Sygnatura
III SA/Kr 312/26
Wyrok WSA w Krakowie z 22 kwietnia 2026 r., III SA/Kr 312/26 – ulgi w spłacaniu należności pieniężnych
Wynik
uchylono zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję
- Sąd
- Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie
- Data orzeczenia
- 22 kwietnia 2026
- Prawomocne
- tak
Treść rozstrzygnięcia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Jakub Makuch Sędziowie WSA Janusz Kasprzycki Asesor WSA Ewelina Dziuban (spr.) Protokolant Specjalista Dominika Janik po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 22 kwietnia 2026 r. sprawy ze skargi M. M. na decyzję Prezesa Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z dnia 5 stycznia 2026 r. nr UP-5/2026 w przedmiocie odmowy umorzenia należności z tytułu składek uchyla zaskarżoną decyzję oraz decyzję ją poprzedzającą.
Analiza z kontekstem sprawy
Co to orzeczenie oznacza dla Twojej sprawy?
Zapytaj o skutki rozstrzygnięcia, podstawę prawną albo argumenty do wykorzystania. AnyLawyer rozpocznie od tej konkretnej sprawy.
Uzasadnienie
III SA/Kr 312/26 Uzasadnienie Zaskarżoną decyzją z 5.01.2026 r. nr UP-5/2026, Prezes Zakładu Ubezpieczeń Społecznych (dalej: "ZUS", "organ rentowy"), działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz. U. z 2025 r., poz. 1691) – dalej "k.p.a.", w zw. z art. 83 ust. 4 ustawy z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych (t.j.: Dz. U. z 2025 r., poz. 350 ze zm.) - dalej "u.s.u.s.", po rozpoznaniu wniosku M. M., (dalej: "Skarżąca") o ponowne rozpatrzenie sprawy, utrzymał w mocy decyzję Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z 6.11.2025 r. nr 2036/2025 o odmowie umorzenia należności z tytułu składek za osobę prowadzącą działalność, będącą jednocześnie płatnikiem składek wynikających z decyzji z 14.07.2025 r. o przeniesieniu odpowiedzialności za zobowiązania po zmarłym K. M. w kwocie 200 095,58 zł. Rozstrzygnięcie zapadło na tle następującego stanu faktycznego i prawnego sprawy: Spadkodawca – K. M. prowadził działalność gospodarczą i z tego tytułu podlegał obowiązkowi opłacania składek. Na jego koncie, jako płatnika składek powstały zaległości, ponieważ nie wywiązywał się z tego obowiązku. Na podstawie Aktu Poświadczenia Dziedziczenia Repertorium A nr [...] spadek po zmarłym 27 sierpnia 2024 r. K. M. na podstawie ustawy dobrodziejstwem inwentarza nabyła skarżąca oraz córka A. M. Skarżąca we wniosku o umorzenie należności z tytułu nieopłaconych składek po zmarłym mężu – K. M. powołała się na trudną sytuacje materialną. Decyzją z 14 lipca 2025 r. nr 180400.71.217.2025-RED Zakład Ubezpieczeń Społecznych przeniósł na skarżącą oraz A. M. odpowiedzialność za zobowiązania z tytułu nieopłaconych składek po zmarłym 27 sierpnia 2024 r. K. M. ZUS, po przeprowadzeniu postępowania w sprawie umorzenia, decyzją z 6 listopada 2025 r. nr 2036/2025 odmówił skarżącej umorzenia należności z tytułu składek, ponieważ: - nie wystąpiła w sposób bezsporny żadna z przesłanek uzasadniających uznanie należności za całkowicie nieściągalne w myśl zapisu art. 28 ust. 2 i 3 u.s.u.s.; - skarżąca nie wykazała zgodnie z zapisem art. 28 ust. 3a u.s.u.s., że: - ze względu na stan majątkowy i sytuację rodzinną spłata należności wiązałaby się z brakiem możliwości zaspokojenia podstawowych potrzeb życiowych gospodarstwa domowego; - powstanie zadłużenia było następstwem szczególnych zdarzeń; - stan zdrowia lub konieczność sprawowania opieki nad przewlekle chorym członkiem rodziny, pozbawiły skarżącą możliwości uzyskiwania dochodu umożliwiającego opłacenie należności. We wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy skarżąca wskazała, że przedstawione przez nią okoliczności nie zostały ocenione w sposób wyczerpujący i nie uwzględniono całościowego obrazu jej sytuacji życiowej, finansowej, zdrowotnej i majątkowej. Podkreśliła, że ZUS stwierdził, że dochód gospodarstwa domowego skarżącej przekracza próg minimum socjalnego, co jest oceną błędną. Skarżąca poinformowała, że ona wraz z córkami utrzymują się z pensji skarżącej, świadczenia 800+ oraz stypendium socjalnego starszej córki. Dodała, że od lipca 2025 r. do dzisiaj córka nie otrzymała stypendium, ponieważ wniosek na rok 2025/2026 jest w trakcie rozpatrywania. Podkreśliła, że jej wynagrodzenie za pracę jest obciążone komorniczo, więc z kwoty wykazanej na zaświadczeniu z zakładu pracy jest wypłacane w 75% i jest to kwota niespełna 3.600,00 zł. Podkreśliła dalej, że organ doliczył do budżetu gospodarstwa domowego emeryturę 95-letniej mamy, co jest niegodne ze stanem faktycznym, ponieważ skarżąca mieszka z mamą żeby się nią opiekować, ale nie prowadzi wspólnego gospodarstwa domowego i nie korzysta z jej środków. Skarżąca wskazała też, że opłacenie należności wobec ZUS pozbawi jej rodzinę możliwości zaspokajania niezbędnych potrzeb życiowych. Poinformowała, że cierpi na zaburzenia psychiczne, które są przewlekłe i mają destrukcyjny wpływ na funkcjonowanie w życiu codziennym, pracy zarobkowej, obowiązkach wobec córek i mamy. Nadmieniła też, że po śmierci męża przebywała przez 6 miesięcy na zwolnieniu lekarskim, ponieważ nie była w stanie pracować. Dodała, że mąż przez 14 lat płacił składki na ZUS i miał wkład w system ubezpieczeń społecznych, nie dożył emerytury, więc nie będzie korzystał ze składek innych płatników. Skarżąca podniosła też, że córki jeszcze się uczą, nie otrzymały świadczenia z ZUS po śmierci ojca, więc nie uszczuplają zasobów funduszu ubezpieczeń społecznych, a kiedy zdobędą wykształcenie wejdą na rynek pracy i będą solidarnie zasilać fundusz ubezpieczeń społecznych. Podkreśliła, że nieruchomość, którą posiada to dom wybudowany w trakcie trwania małżeństwa, finansowany kredytem hipotecznym w CHF i jest to podstawowe miejsce do życia skarżącej i córek. Poinformowała, że nie czerpie żadnych korzyści finansowych z tej nieruchomości, a obecne miejsce zamieszkania wskazane przez skarżącą to mieszkanie komunalne należące do Gminy Kraków, gdzie mieszka jej matka. Wyjaśniła, że zamieszkała razem z matką ze względu na jej stan zdrowia. Dodała, że jest to sytuacja przejściowa i skarżąca nie ma prawa do tego mieszkania i po śmierci mamy będzie musiała wrócić do swojego miejsca zamieszkania w Stręgoborzycach. Stwierdziła, że egzekucja należności przez ZUS z nieruchomości pozbawi jej rodzinę jedynego miejsca zamieszkania. Do sprawy przedstawiła dokumenty, na poparcie powyższych twierdzeń. W uzasadnieniu opisanej na wstępie, zaskarżonej decyzji wskazano, że z oświadczenia o stanie rodzinnym i majątkowym oraz sytuacji materialnej osoby fizycznej, która nie prowadzi działalności gospodarczej z 4 kwietnia 2025 r. wynika, że skarżąca: - jest wdową; - od września 2019 r. pracuje zarobkowo w Samorządowym Przedszkolu Specjalnym nr [...] w K. i średnie wynagrodzenie za okres od października 2024 r. do 31 grudnia 2024 r. wyniosło 4.547,29 zł brutto, tj. 4.125,94 zł netto miesięcznie; - nie uzyskuje dochodu z innych źródeł, nie otrzymuje świadczeń emerytalno-rentowych; - nie otrzymuje zasiłków z pomocy społecznej, świadczeń z Urzędu Pracy oraz nie korzysta z innych form pomocy; - ponosi stałe miesięczne wydatki związane z utrzymaniem z tytułu miesięcznych opłat - 750,00 zł, opłat eksploatacyjnych - 500,00 zł, kosztów leczenia - 400,00 zł oraz innych-420,00 zł; - prowadzi 4 - osobowe gospodarstwo domowe z córkami - 20 - letnią A. M., która pobiera stypendium socjalne w wysokości 1.450,00 zł netto miesięcznie, 15 - letnią A. M., na która pobiera świadczenie 800+ oraz matką - K. W., która pobiera emeryturę w wysokości 2.574,90 zł netto miesięcznie; - posiada inne zobowiązania finansowe z tytułu podatków za rok 2025 w wysokości 499,00 zł z ratą w wysokości 125,00 zł (co 4 miesiące), kredytów w wysokości 78.456,46 zł, które są dochodzone w drodze egzekucji komorniczej, w bankach w wysokości 115.926,43 CHF (kredyt został wypowiedziany przez bank, jest niespłacany i postawiony w stan wymagalności) oraz innych (pożyczki pracowniczej) w wysokości 10.100,00 zł z miesięczną ratą 280,00 zł; zobowiązania są dochodzone w drodze egzekucji komorniczej oraz spłacane w układzie ratalnym; - jest współwłaścicielką w ¾ części domu o powierzchni 188,60 m2 w S. oraz pod tym samym adresem gruntów o powierzchni 1396 m2 zabudowanych budynkiem niemieszkalnym o nr księgi wieczystej [...]; - mieszka obecnie z córkami u matki, którą się opiekuje. Do rozpatrzenia sprawy skorzystano z danych wygenerowanych z Kompleksowego Systemu Informatycznego ZUS oraz rejestrów centralnych: Centralnej Ewidencji Pojazdów i Bazy Danych Ksiąg Wieczystych. Na ich podstawie organ rentowy ustalił, że skarżąca: - od 1 września 2019 r. jest zgłoszona do ubezpieczeń w ZUS na podstawie umowy o pracę i podstawy wymiaru składek na ubezpieczenia społeczne wyniosły we wrześniu 2025 r. i listopadzie 2025 r. po 6.552,00 zł, a w październiku 2025 r. 4.586,40 zł i wynagrodzenie za czas niezdolności do pracy 1.257,12 zł; - nie jest właścicielką pojazdu; - jest współwłaścicielką w ¾ części nieruchomości w S. o powierzchni 0,1396 ha o nr księgi wieczystej [...], zabezpieczonej hipotecznie przez ZUS; - postępowanie egzekucyjne w stosunku do skarżącej, zmierzające do wyegzekwowania należności po zmarłym mężu – K. M. nie zostało dotychczas wdrożone. Spadkobierczynie złożyły w Urzędzie Skarbowym dokument SDZ-2 zgłoszenie o nabyciu własności rzeczy lub praw majątkowych w skład których wchodzi: nieruchomość o powierzchni 1.396 m2 o nr księgi wieczystej [...], o powierzchni użytkowej 250 m2 położonej w miejscowości S., [...] W. o łącznej wartości [...] zł. Ponieważ wobec skarżącej nie zachodzą przesłanki pozwalające na stwierdzenie całkowitej nieściągalności należności z tytułu składek uniemożliwia to pozytywne rozstrzygnięcie wniosku w żądanym zakreślana podstawie art. 28 ust. 3 u.s.u.s. Organ wskazał, że wystąpienie przesłanki § 3 ust. 1 pkt 3 rozporządzenia dotyczącej stanu zdrowia uwarunkowane jest nie tylko istnieniem przewlekłej choroby osoby zobowiązanej lub członka jej rodziny, ale także skutkiem choroby w postaci pozbawienia takiej osoby możliwości uzyskania dochodu. Skarżąca poinformowała, że przeszła załamanie nerwowe i leczy się psychiatrycznie. Z zaświadczenia z 29 stycznia 2025 r. wynika, że jest objęta wsparciem psychologicznym w Centrum Zdrowia Psychicznego - Kraków Nowa Huta od 18 października 2024 r. Nadmieniła, że opiekuje się 95 - letnią matką. Skarżąca ma [...] lat i jest aktywna zarobkowo - pracuje na podstawie umowy o pracę. Organ stwierdził brak podstaw do uznania, że stan zdrowia skarżącej bądź konieczność sprawowania opieki nad przewlekle chorym członkiem rodziny pozbawia skarżącą możliwości uzyskania środków finansowych na spłatę należności z tytułu składek. W sprawie ta przesłanka nie zachodzi. Analizując uregulowania prawne dotyczące możliwości umorzenia należności pomimo braku ich całkowitej nieściągalności, w ocenie organu rentowego należy brać pod uwagę między innymi to, czy spłata zadłużenia w dłuższym czasie nie spowoduje sytuacji, że po uiszczeniu należności z tytułu składek osoba zobowiązana nie będzie dysponowała środkami niezbędnymi do zachowania podstawowych potrzeb życiowych. Trudna sytuacja materialna uniemożliwiająca spłatę długów, musi zostać udowodniona i mieć charakter trwały. Wskazywane przez skarżącą graniczone możliwości płatnicze, podnoszone jako jeden z głównych argumentów, nie mogą być uznane za przesłankę wystarczającą do umorzenia zaległości we wnioskowanym zakresie. Przesłanka z § 3 ust. 1 pkt 1 rozporządzenia nie odnosi się do subiektywnego odczucia dłużnika o dolegliwości z powodu konieczności zapłacenia zaległych należności, lecz oznacza obiektywną, wyjątkową sytuację, która zagraża podstawowemu bytowi zobowiązanego lub jego rodziny. Nie odnosi się więc ona do kłopotów finansowych, z uwagi na to, że każdy człowiek indywidualnie w ramach przysługującej mu samodzielności podejmowania decyzji, organizuje swoje sprawy zawodowe i osobiste. Według ustaleń organu skarżąca jest zatrudniona na podstawie umowy o pracę i podstawy wymiaru składek na ubezpieczenia społeczne w ostatnich 3 miesiącach wyniosły: we wrześniu 2025 r. i listopadzie 2025 r. - 6.552,00 zł, a w październiku 4.586,40 zł i wynagrodzenie za czas niezdolności do pracy -1.257,12 zł. Skarżąca wskazała, że jej wynagrodzenie za pracę jest obciążone komorniczo, więc z kwoty wykazanej na zaświadczeniu z zakładu pracy jest wypłacane w 75% i jest to kwota niespełna 3.600,00 zł netto miesięcznie. Z przedłożonego zaświadczenia z 17 grudnia 2025 r. Miejskiego Centrum Obsługi Oświaty w Krakowie wynika, że średnie wynagrodzenie skarżącej za okres od 1 września 2025 r. do 30 listopada 2025 r. wynosiło 6.709,44 zł brutto, tj. 3.510,92 zł netto miesięcznie i w tym okresie dokonano potrąceń na łączną kwotę 9.595,56 zł. Ponadto z dokumentu wynika, że wynagrodzenie skarżącej jest obciążone sądowymi lub administracyjnymi tytułami egzekucyjnymi: P100 M. M. Km [...] na kwotę 47.036,55 zł (z czego pracodawca potrącił 31.546,70 zł), P100 M. M. Km [...], Km [...] na kwotę 69.234,00 zł (z czego pracodawca potrącił 19.745,79 zł). Skarżąca oświadczyła, że jest wdową i prowadzi 4 - osobowe gospodarstwo domowe wraz z dorosłą córką – A. M., która pobiera stypendium socjalne w wysokości 1.450,00 zł netto miesięcznie, niepełnoletnią córką A., na którą pobiera świadczenie 800+ oraz matką – K. W., która pobiera emeryturę w wysokości 2.574,90 zł netto miesięcznie. Według ustaleń ZUS K. W. pobiera emeryturę w wysokości 2.709,61 zł netto miesięcznie. Organ rentowy wyjaśnił, że z uwagi na to, że poziom ubóstwa i trudnej sytuacji każdy człowiek odczuwa bardzo subiektywnie, wskaźnik minimum socjalnego pozwala na stosunkowo obiektywną ocenę poziomu zaspokajania niezbędnych potrzeb życiowych. Minimum socjalne wyznacza kwotę, która jest niezbędna gospodarstwu domowemu w celu zapewnienia odpowiednich warunków do odtworzenia sił życiowych i utrzymania więzi społecznych. Miesięczny budżet gospodarstwa domowego skarżącej (po uwzględnieniu potrąceń komorniczych z wynagrodzenia za pracę) wynosi 8.470,53 zł i jest o 2.273,76 zł wyższy niż poziom minimum socjalnego, określony 14 października 2025 r. przez Instytut Pracy i Spraw Socjalnych na kwotę 6.196,77 zł w II kwartale 2025 r. dla 4-osobowego gospodarstwa pracowniczego. Zatem sytuacja finansowa skarżącej nie wskazuje na stan ubóstwa i konieczność sięgania po pomoc z opieki społecznej, która dedykowana jest tylko osobom w bardzo trudnej, zagrażającej egzystencji sytuacji materialnej. Skarżąca poinformowała, że 4 - osobowe gospodarstwo domowe ponosi stałe koszty związane z utrzymaniem w łącznej miesięcznej wysokości 2.070,00 zł, w tym z tytułu miesięcznych opłat - 750,00 zł, opłat eksploatacyjnych - 500,00 zł, kosztów leczenia -400,00 zł oraz innych - 420,00 zł. Budżet jej gospodarstwa domowego pozwala na ich sfinansowanie w całości. Po poniesieniu stałych wydatków do dyspozycji gospodarstwa domowego skarżącej pozostaje kwota ponad 6.400,00 zł miesięcznie. Zgodnie z § 3 ust. 2 rozporządzenia za rodzinę, o której mowa w ust. l pkt l, uważa się wspólnie zamieszkujące i gospodarujące z zobowiązanym osoby spokrewnione lub niespokrewnione pozostające z zobowiązanym w faktycznym związku. Organ oparł się na złożonym przez skarżącą 4 kwietnia 2025 r. oświadczeniu, w którym wskazała matkę - jako członka rodziny wspólnie zamieszkującego i gospodarującego z osobą zobowiązaną oraz wykazała uzyskiwane przez matkę dochody. W toku postępowania odwoławczego inne oświadczenie nie zostało złożone i okoliczność prowadzenia odrębnego gospodarstwa domowego nie została uprawdopodobniona. Skarżąca oświadczyła, że posiada inne zobowiązania pieniężne z tytułu podatku, zaciągniętych kredytów, w bankach oraz pożyczki pracowniczej. Zaznaczyła, że zobowiązania te są dochodzone w drodze egzekucji komorniczej oraz spłacane w układzie ratalnym. Fakt posiadania zobowiązań wobec innych niż ZUS wierzycieli nie stanowi przesłanki do umorzenia należności z tytułu składek. Umorzenie zadłużenia prowadziłoby do naruszenia interesu publicznego, ponieważ jego skutkiem byłoby zwolnienie spod ewentualnej egzekucji osiąganych dochodów oraz posiadanego majątku na rzecz zaległości, które nie korzystają z pierwszeństwa zaspokojenia na gruncie przepisów o postępowaniu egzekucyjnym. Kluczowe znaczenie dla omawianej sprawy ma przyjęcie przez skarżącą spadku po zmarłym K. M. Wartość nabytego spadku jest zdecydowanie wyższa niż kwota zaległości z tytułu nieopłaconych składek. W ocenie ZUS umorzenie zobowiązań publicznoprawnych w sytuacji gdy organ nie podjął dotychczas przymusowego dochodzenia należności, byłoby działaniem przedwczesnym oraz sprzecznym z interesem publicznym. Powtórzono, że skarżąca ma [...] lat, nie jest trwale i całkowicie wykluczona z rynku pracy z powodów zdrowotnych, pracuje zarobkowo, a dochody jej gospodarstwa domowego znacznie przekraczają poziom minimum socjalnego. Na sytuację majątkową skarżącej składają się nie tylko uzyskiwane dochody, ale również posiadane składniki majątkowe. Skarżąca jest współwłaścicielką w ¾ części domu o powierzchni według oświadczenia 188,60 m2, położonego w miejscowości S. Drugą współwłaścicielką jest jej małoletnia córka. Zdaniem organu, dom, który nie stanowi aktualnie miejsca zamieszkania skarżącej i dzieci może ona wynająć, a środki uzyskane z tego tytułu przeznaczyć na spłatę zadłużenia wobec ZUS. Organ zasugerował też skarżącej możliwość zawnioskowania o rozłożenie zadłużenia na raty. Na podstawie analizy dokumentacji zgromadzonej w aktach sprawy ZUS nie znalazł podstaw do umorzenia żądanych należności w oparciu o zapisy rozporządzenia oraz art. 28 ust. 3a u.s.u.s. W ocenie organu okoliczności w nich wymienione nie zachodzą. Zasada sprawiedliwości społecznej i równości obywateli wobec prawa nie pozwala Zakładowi Ubezpieczeń Społecznych na wydanie korzystnego dla skarżącej rozstrzygnięcia o umorzeniu żądanych należności. Na wydaną przez Prezesa ZUS decyzję z dnia 5.012026 r. skarżąca złożyła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie skargę, w której wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji i poprzedzającej ją decyzji organu I instancji. Skarżąca zarzuciła naruszenie: art.28 ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych poprzez błędne przyjęcie, że nie zachodzą szczególne okoliczności uwzględniające umorzenie należności, art.7 oraz art.77 § 1 k.p.a. poprzez niewyczerpujące ustalenie stanu faktycznego, art.8 k.p.a. poprzez pominięcie zasad słuszności i zaufania obywatela do państwa, - naruszenie zasady proporcjonalności, art. 31 ust. 3 Konstytucji RP, art.71 Konstytucji RP, - błędne ustalenie sytuacji materialnej skarżącej, - oparcie rozstrzygnięcia na założeniach hipotetycznych, - pozorne rozpatrzenie sprawy, - wewnętrzną sprzeczność stanowiska organu. W uzasadnieniu wyjaśniła, że zadłużenie objęte decyzją powstało po stronie męża, który prowadził działalność gospodarczą. Mąż zmarł 27.08.2024 r., w grudniu 2024 r. przyjęła spadek z dobrodziejstwem inwentarza wraz z niepełnoletnią córką. Pełnoletnia córka spadek odrzuciła ze względu na trudne relacje z ojcem. Skarżąca nie miała żadnego wpływu na powstanie zadłużenia. Przyjęłam je wyłącznie z mocy prawa. Organ formalnie odnotował tę okoliczność, jednak w praktyce całkowicie pominął ją przy ocenie sprawy. Zarzuciła też błędne ustalenie sytuacji finansowej -fikcyjna nadwyżka finansowa organ wskazał 6 400 zł. nadwyżki finansowej. Wyliczenie to jest nieprawidłowe, ponieważ ZUS: - bezpodstawnie wliczył do budżetu skarżącej emeryturę mojej 95-letniej matki, z którą nie prowadzi wspólnego gospodarstwa, mieszka z nią, ponieważ matka wymaga opieki, ale nie korzysta z jej środków finansowych. Skarżąca opisała tą sytuację we wniosku do ZUS, organ nie wziął pod uwagę też , że stypendium socjalne córki nie jest stałym składnikiem jej budżetu. Skarżąca wskazała następnie, że organ nie uwzględnił egzekucji komorniczej obciążającej jej wynagrodzenie, - pominął rzeczywiste koszty leczenia psychiatrycznego, które nie są wydatkiem jednorazowym, a cyklicznym, oraz opieki nad chorą osobą w starszym wieku i utrzymaniem uczących się dzieci. W rezultacie powstała fikcyjna nadwyżka finansowa, która nie istnieje w rzeczywistości. Organ nie wykazał, skąd miałabym dysponować nadwyżką. Błędne przyjęcie wspólnego gospodarstwa z matką -organ automatycznie uznał, że skarżąca prowadzi wspólne gospodarstwo z matką. W rzeczywistości: - mieszka z matką wyłącznie w celu sprawowania opieki, - nie korzysta z jej środków, - emerytura matki przeznaczana jest wyłącznie na jej potrzeby. Opisałam powyższą sytuację we wniosku do ZUS, tak więc przyjęcie wspólnego gospodarstwa nie znajduje oparcia w faktach. Dalej podniosła, iż nie ma możliwości wynajmu nieruchomości. Organ wskazał, że może wynająć dom, ale nie przeprowadził żadnych ustaleń w tym zakresie. Nie dokonano oględzin, nie zasięgnięto opinii, nie zweryfikowano realiów rynkowych. Dom jest w stanie surowym zamkniętym, nie nadaje się do wynajęcia. Skarżąca wskazała też na konieczność zachowania nieruchomości jako miejsca zamieszkania. Obecnie mieszka w lokalu gminnym wyłącznie z uwagi na opiekę nad chorą 95- letnią matką. Po jej śmierci utraci prawo do tego lokalu. Wraz z córkami będzie zmuszona wrócić do domu, który organ wskazuje jako składnik majątku, z którego może wszcząć egzekucję, co jest jednoznaczne z utratą jedynego miejsca zamieszkania skarżącej i córek. Organ pominął tę okoliczność. Organ wskazał możliwość rozłożenia zadłużenia na raty, ale nie wziął pod uwagę, że skarżąca nie posiada żadnej stałej nadwyżki finansowej. Jej dochody wystarczają wyłącznie na zaspokojenie podstawowych potrzeb, a są miesiące, w których i na to brakuje. Wprowadzenie rat doprowadziłoby ją do dalszego zadłużenia. Wskazała, że od listopada 2024 r. pozostaje pod opieką psychiatry z powodu zaburzeń adaptacyjnych, po załamaniu psychicznym z powodu śmierci męża i sytuacji życiowej i materialnej, w jakiej jest wraz z córkami. Korzysta z leczenia prywatnego z uwagi na długi czas oczekiwania na NFZ. Koszty leczenia są wydatkiem cyklicznym, znacznie obciążającym mój budżet. Organ nie przeprowadził realnej analizy tej okoliczności. Wyjaśniła też, że po śmierci męża jestem jedynym żywicielem rodziny, tj. siebie i dwóch uczących się córek. Utrzymuje rodzinę wyłącznie z: - wynagrodzenia za pracę objętego egzekucją komorniczą, - świadczenia wychowawczego 800+ na młodszą córkę, - stypendium socjalnego starszej córki, które jest świadczeniem okresowym. ZUS w odrębnym postępowaniu odmówił uczącym się córkom prawa do renty rodzinnej, uznając, że mąż miał jedynie 14 lat okresów składkowych. ZUS odliczył od stażu okresy, za które nie zostały opłacone składki, uznając je za nieistniejące do celów świadczeniowych. Jednocześnie w niniejszym postępowaniu organ wymaga od skarżącej spłaty tychże składek i dodatkowo przyjmuje, że moja sytuacja finansowa na to pozwala. Z jednej strony organ uznaje brak składek za podstawę odmowy świadczeń dzieciom skarżącej, a z drugiej strony przerzuca na skarżącą konsekwencje finansowe tych samych braków, w dodatku nie uwzględniając jej rzeczywistej sytuacji finansowej. W skardze podniesiono, że decyzja ZUS ma obszerną formę, jednak w rzeczywistości sprowadza się do jednego argumentu - istnienia nieruchomości. Pozostałe okoliczności potraktowano marginalnie. Świadczy to o pozornym rozpatrzeniu sprawy. Skarżąca wskazała, że egzekucja prowadząca do bezdomności osoby samotnie utrzymującej uczące sią dzieci, obciążonej opieką nad chorą matką równocześnie pracując zarobkowo, cierpiącej na zaburzenia psychiczne - jest środkiem rażąco nieproporcjonalnym. Celem przepisów o umorzeniu jest zapobieganie takim sytuacjom. Podsumowując, wyjaśniła, że w tej sprawie występują wyjątkowe okoliczności: -odziedziczenie długu, - brak wpływu na jego powstanie, - minimalne dochody, - egzekucja komornicza, - brak renty rodzinnej, - opieka nad chorą osobą w podeszłym wieku, - zaburzenia psychiczne, - brak alternatywy mieszkaniowej, - realna groźba bezdomności. Pominięcie tych okoliczności narusza prawo. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył, co następuje: Skarga zasługuje na uwzględnienie. Na wstępie rozważań należy wskazać, że zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych, sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem. W świetle art. 3 § 2 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przez sądami administracyjnymi (t.j. Dz.U. z 2026 r., poz. 143 ze zm.), dalej jako: "p.p.s.a.", kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na decyzje administracyjne. W wyniku takiej kontroli, decyzja podlega uchyleniu jeżeli sąd stwierdzi: naruszenie prawa materialnego, w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy, naruszenie prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania, lub gdy doszło do takiego naruszenia przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy (art. 145 § 1 pkt 1 lit. a, b i c p.p.s.a.). Z przepisu art. 134 § 1 p.p.s.a. wynika z kolei, że Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, z zastrzeżeniem art. 57a, (które to ograniczenie nie znajduje zastosowania w niniejszej sprawie). Wykładnia powołanego wyżej przepisu wskazuje, że Sąd ma prawo ale i obowiązek dokonania oceny zgodności z prawem zaskarżonego aktu administracyjnego, nawet wówczas, gdy dany zarzut nie został w skardze podniesiony. Badając z kolei rozpoznawaną sprawę w wyżej zakreślonej kognicji, Sąd stwierdził, że doszło do naruszeń prawa, skutkujących koniecznością wyeliminowania z obrotu prawnego zaskarżonej decyzji z 5.01.2026 r. oraz decyzji ją poprzedzającej. Zastrzeżenia Sądu budzi bowiem dokonana ocena niektórych przesłanek umorzenia wskazanych w § 3 ust. 1 rozporządzenia Ministra Gospodarki, Pracy i Polityki Społecznej w sprawie szczegółowych zasad umarzania należności z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne z dnia 31 lipca 2003 r. – zwanego dalej "rozporządzeniem". Spór w niniejszej sprawie dotyczy prawidłowości odmowy przez Zakład Ubezpieczeń Społecznych umorzenia należności z tytułu składek za osobę prowadzącą działalność będącą jednocześnie płatnikiem tych składek. Materialnoprawną podstawą umorzenia należności z tytułu składek jest powołany w decyzji art. 28 u.s.u.s. Wskazany przepis daje prawo do umorzenia tych należności w sytuacji ich całkowitej nieściągalności (art. 28 ust. 1-3), a także w uzasadnionych przypadkach, w stosunku do składek na ubezpieczenia społeczne ubezpieczonych będących równocześnie płatnikami składek, pomimo braku ich całkowitej nieściągalności (art. 28 ust. 3a), przy czym umorzenie składek powoduje także umorzenie odsetek za zwłokę, kosztów upomnienia i dodatkowej opłaty (art. 28 ust. 4). Jednocześnie na postawie art. 32 u.s.u.s. przepisy dotyczące składek na ubezpieczenie społeczne stosuje się odpowiednio także do składek na Fundusz Pracy i Fundusz Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych oraz na ubezpieczenie zdrowotne. Zgodnie z art. 28 ust. 3 u.s.u.s., całkowita nieściągalność składek, o której mowa w art. 28 ust. 2 tej ustawy zachodzi, gdy: 1) dłużnik zmarł nie pozostawiając żadnego majątku lub pozostawił ruchomości niepodlegające egzekucji na podstawie odrębnych przepisów albo pozostawił przedmioty codziennego użytku domowego, których łączna wartość nie przekracza kwoty stanowiącej trzykrotność przeciętnego wynagrodzenia i jednocześnie brak jest następców prawnych oraz nie ma możliwości przeniesienia odpowiedzialności na osoby trzecie; 2) sąd oddalił wniosek o ogłoszenie upadłości dłużnika lub umorzył postępowanie upadłościowe z przyczyn, o których mowa w art. 13 i art. 361 pkt 1 ustawy z dnia 28 lutego 2003 r. - Prawo upadłościowe (Dz. U. z 2022 r. poz. 1520 oraz z 2023 r. poz. 825); 3) nastąpiło zaprzestanie prowadzenia działalności przy jednoczesnym braku majątku, z którego można egzekwować należności, małżonka, następców prawnych, możliwości przeniesienia odpowiedzialności na osoby trzecie w rozumieniu przepisów ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa; 4) nie nastąpiło zaspokojenie należności w zakończonym postępowaniu likwidacyjnym; 4a) wysokość nieopłaconej składki nie przekracza kwoty kosztów upomnienia w postępowaniu egzekucyjnym; 4b) nie nastąpiło zaspokojenie należności w umorzonym postępowaniu upadłościowym; 4c) ogłoszono upadłość, o której mowa w części III w tytule V ustawy z dnia 28 lutego 2003 r. - Prawo upadłościowe; 5) naczelnik urzędu skarbowego lub komornik sądowy stwierdził brak majątku, z którego można prowadzić egzekucję; 6) jest oczywiste, że w postępowaniu egzekucyjnym nie uzyska się kwot przekraczających wydatki egzekucyjne. Zaprezentowane wyliczenie jest wyczerpujące, co oznacza, że stanowi zamknięty katalog sytuacji, w których można uznać, że ma miejsce całkowita nieściągalność należności z tytułu składek i dopiero wystąpienie którejkolwiek z przesłanek określonych w tym przepisie daje potencjalną możliwość umorzenia tych należności. Ponadto, należności z tytułu składek mogą być w uzasadnionych przypadkach umarzane pomimo braku ich całkowitej nieściągalności, na zasadach określonych w rozporządzeniu. Przepis § 3 ust. 1 ww. aktu stanowi, że Zakład może umorzyć należności z tytułu składek, jeżeli zobowiązany wykaże, że ze względu na stan majątkowy i sytuację rodzinną nie jest w stanie opłacić tych należności, ponieważ pociągnęłoby to zbyt ciężkie skutki dla zobowiązanego i jego rodziny, w następujących przypadkach: 1) gdy opłacenie należności z tytułu składek pozbawiłoby zobowiązanego i jego rodzinę możliwości zaspokojenia niezbędnych potrzeb życiowych; 2) poniesienia strat materialnych w wyniku klęski żywiołowej lub innego nadzwyczajnego zdarzenia powodujących, że opłacenie należności z tytułu składek mogłoby pozbawić zobowiązanego możliwości dalszego prowadzenia działalności; 3) przewlekłej choroby zobowiązanego lub konieczności sprawowania opieki nad przewlekle chorym członkiem rodziny, pozbawiającej zobowiązanego możliwości uzyskiwania dochodu umożliwiającego opłacenie należności. Z przywołanych przepisów wynika, że rozstrzygnięcia wydawane w przedmiocie umorzenia zaległych należności z tytułu składek na ubezpieczenie społeczne są podejmowane w ramach tzw. uznania administracyjnego. Ustawodawca pozostawiając organom uznanie w omawianej kwestii, wprowadził do systemu prawa administracyjnego tzw. "luz decyzyjny", przejawiający się w możliwości (nie zaś konieczności) umorzenia tych należności. Jednak do uznania administracyjnego, a więc możliwości wyboru określonego kierunku rozstrzygnięcia, dochodzi w tego rodzaju sprawach dopiero po ustaleniu zaistnienia którejś z wymienionych w przepisach prawa przesłanek. W sytuacji, gdy żadna z tych przesłanek nie zostanie spełniona, organ nie ma możliwości wyboru konsekwencji prawnych i bezwzględnie zobowiązany jest odmówić przyznania tego rodzaju ulgi. Wykazanie natomiast istnienia którejś z wymienionych przesłanek otwiera organowi możliwość zastosowania tego rodzaju ulgi. W tym to bowiem momencie organ rozstrzygający sprawę korzysta z przypisanego mu uprawnienia do zastosowania uznania administracyjnego, nie musi, lecz może umorzyć takie należności (por. wyrok NSA z 29 sierpnia 2007 r., sygn. akt II GSK 141/07, dostępny w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych, dalej: CBOSA). Sądowej kontroli legalności takiej decyzji podlega zaś prawidłowość przeprowadzonego postępowania, nie zaś zasadność jej wydania. Kontrola taka dotyczy zarówno wykładni prawa materialnego, jak i właściwego przeprowadzenia postępowania dowodowego, uwzględniającego wynikające z przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego reguły dowodzenia, kompletność materiału dowodowego oraz jego ocenę. Zatem, sądowa kontrola decyzji wydanej przez organ obejmuje jedynie samo postępowanie poprzedzające jej wydanie, a nie rozstrzygnięcie będące wynikiem dokonania wyboru, o którym była mowa wyżej. Obowiązkiem Sądu jest dokonanie oceny, czy spełnione zostały przesłanki umorzenia. Natomiast o tym, czy składki powinny być umorzone, czy też nie, rozstrzyga organ administracji publicznej. W ocenie Sądu, organ dokonał prawidłowej analizy okoliczności sprawy pod kątem spełnienia przesłanek wymienionych w art. 28 ust. 3 pkt 1-6 u.s.u.s. W sprawie nie budzi wątpliwości, że nie zaistniała żadna z podstaw całkowitej nieściągalności należności skarżącego z tytułu składek. Zdaniem Sądu, organ w sprawie nie dokonał jednak rzetelnej i wnikliwej analizy sytuacji skarżącej biorąc pod uwagę jej aktualny stan zdrowia a także sytuację rodziną, materialną i finansową pod kątem wystąpienia przesłanki wskazanej w art. 28 ust. 3a u.s.u.s. w zw. z § 3 ust. 1 pkt 1 i 3 rozporządzenia. Zadaniem regulacji zawartej w art. 28 ust. 3a u.s.u.s. oraz w § 3 ust. 1 rozporządzenia jest zabezpieczenie niezbędnego minimum socjalnego, które pozwoli osobie zobowiązanej funkcjonować w codziennym życiu, dając gwarancję, że podstawowe jej potrzeby będą zaspokojone (por. wyrok NSA z dnia 9 lutego 2015 r., II GSK 2366/13, CBOSA). Tymczasem, punktem odniesienia przy ocenie, czy spłata zadłużenia zagraża egzystencji strony powinna być szczegółowa analiza określonego na ten czas minimum socjalnego oraz minimum egzystencji w takich warunkach, w jakich strona przebywa, a więc odniesionych do jej środowiska (por. wyroki NSA z dnia 25 sierpnia 2010 r., II GSK 724/09 oraz 8 sierpnia 2018 r., I GSK 1757/18, CBOSA). Sama koncepcja minimum socjalnego oparta jest o założenie, że chodzi o kwotę, która zabezpieczy istotne, podstawowe potrzeby. Organ w każdej indywidualnej sprawie musi w związku z tym ocenić, czy środki, którymi faktycznie dysponuje strona można uznać za wystarczające na zaspokojone jej zindywidualizowanych i niezbędnych potrzeb, w tym zatem tych wskazanych przez skarżącą, jak również tych koniecznych jak np. na zakup żywności, środków higieny, ubrań. O ile zatem sięgnięcie przez organ porównawczo do kryterium minimum socjalnego należy ocenić jako - co do zasady - uzasadnione, to wyprowadzenie z niego rzetelnych wniosków wymaga uwzględnienia wszystkich okoliczności indywidualnych sprawy, mogących rzutować na odmienności sytuacji od statystycznej i dokonania w tym zakresie analizy. W ocenie sądu, organ rentowy nie odniósł się w sposób wystarczający i pełny do sytuacji majątkowej skarżącej, pomimo, że skarżąca podnosiła stosowną argumentację w tym zakresie we wniosku o p[ponowne rozpoznanie sprawy. Skarżąca we wniosku po ponowne rozpoznanie sprawy zanegowała bowiem, aby prowadziła wspólne gospodarstwo domowe z matką. Okoliczność ta w ocenie Sądu nie została przez organy wystarczająco zweryfikowana. W ocenie Sadu, również ocena środków, którymi skarżąca może zaspokajać podstawowe potrzeby jest oceną dowolną. Organ w kwestii wydatków 4 osobowej rodziny wskazał na kwotę 2070 zl -w tym z tytułu miesięcznych opłat - 750,00 zł, opłat eksploatacyjnych - 500,00 zł, kosztów leczenia -400,00 zł oraz innych - 420,00 zł. Pominął jednak pozostałe koszty, które skarżąca musi ponosić w celu zaspokojenia niezbędnych podstawowych potrzeb życiowych. W szczególności organ nie uwzględnił wydatków na wyżywienie, ubrania czy przybory szkolne. Tymczasem do wydatków związanych z niezbędnym utrzymaniem należy zaliczyć nie tylko opłaty eksploatacyjne, ale także m.in. koszty zakupu żywności, odzieży, środków czystości i higieny osobistej. Nieuwzględnienie przez organ choćby minimalnych, comiesięcznych wydatków, które strona musi ponosić w celu przetrwania biologicznego powoduje, że obraz jego sytuacji materialnej jest niepełny i nie pozwala na ustalenie, czy jest on w stanie uregulować z kolei zaległe należności. Dodać przy tym należy, że stosując zwrot normatywny: "zaspokojenie niezbędnych potrzeb życiowych" trzeba przyjąć, że nie chodzi tu tylko o zachowanie standardu minimum koniecznego do przeżycia, ale o minimalnie godziwy poziom życia (por. wyrok WSA w Rzeszowie z 8 kwietnia 2021 r., I SA/Rz 140/21, CBOSA). Przy ocenie tej przesłanki należy wziąć także pod uwagę, czy trudności płatnicze osoby zobowiązanej mają charakter okresowy, czy też trwały i pogłębiający się oraz, czy istnieją szanse na poprawę sytuacji finansowej. Uwadze w analizowanej sprawie nie może ulec również i to, że rozważenie indywidualnych okoliczności musi odnosić się także do ustalonej kwoty zaległości, realności jej wyegzekwowania i spłacenia. Rolą organu jest bowiem badanie aktualnej na datę orzekania sytuacji majątkowej, finansowej Skarżącego i ocena tego stanu w kontekście możliwości spłacania zaległych należności. Tymczasem organ nie odniósł się w sposób wystarczający i pełny do sytuacji majątkowej i finansowej strony skarżącej. Zaniechanie takie uczynił również organ pierwszej instancji. Nie dokonano w związku z tym pełnych ustaleń pozwalających na właściwą ocenę istnienia przesłanki objętej § 3 ust. 1 pkt 1 rozporządzenia. W orzecznictwie sądowym dominuje pogląd, iż w postępowaniu toczącym się wskutek złożenia wniosku o umorzenie należności z tytułu składek, na stronie zgłaszającej powyższy wniosek spoczywa ciężar wykazania, że zachodzą przesłanki uzasadniające zgłoszone żądanie. Podkreślić jednak należy, że powyższe nie zwalnia organu z obowiązku prowadzenia postępowania w taki sposób, który zapewni należyte i sprawne ustalenie stanu faktycznego z poszanowaniem m.in. zasady informowania (art. 9 k.p.a), wyrażającej się w konieczności informowania strony o okolicznościach prawnych i faktycznych mających wpływ na realizację jej praw i obowiązków oraz czuwaniu, by osoby uczestniczące w postępowaniu nie poniosły szkody z powodu nieznajomości prawa i udzielaniu im w tym celu niezbędnych wskazówek i wyjaśnień. Organ powinien ze szczególną starannością realizować powyższą zasadę w sytuacji, gdy strona nie jest reprezentowana przez profesjonalnego pełnomocnika, ZUS powinien współdziałać ze stroną w celu wyjaśnienia wszelkich okoliczności sprawy mając na uwadze interes społeczny i słuszny interes obywateli (por. wyrok WSA w Krakowie z 16 listopada 2022 r., sygn. akt I SA/Kr 866/22, CBOSA). Ponadto organ powinien podejmować wszelkich czynności niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy, mając na względzie interes społeczny i słuszny interes obywateli (art. 7 k.p.a.) jak i zebrać i rozpatrzyć w sposób wyczerpujący cały materiał dowodowy (art. 77 § 1 k.p.a.). Wnioskowy charakter postępowania nie zwalnia organu z działania z urzędu. W ocenie Sądu, w sprawie nie została właściwie rozważona również przesłanka z § 3 ust. 1 pkt 3 rozporządzenia, związana ze stanem zdrowia skarżącej i możliwości na tym tle uzyskiwania dochodu umożliwiającego opłacenie należności. Bezspornym w sprawie pozostaje, że skarżąca pozostaje w leczeniu psychiatrycznym, przebywała przez okres kilku miesięcy na zwolnieniu lekarskim, pozostaje w prywatnym leczeniu psychiatrycznym, które jest bardzo kosztowne. Zatem organy w ramach oceny omawianej przesłanki winny poddać rozwadze, czy i jak stan zdrowia skarżącej wpływa na możliwości uzyskiwania dochodu umożliwiającego opłacenie należności. Tych okoliczności organy nie poddały dogłębnej analizie, co było wynikiem ogólnego potraktowania przywołanej wyżej przesłanki. W zakresie oceny powyższego zarówno Prezes ZUS jak i organ pierwszej instancji skupił się w zasadzie wyłącznie na kwestii uzyskiwania przez skarżącą dochodu oraz na fakcie posiadania przez nią nieruchomości uznając, że w tej sytuacji omawiana przesłanka nie zachodzi. Nie wystarczająco odniesiono się natomiast do podnoszonej przez skarżąca okoliczności, że na jej wyłącznym utrzymaniu pozostają dwie uczące się córki, skarżąca mieszka z matką tylko w celu sprawowania opieki i nie korzysta z jej środków. Również wbrew ustalaniom organu, skarżąca nie może wynająć domu, gdyż jak podniosła we wniosku o ponowne rozpoznanie sprawy i co znajduje potwierdzanie w materiale dowodowym – nieruchomość budynkowa nie została objęta pozwoleniem na użytkowanie, jest w stanie surowym zamkniętym. Zdaniem Sądu, za dowolną należy uznać ocenę przesłanek z § 3 ust. 1 pkt 1 i 3 rozporządzenia. Sąd zauważa, że wydając zaskarżone rozstrzygnięcie, organ rentowy rutynowo i pobieżnie potraktował sytuację materialną i rodzinną skarżącej. A właśnie to te okoliczności związane ze szczególną sytuacją, zwłaszcza majątkową skarżącej, które uniemożliwiają spłatę zadłużenia, powinny być traktowane pierwszoplanowo przy rozstrzyganiu o umorzeniu należności z tytułu składek. Wobec argumentacji zawartej we wniosku o ponowne rozpoznanie sprawy obowiązkiem organu było pełne zaktualizowanie informacji, co do stanu majątkowego wnioskodawczyni i możliwości zaspokajania niezbędnych potrzeb życiowych w kontekście opłacenia zaległości składkowych. Organ nie sprostał temu obowiązkowi, a ustalenia które poczynił w tym zakresie są niekompletne, noszą cechy dowolności i z pewnością nie wpisują się w realizację wyrażonej w art. 8 § 1 k.p.a. zasady pogłębiania zaufania do działań organu administracji. Zauważenia wymaga, że w obecnie zaskarżonej do Sądu decyzji organ podniósł, że budżet gospodarstwa domowego skarżącej, jest wyższy niż minimum socjalne w warunkach cenowych dla II kwartału 2025 r. na podstawie notowań cen udostępnionych przez Główny Urząd Statystyczny dla 4-osobowego gospodarstwa pracowniczego, które wynosi 6.196,77 zł, przy czym skarżąca wskazywała, że nie prowadzi z matką gospodarstwa domowego, tylko tymczasowo się nią opiekuje. W tych okolicznościach, Sąd uznał, że skarga jest zasadna, a organy naruszyły przepisy procesowe art. 7, art. 77 § 1, art. 80 i art. 107 § 1 k.p.a., gdyż nie ustaliły i nie oceniły wszystkich istotnych dla rozstrzygnięcia niniejszej sprawy okoliczności, które to naruszenie niewątpliwie mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy i oznacza, że odmowa umorzenia zaległych składek była co najmniej przedwczesna i nie została należycie uzasadniona. W ponownie prowadzonym postępowaniu organy zobowiązane będą do uwzględnienia powyższej oceny prawnej i wyeliminowania wskazanych nieprawidłowości. Mając na uwadze, że zaskarżona decyzja oraz poprzedzająca ją decyzja z 6.11. 2025 r. naruszają przepisy postępowania, Sąd, działając w oparciu o art. 145 § 1 pkt 1 lit. c w zw. z art. 135 p.p.s.a orzekł o ich uchyleniu - jak w sentencji.
Informacje o sprawie
- Data wpływu
- 5 marca 2026
- Symbol z opisem
- 6536 Ulgi w spłacaniu należności pieniężnych, do których nie stosuje się przepisów Ordynacji podatkowej (art. 34 i 34a ustaw
- Hasła tematyczne
- Ubezpieczenie społeczne
- Skarżony organ
- Prezes Zakładu Ubezpieczeń Społecznych/ZUS
- Sędziowie
- Ewelina Dziuban /sprawozdawca/ Jakub Makuch /przewodniczący/ Janusz Kasprzycki
Powołane przepisy
- Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
art. 145 par 1 pkt 1 lit. c w zw. z art. 135 · Dz.U. 2026 poz. 143
Powiązane dokumenty
Sygnatura: I GSK 79/25 · 22 kwietnia 2026
Wyrok NSA z 22 kwietnia 2026 r., I GSK 79/25 – ulgi w spłacaniu należności pieniężnych
Sygnatura: V SA/Wa 781/26 · 22 kwietnia 2026
Postanowienie WSA w Warszawie z 22 kwietnia 2026 r., V SA/Wa 781/26 – ulgi w spłacaniu należności pieniężnych
Sygnatura: I SA/Gd 133/26 · 22 kwietnia 2026
Wyrok WSA w Gdańsku z 22 kwietnia 2026 r., I SA/Gd 133/26 – ulgi w spłacaniu należności pieniężnych
Źródło urzędowe: Naczelny Sąd Administracyjny