III SA/Kr 435/26

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Katarzyna Marasek-Zybura Sędziowie: WSA Grzegorz Karcz (spr.) Asesor WSA Ewelina Dziuban Protokolant: specjalista Anna Chwalibóg po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 9 czerwca 2026 r. sprawy ze skargi K. K. na decyzję Rektora Uniwersytetu Jagiellońskiego w Krakowie z dnia 21 stycznia 2026 r. nr 166.4023.1006.2025 w przedmiocie skreślenia z listy studentów I. uchyla zaskarżoną decyzję oraz decyzję ją poprzedzającą; II. zasądza od Rektora Uniwersytetu Jagiellońskiego w Krakowie na rzecz skarżącego K. K. 697 zł (sześćset dziewięćdziesiąt siedem złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania.

Rektor Uniwersytetu Jagiellońskiego w Krakowie (dalej: Rektor) decyzją z dnia 21 stycznia 2026 r. nr 166.4023.1006.2025 po rozpoznaniu wniosku K. K. (dalej: Skarżący) o ponowne rozpatrzenie sprawy utrzymał w mocy wydaną przez Prodziekana Wydziału [...] Uniwersytetu Jagiellońskiego decyzję z dnia 17 listopada 2025 r. nr 166.4023.1006.2025 o skreśleniu Skarżącego z listy studentów V roku studiów stacjonarnych na kierunku [...] w roku akademickim 2024/2025. Kontrolowana decyzja zapadła w następującym stanie faktycznym. E-mailem z dnia 21 października 2025 r. zawiadomiono Skarżącego o wszczęciu postępowania w sprawie skreślenia go z listy studentów 5 roku na kierunku [...] stacjonarne z powodu nieuzyskania zaliczenia roku studiów w terminie. Pismem z dnia 14 listopada 2025 r. Prorektor ds. dydaktyki poinformował Skarżącego, że brak jest podstaw do uwzględnienia prośby Skarżącego o udzielenie urlopu dziekańskiego za okres miniony, tj. w semestrze letnim roku akademickiego 2024/2025. Następnie decyzją z dnia 17 listopada 2025 r. Prodziekan orzekł o skreśleniu skarżącego z listy studentów V roku studiów stacjonarnych na kierunku [...] w roku akademickim 2024/2025. W podstawie prawnej tego rozstrzygnięcia powołano art. 108 ust. 2 pkt 3) ustawy z dnia 20 lipca 2018 r. Prawo o szkolnictwie wyższym i nauce (t.j. Dz. U. 2023, poz. 742, dalej: "u.p.s.w.n") w zw. z art. 104 i 107 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz.U. 2024, poz. 572, dalej "k.p.a."), § 35 ust. 2 pkt 3) Regulaminu studiów pierwszego stopnia, drugiego stopnia oraz jednolitych studiów magisterskich przyjętego przez Senat Uniwersytetu Jagiellońskiego uchwałą z dnia 24 kwietnia 2019 r. nr 25/IV/2019 z późn. zm. (dalej: "Regulamin studiów") W uzasadnieniu wskazano, że Skarżący nie spełnił warunków niezbędnych do zaliczenia V roku studiów zgodnie z programem studiów uchwalonym przez Radę Wydziału [...] uchwałą z dnia 18 czerwca 2012 r. oraz z dnia 15 października 2012 r. wraz z późniejszymi zmianami, tj. nie zdał egzaminów oraz nie uzyskał zaliczeń z seminarium magisterskiego V, praktyka zawodowa- 2 miesiąc w terminie, o którym mowa w § 9 ust. 2, ust. 3 lub ust. 4 zd. 2 Regulaminu studiów w zw. z Zarządzeniem nr 112 Rektora Uniwersytetu Jagiellońskiego z dnia 7 listopada w sprawie organizacji roku akademickiego 2024 /2025, tj. do dnia 30.09.2025. Ponadto wskazano, że Skarżący nie osiągnął minimalnej liczby punktów wymaganej do zaliczenia V roku studiów, tj. 300 punktów ECTS. Zaznaczono również, że Skarżący w trakcie studiów powtarzał II rok studiów (16/17) oraz V rok (22/23) studiów, a nie zachodzą w myśl § 14 ust. 4 Regulaminu studiów uzasadnione okoliczności stanowiące podstawę do wyrażenia zgody na ponowne powtarzanie roku. Tym samym Skarżącemu nie przysługuje prawo do ponownego powtarzania roku studiów. Skarżący złożył wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy podnosząc, że ta decyzja jak i rozstrzygnięcie w przedmiocie nieuwzględnienia zastrzeżeń Skarżącego od negatywnego rozstrzygnięcia Prodziekana ds. dydaktyki w sprawie udzielenia urlopu dziekańskiego zostały wydane z naruszeniem art. 7 k.p.a., art. 77 § 1 k.p.a., art. 80 k.p.a. i art. 108 ust. 2 pkt 3 u.p.s.w.n z uwagi na przekroczenie granic uznania administracyjnego oraz wydanie tych rozstrzygnięć bez rozważenia wszystkich okoliczności sprawy oraz należytego wyważenia słusznego interesu w kontynuowaniu edukacji i uzyskaniu przez niego dyplomu ukończenia studiów w szkole wyższej. W uzasadnieniu podniósł m.in., że decyzja o skreśleniu z listy studentów wydana została bez rozważenia łagodniejszych środków przewidzianych w Regulaminie studiów, które umożliwiłyby mu kontynuowanie nauki. Podkreślił także, iż na dzień 30 września 2025 r. zaliczył przedmioty o łącznej wartości 321 punktów ECTS. Skarżący wskazał również, że niezaliczenie seminarium nie wynikało z jego winy, a z powodu siły wyższej w postaci awarii Jednolitego Systemu Antyplagiatowego, a pracę magisterską wprowadził w terminie tj. do dnia 15 września 2025 r. Ponadto zdaniem Skarżącego nie wzięto pod uwagę jego wieloletniej, przewlekłej choroby psychicznej, która znacząco utrudnia codzienne funkcjonowanie i wykonywanie obowiązków studenckich. Rektor opisaną na wstępie decyzją z dnia 21 stycznia 2025 r. utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję Prodziekana. W podstawie prawnej decyzji powołał art. 127 § 3 k.p.a. w zw. z art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. w zw. z art. 108 ust. 2 pkt 3 u.p.s.w.n w zw. z § 35 ust. 2 pkt. 3 Regulaminu studiów). Uzasadniając decyzję Rektor podał, że Skarżący rozpoczął stacjonarne jednolite studia magisterskie na kierunku [...] prowadzone na Wydziale [...] ji UJ w roku akademickim 2014/2015. W roku akademickim 2016/2017 powtarzał drugi rok studiów na podstawie § 14 ust. 1 Regulaminu studiów. W roku akademickim 2022/2023 powtarzał trzeci rok studiów w oparciu o § 14 ust. 4 Regulaminu studiów. W roku akademickim 2018/2019 uzyskał zgodę na wznowienie studiów na drugi rok studiów. Dalej wyjaśnił, że zgodnie z § 9 ust 2. Regulaminu studiów student zobowiązany jest do zaliczenia roku studiów najpóźniej do końca roku akademickiego, w którym uzyskał wpis. Dany przedmiot można tylko raz uwzględnić jako podstawę wpisu na kolejny rok w ramach toku studiów. Na podstawie zarządzenia nr 112 Rektora UJ z dnia 7 listopada 2023 r. w sprawie organizacji roku akademickiego 2024/2025, termin ten upłynął 30 września 2025 r. Natomiast w myśl § 14 ust. 4 Regulaminu studiów w uzasadnionych przypadkach dziekan może wyrazić zgodę na ponowne powtarzanie tego samego lub innego roku studiów, jednak nie więcej niż 2 razy w ramach toku studiów. Ponadto stosownie do § 16 ust. 2 Regulaminu studiów warunkiem ukończenia studiów drugiego stopnia i jednolitych studiów magisterskich jest przygotowanie i złożenie pracy dyplomowej oraz zdanie egzaminu dyplomowego, natomiast zgodnie z § 18 ust. l Regulaminu studiów student jest zobowiązany złożyć pracę dyplomową w wersji elektronicznej do ostatecznego zatwierdzenia przez promotora najpóźniej do 15 września w ostatnim roku akademickim w ramach toku studiów. Rektor ustalił, że Skarżący nie zdał egzaminów i nie uzyskał zaliczeń z dwóch o przedmiotów, tj. Seminarium magisterskie V roku oraz Praktyka zawodowa - 2 miesiąc, które są przewidziane programem studiów jako przedmioty obowiązkowe do realizacji na piątym roku studiów. Jednocześnie zweryfikował, że plik z pracą magisterską był wgrany do systemu w dniu 15 września 2025 r. o godzinie 23.49, oraz że praca została przekazana do akceptacji w tym samym dniu o godzinie 23.50 - od tego momentu promotor miał możliwość zaakceptowania tej pracy. Organ I instancji wskazał, że Skarżący nie zdał egzaminu i nie uzyskał zaliczenia z przedmiotu Seminarium magisterskie V roku, ponieważ stosowny wpis nie został dokonany w systemie USOS, a wgranie pracy do systemu w terminie nie jest równoznaczne z uzyskaniem zaliczenia z przedmiotu Seminarium magisterskie V roku. Rektor wskazał przy tym, że w razie uzupełnienia stosownego wpisu w systemie USOS, sytuacja studenta nie uległaby zmianie, ponieważ w dalszym ciągu kluczowy pozostawałby brak zaliczenia obowiązkowych praktyk. Następnie wskazał, że w I instancji błędnie podano brak przez Skarżącego minimalnej liczby punktów wymaganej do zaliczenia V roku studiów, tj. 300 punktów ECTS ale powyższa nieścisłość nie ma wpływu na ostateczne rozstrzygnięcie sprawy, bo nawet przy prawidłowym ustaleniu liczby uzyskanych punktów ECTS aktualna i niezależna pozostaje przesłanka, polegająca na braku uzyskania zaliczenia obowiązkowych praktyk przewidzianych programem studiów. Końcowo Rektor UJ wyjaśnił, że Skarżący wyczerpał przewidziane Regulaminem studiów możliwości zezwalające na dalsze kontynuowanie przez niego studiów. Nie można w przypadku Skarżącego przypadku wyrazić zgody na drugie ponowne powtarzanie piątego roku studiów w oparciu o § 14 ust. 4 Regulaminu studiów, bo zgodnie z § 3 ust. 2 uchwały nr 78/1X72025 Senatu UJ z dnia 24 września 2025 r. (która weszła w życie 1.10.2025 )w sprawie zmiany Regulaminu studiów pierwszego stopnia, drugiego stopnia oraz jednolitych studiów magisterskich oraz ogłoszenia tekstu jednolitego Uchwały nr 25/IY/2019 Senatu UJ z dnia 24 kwietnia 2019 r. w sprawie Regulaminu studiów pierwszego stopnia, drugiego stopnia oraz jednolitych studiów magisterskich, w stosunku do osób, które wznowiły studia przed wejściem w życie niniejszej uchwały lub które uzyskają zgodę na wznowienie studiów zgodnie z ust. 1, § 14 ust. 4 Regulaminu studiów stosuje się w brzmieniu dotychczasowym. Dziekan może wyrazić zgodę na powtarzanie roku, o którym mowa w § 14 ust. 4 Regulaminu studiów w brzmieniu nadanym mniejszą uchwalą, jeśli wniosek został złożony przez osobę, która nie korzystała ze wznowienia studiów. Rektor podkreślił, że Skarżący korzystał z instytucji wznowienia studiów na drugi rok studiów w roku akademickim 2018/2019, dlatego nie przysługuje mu możliwość drugiego ponownego powtarzania studiów. Decyzję tę Skarżący zaskarżył w całości formułując w skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowa zarzuty naruszenia art. 7 k.p.a., art. 77 § 1 k.p.a., art. 80 k.p.a. a nadto art. 108 ust. 2 pkt 3 u.p.s.w.n. z uwagi na przekroczenie granic uznania administracyjnego oraz wydanie zaskarżonej decyzji bez rozważenia wszystkich okoliczności sprawy oraz bez należytego wyważenia słusznego interesu skarżącego w kontynuowaniu edukacji i uzyskaniu dyplomu ukończenia studiów w szkole wyższej. Ponadto zgodnie z art. 135 p.p.s.a. Skarżący zaskarżył zawarte w zaskarżonej decyzji rozstrzygnięcie dotyczące odmowy udzielenia Skarżącemu urlopu dziekańskiego w semestrze letnim 2024/2025 na piątym roku stacjonarnych jednolitych studiów magisterskich na kierunku [...] oraz rozstrzygnięcie o nieuwzględnieniu wniosku skarżącego o umożliwienie mu powtarzania V roku studiów na ww. kierunku, zarzucając naruszenie art. 7 k.p.a., art. 77 § 1 k.p.a., art. 80 k.p.a. a nadto art. 108 ust. 2 pkt 3 u.p.s.w.n z uwagi na przekroczenie granic uznania administracyjnego oraz wydanie ww. rozstrzygnięć bez rozważenia wszystkich okoliczności sprawy oraz należytego wyważenia słusznego interesu skarżącego w kontynuowaniu edukacji i uzyskaniu dyplomu ukończenia studiów w szkole wyższej. W oparciu o te zarzuty Skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji, a także o zasądzenie od organu kosztów postępowania. Uzasadnienie skargi stanowi rozwinięcie sformułowanych w niej zarzutów. Uwypuklono w nim, że Rektor w ogóle nie odniósł się do podnoszonej w odwołaniu okoliczności, iż Skarżący od wielu lat zmaga się z zaburzeniami psychicznymi, utrudniającymi, a okresowo nawet uniemożliwiającymi mu normalne funkcjonowanie. Tymczasem sytuacja zdrowotna Skarżącego jest jednym z najważniejszych argumentów, które przemawiają przeciwko uznaniu zaskarżonej decyzji za odpowiadającą prawu. Skarżący wskazał, że co prawda na przestrzeni kolejnych lat miał trudności z ukończeniem studiów, ale każdorazowo wynikało to z przyczyn od skarżącego niezależnych i całkowicie przez niego niezawinionych, tj. choroby i jej kolejnych zaostrzeń (nawracających zaburzeń depresyjnych, z obserwacją w kierunku zaburzeń afektywnych- dwubiegunowych). Ponadto zdaniem Skarżącego organy nie uwzględniły i takich okoliczności, że zrealizował cały program studiów uzyskując wymaganą do zaliczenia studiów ilość punktów ECTS (a nawet wyższą) oraz przygotował w terminie pracę dyplomową, czego ostatecznie władze uczelni nie kwestionują. Proces edukacyjny skarżącego jest już zatem bardzo zaawansowany. Także i niezaliczenie praktyk przy jednoczesnym spełnieniu wszystkich innych wymogów przewidzianych programem studiów, również może potwierdzać, że niedopełnienie ww. obowiązku wynikało z przyczyn chorobowych. W odpowiedzi na skargę Rektor wniósł o oddalenie skargi jako bezzasadnej podtrzymując dotychczasowe stanowisko i argumentację. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie, zważył co następuje: Sąd administracyjny w ramach kontroli działalności administracji publicznej, przewidzianej w art. 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz.U.2026.143 dalej: p.p.s.a.) uprawniony jest do badania, czy przy wydaniu zaskarżonego aktu nie doszło do naruszenia przepisów prawa materialnego i przepisów postępowania nie będąc przy tym związanym granicami skargi (art. 134 p.p.s.a.). Jeżeli stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, bądź inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy to uwzględniając skargę uchyla decyzję lub postanowienie w całości albo w części (art. 145 §1 p.p.s.a.). Z kolei jeżeli zachodzą przyczyny określone w art. 156 Kodeksu postępowania administracyjnego lub w innych przepisach to uwzględniając skargę na decyzję lub postanowienie stwierdza nieważność decyzji lub postanowienia w całości lub w części (art. 145 §2 p.p.s.a.). Natomiast w razie nieuwzględnienia skargi, sąd skargę oddala w całości albo w części (art. 151 p.p.s.a.). Przeprowadzona w tak określonych granicach kontrola legalności zaskarżonej decyzji wykazała, że skarga zasługuje na uwzględnienie. Zgodnie z art. 108 ust. 2 pkt 3 u.p.s.w.n. student może być skreślony z listy studentów w przypadku nieuzyskania zaliczenia semestru lub roku w określonym terminie. Użycie w przytoczonym przepisie wyrażenia "może" przesądza o tym, że rozstrzygnięcie w przedmiocie skreślenia z listy studentów z powodu nieuzyskania zaliczenia semestru lub roku w określonym terminie ma charakter fakultatywny i podejmowane jest w ramach tzw. uznania administracyjnego. Oznacza to, że nieuzyskanie zaliczenia roku w terminie niekoniecznie musi prowadzić do skreślenia z listy studentów – nawet bowiem jeżeli stan faktyczny sprawy odpowiada hipotezie normy prawnej, organ w sposób uznaniowy dokonuje wyboru konsekwencji prawnych, polegającego na skreśleniu bądź nieskreśleniu studenta z listy. Z uznaniem administracyjnym mamy do czynienia wówczas, gdy ustawodawca daje organowi możliwość wyboru konsekwencji prawnych. "Wybór ten jednak nie jest zupełnie dowolny i swobodny, ale ograniczony przez ustawodawcę w samej normie wprowadzającej uznanie" (J. Zimmermann, Prawo administracyjne, Warszawa 2018, s. 409). Przyjmuje się, że w przypadku uznania administracyjnego organ podejmuje decyzję nie tylko na podstawie ustawy, ale także uwzględniając zasady celowości, sprawiedliwości oraz szczególne cechy stanu faktycznego (ibid., s. 413). W odniesieniu do przepisów tego rodzaju postępowanie administracyjne dzieli się na dwie fazy. W pierwszej organ podejmuje niezbędne działania w celu ustalenia stanu faktycznego, w drugiej zaś dokonuje wyboru konsekwencji prawnych. Uznaniowość rozstrzygnięcia nie jest jednak równoznaczna z zupełną swobodą – tak rozumiana uznaniowość nie różniłaby się bowiem niczym od dowolnego, arbitralnego załatwienia sprawy. Przeciwnie, uznaniowa konstrukcja normy prawnej stawia organowi wymóg szczególnie wnikliwej analizy materiału dowodowego oraz szerokiego rozpatrzenia okoliczności sprawy. Przede wszystkim jednak decyzja, w której organ dokonuje wyboru negatywnej dla strony konsekwencji prawnej, musi zostać tak uzasadniona, aby nie można było postawić jej zarzutu dowolności. Oznacza to, że samo stwierdzenie, iż wystąpiły przesłanki zastosowania danej normy prawnej, jest niewystarczające. Obowiązkiem organu jest również rozważenie tych okoliczności, które mogłyby przemawiać za innym sposobem załatwienia sprawy, oraz wyjaśnienie, dlaczego pomimo ich zaistnienia organ podjął rozstrzygnięcie niekorzystne dla zainteresowanego. Pamiętać przy tym należy, że zadaniem normy prawnej opartej na uznaniu administracyjnym jest uelastycznienie danej instytucji prawnej, tak aby w jak największym stopniu służyła ona realizacji towarzyszących jej celów. Wskazując na powyższe uwypuklić jednocześnie trzeba, że jakkolwiek sądowa kontrola decyzji opartej na uznaniu administracyjnym ma ograniczony zakres, to jednak wymaga zbadania, czy zaskarżona decyzja nie nosi cech dowolności, tj. czy organ administracji wybrał prawnie dopuszczalny sposób rozstrzygnięcia sprawy oraz czy wyboru takiego dokonał po ustaleniu i rozważeniu istotnych dla sprawy okoliczności. Kontroli sądowej podlega samo uzasadnienie aktu uznaniowego z punktu widzenia powiązania ustaleń faktycznych z rekonstruowaną normą prawną. Ocenie Sądu nie podlegają natomiast kryteria słuszności czy celowości podjętego rozstrzygnięcia. Jednocześnie w orzecznictwie prezentowane są poglądy, zgodnie z którymi przy dokonywaniu sądowej kontroli zgodności z prawem decyzji o charakterze uznaniowym rola, zadania i zakres kompetencji niezawisłego sądu muszą być rozumiane szerzej i głębiej niż w innych sytuacjach – z decyzjami uznaniowymi musi się wiązać nie zmniejszona, lecz zwiększona kontrola sądu, wykonywana z punktu widzenia przestrzegania prawa rozumianego jako całość systemu (por. wyrok WSA we Wrocławiu z dnia 12 lutego 2025 r., sygn. akt IV SA/Wr 414/24). Pamiętać również trzeba, że w sprawach takich jak niniejsza organ uczelni wydając akt o charakterze uznaniowym jest związany nie tylko przepisem prawa, ale i celem ustanowionej regulacji. Owszem ustawodawca pozostawił decyzję w tym zakresie do uznania organom uczelni, mając na uwadze zasadę autonomii szkół wyższych, przede wszystkim jednak po to, ażeby organ mógł uwzględnić wystąpienie po stronie studenta przyczyn usprawiedliwiających niedopełnienie ciążących na nim obowiązków i tym samym przemawiających za odstąpieniem od skreślenia go z listy studentów. Co za tym idzie w postępowaniu dotyczącym skreślenia z listy studentów organy uczelni powinny ustalić i rozważyć wszystkie okoliczności podnoszone przez studenta, które mogą mieć wpływ na treść decyzji, w tym także ocenić obiektywną możliwość uzyskania zaliczenia (por. wyrok NSA z 7 kwietnia 2022 r., sygn. akt III OSK 4974/21, LEX nr 3332783) a ponieważ skreślenie z listy studentów jest najdalej idącą i najbardziej dotkliwą sankcją, jaka może spotkać studenta w toku kształcenia więc organy uczelni obowiązane są zgodnie z art. 7, art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a. szczegółowo i wnikliwie przeprowadzić postępowanie dowodowe, zebrać wyczerpująco materiał dowodowy i wykazać w sposób niebudzący wątpliwości, że student nie uzyskał zaliczenia semestru lub roku w określonym terminie w sposób uzasadniający wydanie decyzji o skreśleniu (por. wyrok WSA w Lublinie z 27 grudnia 2018 r., sygn. akt III SA/Lu 556/18, LEX nr 2618308). Wybór bowiem tak radykalnego rozstrzygnięcia jakim jest skreślenia powinien być środkiem o charakterze ultima ratio, stosowanym tylko wówczas, gdy nie zachodzą okoliczności przemawiające za podjęciem decyzji odmiennej. Jak podkreśla się przy tym w orzecznictwie, uzasadnienie decyzji o skreśleniu studenta z listy studentów powinno odpowiadać dwóm kryteriom: pozwolić studentowi na obronę jego interesów, zaś sądowi na przeprowadzenie skutecznej kontroli sądowoadministracyjnej (por. wyrok WSA w Poznaniu z 15 lipca 2021 r., sygn. akt IV SA/Po 265/21). W przeciwnym razie organ naraża się na skuteczny zarzut naruszenia zasady prawdy obiektywnej i obowiązku wszechstronnego zebrania oraz oceny materiału dowodowego (art. 7, art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a.), a także wadliwego sporządzenia uzasadnienia decyzji. Na tym nie koniec, skoro bowiem w myśl art. 108 ust. 3 u.p.s.w.n. skreślenie z listy studentów następuje w drodze decyzji administracyjnej oznacza to, że prawodawca odstąpił od wcześniej stosowanej zasady odpowiednego stosowania w tych sprawach Kodeksu postępowania administracyjnego na rzecz stosowania tych przepisów wprost (por. wyrok WSA w Krakowie z 23 maja 2024 r. sygn. akt III SA/Kr 284/24). Co za tym idzie organ uczelni prowadzący postępowanie winien stosować nie tylko art. 7 k.p.a. ale również zasadę rozstrzygania wątpliwości co do treści normy prawnej na korzyść strony (art. 7a k.p.a.), zasadę rozstrzygania wątpliwości faktycznych na korzyść strony (art. 81a k.p.a.) oraz prowadzić postępowanie w sposób budzący zaufanie jego uczestników do władzy publicznej, kierując się zasadami proporcjonalności, bezstronności i równego traktowania (art. 8 § 1 k.p.a.). Przypomnienie tych reguł i zasad jest konieczne, bo zdaniem Sądu w sprawie niniejszej organy uczelni nie do końca sprostały opisanym wyżej wymogom. Zaskarżona decyzja oraz decyzja ją poprzedzająca oparte zostały na literalnym odwołaniu się do postanowień Regulaminu studiów bez przeprowadzenia wymaganej przez przepisy powszechnie obowiązujące wszechstronnej analizy indywidualnych okoliczności sprawy, w szczególności bez należytego uwzględnienia wieloletniego stanu zdrowia Skarżącego. Organy poprzestały na stwierdzeniu, że ziściła się przesłanka faktyczna skreślenia (brak zaliczenia roku w terminie) pomijając drugą fazę stosowania normy uznaniowej, tj. rozważenie, czy w realiach ocenianego przypadku wybór tej najdalej idącej konsekwencji prawnej jest uzasadniony. Tymczasem, jak wyżej wskazano, samo ustalenie ziszczenia się przesłanki faktycznej otwiera dopiero możliwość wydania decyzji o skreśleniu, nie przesądzając o jej treści. Tym bardziej, że Skarżący w toku postępowania administracyjnego konsekwentnie wskazywał, że od wielu lat zmaga się z poważnymi nawracającymi zaburzeniami depresyjnymi z obserwacją w kierunku zaburzeń afektywnych dwubiegunowych – które utrudniają mu, a w okresach zaostrzenia choroby wręcz uniemożliwiają, normalne funkcjonowanie. Wskazywał, że choroba ma zmienny przebieg, towarzyszą jej stany lękowe, a jej nasilenie bywa trudne do przewidzenia. Argumentował, że schorzenie to jest zjawiskiem rzeczywistym i niezwykle uciążliwym bo w 2018 r. doprowadziło do poważnej próby samobójczej. Choroba ta była przy tym przyczyną skorzystania z instytucji wznowienia studiów, którą to okoliczność organ uczelni aktualnie czyni argumentem przemawiającym przeciwko Skarżącemu. Rektor do wskazanych okoliczności zdrowotnych nie odniósł się w sposób merytoryczny, ograniczając się do konstatacji, że były one już rozpatrywane w postępowaniu pierwszoinstancyjnym i że brak jest podstaw do ich odmiennej oceny. Takie podejście jest niewystarczające i świadczy o nienależytym wyjaśnieniu stanu faktycznego sprawy. Obowiązkiem organu było wszechstronne i wnikliwe zbadanie tych okoliczności, skonfrontowanie ich z całokształtem sytuacji Skarżącego i dokonanie oceny, czy stanowią one przyczyny przez niego niezawinione, usprawiedliwiające niespełnienie wymogów programowych. Podkreślić przy tym należy, że wyjaśnienie zaistnienia przesłanek, od których przepis uzależnia treść rozstrzygnięcia organu, obciąża organ administracji, który w tym względzie winien działać zgodnie z zasadą oficjalności. Jeżeli zatem twierdzenia Skarżącego o stanie zdrowia budziły wątpliwości bądź wymagały udokumentowania, organ powinien był podjąć stosowną inicjatywę dowodową (np. wezwać Skarżącego do przedłożenia odpowiedniej dokumentacji medycznej) nie zaś poprzestać na ich zignorowaniu. Jeżeli organy uczelni powzięły jakąkolwiek wątpliwość co do twierdzeń Skarżącego, dysponowały środkami przyznanymi przez Kodeks postępowania administracyjnego do ich skutecznego zweryfikowania. Zaniechanie próby ustalenia i wyjaśnienia okoliczności zdrowotnych, przy jednoczesnym uczynieniu z nieuzyskania zaliczeń zasadniczego motywu skreślenia prowadzi do konkluzji, że organ nie przeanalizował tego, czy podnoszona przez Skarżącego okoliczność może stanowić przyczynę usprawiedliwiającą, przemawiającą za odstąpieniem od najdalej idącej sankcji. Znaczenia opisanych okoliczności zdrowotnych nie sposób przy tym oceniać w oderwaniu od dotychczasowego przebiegu studiów Skarżącego. Tymczasem nie można tracić z pola widzenia, że trudności Skarżącego z terminową realizacją programu studiów miały charakter powtarzający się i rozciągnięty w czasie (powtarzanie lat studiów, wznowienie studiów), co koreluje z podnoszonym przez niego przewlekłym i nawracającym charakterem schorzenia. Obowiązkiem organów uczelni było odniesienie tych zdarzeń do korelacji czasowej występującej między zaostrzeniami choroby a tokiem studiów i rozważenie, czy niepowodzenia w nauce nie stanowiły w istocie następstwa stanu zdrowia, a nie lekceważenia obowiązków studenckich. Zgodnie z zasadami doświadczenia życiowego schorzenia o takim charakterze i nasileniu (potwierdzonym m.in. próbą samobójczą) mogą mieć olbrzymi, długotrwały wpływ na zdolność do systematycznego wywiązywania się z obowiązków, a ich pominięcie czyni ocenę organu jednostronną i niepełną. Sąd ma nadto na uwadze, że stan zaawansowania procesu edukacyjnego Skarżącego jest bardzo wysoki. Skarżący zrealizował program studiów, uzyskał wymaganą do zaliczenia studiów liczbę punktów ECTS, przygotował pracę dyplomową i wprowadził ją do systemu w terminie wynikającym z § 18 ust. 1 Regulaminu studiów, co Rektor zresztą sam zweryfikował. Niespełniony pozostał w istocie jedynie obowiązek odbycia praktyk zawodowych oraz formalny wymóg wpisu zaliczenia seminarium w systemie USOS. Sam charakter tych uchybień – przy jednoczesnym spełnieniu wszystkich pozostałych, znacznie bardziej wymagających rygorów programu studiów – uprawdopodabnia chorobowe przyczyny zaniedbania, na które wskazywał Skarżący. Okoliczności te mają istotne znaczenie dla oceny słusznego interesu strony i powinny były zostać uwzględnione przez organ przy wyborze konsekwencji prawnych. Trudno bowiem racjonalnie przyjąć, że student, który przez lata – mimo choroby – doprowadził proces kształcenia niemal do końca, uzyskując nadwyżkę punktów ECTS i składając w terminie pracę dyplomową, w sposób zawiniony i lekceważący zaniechał realizacji ostatniego, stosunkowo najmniej wymagającego elementu programu. Wniosek przeciwny wymagałby od organu przedstawienia konkretnej, opartej na materiale dowodowym argumentacji, której w kontrolowanych decyzjach zabrakło. Podobnej, pogłębionej oceny wymagała kwestia także braku zaliczenia przedmiotu Seminarium magisterskie V roku. Poza sporem pozostaje, że praca magisterska została wgrana do systemu w dniu 15 września 2025 r., a więc w terminie określonym w Regulaminie studiów i w tym samym dniu przekazana do akceptacji promotora. Organy przyjęły, że o braku zaliczenia przesądza nieuzupełnienie stosownego wpisu w systemie USOS, nie wyjaśniły jednak przyczyn tego stanu rzeczy. Tymczasem skoro plik z pracą znalazł się w dyspozycji promotora w terminie, a mimo to wpis zaliczenia nie został dokonany, powinnością organów uczelni było wyjaśnienie tej rozbieżności, nie zaś obciążenie jej skutkami wyłącznie studenta. Rozstrzyganie niewyjaśnionych wątpliwości faktycznych na niekorzyść strony pozostaje w sprzeczności z art. 81a § 1 k.p.a. Student nie może przy tym ponosić negatywnych konsekwencji uchybień lub niesprawności leżących po stronie uczelni, w tym awarii systemów informatycznych, za pośrednictwem których obowiązany jest realizować swoje powinności. Na organach uczelni ciążył nadto, wynikający z art. 9 k.p.a., obowiązek należytego i wyczerpującego informowania strony o okolicznościach faktycznych i prawnych, które mogą mieć wpływ na ustalenie jej praw i obowiązków będących przedmiotem postępowania administracyjnego. W świetle tego przepisu organ nie może ograniczyć się do udzielenia zdawkowej informacji, lecz musi podać niezbędne wyjaśnienia co do treści przepisów oraz udzielić wskazówek, jak należy postąpić w danej sytuacji, aby uniknąć szkody – organ jest bowiem w pewnym zakresie powołany do roli doradcy uczestników postępowania i powinien czuwać nad tym, aby strona nie poniosła szkody z powodu nieznajomości prawa. Tymczasem w okresie pomiędzy zawiadomieniem o wszczęciu postępowania (21 października 2025 r.) a wydaniem decyzji o skreśleniu (17 listopada 2025 r.) Skarżący otrzymał jedynie lakoniczne pismo informujące o braku podstaw do udzielenia urlopu dziekańskiego za okres miniony. Organy uczelni nie wyjaśniły Skarżącemu w sposób wyczerpujący, w jakiej sytuacji prawnej się znajduje, jakie instrumenty regulaminowe pozostają dla niego realnie dostępne oraz jakie czynności – i w jakich terminach – powinien podjąć, aby zapobiec skreśleniu z listy studentów. Co więcej z przekazanych Sądowi wraz ze skargą akt administracyjnych wynika, by przed wydaniem decyzji w pierwszej instancji jak tez przed wydaniem decyzji odwoławczej umożliwiono Skarżącemu wypowiedzenie się do zgromadzonego przez organy uczelni materiału dowodowego (art. 10 k.p.a.). Takie postępowanie organów uczelni wzbudza uzasadnione zastrzeżenia, tym bardziej że organy uczelni powinny respektować również zasadę dobrej administracji, traktowaną w doktrynie jako publiczne prawo podmiotowe obywatela. Zasada ta obejmuje zaś m.in. obowiązek starannego i bezstronnego zbadania relewantnych okoliczności sprawy, obowiązek uzasadnienia decyzji oraz prawo do bycia wysłuchanym (por. K. Milecka, Zasada dobrej administracji w orzecznictwie sądów unijnych, cz. I, EPS 2012, nr 2, s. 33–38). W sprawie niniejszej jest to zaś tym bardziej istotne, że zaskarżona decyzja dotyka dobra o randze konstytucyjnej, jakim jest prawo do nauki wyrażone w art. 70 Konstytucji RP. Nakłada to na organy uczelni szczególny obowiązek starannego wyważenia pozostających w grze interesów – z jednej strony interesu uczelni w utrzymaniu dyscypliny toku studiów i równego traktowania studentów, z drugiej zaś słusznego interesu jednostki w dokończeniu wieloletniego, niemal sfinalizowanego procesu kształcenia – i jednocześnie uzasadnia poszerzoną kontrolę sądową, zgodnie z przytoczonym wyżej orzecznictwem. Definitywne przekreślenie dorobku edukacyjnego studenta znajdującego się na finiszu studiów, bez rzetelnego zbadania, czy przyczyny jego uchybień nie były niezawinione, w ocenie Sądu nie daje się pogodzić ani z celem art. 108 ust. 2 pkt 3 u.p.s.w.n., ani ze standardami wynikającymi z art. 7, art. 8 § 1, art. 77 § 1, art. 80 i art. 107 § 3 k.p.a. Ogół przedstawionych rozważań prowadzi do wniosku, że decyzja o skreśleniu Skarżącego z listy studentów podjęta została przedwcześnie, bez wyjaśnienia, analizy i oceny wszystkich istotnych okoliczności sprawy, a jej uzasadnienie nie pozwala na przyjęcie, że wybór tej najdalej idącej konsekwencji prawnej nie nosił cech dowolności. Ocena, czy w uzasadnionym, wyjątkowym przypadku – a za taki mogą zostać uznane udokumentowane, przewlekłe i niezawinione problemy zdrowotne – regulacje wewnątrzuczelniane rzeczywiście nie pozostawiają organowi żadnej przestrzeni umożliwiającej dokończenie przez Skarżącego studiów, wymagała pogłębionej analizy, której w zaskarżonej decyzji zabrakło. Sąd nie przesądza przy tym wyniku tej analizy gdyż jej przeprowadzenie należy do organów uczelni. Ponownie rozpoznając sprawę organy uczelni obowiązane będą uwzględnić ocenę zaprezentowaną w niniejszym uzasadnieniu. W szczególności powinny przeprowadzić wszechstronne postępowanie dowodowe ukierunkowane na ustalenie rzeczywistego stanu zdrowia Skarżącego i jego wpływu na możliwość wywiązywania się z obowiązków studenckich, w razie potrzeby wzywając Skarżącego do przedłożenia stosownej dokumentacji medycznej a następnie dokonać rzetelnej oceny, czy i w jakim stopniu okoliczności te stanowią niezawinione przez Skarżącego przyczyny usprawiedliwiające niespełnienie wymogów programowych. Organy wyjaśnią również przyczyny braku wpisu zaliczenia seminarium w systemie USOS mimo terminowego złożenia pracy dyplomowej, Wreszcie rozważą, czy w realiach tej konkretnej sprawy przy uwzględnieniu bardzo wysokiego stopnia zaawansowania procesu kształcenia Skarżącego skreślenie z listy studentów stanowi rozstrzygnięcie proporcjonalne, a wynik tych rozważań przedstawią w uzasadnieniu odpowiadającym wymogom art. 107 § 3 k.p.a., pozwalającym stronie na obronę jej interesów, a sądowi na przeprowadzenie skutecznej kontroli. Mając to wszystko na względzie Sąd, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i lit. c p.p.s.a. w zw. z art. 135 p.p.s.a. orzekł jak w punkcie I sentencji wyroku. Natomiast o kosztach postępowania orzeczono jak w punkcie II sentencji wyroku na podstawie art. 200 i art. 205 § 2 p.p.s.a. w zw. z § 14 ust. 1 pkt 1 lit. c rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie (tj. Dz.U. z 2023 r. , poz. 1964 ze zm.).