I SA/Sz 274/26

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący - Sędzia WSA Elżbieta Dziel po rozpoznaniu w Wydziale I w dniu 21 maja 2026 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi F. R. na uchwałę Nr [...] Rady Miasta z dnia 28 stycznia 2026 r. w sprawie dotacji przedmiotowej dopłaty dla odbiorców usług zbiorowego zaopatrzenia w wodę i zbiorowego odprowadzenia ścieków z uwzględnieniem obowiązujących taryf zaopatrzenia w wodę i odprowadzenia ścieków postanawia: 1. odrzucić skargę, 2. zwrócić skarżącej uiszczony wpis sądowy od wniesionej skargi w wysokości [...] (słownie: [...]) zł.

Rada Miasta w dniu 28 stycznia 2026 r. podjęła uchwałę Nr XXVl/210/2026 w sprawie dotacji przedmiotowej dopłaty dla odbiorców usług zbiorowego zaopatrzenia w wodę i zbiorowego odprowadzenia ścieków z uwzględnieniem obowiązujących taryf zaopatrzenia w wodę i odprowadzenia ścieków. Wyżej wymieniona spółka wniosła skargę na uchwałę, zarzucając naruszenie: 1) co do całości uchwały - art. 40 ust. 1, art. 41 ust. 1 i 42 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym (Dz. U. z 2025 r. poz. 1153 ze zm. – zwanej dalej u.s.g.) w zw. z art. 2 ust. 1, art. 4 i art. 13 pkt 2 ustawy z dnia 20 lipca 2000 r. o ogłaszaniu aktów normatywnych i niektórych innych aktów prawnych (dalej u.o.a.n.) oraz art. 88 ust. 1 Konstytucji RP poprzez ich niezastosowanie polegające na bezzasadnym zaniechaniu opublikowania zaskarżonej uchwały jako aktu prawa miejscowego w wojewódzkim dzienniku urzędowym; 2) w zakresie § 3 uchwały - art. 24 ust. 6 ustawy z dnia 7 czerwca 2001 r. o zbiorowym zaopatrzeniu w wodę i zbiorowym odprowadzaniu ścieków (dalej jako u.z.z.w.) poprzez jego niewłaściwe zastosowanie polegające na różnicowaniu odbiorców z jednej grupy taryfowej wedle dodatkowego pozaustawowego kryterium; 3) w zakresie § 4 i § 5 uchwały - art. 24 ust. 6 w zw. z art. 20 ust. 1 u.z.z.w. poprzez jego ich niewłaściwe zastosowanie polegające na ustaleniu okresu obowiązywania dopłat w oderwaniu od okresu obowiązywania taryf; 4) w zakresie § 7 uchwały - art. 40 ust. 1, art. 41 ust. 1 i 42 u.s.g. w zw. z art. 2 ust. 1, art. 4 4 i art. 13 pkt 2 u.o.a.n. poprzez ich niewłaściwe zastosowanie polegające na ustaleniu daty wejścia w życie uchwały będącej aktem prawa miejscowego z pominięciem daty jej publikacji we właściwym dzienniku urzędowym. W związku z powyższym wniosła o stwierdzenie nieważności zaskarżonej uchwały w całości, ewentualnie o stwierdzenie nieważności zaskarżonej uchwały w zakresie § 3, § 4, § 5 i § 7. Ponadto skarżąca wniosła o dopuszczenie i przeprowadzenie dowodu z następujących dokumentów załączonych do skargi: 1) uchwały nr XXVI/210/ 2026 z dnia 28 stycznia 2026 r. - na potwierdzenie faktu treści zaskarżonej uchwały; 2) wyciągu z umowy dzierżawy z 6 października 2023 r. na potwierdzenie faktu dzierżawienia przez skarżącą nieruchomości położonych na terenie Gminy [...], przy wykorzystaniu których skarżąca prowadzi działalność gospodarczą z zakresu hotelarstwa, a tym samym posiada interes prawny w zaskarżeniu przedmiotowej uchwały; 3) wniosku o zawarcie umowy z dnia 21 lutego 2026 r. - na potwierdzenie faktu złożenia przez skarżącą odpowiedniego wniosku o zawarcie umowy o dostarczanie wody i odbiór ścieków. Z ostrożności procesowej spółka wniosła również o zwrócenie się przez wojewódzki sąd administracyjny do P. w S. o przedłożenie do akt sprawy decyzji z dnia [...] sierpnia 2025 r. znak [...], w której organ regulacyjny - rozstrzygając spór kompetencyjny w trybie art. 27e ust. 1 pkt 1 u.z.z.w. - nakazał G. w S. zawrzeć umowy z odbiorcami usług z zakresu u.z.z.w. z obrębu ewidencyjnego Ł., a więc także i ze skarżącą. W uzasadnieniu skargi po przedstawieniu stanu faktycznego sprawy, strona powołując się na treść art. 101 u.s.g., wskazała, że na dzień sporządzenia skargi skarżąca nie jest podmiotem objętym zakresem przedmiotowej uchwały. Wynika to z faktu, iż obecnie pomiędzy Gminą S. oraz E. sp. z o.o. w [...] toczy się spór co do tego, który z podmiotów powinien realizować zadania z zakresu u.z.z.w. Spór ten na gruncie cywilnym - w zakresie tytułu prawnego do infrastruktury niezbędnej do realizacji tego zadania - aktualnie toczy się przed Sądem Okręgowym w K., [...] pod sygnaturami akt [...]. Natomiast w zakresie administracyjnym obydwa podmioty odmawiają zawarcia odpowiednich umów. Skarżąca zaznaczyła, że właściwy organ nadzoru, tj. Dyrektor R. w S. P. decyzją z 11 sierpnia 2025 r. znak [...] rozstrzygając pomiędzy tymi podmiotami spór kompetencyjny, wskazał, że to Gmina S. ma obowiązek zawrzeć odpowiednie umowy z mieszkańcami obrębu sołectwaŁ. i stosować w tym zakresie Taryfy przewidziane dla Gminy S.. Wobec wydania tej decyzji ww. Gmina pierwszy raz od 2023 roku (tj. od daty przejścia sołectwa Ł. do Gminy S.) objęła taryfą sołectwo Ł.. W tym stanie rzeczy spółka stwierdziła, że pomimo iż na dzień sporządzenia skargi skarżąca nie jest podmiotem, którego dotyczy przedmiotowa uchwała, albowiem nie ma zawartej umowy z G. w S., to biorąc pod uwagę treść ww. decyzji właściwego organu nadzoru, należy się spodziewać, że taka umowa zostanie ze skarżącą zawarta - o co zresztą skarżąca zawnioskowała i aktualnie czeka na odpowiedź Zakładu. Jako dowód załączyła kserokopię ostatecznego wezwania do zawarcia umowy oraz rozliczenia zużycia wody i ścieków. Skarżąca dodała, że niezależnie od sposobu rozstrzygnięcia sporu cywilnego pomiędzy ww. podmiotami, który zogniskował się na cenie przejęcia infrastruktury - nie ulega wątpliwości, że ostatecznie to Gmina S. będzie realizować zadania z zakresu u.z.z.w. na rzecz skarżącej. Mając na względzie powyższe, strona stwierdziła, że posiada interes prawny w zaskarżeniu uchwały, albowiem uchwała ta, w szczególności w zakresie jej § 3, bezpośrednio wpłynie negatywnie na jej sytuację prawną, gdy skarżąca zawrze umowę z G. w S.. Treść zapisu § 3 zaskarżonej uchwały powoduje bowiem, że podmioty takie, jak skarżąca zostaną wykluczone z grona beneficjentów przedmiotowej dopłaty. Natomiast w ocenie skarżącej treść § 3 została uchwalona z naruszeniem art. 24 ust. 6 u.z.z.w. W dalszej części skargi strona odniosła się do zarzutów podniesionych w petitum skargi. Na koniec poruszyła kwestie formalne, tj. wysokość wpisu od skargi oraz właściwość rzeczową sądu. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o oddalenie skargi. Uzasadniając swój wniosek, wskazał, że wywiedziona skarga jest w całości bezzasadna i jako taka winna zostać oddalona, gdyż podjęta uchwała odpowiada prawu i nie powinna być w żadnym zakresie zmieniana ani uchylana. Żaden też przepis uchwały nie powinien być uznany za nieważny. Zdaniem organu złożona skarga stanowi de facto próbę podważenia przyjętej polityki finansowej w zakresie dopłat do usług zbiorowego odprowadzania ścieków, a nie wykazanie rzeczywistego naruszenia prawa. W ocenie organu skarżąca nie wykazała interesu prawnego w rozumieniu art. 101 ust. 1 u.s.g. Z treści skargi wynika, że skarżąca nie ma zawartej umowy w zakresie zbiorowego dostarczania wody i odprowadzania ścieków z przedsiębiorstwem wodociągowym, jakim jest G. w S. i w związku z tym aktualnie nie jest w ogóle adresatem zaskarżonej uchwały w jakimkolwiek zakresie. Gmina S. pomimo zmiany granic terytorialnych i przejęciu miejscowości Ł., nie posiada w tej miejscowości i nie uzyskała na tym terenie tytułu prawnego do sieci wodociągowo-kanalizacyjnych należących w całości do E. Sp. z o.o. z siedzibą w M. , która aktualnie świadczy usługi zbiorowego zaopatrzenia w wodę i zbiorowego odprowadzania ścieków w miejscowości Ł.. G. w S. jako przedsiębiorstwo wodociągowe nie świadczy żadnych usług na rzecz skarżącej spółki, a zatem spółka nie jest odbiorcą w rozumieniu ustawy o zbiorowym zaopatrzeniu w wodę i zbiorowym odprowadzaniu ścieków. Tym samym brak jest podstaw do uznania, że zaskarżona uchwała w sposób bezpośredni, aktualny i konkretny wpływa na jej sytuację prawną, gdyż w całości ww. usługi są świadczone przez inne niż G. w S. przedsiębiorstwo. Organ dodał, że w orzecznictwie podkreśla się, iż interes prawny musi mieć charakter indywidualny i aktualny, a interes faktyczny, nawet gospodarczo uzasadniony, nie jest wystarczający do skutecznego wniesienia skargi. Tym samym już tylko z tego powodu, skarga powinna zostać oddalona. Następnie organ odniósł się do zarzutów merytorycznych, w tym do przedmiotu uchwały, publikacji uchwały we właściwym dzienniku urzędowym, a także przepisów dotyczących terminu obowiązywania uchwały. W ocenie organu wywiedziona przez spółkę skarga stanowi wyłącznie próbę wykorzystania postępowania sądowoadministracyjnego do rozstrzygnięcia sporu o charakterze stricte cywilnoprawnym, który pozostaje poza zakresem kognicji sądu administracyjnego. Skarżąca nie będąc adresatem żadnych norm wynikających z uchwały, usiłuje wykreować interes prawny w złożeniu skargi poprzez powoływanie się na hipotetyczne i przyszłe skutki jej obowiązywania, co pozostaje w oczywistej sprzeczności z orzecznictwem sądów administracyjnych. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie zważył, co następuje: Na podstawie art. 3 § 1 ustawy z dnia z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2026 r. poz. 143 - zwanej dalej "p.p.s.a") sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. Stosownie do art. 3 § 2 pkt 5 i 6 p.p.s.a. kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na akty prawa miejscowego organów jednostek samorządu terytorialnego i terenowych organów administracji rządowej oraz inne akty organów jednostek samorządu terytorialnego i ich związków, podejmowane w sprawach z zakresu administracji publicznej. W myśl art. 41 ust. 1 u.s.g. akty prawa miejscowego ustanawia rada gminy w formie uchwały. Zgodnie z art. 101 ust. 1 u.s.g. każdy, czyj interes prawny lub uprawnienie zostały naruszone uchwałą lub zarządzeniem, podjętymi przez organ gminy w sprawie z zakresu administracji publicznej, może zaskarżyć uchwałę lub zarządzenie do sądu administracyjnego. Z brzmienia przytoczonych na wstępie przepisów wynika, że sądem właściwym w sprawach skarg na akty prawa miejscowego (uchwały) jest wojewódzki sąd administracyjny. Uchwała organu gminy może być zaskarżona do sądu, o ile narusza ona interes prawny lub uprawnienie. Skargę może wnieść każdy czyj interes prawny lub uprawnienie został naruszony przez uchwałę. Przy czym zauważyć należy, że na wnoszącym skargę ciąży obowiązek wykazania naruszenia interesu prawnego lub uprawnienia. NSA w postanowieniu z dnia 26 sierpnia 2009 r., sygn. akt II OZ 703/09 wskazał, że przez pojęcie interesu prawnego należy rozumieć interes zgodny z prawem i interes chroniony przez prawo. Istotą interesu prawnego jest jego związek z konkretną normą prawa materialnego, tzn. taką normą, którą można wskazać jako jego podstawę i z której podmiot legitymujący się tym interesem może wywodzić swoje racje. Z mocy art. 58 § 1 pkt 5a p.p.s.a. sąd odrzuca skargę, jeżeli interes prawny lub uprawnienie wnoszącego skargę na uchwałę lub akt, o którym mowa w art. 3 § 2 pkt 5 i 6, nie zostały naruszone stosownie do wymagań przepisu szczególnego. Na podstawie art. 58 § 3 p.p.s.a. sąd odrzuca skargę postanowieniem. Odrzucenie skargi może nastąpić na posiedzeniu niejawnym. Podkreślić należy, że skarga na podstawie art. 101 ust. 1 u.s.g. jest przysługującym środkiem ochrony realnego, własnego interesu prawnego i realnych, własnych uprawnień przed rzeczywistym nielegalnym wkroczeniem w te interesy i uprawnienia organu gminy wydającego akt generalny z zakresu administracji publicznej. Przez pojęcie interesu prawnego należy rozumieć interes zgodny z prawem i interes chroniony przez prawo. Istotą interesu prawnego jest jego związek z konkretną normą prawa materialnego, tzn. taką normą, którą można wskazać jako jego podstawę i z której podmiot legitymujący się tym interesem może wywodzić swoje racje. W rozpoznawanej sprawie nie budzi wątpliwości sądu, że skarga podlega odrzuceniu z uwagi na brak interesu prawnego po stronie skarżącej, która sama przyznała, że na dzień sporządzenia skargi spółka nie jest podmiotem, którego dotyczy przedmiotowa uchwała. Jak wskazała skarżąca spółka w dalszym ciągu nie podpisała umowy z G. w S. o zaopatrzenie w wodę i odprowadzenie ścieków od dnia 1 stycznia 2025 r. w miejscowości Ł.. Okoliczność ta nie jest sporna, albowiem również organ w odpowiedzi na skargę potwierdził, że skarżąca nie podpisała umowy w zakresie zbiorowego dostarczania wody i odprowadzania ścieków z przedsiębiorstwem wodociągowym, jakim jest G. w S.. Organ zaznaczył przy tym, że Gmina S. ani nie posiada w Ł., ani nie uzyskała na tym terenie tytułu prawnego do sieci wodociągowo-kanalizacyjnych. Sieci te należą w całości do E. Sp. z o.o. z siedzibą w M. , która aktualnie świadczy usługi zbiorowego zaopatrzenia w wodę i zbiorowego odprowadzania ścieków w miejscowości Ł.. Natomiast G. w S. - jako przedsiębiorstwo wodociągowe - nie świadczy żadnych usług na rzecz skarżącej spółki. Z powyższych faktów słusznie organ wywodzi brak interesu prawnego skarżącej w rozumieniu art. 101 ust. 1 u.s.g., gdyż spółka nie jest odbiorcą w rozumieniu ustawy o zbiorowym zaopatrzeniu w wodę i zbiorowym odprowadzaniu ścieków. Wobec powyższego nie można przyjąć, że zaskarżona uchwała w sposób bezpośredni, aktualny i konkretny wpływa na jej sytuację prawną, gdyż w całości ww. usługi są świadczone przez inne niż G. w S. przedsiębiorstwo. Według sądu dla dopuszczalności wniesienia badanej skargi przez spółkę nie ma znaczenia okoliczność, że skarżąca spodziewa się zawarcia umowy z G. w S.. Jak wyjaśniał Naczelny Sąd Administracyjny w swoich orzeczeniach, do wniesienia skargi w ww. trybie nie legitymuje ani sama sprzeczność z prawem zaskarżonej uchwały, ani stan zagrożenia naruszenia interesu prawnego lub uprawnienia. Prawo do wniesienia takiej skargi przysługuje podmiotowi, który wykaże naruszenie przez zaskarżoną uchwałę własnego interesu prawnego lub uprawnienia (por. m.in. wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego z 23 września 2016 r., sygn. akt II OSK 914/3, z 25 lutego 2025 r. sygn. akt II OSK 1537/22). Sąd podziela także pogląd zaprezentowany w wyroku WSA w Gliwicach z 5 marca 2026 r., sygn. akt II SA/Gl 1529/25 (LEX nr 4038347), w którym stwierdzono, że legitymacja do wniesienia skargi w trybie art. 101 ust. 1 u.s.g., wymaga, aby zaskarżony akt aktualnie i realnie godził w sferę prawną podmiotu przez wywołanie negatywnych następstw prawnych, np. przez zniesienie, ograniczenie czy też uniemożliwienie realizacji jego uprawnienia lub interesu prawnego. Naruszenie interesu prawnego podmiotu składającego taką skargę musi mieć przy tym charakter bezpośredni, zindywidualizowany, obiektywny i realny. Wobec powyższego stwierdzić należy, że sąd rozpoznając niniejszą sprawę, nie stwierdził by doszło do naruszenia przepisów prawa, a tym samym do naruszenia interesu prawnego lub uprawnienia skarżącej. Mając na uwadze powyższe, sąd działając na podstawie art. 58 § 1 pkt 5a i § 3 p.p.s.a., odrzucił skargę, zgodnie zaś z art. 232 § 1 pkt 1 p.p.s.a. orzekł o zwrocie na rzecz skarżącej całego uiszczonego wpisu od skargi w kwocie [...]zł.