III SA/Lu 165/26

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Jerzy Drwal (sprawozdawca) Sędziowie: Sędzia WSA Agnieszka Kosowska Sędzia WSA Iwona Tchórzewska po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 2 czerwca 2026 r. sprawy ze skargi D. S. na postanowienie Lubelskiego Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego z dnia 5 stycznia 2026 r. nr 9012.6.124.2025 w przedmiocie stanowiska wierzyciela w zakresie zarzutów do prowadzonego postępowania egzekucyjnego oddala skargę.

Zaskarżonym postanowieniem z dnia 5 stycznia 2026 r. Lubelski Państwowy Wojewódzki Inspektor Sanitarny, po rozpatrzeniu zażalenia D. S. (dalej jako "skarżący" lub "strona"), w pierwszym punkcie - uchylił postanowienie Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego w [...] z dnia 22 października 2025 r. w części dotyczącej wymagalności obowiązku szczepień przeciwko inwazyjnym zakażeniom Haemophilus Influenzae typu b oraz inwazyjnym zakażeniom Streptococcus pneumoniae, w drugim punkcie - uznał zarzut braku wymagalności obowiązku szczepień przeciwko inwazyjnym zakażeniom Haemophilus influenzae typu b oraz invvazyjnym zakażeniom Streptococcus pneumoniae, mający charakter, trwały tj. ze względu na ukończenie przez G. S. - Z. 5. roku życia, w pozostałym zakresie utrzymał w mocy skontrolowane postanowienie. Zaskarżone postanowienie wydane zostało w następującym stanie sprawy. Państwowy Powiatowy Inspektor Sanitarny w [...] (dalej jako "organ I instancji", "Powiatowy Inspektor Sanitarny", "wierzyciel") wystawił w dniu 19 marca 2025 r. na skarżącą tytuł wykonawczy, w którym, na podstawie art. 5 ust. 1 pkt lit. b ustawy z dnia 5 grudnia 2008 r. o zapobieganiu oraz zwalczaniu zakażeń i chorób zakaźnych u ludzi (Dz. U. z 2025 r. poz. 1675 ze zm.), dalej jako "ustawa" lub "ustawa o zwalczaniu chorób zakaźnych", nakazał skarżącemu poddanie jego małoletniego syna G. S.-Z. (ur. 18 września 2020 r.) obowiązkowym szczepieniom ochronnym przeciwko gruźlicy, wirusowemu zapaleniu wątroby typu B, błonicy, tężcowi, krztuścowi, poliomyelitis, haemophilus influenzae typu B, streptococcus, pneumoniae. Organ I instancji złożył do Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego, działającego w imieniu Wojewody Lubelskiego, wniosek o wszczęcie egzekucji administracyjnej wobec skarżącego, w związku z uchylaniem się od obowiązku poddania dziecka szczepieniom ochronnym. Pismem z dnia 23 września 2025 r. skarżący wniósł zarzuty w sprawie prowadzenia postępowania egzekucyjnego, zarzucając brak wymagalności obowiązku szczepień. Postanowieniem z dnia 22 października 2025 r. organ I instancji oddalił zarzuty skarżącego. Skarżący wniósł zażalenie. Zostało ono rozpoznane wspomnianym wyżej postanowieniem z dnia 5 stycznia 2026 r. Lubelskiego Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego (dalej jako "organ II instancji" lub "organ odwoławczy"). W uzasadnieniu postanowienia organ odwoławczy wskazał, że uznaje zarzut braku wymagalności szczepień ochronnych przeciwko inwazyjnym zakażeniom Haemophilus influenzae typu b oraz inwazyjnym zakażeniom Streptococcus pneumoniae, mający charakter stały z uwagi na ukończenie przez małoletniego piątego roku życia, co czyni ten obowiązek niewymagalnym. Dalej organ odwoławczy wskazał, że obowiązek poddawania się obowiązkowym szczepieniom ochronnym wynika z art. 5 ust. 1 pkt. 1 lit. b ustawy o zwalczaniu chorób zakaźnych, przy czym zgodnie z art. 5 ust. 2 tej ustawy, w stosunku do osoby nieposiadającej pełnej zdolności do czynności prawnych (m.in. dziecka), odpowiedzialność za wypełnienie tych obowiązków ponoszą rodzice. Szczegółowe unormowania w zakresie obowiązkowych szczepień ochronnych nadto określają przepisy art. 17-21 ustawy o zapobieganiu oraz zwalczaniu zakażeń oraz rozporządzenie Ministra Zdrowia z dnia 27 września 2023 r. w sprawie obowiązkowych szczepień ochronnych (Dz. U. z 2025 r. poz. 782), dalej jako "rozporządzenie w sprawie obowiązkowych szczepień ochronnych". Organ odwoławczy wyjaśnił, że lekarz z podmiotu leczniczego: NZOZ Praktyka Lekarza Rodzinnego "J. " s.c. w L., ul. [...], [...], poinformował Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego w [...], że dziecko (G. S. – Z.) nie zostało poddane szczepieniom ochronnym. Na przesłanym "Formularz zgłoszenia osoby uchylającej się od obowiązkowych szczepień ochronnych" z dnia 31 lipca 2024 r. lekarz stwierdził, że szczepienia ochronne są u dziecka wymagalne z uwagi na upływ terminu do ich wykonania oraz brak jest przeciwskazań zdrowotnych do poddania dziecka tym szczepieniom. Organ II instancji zwrócił uwagę, że strona nie przedstawiła żadnego dokumentu poświadczającego wykonanie obowiązkowych szczepień ochronnych bądź też dokumentu świadczącego o występowaniu przeciwwskazań zdrowotnych do ich wykonania. W skardze do Wojewódzkiego Sąd Administracyjnego w Lublinie D. S. zaskarżył postanowienie Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego w części, tj. co do pkt 2, w zakresie w jakim organ postanowił utrzymać w mocy postanowienie z 22 października 2025 r. Skarżący zarzucił: 1) określenie obowiązku niezgodnie z treścią obowiązku wynikającego z przepisu prawa, poprzez zobowiązanie do poddania małoletniego nieistniejącym w harmonogramie szczepieniom ochronnym, brak tożsamości obowiązku określonego w upomnieniu, tytule wykonawczym i skarżonym postanowieniu, pominięcie przez wierzyciela obowiązku wykluczenia przeciwwskazań do szczepienia i wystawienia zaświadczenia o przeprowadzonym lekarskim badaniu kwalifikacyjnym tj. art. 17 ust. 2 i 4 ustawy z dnia 5 grudnia 2008 r. o zapobieganiu oraz zwalczaniu zakażeń i chorób zakaźnych u ludzi; 2) naruszenie art. 15 k.p.a. w zw. z art. 18 ust. 2 u.p.e.a., poprzez brak rozpoznania przez organ II instancji zarzutów skarżącego, ograniczenie się do stwierdzenia, że organ odwoławczy podziela stanowisko wierzyciela; 3) błąd w ustaleniach faktycznych przyjętych za podstawę orzeczenia, tj. uznanie przez organ, że skarżący nie wykonał obowiązku podczas gdy obowiązek nie może być uznany za wymagalny z uwagi na brak określenia wymagalności obowiązku, brak kwalifikacji do szczepień ochronnych, brak wykluczenia przeciwwskazań, brak ustalenia indywidualnego kalendarza szczepień, ponadto brak jest oświadczenia skarżącego dotyczącego odmowy szczepień; 4) naruszenie art. art. 7, 7a, 77 i 81a k.p.a. w zw. z art. 18 ust. 2 u.p.e.a., poprzez rozstrzygnięcie wątpliwości interpretacyjnych na niekorzyść skarżącego, jak również wątpliwości co do stanu faktycznego sprawy oraz brak wszechstronnego rozważenia całości materiału dowodowego; 5) naruszenie art. 80 k.p.a. w zw. z art. 18 ust. 2 u.p.e.a., poprzez przekroczenie zasady swobodnej oceny dowodów i dokonanie tej oceny w sposób dowolny, skutkujące uznaniem, że skarżący uchyla się od wykonania obowiązkowych szczepień ochronnych, co nie znajduje potwierdzenia w zebranym materiale dowodowym, w szczególności brak jest oświadczenia o odmowie szczepień, a strona podejmuje kroki w celu wykonania obowiązku. Skarżący wniósł o uchylenie postanowienia w zaskarżonym zakresie. W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o oddalenie skargi, podtrzymując dotychczasowe stanowisko w sprawie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie zważył, co następuje: Skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Przedmiotem skargi w niniejszej sprawie jest postanowienie Lubelskiego Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego z dnia 5 stycznia 2026 r. dotyczące zarzutów skarżącego w sprawie egzekucji administracyjnej w związku z uchylaniem się od obowiązku poddania małoletniego syna obowiązkowym szczepieniom ochronnym. Stosownie do art. 2 § 1 pkt 10 u.p.e.a., egzekucji administracyjnej podlegają m.in. obowiązki o charakterze niepieniężnym pozostające we właściwości organów administracji rządowej samorządu terytorialnego lub przekazane do egzekucji administracyjnej na podstawie przepisu szczególnego. Organ egzekucyjny wszczyna egzekucję administracyjną na wniosek wierzyciela i na podstawie wystawionego przez niego tytułu wykonawczego, sporządzonego według ustalonego wzoru (art. 26 § 1 u.p.e.a.). Zgodnie z art. 15 § 1 u.p.e.a. egzekucja administracyjna może być wszczęta, jeżeli wierzyciel, po upływie terminu do wykonania przez zobowiązanego obowiązku, przesłał mu pisemne upomnienie, zawierające wezwanie do wykonania obowiązku z zagrożeniem skierowania sprawy na drogę postępowania egzekucyjnego oraz inne dane niezbędne do prawidłowego wykonania obowiązku przez zobowiązanego, chyba że przepisy szczególne stanowią inaczej. Postępowanie egzekucyjne może być wszczęte dopiero po upływie 7 dni od dnia doręczenia tego upomnienia. Zgodnie z art. 33 § 1 u.p.e.a., zobowiązanemu przysługuje prawo wniesienia do wierzyciela, za pośrednictwem organu egzekucyjnego, zarzutu w sprawie egzekucji administracyjnej. W myśl art. 33 § 2 u.p.e.a. podstawą zarzutu w sprawie egzekucji administracyjnej jest: 1) nieistnienie obowiązku; 2) określenie obowiązku niezgodnie z treścią obowiązku wynikającego z: a) orzeczenia, o którym mowa w art. 3 i art. 4, b) dokumentu, o którym mowa w art. 3a § 1, c) przepisu prawa, jeżeli obowiązek wynika bezpośrednio z tego przepisu; 3) błąd co do zobowiązanego; 4) brak uprzedniego doręczenia zobowiązanemu upomnienia, jeżeli jest wymagane; 5) wygaśnięcie obowiązku w całości albo w części; 6) brak wymagalności obowiązku w przypadku: a) odroczenia terminu wykonania obowiązku, b) rozłożenia na raty spłaty należności pieniężnej, c) wystąpienia innej przyczyny niż określona w lit. a i b. Zgodnie zaś z art. 34 § 1 u.p.e.a., organ egzekucyjny niezwłocznie przekazuje wierzycielowi zarzut w sprawie egzekucji administracyjnej. Wierzyciel wydaje postanowienie w sprawie zarzutu, w którym albo oddala zarzut albo uznaje zarzut w całości lub w części albo stwierdza niedopuszczalność zarzutu. W niniejszej sprawie postępowanie egzekucyjne w stosunku do skarżącego zostało wszczęte na podstawie tytułu wykonawczego wystawionego w dniu 19 marca 2025 r. przez Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego w [...]. Tytuł wykonawczy został wystawiony w oparciu o art. 5 ust. 1 pkt 1 lit. b i ust. 2, ustawy o zapobieganiu oraz zwalczaniu zakażeń i chorób zakaźnych u ludzi. Podstawę wydania tytułu wykonawczego stanowiło niedopełnienie obowiązku o charakterze niepieniężnym polegające na niepoddaniu małoletniego syna skarżącego – G. S.-Z. obowiązkowym szczepieniom ochronnym. Jak wynika z akt sprawy, skarżący był informowany o konieczności wykonania wskazanego obowiązku powiadomieniami z 12 kwietnia 2021 r., 9 września 2021 r., 2 grudnia 2021 r., 14 lutego 2023 r., 25 października 2023 r., czy z 15 kwietnia 2024 r. Z uwagi na nieskuteczność tych informacji wierzyciel wystosował w dniu 15 stycznia 2025 r. upomnienie, w którym wezwał skarżącego do wykonania obowiązku. Następnie wierzyciel wystawił tytuł wykonawczy i wystąpił do właściwego organu o wszczęcie postępowania egzekucyjnego, w toku którego skarżący pismem z dnia 23 września 2025 r. wniósł zarzuty. Sąd podziela stanowisko organu odwoławczego, że z uwagi na ukończenie przez małoletniego piątego roku życia niewymagalny okazał się obowiązek szczepień ochronnych przeciwko inwazyjnym zakażeniom Haemphilus influenzae typu b oraz inwazyjnym zakażeniom Streptococcus pneumoniae. W tym przypadku brak wymagalności ma charakter stały. Zdaniem Sądu, w tej materii organ odwoławczy prawidłowo zastosował art. 138 § 1 pkt 2 k.p.a. umożliwiający uchylenie skontrolowanego orzeczenia w części. Sąd podziela również stanowisko organu odwoławczego, że brak jest podstaw do uwzględnienia zarzutów skarżącego w pozostałym zakresie. Przede wszystkim wyjaśnić należy, że zgodnie przepisem art. 5 ust. 1 pkt 1 lit. b ustawy o zwalczaniu chorób zakaźnych, stanowiącym podstawę prawną egzekwowanego względem skarżącego obowiązku, osoby przebywające na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej są obowiązane na zasadach określonych w ustawie do poddawania się szczepieniom ochronnym, co należy rozumieć zgodnie z art. 2 pkt 26 ustawy jako podanie szczepionki przeciw chorobie zakaźnej w celu sztucznego uodpornienia przeciwko tej chorobie. W przypadku osoby nieposiadającej pełnej zdolności do czynności prawnych odpowiedzialność za wypełnienie obowiązków, o których mowa w ust. 1, ponosi osoba, która sprawuje pieczę nad osobą małoletnią lub bezradną, albo opiekun faktyczny w rozumieniu art. 3 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 6 listopada 2008 r. o prawach pacjenta i Rzeczniku Praw Pacjenta (art. 5 ust. 2 ustawy). W myśl zaś art. 17 ust. 1 ustawy, osoby, określone na podstawie ust. 10 pkt 2, są obowiązane do poddawania się szczepieniom ochronnym przeciw chorobom zakaźnym określonym na podstawie ust. 10 pkt 1, zwanym dalej "obowiązkowymi szczepieniami ochronnymi". Zgodnie z treścią art. 17 ust. 2 ustawy wykonanie obowiązkowego szczepienia ochronnego jest poprzedzone lekarskim badaniem kwalifikacyjnym w celu wykluczenia przeciwwskazań do wykonania obowiązkowego szczepienia ochronnego. W przepisie art. 17 ust. 10 ustawy udzielona została delegacja ministrowi właściwemu do spraw zdrowia, do określenia w drodze rozporządzenia m.in: wykazu chorób zakaźnych objętych obowiązkiem szczepień ochronnych (pkt 1), osób lub grup osób obowiązanych do poddawania się obowiązkowym szczepieniom ochronnym przeciw chorobom zakaźnym, wieku i innych okoliczności stanowiących przesłankę do nałożenia obowiązku szczepień ochronnych (pkt 2), schematu szczepienia przeciw chorobie zakaźnej obejmującego liczbę dawek i terminy ich podania wymagane dla danego szczepienia uwzględniające wiek osoby objętej obowiązkiem szczepienia (pkt 2a), kwalifikacje osób przeprowadzających szczepienia ochronne (pkt 3), sposobu przeprowadzania szczepień ochronnych (pkt 4) oraz trybu przeprowadzania konsultacji specjalistycznej, o której mowa w ust. 5 (pkt 5), przy uwzględnieniu danych epidemiologicznych dotyczących zachorowań, aktualnej wiedzy medycznej oraz zaleceń Światowej Organizacji Zdrowia. Jednocześnie w art. 17 ust. 11 ustawy przewidziano, że Główny Inspektor Sanitarny ogłasza w formie komunikatu, w dzienniku urzędowym ministra właściwego do spraw zdrowia, Program Szczepień Ochronnych na dany rok, ze szczegółowymi wskazaniami dotyczącymi stosowania poszczególnych szczepionek, wynikającymi z aktualnej sytuacji epidemiologicznej, przepisów wydanych na podstawie ust. 10 i art. 19 ust. 10 oraz zaleceń, w terminie do dnia 31 października roku poprzedzającego realizację tego programu. W wykonaniu delegacji ustawowej Minister Zdrowia wydał rozporządzenie z dnia 27 września 2023 r. w sprawie obowiązkowych szczepień ochronnych, które określa m.in.: wykaz chorób zakaźnych objętych obowiązkiem szczepień ochronnych, osoby lub grupy osób obowiązane do poddawania się obowiązkowym szczepieniom ochronnym przeciw chorobom zakaźnym, wiek i inne okoliczności stanowiące przesłankę powstania obowiązku szczepień ochronnych, schemat szczepienia przeciw chorobie zakaźnej obejmujący liczbę dawek i terminy ich podania wymagane dla danego szczepienia uwzględniające wiek osoby objętej obowiązkiem szczepienia, sposób przeprowadzania szczepień ochronnych oraz tryb przeprowadzania konsultacji specjalistycznej dla osób, w przypadku których lekarskie badanie kwalifikacyjne daje podstawy do długotrwałego odroczenia obowiązkowego szczepienia ochronnego (§ 1 pkt 1, 2, 3, 5, 6 rozporządzenia). Schematy obowiązkowych szczepień dzieci i młodzieży obejmujące liczbę dawek i terminy ich podania wymagane dla danego szczepienia podstawowego lub przypominającego, z uwzględnieniem wieku osoby objętej obowiązkiem szczepienia, określa załącznik nr 1 do rozporządzenia (§ 3 ust. 2 rozporządzenia). W obowiązującym stanie prawnym nie budzi zatem wątpliwości, że obowiązek poddania dziecka określonym szczepieniom ochronnym wynika bezpośrednio z regulacji ustawowej, tj. wskazanych wyżej przepisów art. 5 ust. 1 i art. 17 ust. 1 ustawy o zapobieganiu oraz zwalczaniu zakażeń i chorób zakaźnych u ludzi. Obowiązek ten został skonkretyzowany w rozporządzeniu, wydanym na podstawie upoważnienia ustawowego. Powołane rozporządzenie w sprawie obowiązkowych szczepień ochronnych określa wykaz chorób zakaźnych objętych obowiązkiem szczepień ochronnych ze wskazaniem kto i w jakich sytuacjach podlega szczepieniu ochronnemu przeciw konkretnej chorobie, w tym jeżeli chodzi o dzieci, w jakim okresie ich życia. Rozporządzenie określa ramy wiekowe, w których dane szczepienie jest wymagalne. Wykonanie tego obowiązku z mocy prawa zabezpieczone jest przymusem administracyjnym oraz odpowiedzialnością regulowaną przepisami ustawy – Kodeks wykroczeń. Oznacza to, że wynikający z przepisów prawa obowiązek poddania dziecka szczepieniu ochronnemu jest bezpośrednio wykonalny. Jego niedochowanie aktualizuje obowiązek wszczęcia postępowania egzekucyjnego, którego rezultatem jest przymusowe dochodzenie poddania dziecka szczepieniu ochronnemu. W rozpoznawanej sprawie bezsporne jest, że syn skarżącego nie ma wykonanych żadnych szczepień przeciwko chorobom zakaźnym wymienionym w tytule wykonawczym, pomimo upływu terminów podania poszczególnych szczepionek wskazanych w załączniku nr 1 rozporządzenia. Brakujące szczepienia ochronne – wskazane w tytule wykonawczym – to szczepienie przeciw gruźlicy, wirusowemu zapaleniu wątroby typu B, błonicy, tężcowi, krztuścowi, poliomyelitis, haemophilus influenzae typu B, streptococcus pneumoniae. Jak wynika z regulacji § 3 ust. 1 pkt 1, 2, 3, 4, 5 i 7 rozporządzenia Ministra Zdrowia z dnia 27 września 2023 r. w sprawie obowiązkowych szczepień ochronnych, obowiązane do poddawania się obowiązkowym szczepieniom ochronnym przeciw chorobom zakaźnym ze względu na wiek są dzieci i młodzież od dnia urodzenia do ukończenia 15. roku życia - szczepieniom przeciw gruźlicy (pkt 1), dzieci i młodzież od ukończenia 6. tygodnia życia do ukończenia 19. roku życia - szczepieniom przeciw: a) błonicy, b) krztuścowi, c) tężcowi (pkt 2), dzieci od ukończenia 6. tygodnia życia do ukończenia 5. roku życia - szczepieniom przeciw: a) inwazyjnym zakażeniom Haemophilus influenzae typu b, b) inwazyjnym zakażeniom Streptococcus pneumoniae (pkt 3), dzieci i młodzież od ukończenia 6. tygodnia życia do ukończenia 19. roku życia - szczepieniom przeciw ostremu nagminnemu porażeniu dziecięcemu (poliomyelitis) (pkt 4), dzieci i młodzież od ukończenia 12. miesiąca życia do ukończenia 19. roku życia - szczepieniom przeciw: a) odrze, b) nagminnemu zapaleniu przyusznic (śwince), c) różyczce (pkt 5), dzieci i młodzież od dnia urodzenia do ukończenia 19. roku życia - szczepieniom przeciw wirusowemu zapaleniu wątroby typu B (pkt 7). Syn skarżącego urodził się 18 września 2020 r., co oznacza, że zarówno w dacie wystawienia tytułu wykonawczego (19 marca 2025 r.), ja i w dacie wydania orzeczenia organu odwoławczego (5 stycznia 2026 r.) nie ukończył wieku, o którym mowa w § 3 ust. 1 pkt 1, 2, 4, 5 i 7 rozporządzenia. Tym samym wymienione w tych punktach szczepienia, na dzień orzekania przez organ odwoławczy, miały niewątpliwie charakter obowiązkowy i wymagalny. Jednocześnie, ani w toku postępowania administracyjnego, ani w postępowaniu sądowoadministracyjnym skarżący nie przedłożył żadnych dowodów wskazujących na trwałe przeciwskazania do wykonani szczepień ochronnych. Obowiązek skarżącego poddania małoletniego szczepieniom ochronnym istnieje, jest wymagalny i na dzień wniesienia skargi, co wynika wprost z akt sprawy, nie został wykonany. Konieczność wykonania obowiązku poddania osoby małoletniej obowiązkowym szczepieniom ochronnym nie pozostaje również w sprzeczności z art. 31 ust. 1, art. 47 i art. 68 Konstytucji RP oraz art. 8 ust. 1 Konwencji o Ochronie Praw Człowieka i Podstawowych Wolności. Stosownie do art. 31 ust. 1 Konstytucji RP, wolność człowieka podlega ochronie prawnej. Zgodnie z ust. 2 tego przepisu, ograniczenia w zakresie korzystania z konstytucyjnych wolności i praw mogą być ustanawiane tylko w ustawie i tylko wtedy, gdy są konieczne w demokratycznym państwie dla jego bezpieczeństwa lub porządku publicznego, bądź dla ochrony środowiska, zdrowia i moralności publicznej, albo wolności i praw innych osób. Ograniczenia te nie mogą naruszać istoty wolności i praw. Zgodnie zaś z art. 47 Konstytucji RP, każdy ma prawo do ochrony prawnej życia prywatnego, rodzinnego, czci i dobrego imienia oraz do decydowania o swoim życiu osobistym. Obowiązek szczepień wynika bezpośrednio z ustawy o zapobieganiu oraz zwalczaniu zakażeń (art. 5 ust. 1 pkt 1 lit. b tej ustawy), zatem nie można uznać, że w rozpoznawanej doszło do naruszenia art. 31 ust. 1 Konstytucji RP. Nie można również przyjąć, że wolność człowieka lub jego życie prywatne zostają naruszone przez wprowadzenie przez ustawodawcę obowiązkowych szczepień ochronnych. Wolność człowieka nie ma charakteru absolutnego i musi uwzględniać prawa innych osób, w tym prawo do życia w społeczeństwie wolnym od tych chorób zakaźnych, którym zapobiegają szczepienia. Zgodnie z art. 68 ust. 1 Konstytucji RP każdy ma prawo do ochrony zdrowia, a władze publiczne są obowiązane do zapewnienia szczególnej opieki zdrowotnej dzieciom (art. 68 ust. 3 Konstytucji RP). Obowiązek poddania dziecka szczepieniom ochronnym realizuje wskazywane wyżej powinności państwa względem jednostki oraz ogółu społeczeństwa. W rozpoznawanej sprawie nie bez znaczenia pozostaje również, że stosownie do art. 95 § 3 kodeksu rodzinnego i opiekuńczego, władza rodzicielska powinna być wykonywana tak, jak tego wymaga dobro dziecka i interes społeczny. W realiach demokratycznego państwa prawnego tak dobro dziecka, jak i interes społeczny jednoznacznie wymagają, aby rodzice dziecka korzystali z osiągnięć współczesnej medycyny i dobrowolnie poddawali dziecko szczepieniom ochronnym, m.in. po to, by uniknąć stosowania przez organy państwa przymusu dla wykonania tego obowiązku, nakazanego w art. 5 ust. 1 pkt 1 lit. b ustawy o zapobieganiu i zwalczaniu zakażeń oraz chorób zakaźnych u ludzi, i równocześnie, by chronić prawa dziecka, których ochronę zapewnia Rzeczpospolita Polska, o czym stanowi art. 72 ust. 1 Konstytucji RP (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 12 lipca 2017 r., sygn. akt II GSK 3542/15). Wyjaśnić również należy, że wyrokiem z dnia 9 maja 2023 r. Trybunał Konstytucyjny w sprawie o sygn. akt SK 81/19, orzekł w pkt I, że art. 17 ust. 11 ustawy z dnia 5 grudnia 2008 r. o zapobieganiu oraz zwalczaniu zakażeń w związku z § 5 rozporządzenia Ministra Zdrowia z dnia 18 sierpnia 2011 r. w sprawie obowiązkowych szczepień ochronnych w zakresie, w jakim termin wymagalności obowiązkowych szczepień ochronnych, jak i liczba dawek poszczególnych obowiązkowych szczepień ochronnych, określone są w Programie Szczepień Ochronnych na dany rok, ogłaszanym przez Głównego Inspektora Sanitarnego w formie komunikatu, a nie przez ministra właściwego do spraw zdrowia, w drodze rozporządzenia, jest niezgodny z art. 47 w związku z art. 31 ust. 3 w związku z art. 87 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej. Trybunał Konstytucyjny w powołanym wyroku nie zakwestionował jednak samego obowiązku poddawania się szczepieniom ochronnym. Wprawdzie Trybunał wskazał, że komunikat GIS nie może stanowić podstawy do rekonstrukcji zakresu nakazów wynikających z obowiązku szczepień ochronnych nałożonego na jednostkę na mocy ustawy oraz zaznaczył, że niedopuszczalna jest sytuacja, gdy treść obowiązku jest współkształtowana komunikatem GIS, niebędącym aktem prawa powszechnie obowiązującego, to zauważył jednak, że materia dotycząca obowiązkowych szczepień ochronnych może ulegać potrzebie częstych zmian, co zależy od wielu czynników, w tym aktualnej wiedzy medycznej. Z tego względu Trybunał zasugerował w pierwszej kolejności dostosowanie stanu prawnego poprzez zmianę rozporządzenia. W niniejszej sprawie na dzień wystawienia tytułu wykonawczego obowiązywało już rozporządzenie Ministra Zdrowia z dnia 27 września 2023 r. w sprawie obowiązkowych szczepień ochronnych. W świetle powyższego brak podstaw do kwestionowania istnienia obowiązku, objętego tytułem wykonawczym oraz stanowiska wierzyciela wyrażonego w zaskarżonym postanowieniu. Podkreślić jeszcze raz należy, że sam obowiązek poddania się szczepieniom ochronnym wynika z ustawy, a więc z powszechnie obowiązujących przepisów, natomiast jedynie jego realizacja odbywa się według rozporządzenia, które określiło schemat obowiązkowych szczepień dzieci i młodzieży, podstawowych i przypominających. Rozporządzenie jednoznacznie określa liczbę dawek szczepienia podstawowego, wiek, w którym powstaje obowiązek szczepienia i termin wykonania szczepienia oraz osoby objęte obowiązkiem poddania się szczepieniom przypominającym, dawki szczepionki i wiek, w którym są podawane oraz termin wykonania szczepienia przypominającego. W Programie Szczepień Ochronnych, ogłaszanym na dany rok przez Głównego Inspektora Sanitarnego zawarte są natomiast specjalistyczne informacje z zakresu medycyny, dotyczące technicznych kwestii wykonania obowiązku szczepienia. Brak wykluczenia przeciwskazań do szczepienia nie świadczy o niewymagalności obowiązku zaszczepienia dziecka. Wykluczyć przeciwskazania do szczepienia może jedynie lekarz w trakcie badania kwalifikacyjnego do szczepienia. Strona musi zatem stawić się na szczepienie i w czasie badania rozstrzygana jest przez lekarza kwestia przeciwwskazań na podstawie wiedzy medycznej. Organ administracji kwestii tej nie może oceniać z uwagi na brak kompetencji w tym zakresie. Wskazać w tym miejscu należy, że wykluczenie jakichkolwiek reakcji organizmu dziecka na szczepienie, paraliżowałoby możliwość realizacji zadań państwa w zakresie realizacji programu szczepień powszechnych, ponieważ każde podanie dawki szczepiennej wiązałoby się z koniecznością przeprowadzenia nieokreślonej liczby testów alergologicznych na wystąpienie jakiejkolwiek niepożądanej reakcji poszczepiennej, które i tak same w sobie mogłyby nie dawać stuprocentowej pewności braku wystąpienia takiej reakcji (jej "wykluczenia"). Z punktu widzenia racjonalnego ustawodawcy, uwzględniającego w wydawanych przez siebie aktach, zwłaszcza w zakresie zdrowia publicznego, ugruntowane stanowisko środowisk naukowych, takie rozumienie kwestionowanego przepisu niweczyłoby cel ustawy o zapobieganiu i zwalczaniu zakażeń i chorób zakaźnych u ludzi. Jego realizacja warunkowana byłaby wykonaniem nieuzasadnionych aktualnym stanem wiedzy medycznej i kosztownych testów względem każdego ze szczepionych pacjentów. W takich warunkach program szczepień ochronnych nie mógłby być skutecznie realizowany. To z kolei skutkowałoby niewątpliwym wzrostem ryzyka występowania epidemii chorób, które właśnie dzięki powszechnym szczepieniom współcześnie nie stanowią już niebezpieczeństwa dla zdrowia publicznego (vide wyrok WSA w Szczecinie z 22 sierpnia 2024 r. sygn. akt II SA/Sz 287/24). Jak stwierdził Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w powołanym wyroku z 22 sierpnia 2024 r., wykluczenie wszelkich znanych i nieznanych nauce przeciwwskazań do wykonania szczepienia jest z natury rzeczy niemożliwe, bowiem ryzyko wystąpienia niepożądanego zjawiska zdrowotnego zasadniczo nigdy nie osiąga 0%. Nawet w przypadku powszechnie stosowanych leków, dostępnych bez recepty, nie ma 100% gwarancji braku wystąpienia reakcji niepożądanych, na co zwracają uwagę producenci leków w treści ulotek dołączonych do opakowania leków. Rolą lekarza jest ocena, czy wedle jego wiedzy i przeprowadzonego badania wobec konkretnego pacjenta ryzyko przyjęcia szczepienia jest na tyle małe, by uznać szczepienie za bezpieczne. Zaświadczenie lekarskie, posługujące się sformułowaniem "stwierdzono brak przeciwwskazań" jest w tym zakresie decydujące. Ustawa o chorobach zakaźnych nie przewiduje zresztą prawa do odmowy wyrażenia zgody na szczepienie ochronne przez pacjenta. Przeciwnie, ustawa statuuje ogólny obowiązek poddania się szczepieniom ochronnym, a decydujący głos należy w tym zakresie do lekarza. Jedynie gdy lekarskie badanie kwalifikacyjne daje podstawy do długotrwałego odroczenia obowiązkowego szczepienia, lekarz kieruje osobę objętą obowiązkiem do konsultacji specjalistycznej, zgodnie z art. 17 ust. 5 ustawy. Skarżący takiego zaświadczenia nie przedstawił. Organ odwoławczy w sposób wyczerpujący i poprawny wyjaśnił stan faktyczny oraz ocenił zebrane dowody w ramach swobodnej, a nie dowolnej oceny. Wyniki tych ustaleń przedstawił w uzasadnieniu postanowienia. Przesłanie przez podmiot leczniczy formularza zgłoszenia osób uchylających się od obowiązkowych szczepień ochronnych oznacza, że lekarz stwierdził, że szczepienia ochronne były u dziecka wymagalne z uwagi na upływ terminu do ich wykonania, a jednocześnie brak było przeciwwskazań zdrowotnych do poddania dziecka tym szczepieniom. Istotne jest również, że organ zwracał się do podmiotu leczniczego, do którego zapisane było dziecko z prośbą o udzielenie informacji na temat stanu zaszczepienia małoletniego oraz występowania ewentualnych przeciwwskazań zdrowotnych do wykonania obowiązkowych szczepień ochronnych (pismo organu II instancji z dnia 21 listopada 2025 r.). Powyższe oznacza, że organ podjął wszystkie działania w celu wnikliwego zbadania zgłoszonych przez skarżącą zarzutów. Rozstrzygnięcie zawarte pkt 2 zaskarżonego postanowienia znajduje uzasadnienie normatywne nie tylko w treści art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a., ale również w świetle przywołanych przepisów prawa wprowadzających obowiązek szczepień ochronnych. Z tych wszystkich względów Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie oddalił skargę, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2026 r. poz. 143, ze zm.), dalej jako "p.p.s.a.". Sprawa niniejsza została rozpoznana przez sąd na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym na podstawie art. 119 pkt 3 p.p.s.a., zgodnie z którym sprawa może być rozpoznana w trybie uproszczonym, jeżeli przedmiotem skargi jest postanowienie wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także postanowienie rozstrzygające sprawę co do istoty oraz postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie.