III SA/Kr 1681/25

Sygn. akt III SA/Kr 1681/25. [pic] WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 26 maja 2026 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący: sędzia WSA Jarosław Wiśniewski Sędziowie: sędzia WSA Waldemar Michaldo sędzia WSA Piotr Głowacki (spr.) po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym w dniu 26 maja 2026 r. sprawy ze skargi S.P. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Tarnowie z dnia 21 października 2025 r., sygn. SKO.GN/4160/84/2025, w przedmiocie ustalenia kosztów postepowania rozgraniczeniowego; I. uchyla zaskarżone postanowienie oraz poprzedzające je postanowienie organu pierwszej instancji, II. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Krakowie na rzecz skarżącej kwotę 100 zł (słownie: sto złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.

Postanowieniem z dnia 21 października 2025 r. (SKO.GN/4160/84/2025) Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Tarnowie, w wyniku rozpatrzenia zażalenia S.P., utrzymało w mocy postanowienie Burmistrza Tuchowa ż 10 września 2025 r., znak: GPI\/lK.6830.2.2025.RRa ustalającego koszty postępowania rozgraniczeniowego i zobowiązujące: Gminę R., właściciela działki nr [...] w R., do uiszczenia kosztów w wysokości 1145,00 zł., a S.P. (dalej skarżąca) właścicielkę działki nr [...] w R., do uiszczenia kosztów w wysokości 1145,00 zł. Kolegium wyjaśniło, że postępowanie rozgraniczeniowe zostało wszczęte na wniosek Gminy R. z 26 marca 2025 r. Do ustalenia granic wyznaczono geodetę S.D. W aktach sprawy znajduje się protokół graniczny z 31 lipca 2025 r, oraz opis wykonywanych czynności wraz ze Sprawozdaniem Technicznym z dnia 8 sierpnia 2025 r. W Sprawozdaniu technicznym S.D. stwierdził: "Dnia 31 lipca 2025 r. obecnym na gruncie Stronom okazano wytyczone punkty graniczne nr [...], których współrzędne pozyskano z bazy EGiB na podstawie operatu P.1216.2025.3467 i ustalono przebieg granicy jako linię łączącą wymienione punkty " Jak dalej wskazał geodeta właścicielka działki nr [...] zgadza się z przebiegiem okazanej granicy, natomiast Gmina R. kwestionuje tą granice, twierdząc iż jej przebieg jest nieprawidłowy. W Opisie wykonywanych czynności geodeta S.D. stwierdził: "W wyniku analizy dostępnych materiałów geodezyjnych dotyczących granicy działki pomiędzy działkami nr [...] i [...] wynik jednoznacznie, że przebieg granicy pomiędzy działkami nr [...] i [...] został prawidłowo określony operatem nr P.1216.2025.3467. Na potwierdzenie tego faktu określono współrzędne punktów granicznych na podstawie digitalizacji mapy zasadniczej. Uzyskania rozbieżność pomiędzy tymi granicami jest na poziomie dopuszczalnego błędu i nie ma podstaw do podważania poprawności wykonanego ustalenia granicy pomiędzy działkami nr [...] i [...] wykonanego marcu 2025 r.’’ Ustalenia geodety dały podstawę do wydania decyzji o rozgraniczeniu. W uzasadnianiu decyzji z 10 września 2025 r. organ I instancji wskazał, że w czasie postępowania geodeta okazał stronom wytyczone punkty graniczne, które zamarkowane zostały gwoździami metalowymi wbitymi w utwardzone podłoże (asfalt). Uwzględniając powyższe, należy stwierdzić, iż uprawniony geodeta przeprowadził czynności w sprawie ustalenia granic, wskazał na działania, jakie zostały podjęte w tym względzie oraz jakie dowody i dokumenty wzięto pod uwagę w toku postępowania. W protokole granicznym opisano sposób ustalenia granicy przedmiotowych nieruchomości. Nie ulega zatem wątpliwości, że w toku sprawy podjęto działania w celu ustalenia granic pomiędzy nieruchomościami. Wcześniej nie było prowadzone postępowanie rozgraniczeniowe, nie ustalono wiążąco granic nieruchomości. Trzeba też podkreślić, że w aktach sprawy zalega protokół z ustalenia przebiegu granicy pomiędzy przedmiotowymi działkami z 25 marca 2025 r., jednak jak z niego wynika, Gmina R. odmówiła zaakceptowania przebiegu granicy. Nie jest więc tak, że wnioskodawca w sprawie (Gmina R.) wcześniej zaakceptowała granice, by następnie ją kwestionować poprzez wszczęcie postępowania rozgraniczeniowego. Innymi słowy wnioskodawca o rozgraniczenie, nie ma innej drogi do rozstrzygnięcia owej sprawy, jak poprzez dokonanie rozgraniczenia. Jest to typowy spór o granice nieruchomości. W tym kontekście fakt, iż skarżąca opłaciła geodetę za jego prace geodezyjną w marcu 2025 r., nie ma znaczenia. Znaczenie ma bowiem fakt zaistnienia sporu co do przebiegu granicy, która wcześniej nie została wiążąco ustalona. Gmina R. nie akceptowała granicy okazanej podczas prac geodety w marcu 2025 r. Z decyzją tą nie zgodziła się zobowiązana do uiszczenia połowy kosztów skarżąca wnosząc skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie, podnosząc, że już raz poniosła w całości koszt ustalenia granicy swojej działki nr [...]. Zdaniem skarżącej Gmina R. odrzuciła propozycję zwarcia ugody w sprawie granic nieruchomości, zaś rozgraniczenie jedynie potwierdziło dotychczasowe granice. Pomijając te okoliczności, organ doprowadził do pokrzywdzenia finansowego skarżącej i niezachowania zdrowego rozsądku w stosowaniu obowiązujących przepisów. W odpowiedzi na skargę organ podtrzymał w całości dotychczas zajmowane w sprawie stanowisko i wniósł o oddalenie skargi. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Stosownie do art. 3 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.), dalej w skrócie "p.p.s.a.", sądy administracyjne powołane są do kontroli zgodności z prawem działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. W ramach swej kognicji sąd bada, czy przy wydaniu zaskarżonego aktu nie doszło do naruszenia prawa materialnego i przepisów postępowania administracyjnego, nie będąc przy tym związanym granicami skargi, stosownie do treści art. 134 § 1 p.p.s.a. Natomiast w myśl art. 145 p.p.s.a., sąd zobligowany jest do uchylenia decyzji bądź postanowienia - gdy dotknięte są one naruszeniem prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy (art. 145 § 1 pkt 1 lit. a p.p.s.a.); naruszeniem prawa dającym podstawę do wznowienia postępowania (art. 145 § 1 pkt 1 lit. b p.p.s.a.); innym naruszeniem przepisów postępowania, jeśli mogło mieć ono istotny wpływ na wynik sprawy (art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a.) lub stwierdzenia ich nieważności - jeżeli zachodzą przyczyny określone w art. 156 k.p.a. lub w innych przepisach (art. 145 § 1 pkt 2 p.p.s.a.); ewentualnie, stwierdzenia wydania decyzji lub postanowienia z naruszeniem prawa - jeżeli zachodzą przyczyny określone w k.p.a. lub w innych przepisach (art. 145 § 1 pkt 3 p.p.s.a.),. Jednocześnie w ramach prowadzonej kontroli legalności zaskarżonego aktu sąd stosuje przewidziane prawem środki w celu usunięcia naruszenia prawa w stosunku do aktów lub czynności wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach sprawy, której dotyczy skarga, jeżeli jest to niezbędne dla końcowego jej załatwienia (art. 135 p.p.s.a.). W przypadku rozgraniczenia nieruchomości i jego kosztów istotne znaczenie ma uchwała Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 11 grudnia 2006 r. (I OPS 5/06), gdzie przyjęto, że organ administracji publicznej, orzekając o kosztach postępowania rozgraniczeniowego na podstawie art. 262 § 1 pkt 2 k.p.a., może obciążyć kosztami rozgraniczenia nieruchomości strony będące właścicielami sąsiadujących nieruchomości (art. 153 k.c.), a nie tylko stronę, która żądała wszczęcia postępowania. Skoro bowiem istota rozgraniczenia polega na wyodrębnieniu nieruchomości z innych, otaczających ją gruntów, poprzez ustalenie zasięgu prawa własności jej właściciela w stosunku do gruntów sąsiadujących, to zlikwidowanie sporu granicznego poprzez ustalenie stabilnej granicy między sąsiadującymi nieruchomościami bez wątpienia leży w interesie wszystkich zainteresowanych stron. Właściciele gruntów sąsiadujących obowiązani są do współdziałania przy rozgraniczeniu gruntów oraz przy utrzymywaniu stałych znaków granicznych, a koszty rozgraniczenia oraz koszty urządzenia i utrzymywania stałych znaków granicznych ponoszą po połowie. Jednak zasada wynikająca z zacytowanej uchwały nie może być mechanicznie przenoszona na każde postępowanie rozgraniczeniowe i możliwe jest przyjęcie innego sposobu rozdziału kosztów, w zależności od okoliczności konkretnej sprawy. Taka sytuacja wystąpiła w ocenie sądu w kontrolowanej sprawie. Skarżony organ pominął przy rozstrzyganiu o kosztach, choć sam te okoliczności przyznał w uzasadnieniu swojego rozstrzygnięcia, iż granice sąsiadujących nieruchomości nie były w istocie sporne (niepewne), albowiem zostały już ustalone w sposób wiążący w innym trybie. Jak wprost wskazał organ, a także szczególnie podkreślała skarżąca w treści swojej skargi – dotychczas (to jest przed postępowaniem rozgraniczeniowym) wytyczone punkty graniczne nr [...], na podstawie operatu P.1216.2025.3467 z marca 2025r. okazały się stanowić potwierdzenie przebiegu granicy pomiędzy działkami, na który to operat z marca 2025r. powołał się wyznaczony biegły w postępowaniu rozgraniczeniowym, wskazując, iż uzyskana rozbieżność pomiędzy tymi granicami jest na poziomie dopuszczalnego błędu i nie ma podstaw do podważania poprawności wykonanego ustalenia granicy pomiędzy działkami nr [...] i [...] wykonanego marcu 2025 r. Zatem nie w każdym przypadku wystąpienia z wnioskiem o rozgraniczenie granice gruntów sąsiadujących stają się sporne, ale to właśnie rzeczywista sporność (niepewność) granic stanowi podstawę prowadzenia postępowania rozgraniczeniowego. O istnieniu rzeczywistego sporu granicznego nie przesądza wyłącznie wniosek o rozgraniczenie, ale całokształt okoliczności sprawy tj. m.in. przebieg czynności rozgraniczeniowych, charakter dokumentów odzwierciedlających prawny przebieg granicy znajdujących się w zasobie geodezyjnym, postawa stron postępowania rozgraniczeniowego podczas czynności rozgraniczenia i ich stosunek do wskazanego przez geodetę przebiegu granicy w świetle dokumentacji prawnej, łatwość odnalezienia punktów osnowy geodezyjnej w terenie oraz reakcja stron postępowania na końcowy wynik rozgraniczenia. O ile także stan sporności lub niepewności nie może być rozumiany subiektywnie jako wyraz jednostkowej oceny jednego z właścicieli nieruchomości, lecz musi znaleźć następnie potwierdzenie w wynikach postępowania rozgraniczeniowego, to w kontrolowanej sprawie w/w okoliczności związane z wytyczonymi wcześniej punktami granicznymi operatem P.1216.2025.3467 z marca 2025r. potwierdzonymi w postępowaniu rozgraniczeniowym, wprost wskazują na to, iż podstawa faktyczna wniosku o rozgraniczenie nie miała charakteru obiektywnego - stan sprawy przedstawiał się w ten sposób, że położenie punktów granicznych w terenie okazał się odpowiadać stanowi wynikającemu z wiążącej dokumentacji. Brak było więc podstaw, aby strona postępowania niebędąca wnioskodawcą została obciążona w równej mierze kosztami postępowania rozgraniczeniowego wszczętego na wniosek strony, w której subiektywnym przekonaniu przebieg granicy w całości lub w części był sporny lub niepewny (por. wyrok WSA w Gliwicach z 28 sierpnia 2025 r. II SA/Gl 425/25, wyrok WSA w Rzeszowie z 23 października 2025 r. II SA/Rz 831/25). Podmiot żądający rozgraniczenia powinien rozważnie i stosownie do istniejących potrzeb wyznaczyć zakres wniosku, gdyż nie do zaakceptowania jest rozwiązanie, w ramach którego – niezależnie od potwierdzenia stanu sporności lub niepewności w ocenie wnioskodawcy – koszty rozgraniczenia obciążały w takim samym zakresie pozostałych właścicieli nieruchomości sąsiadujących, jeśli właściciele ci wskazywali stan wynikający z dokumentacji geodezyjno-kartograficznej i stan ten okazał się w całości albo w części miarodajny i aktualny (zob. wyrok WSA w Rzeszowie z 22 września 2020r., II SA/Rz 543/20). Z taką sytuacją mamy do czynienia w niniejszej sprawie, bowiem biegły w postępowaniu rozgraniczeniowym zaakceptował dotychczasowe, wskazane przez geodetę punkty graniczne i w/g nich potwierdził granicę. W tej sytuacji nie zachodzą podstawy do tego, aby skarżącą obciążać kosztami postępowania rozgraniczeniowego, które zostało wszczęte z wyłącznej inicjatywy wnioskodawcy, który nie akceptował de facto położenia tych punktów granicznych w terenie. Mając to na uwadze, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c w zw. z art. 135 p.p.s.a., sąd uchylił zaskarżone postanowienie oraz poprzedzające je postanowienie organu I instancji. Na podstawie art. 200 ustawy o p.p.s.a. sąd zasądził od organu na rzecz skarżącej kwotę 100 zł (wpis sądowy) tytułem zwrotu kosztów postępowania.