pomocy złożonym na urzędowym formularzu "PPF" skarżąca zwróciła się o zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie radcy prawnego. W uzasadnieniu złożonego wniosku skarżąca podniosła, że ma niską emeryturę, a po opłaceniu wszystkich rachunków wystarcza jej jedynie na skromne życie. W dalszej części wniosku skarżąca podała, że prowadzi jednoosobowe gospodarstwo domowe, posiada dom o pow. [...] m2, grunty rolne o pow. [...] ha (ugorowane) i utrzymuje się z emerytury w kwocie [...] zł netto. Wskazała, że ponosi wydatki na opał, energię elektryczną, gaz, wodę, wywóz śmieci, podatek gruntowy. Referendarz sądowy stwierdził co następuje: Stosownie do art. 246 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn.: Dz. U. z 2017 r., poz. 1369 ze zm.), zwanej dalej p.p.s.a., przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej następuje w zakresie całkowitym - gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania (pkt 1), a w zakresie częściowym – gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny (pkt 2). Żądanie zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia radcy prawnego jest żądaniem przyznania prawa pomocy w zakresie całkowitym. Podnieść należy, że zasadność wniosku o przyznanie prawa pomocy powinna być rozpatrywana z jednej strony z uwzględnieniem wysokości obciążeń finansowych, jakie strona musi ponieść w konkretnym postępowaniu, z drugiej zaś strony z uwzględnieniem jej możliwości finansowych. Na obecnym etapie postępowania do wymaganych kosztów sądowych należy wpis sądowy od wniesionej skargi w kwocie 200 zł, a pozostałe ewentualne koszty sądowe (wpis od potencjalnej skargi kasacyjnej, opłata sądowa od ewentualnego zażalenia, czy opłata kancelaryjna za odpis orzeczenia z uzasadnieniem) nie przekroczą każdorazowo kwoty 100 zł - § 2 ust. 3 pkt 5 i § 2 ust. 1 pkt 7 oraz § 3 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 16 grudnia 2003 r. w sprawie wysokości oraz szczegółowych zasad pobierania wpisu w postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 221, poz. 2193 ze zm.) i § 2 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 16 grudnia 2003 r. w sprawie wysokości opłat kancelaryjnych pobieranych w sprawach sądowoadministracyjnych (Dz.U. Nr 221, poz. 2192). Natomiast stawka minimalna wynagrodzenia radcy prawnego z wyboru w postępowaniu przed sądem administracyjnym w pierwszej instancji wynosi 480 zł - § 14 ust. 1 pkt 1 lit. c rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych (tekst jedn. Dz.U. z 2018 r., poz. 265). Mając na względzie z jednej strony aktualną sytuację materialną skarżącej przedstawioną w urzędowym formularzu wniosku o przyznanie prawa pomocy, z drugiej zaś strony wysokość kosztów postępowania stwierdzić należy, że wniosek strony zasługuje na uwzględnienie jedynie w zakresie częściowym, obejmującym ustanowienie radcy prawnego. Skarżąca jest osobą samotną, nie posiadającą żadnych zasobów finansowych, utrzymującą się z emerytury w kwocie [...] zł miesięcznie. W przedstawionej sytuacji opłacenie wynagrodzenia należnego radcy prawnemu z wyboru, spowodowałoby w ocenie referendarza uszczerbek w utrzymaniu koniecznym skarżącej. Poniesienie bowiem tych kosztów (przy założeniu, że profesjonalny pełnomocnik domagał by się wynagrodzenia w stawce minimalnej), pozbawiłoby skarżącą blisko połowy jej miesięcznych dochodów. Z tych względów oraz na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a. orzeczono, jak w punkcie I postanowienia. W ocenie referendarza brak jest natomiast podstaw do przyznania stronie prawa pomocy w zakresie całkowitym, strona bowiem nie wykazała, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania. Instytucja przyznania prawa pomocy poprzez zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie profesjonalnego pełnomocnika ma bowiem charakter wyjątkowy i jest stosowana tylko w przypadkach osób mających szczególnie trudną sytuację materialną, które ze względu na okoliczności życiowe są pozbawione środków do życia, bądź środki te są bardzo ograniczone (osób bez dochodów lub o najniższych dochodach, nie posiadających żadnego majątku). Przedstawiona przez skarżącą sytuacja materialna uprawnia do stwierdzenia, że je obecna sytuacja materialna nie należy do wyjątkowo trudnych. Skarżąca ma zaspokojone potrzeby mieszkaniowe, posiada majątek nieruchomy (dom i nieruchomość rolną), osiąga stały dochód z emerytury. Ponadto może czerpać dochód, a przynajmniej pożytki rolne z posiadanych gruntów rolnych. Potwierdzeniem zdolności płatniczych skarżącej do ponoszenia kosztów sądowych jest fakt, że w dniu 12 sierpnia 2018 r. uiściła wpis sądowy od wniesionej skargi w kwocie 200 zł (k-13 akt sąd.). Zdaniem referendarza, opłacenie pozostałych ewentualnych kosztów sądowych, które każdorazowo nie przekroczą kwoty 100 zł i są rozłożone w czasie, leży w granicach realnych możliwości finansowych strony uzyskującej stały dochód z emerytury i mogącej czerpać pożytki z gospodarstwa rolnego. Z powyższych względów oraz na podstawie art. 258 § 1 i § 2 pkt 7 p.p.s.a., należało orzec jak w punkcie II postanowienia.