III SA/Kr 637/26

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Ewa Michna Sędziowie WSA Jakub Makuch (spr.) WSA Maria Zawadzka Protokolant starszy referent Dominika Duda-Malik po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 30 czerwca 2026 r. sprawy ze skargi S. K. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Krakowie z dnia 26 marca 2026 r., nr SKO.PS/4110/155/2026 w przedmiocie ustalenia opłaty za pobyt w Domu Pomocy Społecznej uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu pierwszej instancji.

Przedmiotem skargi S. K. (dalej: "skarżący") była decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Krakowie z 26.03.2026 r. (znak SKO.PS/4110/155/2026) utrzymująca w mocy decyzję Burmistrza Miasta i Gminy Skawina z 11.02.2026 r. (nr K290/26ns4010/000261/2026) ustalającą opłatę za pobyt syna skarżącego w domu pomocy społecznej. Stan faktyczny i prawny tej sprawy przedstawiał się następująco: 1. Decyzją Dyrektora Centrum Usług Społecznych w Skawinie z 15.01.2025 r. (nr [...]) S. K. (dalej: "syn skarżącego") został skierowany na stałe, bez swojej zgody do Domu Pomocy Społecznej w M. – z uwagi na wydane przez Sąd Rejonowy w Wieliczce postanowienie z 20.01.2025 r. (sygn. akt [...]). Umieszczenie tej osoby w DPS nastąpiło 16.05.2025 r. 2.1. W dniu 24.06.2025 r. został przeprowadzony ze skarżącym wywiad środowiskowy. Zapisano w nim, że skarżący jest wdowcem i prowadzi jednoosobowe gospodarstwo domowe, a jego miesięczny dochód wynosi 3 320,17 zł (zasiłek pielęgnacyjny - 348,22 zł oraz w pozostałej części emerytura). Stałymi miesięcznymi wydatkami skarżącego są: koszty rehabilitacji (300 zł), czynsz wynajmu pokoju (500 zł), opłata za energię elektryczną (80 zł) i gaz (100 zł miesięcznie), utrzymanie samochodu (300 zł) oraz wydatki na leki (ok. 350 zł). Skarżący oświadczył, że z uwagi na koszty życia, nie deklaruje ponoszenia opłat za pobyt syna w DPS. 2.2. Centrum Usług Społecznych w Tarnowie - na wniosek Centrum Usług Społecznych w Skawinie, pozyskało do akt m.in. następujące dokumenty stanowiące uzupełnienie wyżej opisanego wywiadu środowiskowego: a) rachunek z 06.08.2025 r. za leki w kwocie 215 zł; b) rachunki z 30.06.2025 r., 31.07.2025 r. 12.08.2025 i za zajęcia fizjoterapeutyczne na kwoty odpowiednio 3000 zł, 300 zł oraz 1200 zł; c) historię rachunku bankowego za okres 01.06.2025 r. – 06.08.2025 r., gdzie jako jego posiadacze widniał skarżący oraz M. K.; d) potwierdzenia zleceń przez skarżącego przelewu z ww. rachunku bankowego do Spółdzielni Mieszkaniowej, za gaz, prąd oraz za "abonament M. K."; e) orzeczenie z 10.09.2018 r. o umiarkowanym stopniu niepełnosprawności skarżącego wydane do 30.09.2023 r.; f) pismo M. sp. z o.o. w T. z 05.06.2024 r. informujące skarżącego o zatwierdzeniu listy osób uprawnionych do wynajmu lokalu na czas nieoznaczony z mieszkaniowego zasobu Gminy Miasta Tarnowa, na której to liście skarżący został umieszczony; g) zalecenia lekarskie wskazujące na m.in. zmiany zwyrodnieniowe kręgosłupa; h) oświadczenie o stanie majątkowym skarżącego z 18.08.2025 r., w którym wskazał, że nie ma nieruchomości, ani zasobów pieniężnych. Podał, że jest współwłaścicielem pojazdu marki Honda rocznik 2005 r. (wartości nie zna), jak też oświadczył, że prowadzi jednoosobowe gospodarstwo domowe, a jego jedynym źródłem utrzymania jest emerytura w kwocie 3 320,17 zł łącznie z dodatkiem pielęgnacyjnym. Wskazał, że wynajmuje pokój z dostępem do kuchni i łazienki i z tego tytułu ponosi łączną opłatę 776 zł. Skarżący oświadczył również, że nie wyraża zgody na ponoszenie odpłatności za pobyt syna w DPS z uwagi na duże wydatki związane z leczeniem i rehabilitacją. Zawnioskował o zwolnienie go z przedmiotowych opłat. Zaznaczył, że sam potrzebuje pomocy w związku z niepełnosprawnością; i) oświadczenie M. K. z 03.10.2023 r. o użyczaniu skarżącemu pokoju oraz dostępu do kuchni i łazienki - od 2018 r.; j) oświadczenie skarżącego z 12.09.2025 r., że dysponuje umową użyczenia pokoju, natomiast opłaty za użyczenie są regulowane w oparciu o umowę ustną i od września wzrosły do kwoty ok. 1 000 zł (czynsz i media). Skarżący wyjaśnił, że podana w wywiadzie z 24.06.2025 r. kwota 300 zł za rehabilitację oznaczała cenę za 1 wizytę. Rachunki opiewające na kwotę 3 000 zł dotyczyły czerwca, lipca i sierpnia, a kwoty te były pokrywane z odłożonych (zaoszczędzonych) na ten cel pieniędzy z 13 i 14 emerytury. Ponadto skarżący podniósł, że "konto nie ma znaczenia, bo nie korzysta z niego od początku założenia"; k) oświadczenie M. K., że potwierdza twierdzenia skarżącego w przedmiocie odpłatności za użyczenie pokoju, a ponadto "nie chce mieć nic wspólnego z jego życiem". Ponadto pismem z 03.10.2025 r. Centrum Usług Społecznych w Skawinie wezwało skarżącego do dostarczenia w terminie 7 dni umowy najmu mieszkania, wskazując, że dokument ten jest niezbędny w celu ustalenia jego sytuacji finansowej. 3.1. Pismem z 22.12.2025 r. (omyłkowo wpisano na nim datę 22.01.2025 r.) organ I instancji wszczął postępowanie administracyjne mające na celu ustalenie odpłatności za pobyt syna skarżącego w DPS. 3.2. W dniu 09.01.2026 r. pracownik socjalny sporządził notatkę urzędową (niepodpisaną – jest tylko imienna pieczątka – przyp. Sądu) o przebiegu rozmowy telefonicznej ze skarżącym. Zapisano w niej oświadczenie skarżącego, że nie ma zamiaru ponosić żadnych kosztów związanych z utrzymaniem syna w DPS, ani przedstawiać dalszych dokumentów i składać kolejnych wyjaśnień. 4. Decyzją z 11.02.2026 r. organ I instancji ustalił wobec skarżącego opłatę za pobyt syna w DPS za okres od 16.05.2025 r. do 31.05.2025 r. - w kwocie 149,77 zł, zaś od 01.06.2025 r. - w kwocie po 290,17 zł miesięcznie. W uzasadnieniu organ wskazał, że miesięczna opłata za pobyt w DPS w M. od 01.03.025 r. wynosi 6 368,00 zł. Opłata miesięczna syna skarżącego stanowi 70% jego dochodu. Dalej organ wyjaśnił, że odpłatność syna skarżącego nie pokrywała pełnego kosztu jego pobytu w DPS, a osobą zobowiązaną do ponoszenia tych opłat jest skarżący, którego dochód wynosi 3 320,17 zł. Kryterium dochodowe dla osoby samotnie gospodarującej wynosi 1 010,00 zł x 300% = 3 030,00 zł. W związku z tym ustalono, że skarżący powinien ponosić opłatę w wysokości 290,17 zł (3 320,17 zł — 3 030,00 zł = 290,17 zł). Od 01.06.2025r. opłata wynosi więc 290,17 zł miesięcznie. Natomiast kwota należna do zapłaty przez skarżącego za okres od 16.05.2025 r. do 31.05.2025 r. (16 dni) wynosi 149,77 zł, gdyż za niepełny miesiąc pobytu opłatę ustala się dzieląc kwotę za pełny miesiąc pobytu przez liczbę dni kalendarzowych tego miesiąca i mnożąc przez liczbę dni pobytu w danym miesiącu. 5. W odwołaniu skarżący wskazał, że osiągane przez niego dochody (3 320 zł) są przeznaczane w całości na opłacenie czynszu wraz z opłatami (około 1100 zł miesięcznie), a nadto na zakup leków oraz rehabilitację, która kosztuje rocznie ok. 12 000 zł rocznie, a jest niezbędna ze względu na doznane w przeszłości urazy kręgosłupa oraz inne dolegliwości. Podkreślił, że nie może zrezygnować z rehabilitacji, gdyż dzięki niej może w miarę poprawnie funkcjonować, a dodatkowo ze swojego dochodu pokrywa również koszty bieżącego utrzymania, tj.: żywność, środki higieniczne, itp. Wskazał, że jego syn opuścił dom w 1992 r. wyjeżdżając do Londynu, przez dłuższy czas nadużywał alkoholu i pomimo podejmowanych przez skarżącego prób pomocy oraz namawiania do leczenia i terapii odwykowej, nie wyrażał zgody i woli zmiany postępowania, ani podjęcia leczenia. Obecny stan zdrowia syna w znacznej mierze jest konsekwencją wieloletniego, świadomego i destrukcyjnego stylu życia. Wg skarżącego, obciążenie go kosztami pobytu w DPS w sytuacji, gdy jest osobą schorowaną, w podeszłym wieku, utrzymującą się z emerytury - jest sprzeczne ze zasadą współżycia społecznego i prowadzi do obciążenia odpowiedzialnością za skutki decyzji życiowych dorosłego syna. Końcowo skarżący ponowił wniosek o zwolnienie go z całości z obowiązku ponoszenia opłaty za pobyt syna w DPS i zażądał ponownego przeanalizowanie jego sytuacji. Do odwołania załączył pismo podpisane przez niego oraz M. K. Powtórzył w nim argumentację o złym stanie zdrowia oraz wskazał, że wydaje 160 zł miesięcznie na leki, ok. 1 000-1 200 zł na rehabilitację, ok. 400 zł na samochód oraz około 1 000 zł na mieszkanie, natomiast na życie (jedzenie, odzież, środki czystości) pozostaje mu ok. 760 zł, co – jak wskazał – jest wegetacją. Z kolei M. K. podała, że wynajęła skarżącemu pokój, a opłata za czynsz i media wynosi ok. 900-1100 zł miesięcznie. Wskazała, że nie zawsze otrzymuje od skarżącego te pieniądze "na czas" z powodu opłat skarżącego za rehabilitację. Braki w płatnościach czynszu skarżący wyrównuje z 13 i 14 emerytury. 6. SKO w Krakowie decyzją z 26.03.2026 r. utrzymało w mocy decyzję organu I instancji. Wskazało, że prawidłowo ustalono i wyliczono, iż skarżący jest obowiązany jest ponosić opłatę w wysokości 290,17 zł miesięcznie (3 320,17 zł — 3 030,00 zł = 290,17 zł). Zdaniem Kolegium Odwoławczego, organ I instancji prawidłowo też ustalił, że kwota należna do zapłaty za okres od 16.05.2025r. do 31.05.2025r. (16 dni) wynosi 149,77 zł. Za niepełny miesiąc pobytu opłatę ustala się bowiem dzieląc kwotę za pełny miesiąc pobytu przez liczbę dni kalendarzowych tego miesiąca i mnożąc przez liczbę dni pobytu w danym miesiącu. W ocenie SKO, zarzuty odwołania były niezasadne, gdyż postępowanie organu I instancji było przeprowadzone w sposób wyczerpujący i należyty. Organ odwoławczy wskazał, że skarżący może złożyć, zgodnie z art. 64 ustawy o pomocy społecznej, wniosek o zwolnienie z opłaty za pobyt syna w DPS. 6. W skardze skarżący zarzucił naruszenie: a) art. 7 i art. 77 § 1 k.p.a. poprzez niewyczerpujące zebranie i rozpatrzenie dowodów, w szczególności w zakresie rzeczywistej jego sytuacji finansowej; b) art. 8 k.p.a. poprzez naruszenie zasady zaufania obywatela do państwa; c) art. 61 ustawy o pomocy społecznej poprzez mechaniczne ustalenie odpłatności bez należytego uwzględnienia sytuacji życiowej i finansowej skarżącego; d) art. 107 § 3 k.p.a. poprzez niewystarczające uzasadnienie decyzji w zakresie odmowy odstąpienia ustalenia odpłatności. Skarżący domagał się uchylenie zaskarżonych decyzji. W uzasadnieniu podkreślił, że organ nie uwzględnił w sposób należyty jego rzeczywistej sytuacji finansowej i życiowej. Nie przeanalizował faktycznych kosztów utrzymania, w tym obciążeń finansowych oraz realnej zdolności do ponoszenia dodatkowych opłat. Wskazał, że organ ograniczył się do matematycznego wyliczenia dochodu, pomijając zasadę indywidualizacji decyzji administracyjnych oraz rzeczywistą sytuacją życiową oraz ekonomiczną. 7.1. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie. 7.2. W piśmie z 18.06.2026 r. skarżący podał, że ma 77 lat, sam potrzebuje pomocy, gdyż jest po dwóch wypadkach w pracy, a rehabilitacja – którą przechodzi – jest bardzo kosztowna. Podał, że żyje skromnie w wynajmowanym mieszkaniu. Wskazał też, że z przebywającym obecnie w DPS synem "nie można było mieszkać ponieważ pił, do bitki się stawiał i do niczego nie dokładał, a dom tak zniszczył, że nie nadawał się do zamieszkania, w niczym nie pomagał, a raczej szkodził." Do pisma przedłożył zaświadczenie wskazujące na zmiany zwyrodnieniowe kręgosłupa oraz orzeczenie o umiarkowanym stopniu niepełnosprawności (symbole 10-N oraz 05-R) wydane na stałe. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył, co następuje: 8. Skarga była zasadna i skutkowała uchyleniem kontrolowanych decyzji. 9. W sprawie nie ulegało wątpliwości, że skarżący – jako wstępny (ojciec) mieszkańca DPS – należy do kręgu osób zobowiązanych do ponoszenia opłat za pobyt jego dziecka w tym zakładzie. Powyższe wynika z art. 61 ust. 1 pkt 2 ustawy z 12.03.2024 r. o pomocy społecznej (aktualny publikator: Dz.U. 2026 r., poz. 639; dalej "u.p.s."). Dostrzec należy, że opłata obciążająca wstępnego (ojca) za pobyt jego dziecka w DPS może zostać nałożona, albo w oparciu o zawartą w tym przedmiocie umowę, albo w drodze decyzji administracyjnej. W odniesieniu do pierwszej ze wskazanych wyżej możliwości ustalenia opłaty – zwrócić należy uwagę na przepis art. 61 ust. 2 pkt 2 u.p.s. Stanowi on, że opłata za pobyt mieszkańca w DPS wnoszona przez jego wstępnego - jest uiszczana zgodnie z umową zawartą w trybie art. 103 ust. 2 ustawy, przy czym ten umowny tryb określenia opłaty wchodzić będzie w rachubę zasadniczo wówczas, gdy zobowiązany spełni określony przepisem próg dochodowy, przekraczający, w przypadku osoby samotnie gospodarującej, 300 % kryterium dochodowego określonego w art. 8 ust. 1 u.p.s. Wskazany już wyżej art. 103 ust. 2 u.p.s. stanowi z kolei, że kierownik ośrodka pomocy społecznej ustala w drodze umowy ze (...) wstępnym mieszkańca domu wysokość wnoszonej przez niego opłaty za pobyt tego mieszkańca w DPS, biorąc pod uwagę wysokość dochodów i możliwości (podkr. Sądu). Z kolei drugi ("decyzyjny") tryb ustalenia opłat za pobyt mieszkańca w DPS – uregulowany został w art. 61 ust. 2d u.p.s. Przepis ten mówi, że jeżeli osoba zobowiązana do opłat odmawia zawarcia umowy o której mowa w art. 103 ust. 2 (por. wyżej), to wysokość tej opłaty ustala w drodze decyzji organ właściwej gminy, z uwzględnieniem ograniczeń, o których mowa w ust. 2 pkt 2 i art. 103 ust. 2 (podkr. Sądu). Treść ostatnio cytowanego przepisu naprowadza na wniosek, że w pierwszej kolejności organ administracji zobowiązany jest do przeprowadzenia czynności zmierzających do zawarcia z osobą zobowiązaną umowy, o której stanowi art. 103 ust. 2 u.p.s., zaś dopiero w sytuacji, gdy zobowiązany odmówi zawarcia takiej umowy (o zaproponowanej treści) – aktualizuje się obowiązek organu administracji ustalenia przedmiotowej opłaty w drodze decyzji administracyjnej. W związku z powyższym zwrócić należy uwagę na dwie kwestie: - pierwsza to wynikający z przepisów obligatoryjny wymóg sporządzenia przez organ administracji projektu umowy i zaoferowania jej osobie zobowiązanej celem oceny możliwości akceptacji jej treści (warunków); - druga, to fakt, iż w sytuacji, w której osoba zobowiązana do ponoszenia opłat odmawia jednak zawarcia zaproponowanej jej umowy, lecz wyraża zgodę na przeprowadzenie rodzinnego wywiadu środowiskowego (art. 61 ust. 2d u.p.s.) organ ustalając w decyzji administracyjnej wysokość tej opłaty zobowiązany jest uwzględnić nie tylko kryterium dochodowe z art. 61 ust. 1 pkt 2 u.p.s. (300 % tego kryterium pozostające zobowiązanemu po wniesieniu opłaty), lecz także "możliwości" (podkr. Sądu) osoby zobowiązanej. Powyższe wynika z odesłania do art. 103 ust. 2 u.p.s. zawartego w art. 61 ust. 2d u.p.s. (por. także np. wyrok NSA z 20.07.2023 r., sygn. akt I OSK 1620/23). "Możliwości" o których mowa w przepisie art. 103 ust. 2 u.p.s. oznaczają zaś realną zdolność do ponoszenia obciążeń finansowych związanych z pobytem mieszkańca w DPS - w perspektywie sytuacji osobistej, zdrowotnej, rodzinnej i majątkowej osoby zobowiązanej (por. wyrok WSA w Gliwicach z 31.03.2026 r., sygn. akt II SA/Gl 1573/25 i podana tam literatura). Ocenia zaś tych "możliwości" pozostawiona została organowi administracji, jednakże powyższe wymaga należytego ukierunkowania postępowania dowodowego i przeprowadzenia wnikliwej oceny jego wyników. 10.1. Analiza kontrolowanej sprawy w kontekście przedstawionych regulacji prawnych nakazywała krytycznie ocenić wydane w sprawie decyzje, jak też postępowanie administracyjne, w którym akty te zostały wydane. 10.2. Po pierwsze dostrzec trzeba, że z akt nie wynika, aby organ sporządził, a następnie przesłał skarżącemu projekt umowy o której stanowi art. 103 ust. 2 u.p.s., a określającej proponowaną wysokość opłaty za pobyt syna skarżącego w DPS. Takiej umowy nie ma w aktach sprawy, i z żadnego elementu tych akt nie wynika, aby została ona w ogóle sporządzona. Tymczasem stosownie do cytowanego wyżej art. 61 ust. 2d u.p.s. – jednym z warunków, które muszą być spełnione, aby organ "przeszedł" do "decyzyjnej" formy ustalenia wysokości opłaty za pobyt zstępnego w DPS – jest to, aby zobowiązany odmówił zawarcia zaproponowanej mu umowy. Jak już wskazano w pkt 9 uzasadnienia, sporządzenie projektu takiej umowy i zaoferowanie jej zobowiązanemu do uiszczania opłat, stanowi obligatoryjny element procedury zmierzającej do ustalenia odpłatności za pobyt osoby w DPS. Tylko zatem w razie przedłożenia konkretnego projektu umowy, może mieć miejsce odmowa jej zawarcia, o której to odmowie stanowi właśnie art. 61 ust. 2d u.p.s. (por. cytowany już wyżej wyrok WSA w Gliwicach z 31.03.2025). W ocenie Sądu, rezygnacji z analizowanego wymogu, będącego koniecznym elementem procedury składającej się na "decyzyjne" ustalenie odpłatności za DPS, nie uzasadnia jedynie deklaracja strony postępowania o braku chęci partycypacji w kosztach pobytu mieszkańca domu. Nie sposób bowiem rozpatrywać zagadnienia braku zawarcia umowy przez zobowiązanego w sytuacji, gdy jej projekt, zawierający konkretne rozwiązania (wartości opłat) w ogóle nie został sporządzony i zaoferowany stronie postępowania. Brak spełnienia tego warunku nie dawał podstaw do decyzyjnego określenia odpłatności. 10.3. Po drugie, organ ustalając wysokość opłaty obciążającej skarżącego za pobyt jego syna w DPS oparł się jedynie na wyliczeniu 300 % kryterium dochodowego i odjęciu tej wartości od wysokości dochodu skarżącego – przyjmując, że różnica tych kwot stanowić będzie wysokość opłaty. Procedowanie takie nie uwzględnia jednak treści art. 61 ust. 2d u.p.s., który – jak już wspomniano wyżej – wymaga badania "możliwości" majątkowych, dochodowych, czy uwarunkowań rodzinnych osoby zobowiązanej (skarżącego). W tym aspekcie, poza zakresem uwagi obu organów administracji pozostała specyfika stanu faktycznego tej sprawy przedstawiona przez skarżącego. Z akt wynika bowiem, iż skarżący jest starszym, schorowanym i niepełnosprawnym człowiekiem, utrzymującym się z kwoty 3 300 zł (emerytura i dodatek pielęgnacyjny). Na ponoszone przez skarżącego koszty składają się wydatki na mieszkanie (ok 1100 zł) oraz wysokie (udokumentowane rachunkami) wydatki na rehabilitację. Jak podnosił skarżący, po opłaceniu tych kosztów, "na życie" (jedzenie, odzież, środki czystości) pozostaje mu ok. 760 zł. Organ, nie kwestionując ani wysokości dochodu skarżącego, ani struktury jego wydatków, nie zajął stanowiska co do tego, na ile taka wysokość miesięcznych środków pozostających w dyspozycji skarżącego – daje mu efektywne (realne) możliwości ponoszenia opłat za DPS syna w przyjętej przez organ wysokości. Dokonana przez organy administracji błędna wykładania przepisu art. 61 ust 2d u.p.s. sprowadzała się więc do pominięcia tej części zawartej w nim normy, która nakazuje badać "możliwości" zobowiązanego. Uchybienie to stanowiło naruszenie prawa, które miało wpływ na wynik sprawy. 10.4. Po trzecie, orzekające w sprawie organy pominęły złożony przez skarżącego wniosek o zwolnienie od opłat za DPS. Tymczasem najnowsze orzecznictwo sądów administracyjnych – por. wyrok NSA z 11.05.2026 r. (sygn. akt I OSK 856/24) – akcentuje stanowisko, że w aktualnym stanie prawnym, strona obowiązana do wnoszenia opłaty może skutecznie złożyć wniosek o zwolnienie z tej opłaty (częściowo lub całkowicie) już w toku postępowania o ustalenie wysokości tej opłaty. Organ administracji, prowadzący postępowanie w przedmiocie ustalenia opłaty, jest wówczas zobligowany do rozpatrzenia tego wniosku i orzeczenia w przedmiocie zwolnienia w tej samej decyzji, w której ustala wysokość zobowiązania. Jak wskazał NSA w przywołanym wyżej wyroku, wskazany pogląd jest już ugruntowany w orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego (por. wyrok NSA z 11.01.2023 r., sygn. I OSK 318/22; wyrok NSA z dnia 12.07.2023 r., sygn. I OSK 1588/22). W obecnym stanie prawnym nie ma więc podstaw do kontynuowania dotychczasowej praktyki i wydawania decyzji w przedmiocie zwolnienia z opłaty po wydaniu decyzji o ustaleniu wysokości opłaty, jeżeli wniosek o zwolnienie z opłat został złożony w toku postępowania w przedmiocie ustalenia opłaty. Jak akcentował NSA - powyższe oznacza, że strona obowiązana do wnoszenia opłaty za pobyt mieszkańca w DPS może skutecznie złożyć wniosek o zwolnienie z tej opłaty (częściowo lub całkowicie) już w toku postępowania o ustalenie wysokości tej opłaty. Natomiast organ administracji, prowadzący postępowanie w przedmiocie ustalenia opłaty, jest wówczas zobligowany do rozpatrzenia tego wniosku i orzeczenia w przedmiocie zwolnienia w tej samej decyzji, w której ustala wysokość zobowiązania. Skoro więc skarżący wniosek o zwolnienie z opłaty złożył, to żądanie to winno zostać rozpoznane w ramach prowadzonego postępowania w sprawie odpłatności za DPS syna. Tymczasem organ I instancji w ogóle do tego wniosku się nie odniósł, zaś SKO niezasadnie wskazało, że nie jest władne do jego rozpoznawania, a skarżący może się z nim zwrócić do organu I instancji. 10. Mając powyższe na uwadze Sąd uchylił obie kontrolowane decyzje uznając, że naruszają one przepisy prawa materialnego w stopniu, który miał wpływ na wynik sprawy. Podstawą prawną rozstrzygnięcia był art. 145 par. 1 pkt 1 lit. a ustawy z 30.08.2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. 2026 r., poz. 143). Wskazania, co do sposobu ponownego procedowania organu administracji wynikają z przedstawionych wyżej rozważań. W uzupełnieniu Sąd wskazuje, że w zakresie, w którym organ rozpoznawał będzie wniosek skarżącego o zwolnienie z opłat za DPS syna, rozważy potrzebę uzupełnienia postępowania dowodowego ukierunkowanego na pozyskanie informacji mogących być miarodajne z perspektywy przesłanek określonych w art. 64 u.p.s. (w szczególności pkt 2 i 7).