III SA/Gl 489/23

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia Adam Gołuch po rozpoznaniu w dniu 17 lipca 2023 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi Z. N. na pismo Prezydenta Miasta Z. w przedmiocie odmowy zwrotu kaucji mieszkaniowej postanawia: odrzucić skargę

Z. N. (dalej: skarżąca) złożyła skargę w dniu z 9 maja 2023 r. na pismo Prezydenta Miasta Z. (dalej: organ) w przedmiocie odmowy zwrotu kaucji mieszkaniowej po wykupie mieszkania komunalnego. W niniejszej sprawie skarżąca kwestionuje pismo wydane z upoważnienia Prezydenta Miasta Z. z 16 marca 2022 r., w którym wyjaśniono skarżącej powody odmowy zwrotu kaucji mieszkaniowej, tj. zawarcie ugody w dniu z 16 lutego 2023 r., nr [...], na mocy której skarżąca zrzekła się dochodzenia zwrotu kaucji mieszkaniowej. Ponadto zapisy ww. ugody zostały również zawarte w Akcie Notarialnym Nr repetytorium "A" nr [...] z dnia 23 lutego 2022 r w § 15 pkt.3. Także w piśmie z upoważnienia Prezydenta Miasta Z. z 19 maja 2022 r., wyjaśniono skarżącej, że w przypadku sporu w przedmiotowej sprawie zwrotu kaucji mieszkaniowej właściwym będzie Sąd powszechny. W sprawie zatem nie zostało wydane żadne rozstrzygnięcie, w przewidzianej przez przepisy administracyjne formie prawnej, która to podlega zaskarżeniu w świetle art. 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi Dz.U. z 2023r., poz. 259 ze zm). Ponadto wskazać również należy, że kwestie związane z wpłaconą kaucją przed dniem 12 listopada 1994 r. uregulowane są przepisami ustawy z dnia 21 czerwca 2001 r. o ochronie praw lokatorów, mieszkaniowym zasobie gminy i o zmianie Kodeksu cywilnego (tj. Dz.U. z 2023 r., poz. 752 ze zm.). W odpowiedzi na skargę organ, wskazał, że skarżąca zrzekła się dochodzenia zwrotu kaucji mieszkaniowej w związku z udzieleniem bonifikaty przy nabyciu mieszkania od Gminy Z.. Na marginesie jedynie należy wskazać, iż skarżąca wystąpiła już do Wydziału [...] karnego Sądu Rejonowego w Z. z wnioskiem o wszczęcie dochodzenia w sprawie przywłaszczenia prawa do zwrotu kaucji mieszkaniowej, a Sąd ten postanowieniem z dnia 15 września 2022 r. odmówił wszczęcia postępowania w ww. sprawie, które to postanowienie zostało utrzymane w mocy postanowieniem Sądu z dnia 24 stycznia 2023 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga wniesiona w sprawie niniejszej jest niedopuszczalna z tego powodu, że przedmiot skargi nie należy do właściwości sądu administracyjnego. Przedmiot skargi do sądu administracyjnego jest ściśle określony przepisami prawa. Sąd administracyjny kontroluje legalność działalności organów administracji publicznej sprawowanej we władczych formach wymienionych w art. 3 § 2 pkt 1 - 7 p.p.s.a. Zgodnie z art. 184 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej w związku z dyspozycją art. 1 § 1 ustawy z 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j. Dz. U. z 2022 r. poz. 2492, ze zm.), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej oraz rozstrzyganie sporów kompetencyjnych i o właściwość między organami jednostek samorządu terytorialnego, samorządowymi kolegiami odwoławczymi i między tymi organami a organami administracji rządowej. Przedmiotem wymiaru sprawiedliwości sprawowanego przez sądy administracyjne jest kontrola działalności administracji publicznej, dokonywana pod względem zgodności z prawem (legalności) działalności administracji publicznej, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej (art. 1 § 2). Innymi słowy, przedmiotem tym są konflikty w sferze stosunków administracyjno-prawnych sensu largo, tj. spory co do zgodności z prawem działania administracji publicznej w sferze, w jakiej organ administracji został upoważniony do kształtowania uprawnień i obowiązków (osoby fizycznej, osoby prawnej lub innej jednostki organizacyjnej) niepowiązanych z nim ani więzami zależności organizacyjnej ani podległości służbowej. Jedną ze stron tych stosunków jest organ administracji publicznej, drugą zaś podmiot, którego sytuacja prawna na mocy norm prawa obowiązującego została powiązana z sytuacją prawną organu w ten sposób, że organ może w sposób władczy i jednostronny konkretyzować jego prawa i obowiązki. Kontrola działalności administracji publicznej ma charakter ograniczony, co oznacza, że są nią objęte jedynie działania administracji wskazane w ustawie, i to dopiero po dopełnieniu przez skarżącego określonych warunków. Wynika on przede wszystkim z przepisów wyznaczających zakres właściwości sądów administracyjnych oraz postanowień procesowych określających przesłanki dopuszczalności skargi oraz granice postępowania sądowo-administracyjnego (J. Tarno, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi; Komentarz 2004, s. 14-16). Przedmiotowa sprawa nie dotyczyła sprawy z zakresu administracji publicznej i nie znajduje się w katalogu aktów i czynności podlegających kognicji sądów administracyjnych. Zatem przedmiotowa skarga podlega odrzuceniu, albowiem przedmiot zaskarżenia nie jest objęty zakresem właściwości rzeczowej sądu administracyjnego. Podkreślić bowiem należy, iż Sądy administracyjnego sprawują wymiar sprawiedliwości przez sądową kontrolę wykonywania administracji publicznej, na zasadach określonych w ustawie. Poddanie w Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej (art. 184) wykonywania administracji publicznej kontroli sądu administracyjnego nie oznacza, że cała działalność administracji publicznej została poddana takiej kontroli. Ograniczenie jej zakresu wprowadza zastrzeżenie, że kontrola ta wykonywania jest na zasad określonych w ustawie. Ponadto ograniczenia właściwości sądu administracyjnego zostały wprowadzone przez określenie prawnych form wykonywania administracji publicznej, podlegających zaskarżeniu do sądu administracyjnego (art. 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Dz.U. z 2023r., poz. 259 ze zm.), podmiotów, na których działanie przysługuje skarga, enumeracji negatywnej, wyłączającej rodzaje spraw spod właściwości sądu administracyjnego, a także kryterium kontroli administracji publicznej, sprawowanej przez sąd administracyjny (uchwała składu 7 sędziów NSA z 3 grudnia 2001 roku, OPS 3/01, ONSA 2002, nr 3, poz. 99). Z tych też względów na podstawie art. 58 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2023r., poz. 259 ze zm.) orzeczono jak w sentencji.