III SA/Łd 308/23

Dnia 24 maja 2023 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi – Wydział III w składzie następującym: Przewodnicząca Sędzia WSA Joanna Wyporska-Frankiewicz po rozpoznaniu w dniu 24 maja 2023 roku na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi M. R. na decyzję Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z dnia 16 marca 2023 roku nr 46/2023/RED/210000 w przedmiocie odmowy wszczęcia postępowania postanawia: 1. stwierdzić niewłaściwość miejscową Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi; 2. przekazać sprawę według właściwości Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Poznaniu. a.l.

Decyzją z 16 marca 2023 r., wydaną na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jedn. Dz. U. z 2022 r., poz. 2000) w zw. z art. 83 ust. 4 ustawy z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych (tekst jedn. Dz. U. z 2022 r., poz. 1009) Zakład Ubezpieczeń Społecznych utrzymał w mocy decyzję własną z 9 lutego 2023 r. odmawiającą M. R. wszczęcia postępowania w sprawie rozpatrzenia wniosku o umorzenie należności wynikających z decyzji z 19 lipca 2019 r. o przeniesieniu odpowiedzialności za zobowiązania spółki cywilnej "N." z tytułu nieopłaconych składek za zatrudnionych pracowników w przedmiotowej spółce w łącznej kwocie 441.767, 96 zł. W decyzji tej organ administracji pouczył skarżącego o możliwości wniesienia skargi do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi za pośrednictwem Zakładu Ubezpieczeń Społecznych I Oddział w Łodzi. Skarżący stosownie do powyższego pouczenia wniósł za pośrednictwem Zakładu Ubezpieczeń Społecznych I Oddział w Łodzi do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi skargę na decyzję z 16 marca 2023 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi zważył, co następuje: Zgodnie z ogólną zasadą dotyczącą właściwości miejscowej wojewódzkich sądów administracyjnych wyrażoną w art. 13 § 2 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2023 r., poz. 259) - dalej "p.p.s.a.", sądem właściwym do rozpoznania sprawy jest sąd, na którego obszarze właściwości ma siedzibę organ administracji publicznej, którego działalność została zaskarżona. Stosownie jednak do art. 13 § 3 p.p.s.a., Prezydent Rzeczypospolitej Polskiej, w drodze rozporządzenia, może przekazać wojewódzkiemu sądowi administracyjnemu rozpoznawanie spraw określonego rodzaju należących do właściwości innego wojewódzkiego sądu administracyjnego, jeżeli wymagają tego względy celowości. W niniejszej sprawie właściwość miejscowa sądu administracyjnego wynika właśnie z rozporządzenia Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej wydanego na podstawie powołanego art. 13 § 3 p.p.s.a. W myśl § 1 pkt 2 lit. a) rozporządzenia Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 22 lutego 2017 r. w sprawie przekazania rozpoznawania innym wojewódzkim sądom administracyjnym niektórych spraw z zakresu działania dyrektora Krajowej Informacji Skarbowej, Prezesa Zakładu Ubezpieczeń Społecznych oraz Prezesa Kasy Rolniczego Ubezpieczenia Społecznego (tekst jedn. Dz. U. z 2020 r., poz. 1773 ze zm.), zwanego dalej "rozporządzeniem z 22 lutego 2017 r.", rozpoznawanie spraw z zakresu działania Prezesa Zakładu Ubezpieczeń Społecznych dotyczących umorzenia, odroczenia terminu płatności lub rozłożenia na raty należności z tytułu składek, o których mowa w art. 28 i art. 29 ustawy z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych (Dz. U. z 2021 r. poz. 423), przekazuje się wojewódzkim sądom administracyjnym, na których obszarze właściwości strona skarżąca zamieszkuje lub ma siedzibę. Skarżący wnosząc skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi działał co prawda zgodnie z pouczeniem organu udzielonym w zaskarżonej decyzji, jednak ze względu na to, że miejscem zamieszkania skarżącego w momencie wnoszenia skargi była miejscowość M. w gminie D., położona w województwie wielkopolskim, w powiecie t. – pouczenie zawarte w zaskarżonej decyzji okazało się nieadekwatne do stanu faktycznego sprawy. Powołany wyżej przepis rozporządzenia z 22 lutego 2017 r. ma charakter bezwzględnie obowiązujący i to ten przepis – a nie samo pouczenie – kształtuje właściwość miejscową do rozpoznania skargi. Z § 1 pkt 10 rozporządzenia Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 25 kwietnia 2003 r. w sprawie utworzenia wojewódzkich sądów administracyjnych oraz ustalenia ich siedzib i obszarów właściwości (Dz. U. Nr 72, poz. 652 ze zm.), zwanego dalej "rozporządzeniem z 25 kwietnia z 2003 r.", wynika, że dla obszaru województwa wielkopolskiego, w którym położona jest miejscowość M. w gminie D., właściwy jest Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu. Zatem w świetle przytoczonych wyżej przepisów właściwym w sprawie jest sąd administracyjny z siedzibą w Poznaniu, a nie w Łodzi. Z tego powodu Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi stwierdził swoją niewłaściwość. Stosownie do treści art. 59 § 1 p.p.s.a. jeżeli do rozpoznania sprawy właściwy jest inny sąd administracyjny, sąd który stwierdzi swą niewłaściwość, przekaże sprawę właściwemu sądowi administracyjnemu. Postanowienie sądu może zapaść na posiedzeniu niejawnym. W tym stanie rzeczy skoro niniejsza sprawa dotyczy skargi na decyzję Zakładu Ubezpieczeń Społecznych w przedmiocie odmowy wszczęcia postępowania w sprawie rozpatrzenia wniosku o umorzenie należności wynikających z decyzji z 19 lipca 2019 r. o przeniesieniu odpowiedzialności za zobowiązania spółki cywilnej "N." z tytułu nieopłaconych składek za zatrudnionych pracowników, to właściwym do jej rozpoznania jest wojewódzki sąd administracyjny, na którego obszarze właściwości skarżący zamieszkuje. W niniejszej sprawie Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi zobowiązany był zatem stwierdzić swoją niewłaściwość i przekazać sprawę sądowi właściwemu – Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Poznaniu jako temu, na którego obszarze właściwości skarżący zamieszkuje. Następstwem przekazania sprawy z Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi, właściwemu według rozporządzeń z 22 lutego 2017 r. i z 25 kwietnia 2003 r. miejscowo Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Poznaniu, będzie dogodniejszy dla skarżącego dostęp do sądu rozpoznającego sprawę i pełniejsza realizacja konstytucyjnej zasady prawa do sądu. Z powyższych względów na podstawie art. 59 § 1 w związku z art. 13 § 3 p.p.s.a. w związku z § 1 pkt 2 lit. a) rozporządzenia z 22 lutego 2017 r. i z § 1 pkt 10 rozporządzenia z 25 kwietnia 2003 r. sąd orzekł, jak w sentencji postanowienia. A.l.