III SA/Gl 327/26

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodnicząca Sędzia WSA Magdalena Jankiewicz (spr.), Sędziowie Sędzia WSA Barbara Brandys-Kmiecik, Sędzia WSA Małgorzata Herman, , po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 26 maja 2026 r. sprawy ze skargi B sp. z o.o. w W. na uchwałę Rady Miasta Wisła z dnia 24 lutego 2022 r. nr XLI/599/2022 w przedmiocie trybu udzielania i rozliczania dotacji dla niepublicznych przedszkoli 1. stwierdza nieważność zaskarżonej uchwały w zakresie jej § 1 pkt 1 i § 1 pkt 2, 2. oddala skargę w pozostałym zakresie.

Wyrokiem z 19 listopada 2025r. sygn. akt I GSK 478/23 Naczelny Sąd Administracyjny po rozpoznaniu skargi kasacyjnej B. Sp. z o.o. w W. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach z 20 grudnia 2022 r., sygn. akt III SA/Gl 498/22 w sprawie ze skargi B. Sp. z o.o. na uchwałę Rady Miasta Wisła z 24 lutego 2022 r., nr XLI/599/2022 w przedmiocie ustalenia trybu udzielania i rozliczania dotacji dla niepublicznych przedszkoli, uchylił zaskarżony wyrok w punkcie 2 i w tym zakresie przekazał sprawę do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Gliwicach oraz zasądził na rzecz skarżącej zwrot kosztów postępowania kasacyjnego. W uzasadnieniu NSA wskazał, że przedmiotem skargi jest uchwała Rady Miasta Wisła z 24 lutego 2022r. Nr XLI/599/2022 w sprawie zmiany uchwały Nr [...] Rady Miasta W. z 25 stycznia 2018 r. w sprawie ustalenia trybu udzielania i rozliczania dotacji dla niepublicznych przedszkoli i niepublicznych innych form wychowania przedszkolnego oraz trybu i zakresu kontroli prawidłowości jej pobrania i wykorzystania. Skarżąca spółka - jako prowadząca przedszkola niepubliczne w W. - domagała się stwierdzenia nieważności § 1 pkt 1, 2, 4 i 7 uchwały. Wyrokiem z 20 grudnia 2022r. sygn. akt III SA/Gl 498/22 WSA w Gliwicach: 1. stwierdził nieważność zaskarżonej uchwały w zakresie jej § 1 pkt 7, 2. w pozostałej części oddalił skargę, 3. zasądził na rzecz strony skarżącej zwrot kosztów postepowania sądowego. Na to rozstrzygnięcie skarżąca wniosła skargę kasacyjną. Rozpoznając skargę kasacyjną, która obejmowała jedynie pkt 2 wyroku, oddalający skargę na § 1 pkt 1, 2 i 4 uchwały, NSA stwierdził, że niezasadny jest pogląd WSA w Gliwicach co do § 1 pkt 1 uchwały, który stanowi, że do czasu podpisania umowy dotacji nie przekazuje się. WSA stanął bowiem na stanowisku, że gmina ma prawo uzależnić wypłatę dotacji od uprzedniego zawarcia umowy, podczas gdy – w ocenie NSA – przepisy ufzo nie przewidują formy umowy jako warunku wypłaty. Podobnie jako nieuzasadniony NSA uznał pogląd WSA o dopuszczalności wyrażenia w § 1 pkt 2 uchwały prawa gminy do żądania dodatkowych wyjaśnień lub przedłożenia dokumentów w celu potwierdzenia prawdziwości danych zawartych w formularzach w terminie 7 dni od dnia wezwania. W tym zakresie NSA ocenił, że art. 38 ust. 1 ufzo uprawnia organ jedynie do kontroli pobrania i wydatkowania dotacji, a zatem do czynności, które następują w fazie wypłaty i rozliczenia środków publicznych. Ustawodawca nie przewidział natomiast kompetencji organu dotującego do przeprowadzenia kontroli uprzedniej. Natomiast pogląd WSA o zgodności z prawem § 1 pkt 4 uchwały, NSA podzielił. W tym pkt. Rada Gminy nałożyła na podmiot prowadzący obowiązek sporządzenia i przekazania do 20. dnia miesiąca po upływie I, II i III kwartału informacji o bieżącym wykorzystaniu dotacji, a także obowiązek przedłożenia organowi do 15 stycznia następującego po roku dotowanym zestawienia wydatków sfinansowanych z dotacji, zarchiwizowanych w formie elektronicznej faktur VAT oraz wyciągów z rachunku bankowego, na który została przekazana dotacja. WSA oddalając skargę w tej części stwierdził, że chociaż dotacja ma charakter roczny, to nie oznacza to, że przed upływem roku organ pozbawiony jest możliwości skontrolowania wykorzystania dotacji. Przeciwnie, przyjęcie takiego modelu kontroli umożliwi jej prowadzenie na bieżąco. Co do tej kwestii NSA uznał, że omawiane zapisy istotnie nie naruszają prawa, bo nie modyfikują ani rocznego charakteru dotacji, ani reguł jej wypłaty. Określają jedynie tryb informowania o bieżącym jej wykorzystaniu. Twierdzenie o wprowadzeniu w uchwale kwartalnego trybu rozliczania dotacji nie znajduje potwierdzenia w jej treści. Stwierdził też, że z postanowień uchwały nie wynika, aby rozliczenie wydatków następowało jedynie bezgotówkowo, co niezasadnie zarzucała skarżąca. Zawiera on jedynie wymaganie, aby poszczególne wydatki dało się powiązać z operacjami na rachunku bankowym przeznaczonym do wypłaty dotacji zgodnie z art. 34 ust. 1 ufzo i nie wyklucza to wypłat z tego rachunku i rozliczeń gotówkowych, należycie udokumentowanych. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga jest zasadna. Sąd orzeka w niniejszej sprawie, będąc związany wyrokiem NSA z 19 listopada 2025 r. sygn. akt I GSK 478/23, którym uchylono wyrok WSA w Gliwicach z 20 grudnia 2022 r., sygn. akt III SA/Gl 498/22 w zaskarżonej części, tj. w jego punkcie 2., oddalającym skargę. Uchylenie zaskarżonego wyroku przez NSA i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania skutkuje powrotem do sytuacji, która istniała przed wydaniem wyroku przez sąd I instancji, co na gruncie tej sprawy nastąpiło w zakresie częściowym. Nadto zgodnie z art. 190 ppsa sąd, któremu sprawa została przekazana, związany jest wykładnią prawa dokonaną w tej sprawie przez NSA. Nie można oprzeć skargi kasacyjnej od orzeczenia wydanego po ponownym rozpoznaniu sprawy na podstawach sprzecznych z wykładnią prawa ustaloną w tej sprawie przez NSA. Użyte w art. 190 ppsa pojęcie "wykładni prawa" należy rozumieć, jako wyjaśnienie znaczenia przepisów prawa. Zarówno w orzecznictwie, jak i doktrynie przyjmuje się, że "związanie wykładnią prawa" oznacza wykładnię przepisów prawa materialnego, procesowego, jak i kwestii zastosowania określonego przepisu prawa jako podstawy do wydania określonego aktu. Przez ocenę prawną rozumie się powszechnie wyjaśnienie istotnej treści przepisów prawnych i sposobu ich stosowania w rozpoznawanej sprawie, zaś wskazania co do dalszego postępowania stanowią z reguły konsekwencje oceny prawnej. Dotyczą one sposobu działania w toku ponownego rozpoznania sprawy i mają na celu wskazanie kierunku, w którym powinno zmierzać przyszłe postępowanie dla uniknięcia wadliwości (por. wyrok WSA we Wrocławiu z 9 listopada 2017 r. sygn. akt II SA/Wr 598/17). Ponadto moc wiążąca wyroku oznacza, że dana kwestia kształtuje się tak, jak stwierdzono w prawomocnym orzeczeniu. Odnosi się to zarówno do wykładni prawa, jego zastosowania w zaistniałym stanie faktycznym, jak również oceny tego stanu (por. wyrok NSA z 20 września 2018 r., sygn. akt II FSK 2370/18). Ponownie rozpoznając sprawę w przestawionych wyżej warunkach proceduralnych, Sąd stwierdził, że skarga strony jest zasadna także w części obejmującej § 1 pkt 1 i pkt 2 uchwały, czego nie dostrzegł WSA przy poprzednim rozpoznaniu sprawy. I tak, § 1 pkt 1 uchwały należy uznać za naruszający prawo materialne, a to art. 38 ust. 1 w zw. z art. 33 ust. 1 pkt 1 i 2 ufzo. Stosownie do powołanych przepisów: - art. 38 ust. 1 ufzo stanowi, że organ stanowiący jednostki samorządu terytorialnego, w drodze uchwały, ustala tryb udzielania i rozliczania dotacji, o których mowa w art. 15-21, art. 25, art. 26, art. 28-31a i art. 32, oraz tryb przeprowadzania kontroli prawidłowości ich pobrania i wykorzystania, w tym zakres danych, które powinny być zawarte we wniosku o udzielenie dotacji i w rozliczeniu jej wykorzystania, termin przekazania informacji o liczbie odpowiednio dzieci objętych wczesnym wspomaganiem rozwoju, uczniów, wychowanków, uczestników zajęć rewalidacyjno-wychowawczych lub słuchaczy kwalifikacyjnych kursów zawodowych, o których mowa w art. 34 ust. 2, oraz termin i sposób rozliczenia wykorzystania dotacji. - art. 33. ust.1 ufzo: Dotacje, o których mowa w art. 15-21, art. 25, art. 26 i art. 28-32, są przekazywane pod warunkiem, że: 1) organ prowadzący przedszkole, inną formę wychowania przedszkolnego, szkołę oraz placówkę, o której mowa w art. 2 pkt 6-8 ustawy - Prawo oświatowe, przekaże organowi dotującemu informację o planowanej liczbie odpowiednio dzieci objętych wczesnym wspomaganiem rozwoju, uczniów, wychowanków, uczestników zajęć rewalidacyjno-wychowawczych lub słuchaczy kwalifikacyjnych kursów zawodowych, nie później niż do dnia 30 września roku bazowego - w przypadku dotacji, o których mowa w art. 15, art. 17, art. 19, art. 21, art. 26 ust. 1, 2, 5 i 8, art. 29, art. 30, art. 31 ust. 1 i 1a oraz art. 31a ust. 1; 2) przedszkole, inna forma wychowania przedszkolnego, szkoła oraz placówka, o której mowa w art. 2 pkt 6-8 ustawy - Prawo oświatowe, przekaże dane do systemu informacji oświatowej według stanu na dzień 30 września roku bazowego - w przypadku dotacji, o których mowa w art. 15-21, art. 25, art. 26, art. 28-31a i art. 32. Odnośnie tego zauważyć przyjdzie, że powyższe przepisy obligują jedynie organ prowadzący do przekazania dotującemu informacji o liczbie dzieci i wprowadzenia tych danych do SIO i jest to jedyny warunek przekazania dotacji. Nie przewidują natomiast obowiązku zawarcia umowy jako warunku wypłaty dotacji, stąd zapis § 1 pkt 1 uchwały, który taki obowiązek wprowadza nie ma umocowania ustawowego. Podobnie jest z § 1 pkt 2 uchwały, który uznać należy za naruszający cytowany już art. 38 ust. 1 ufzo. Powołana regulacja nie upoważnia do zastąpienia kontroli prawidłowości pobrania i wykorzystania dotacji instytucją wezwania do złożenia wyjaśnień. Jedynym trybem tej weryfikacji jest kontrola prowadzona w oparciu o art. 36 ufzo, zatem zarzut skargi w tej części także należy uznać za uzasadniony. Nie podzielił natomiast Sąd zasadności zarzutu naruszenia art. 38 ust. 1 poprzez zapisy § 1 pkt 4 uchwały o obowiązku składania kwartalnych informacji o bieżącym wykorzystaniu dotacji, gdyż nie wykracza ono poza granice upoważnienia ustawowego. Nadto nie stoi w sprzeczności z rocznym charakterem dotacji. Ma jedynie charakter pomocniczy służący bieżącej analizie wydatków pokrywanych dotacją. Również przewidziany w tym zapisie uchwały obowiązek wyodrębnienia rachunku bankowego jest dopuszczalny w świetle art. 38 ust. 1 ufzo jako element trybu przeprowadzania kontroli prawidłowości pobrania i wykorzystania dotacji, gdyż służy bieżącemu monitorowaniu sposobu wydatkowania środków, w tym, np. czy przejściowo nie są przeznaczane na pokrycie innych wydatków. Biorąc pod uwagę, że organ naruszył przywołane wyżej przepisy prawa materialnego, a to art. 33 ust. 1 pkt 1 i 2 oraz 38 ust. 1 ufzo, Sąd na podstawie art. 147 § 1 ppsa stwierdził nieważność zaskarżonej uchwały w części określonej w jej § 1 pkt 1 i 2. W pozostałym zakresie na podstawie art. 151 ppsa oddalił skargę.