Wróć do: Orzeczenia NSA

Sygnatura

III SA/Gl 312/25

Wyrok WSA w Gliwicach z 26 maja 2025 r., III SA/Gl 312/25 – funkcjonariusze Policji

Wynik

Uchylono postanowienie I i II instancji

Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach
Data orzeczenia
26 maja 2025
Prawomocne
nie

Treść rozstrzygnięcia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Marzanna Sałuda, Sędziowie Sędzia WSA Magdalena Jankiewicz (spr.), Sędzia WSA Małgorzata Herman, , po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 26 maja 2025 r. sprawy ze skargi K. M. na postanowienie Komendanta Wojewódzkiego Policji w Katowicach z dnia 30 marca 2023 r. nr 8/K/23 w przedmiocie odmowy wydania zaświadczenia stwierdzającego pełnienie służby w szczególnych warunkach uzasadniających podwyższenie emerytury uchyla zaskarżone postanowienie oraz poprzedzające je postanowienie Komendanta Miejskiego Policji w B. z dnia 24 lutego 2023 r. nr [...].

Analiza z kontekstem sprawy

Co to orzeczenie oznacza dla Twojej sprawy?

Zapytaj o skutki rozstrzygnięcia, podstawę prawną albo argumenty do wykorzystania. AnyLawyer rozpocznie od tej konkretnej sprawy.

Zapytaj AnyLawyer o to orzeczenie

Uzasadnienie

Naczelny Sąd Administracyjny wyrokiem z 31 stycznia 2025r. sygn. akt III OSK 3410/23 uchylił wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego z 27 lipca 2023r. sygn. akt III SA/Gl 426/23, wydany w sprawie ze skargi K. M. na postanowienie Komendanta Wojewódzkiego Policji w Katowicach z 30 marca 2023r. nr 8/K/23 w przedmiocie odmowy wydania zaświadczenia stwierdzającego pełnienie służby w szczególnych warunkach uzasadniających podwyższenie emerytury. W uzasadnieniu wyroku NSA przypomniał, że raportem złożonym z 11 stycznia 2023 r. skarżący zwrócił się do Komendanta Miejskiego Policji w B. o wydanie zaświadczenia potwierdzającego pełnienie służby w latach 2021-2022 w warunkach szczególnie zagrażających życiu lub zdrowiu, o których stanowi odpowiednio: § 3 pkt 5 i § 4 pkt 1 rozporządzenia Rady Ministrów z 4 maja 2005 r. w sprawie szczegółowych warunków podwyższania emerytury funkcjonariuszy Policji, Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego, Agencji Wywiadu, Służby Kontrwywiadu Wojskowego, Służby Wywiadu Wojskowego, Centralnego Biura Antykorupcyjnego, Straży Granicznej, Biura Ochrony Rządu, Służby Ochrony Państwa, Państwowej Straży Pożarnej, Służby Celnej, Służby Celno-Skarbowej i Służby Więziennej (t.j. Dz. U. z 2020 r., poz. 1611, dalej: "rozporządzenie RM z 4 maja 2005 r."). Skarżący wskazał na ukończony kurs rozpoznania minersko-pirotechnicznego w Centrum Szkolenia Policji w L. i wykonywanie czynności służbowych w ramach Nieetatowej Grupy [...] (dalej: "NGRM-P"), polegających na lokalizowaniu i rozpoznawaniu materiałów wybuchowych. Stwierdził, iż był to okres służby od 14 stycznia do 18 czerwca 2021 r. i od 17 stycznia do 12 października 2022 r., w którym podejmował czynności operacyjno-rozpoznawcze oraz interwencje w celu ochrony osób, mienia lub przywracania porządku publicznego w sytuacjach istniejącego szczególnego zagrożenie dla życia i zdrowia. Do wniosku załączył raporty - roczne wykazy działań w warunkach szczególnie zagrażających życiu lub zdrowiu policjanta NGRM-P za lata 2021 i 2022. Organ pierwszej instancji postanowieniem z 24 lutego 2023 r., nr [...], odmówił skarżącemu wydania żądanego zaświadczenia. Wskazał, że w sprawie istnieją jedynie dwie daty, kiedy to skarżący ujawnił przedmioty potencjalnie mogące być materiałami niebezpiecznymi. Wszystkie pozostałe działania kończyły się wnioskiem, iż "na miejscu nie ujawniono żadnych zagrożeń jak i przedmiotów niebezpiecznych". Po rozpoznaniu zażalenia skarżącego Komendant Wojewódzki Policji w Katowicach zaskarżonym postanowieniem z 30 marca 2023 r., nr 8/K/23, utrzymał w mocy rozstrzygnięcie organu pierwszej instancji. Uzasadniając swoje stanowisko KWP zaznaczył, że choć skarżący posiada przeszkolenie w postaci ukończonego kursu specjalistycznego w zakresie rozpoznania minersko – pirotechnicznego, uprawniającego go do podejmowania działań jako policjant NGRM-P (które to grupy rozpoznania minersko-pirotechnicznego mają zdecydowanie węższy zakres zadań niż saper czy miner-pirotechnik), nigdy jednak nie pełnił służby w charakterze sapera, o jakiej mowa w § 3 pkt 5 rozporządzenia RM z 4 maja 2005 r. Skarżący nie posiada bowiem uprawnienia do samodzielnego prowadzenia działań minersko-pirotechnicznych w Policji. Zakres zadań przyznanych do realizacji policjantom NGRM-P, o których mowa w § 3 ust. 1 zarządzenia nr [...] Komendanta Głównego Policji z 16 kwietnia 2019 r. w prawie szczegółowych zasad organizacji i zakresu działania nieetatowych grup rozpoznania minersko-pirotechnicznego (Dz. Urz. KGP z 2019 r., poz. [...]) - dalej "zarządzenie nr [...] KGP" - niewątpliwie nie obejmuje rozminowywania i oczyszczania terenu z przedmiotów wybuchowych. Jak wskazano w opisach dwóch przypadków (z 18 marca 2021 r. i 30 września 2022 r.) gdy skarżący ujawnił potencjalnie niebezpieczny przedmiot/substancje chemiczne, wówczas na miejsce wezwani byli wyspecjalizowani funkcjonariusze (Samodzielnego Pododdziału Kontrterrorystycznego Policji) mający kompetencje do samodzielnego prowadzenia działań minersko-pirotechnicznych. Rola funkcjonariusza NGRM-P sprowadza się do identyfikacji (rozpoznania, przeglądu, zwiadu, sondowania) czy zagrożenie (nawet potencjalne) występuje oraz zabezpieczenia miejsca ujawnienia przedmiotu, mogącego zawierać materiał lub urządzenie wybuchowe albo zlokalizowanego materiału lub urządzenia wybuchowego. Powyższe rozumienie pozostaje - zdaniem KWP - w zgodzie z zapisami ustawy z 18 lutego 1994 r. o zaopatrzeniu emerytalnym funkcjonariuszy Policji, Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego, Agencji Wywiadu, Służby Kontrwywiadu Wojskowego, Służby Wywiadu Wojskowego, Centralnego Biura Antykorupcyjnego, Straży Granicznej, Straży Marszałkowskiej, Służby Ochrony Państwa, Państwowej Straży Pożarnej, Służby Celno-Skarbowej i Służby Więziennej oraz ich rodzin (Dz. U. z 2020 r., poz. 1629 ze zm., dalej: ustawa o zaopatrzeniu emerytalnym"), bowiem w jej art. 15 ust. 2 pkt 2 lit. c) mowa jest o prawie do podwyższenia emerytury byłego funkcjonariusza pełnionej bezpośrednio w charakterze saperów i skoczków spadochronowych. Kryteriów tych zdaniem KWP skarżący nie spełnia. Na powyższe orzeczenie skarżący złożył skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach, wnosząc o jego uchylenie. Zarzucił w niej: I. Naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, a mianowicie: 1. art. 218 KPA poprzez niewykorzystanie przez organ wszystkich danych będących w jego posiadaniu, które są istotne dla wydania żądanego przez stronę zaświadczenia oraz nieprzeprowadzenie postępowania wyjaśniającego w koniecznym zakresie, 2. art. 15 ust. 2 pkt 2 lit. c ustawy z 18 lutego 1994 r. o zaopatrzeniu emerytalnym funkcjonariuszy Policji (...) poprzez uznanie, iż przesłanką do możliwości podwyższenia byłemu funkcjonariuszowi emerytury o 1 % podstawy wymiaru za każdy rok służby pełnionej bezpośrednio w charakterze sapera, podczas, gdy pojęcie "sapera" nie zostało zdefiniowane przez ustawodawcę zarówno przepisem ustawowym jak i wykonawczym, 3. art. 15 ust. 6 pkt 1 ustawy z 18 lutego 1994 r. o zaopatrzeniu emerytalnym funkcjonariuszy Policji (...) poprzez uznanie, iż skarżący jako funkcjonariusz wchodzący w skład Nieetatowej Grupy [...] KMP nie spełnił wymogu liczby dni w roku w rozminowaniu i oczyszczaniu terenu z przedmiotów wybuchowych, podczas, gdy przesłanka ta została spełniona, 4. § 3 pkt 5 rozporządzenia Rady Ministrów z 4 maja 2005 r. w sprawie szczegółowych warunków podwyższania emerytur funkcjonariuszy Policji (...) poprzez uznanie, iż skarżącemu jako funkcjonariuszowi należącemu do tzw. Nieetatowej Grupy [...], legitymującemu się specjalistycznym przeszkoleniem z zakresu rozpoznania minersko - pirotechnicznego nie przysługuje uprawnienie do podwyższenia emerytury na zasadach określonych w tym przepisie, podczas, gdy należy wyprowadzić przeciwny wniosek, bowiem pełnienie służby w warunkach szczególnych to m.in. realizacja działań minersko - pirotechnicznych, które same w sobie są czynnikiem szczególnie zagrażającym życiu i zdrowiu. 5. § 5 ust. 2 Zarządzenia Nr [...] Komendanta Głównego Policji z 16 kwietnia 2019 r. w sprawie szczegółowych zasad organizacji i zakresu działania nieetatowych grup rozpoznania minersko - pirotechnicznego w zw. z Załącznikiem Nr [...] do decyzji Nr [...] z 30 czerwca 2016 roku w sprawie programu nauczania na kursie specjalistycznym w zakresie rozpoznania minersko - pirotechnicznego, poprzez pominięcie ww. przepisów, gdzie ustalono szczegółowy program nauczania na kursie specjalistycznym w zakresie rozpoznania minersko - pirotechnicznego, których absolwenci są przygotowani i uprawnieni do prowadzenia rozpoznania minersko - pirotechnicznego, a które to czynności swoim zakresem obejmują czynności o których mowa w § 3 pkt 5 rozporządzenia Rady Ministrów, 6. § 14 ust. 1 pkt 3 i ust 2 rozporządzenia MSWiA z 7 grudnia 2018 r. w sprawie trybu postępowania i właściwości organu w zakresie zaopatrzenia emerytalnego funkcjonariuszy Policji (...) poprzez odmowę wydania zaświadczenia pomimo spełnienia wszelkich przesłanek do jego wydania. W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie, podtrzymując argumentację zawartą w zaskarżonym postanowieniu. Przywołanym wyrokiem Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach uznał, że skarga zasługuje na uwzględnienie i na podstawie 145 § 1 pkt 1 lit. a) i c) ustawy z 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2023 r., poz. 259 ze zm., dalej: p.p.s.a.) uchylił zaskarżone postanowienie. Sąd pierwszej instancji przytoczył treść art. 15 ust. 2 pkt 2 lit. c ustawy o zaopatrzeniu emerytalnym oraz § 3 pkt 5 rozporządzenia RM z 4 maja 2005 r., wskazując okoliczności, w jakich saperom policyjnym może być podwyższana emerytura w szczególnych warunkach uzasadniających ich podwyższenie. W ocenie Sądu, organy obu instancji dokonały niewłaściwej analizy zgromadzonych dokumentów, co skutkowało uznaniem, że skoro skarżący jedynie 2 razy bezpośrednio ujawnił zagrożenie pirotechniczne, to nie wypełnia przesłanek określonych w ww. rozporządzeniu. WSA zaznaczył, że normami z aktów wewnętrznych Policji - Zarządzenia Nr [...] KGP oraz Zarządzenia Nr [...] Komendanta Głównego Policji z 16 kwietnia 2019 r. w sprawie metod i form działania pododdziałów kontrterrorystycznych Policji (Dz. Urz. KGP z 2019, poz. [...] ze zm.), uregulowane są zasady rozpoznawania pirotechnicznego. Zgodnie z powyższymi zarządzeniami dzieli się je na profilaktyczne (prewencyjne), interwencyjne wstępne oraz interwencyjne szczegółowe. Powyższe wskazuje na podział, który pozwala określić okoliczności i zakres prowadzonych działań rozpoznania pirotechnicznego. Rozpoznanie profilaktyczne obejmuje czynności zapobiegawczo - ochronne mające na celu wykluczenie zagrożenia i jako takie nie spełnia przesłanek przepisów ww. rozporządzeń. Pozostałe rozpoznania interwencyjne zarówno wstępne, którego celem jest zlokalizowanie miejsca podłożenia materiału wybuchowego lub urządzenia wybuchowego oraz określenie stopnia zagrożenia, jak i szczegółowe mające na celu określenie rodzaju materiału wybuchowego lub urządzenia wybuchowego, sposobu zapłonu, itp. są działaniami mającymi na celu lokalizowanie i rozpoznawanie materiału wybuchowego, urządzenia wybuchowego w myśl § 3 pkt 5 rozporządzenia RM z 4 maja 2005 r. Ponadto działania interwencyjne przeprowadzane są na skutek otrzymania określonych sygnałów o potencjalnym zagrożeniu i wykonywane w przeświadczeniu o jego zwiększonym poziomie i jako takie wychodzą poza zakres rutynowych działań. Udokumentowanie przynajmniej jednego takiego działania w każdym z 12 dni w roku, spełnia warunek, o którym mówi ww. przepis. Konkludując Sąd I instancji ocenił, że KWP dokonał zawężającej interpretacji przepisów, której Sąd nie podzielił. Skarżący jako wyszkolony saper był wielokrotnie wzywany do czynności sprawdzających w terenie, co potwierdzają protokoły interwencji dołączone do sprawy. Powyższe rozumienie zagrożenia życia jest jak najbardziej adekwatne, jeżeli funkcjonariusz brał udział w lokalizowaniu, rozpoznawaniu, itd. materiałów wybuchowych jako członek nieetatowej grupy NGRMP. Nie zgadzając się z tym rozstrzygnięciem organ drugiej instancji złożył skargę kasacyjną do Naczelnego Sądu Administracyjnego, zarzucając wyrokowi naruszenie przepisów prawa materialnego w rozumieniu art 174 pkt 1 p.p.s.a., tj.: art. 15 ust. 2 pkt 2 lit. c) w zw. z art. 15 ust. 6 pkt 1 ustawy o zaopatrzeniu emerytalnym i § 3 pkt 5 rozporządzenia RM z 4 maja 2005 r., przez ich błędną wykładnię i uznanie, że: - policjant nieetatowej grupy rozpoznania minersko-pirotechnicznego posiadający ukończony kurs specjalistyczny minersko-pirotechniczny posiada uprawnienia sapera, minera-pirotechnika lub pirotechnika, które uprawniają go do samodzielnego prowadzenia działań minersko-pirotechnicznych, polegających w szczególności na lokalizowaniu, rozpoznaniu (...) materiałów wybuchowych, podczas gdy policjant po ukończeniu takiego kuru nie nabywa takich uprawnień i nie wykonuje czynności szczególnie zagrażających życiu i zdrowiu wymienionych w § 3 pkt 5 ww. rozporządzenia; - rozpoznanie obiektu lub terenu, co do którego istnieje uzasadnione podejrzenie podłożenia materiału lub urządzenia wybuchowego, zabezpieczenie miejsca ujawnienia przedmiotu, mogącego zawierać materiał lub urządzenie wybuchowe przez policjanta nieetatowej grupy rozpoznania minersko-pirotechnicznego stanowi prowadzenie działań minersko-pirotechnicznych polegających w szczególności na lokalizowaniu, rozpoznaniu (...) materiałów wybuchowych, podczas gdy zadania wykonywane przez policjanta nieetatowej grupy rozpoznania minersko-pirotechnicznego nie wpisują się w katalog czynności wymienionych w § 3 pkt 5 rozporządzenia RM z 4 maja 2005 r. Naczelny Sąd Administracyjny wskazanym na wstępie wyrokiem uchylił wyrok WSA w Gliwicach i przekazał sprawę temu Sądowi do ponownego rozpoznania. W uzasadnieniu stwierdził, że co prawda Sąd I instancji przywołał adekwatne przepisy ustawy o zaopatrzeniu emerytalnym funkcjonariuszy oraz wydanego na jej podstawie rozporządzenia Rady Ministrów z 4 maja 2005r. w sprawie szczegółowych warunków podwyższania emerytur funkcjonariuszy Policji, jednak nie wskazał jak winny być one interpretowane, nie odniósł ich też do okoliczności przedmiotowej sprawy. Podobnie Sąd wspomniał o dwóch Zarządzeniach Komendanta Głównego Policji z 16 kwietnia 2019 r. w sprawie metod i form działania pododdziałów kontrterrorystycznych Policji (nr [...]) oraz w sprawie szczegółowych zasad organizacji i zakresu działania nieetatowych grup rozpoznania minersko – pirotechnicznego (nr [...]), które jednak nie są przepisami prawa powszechnie obowiązującego, lecz aktami o charakterze wewnętrznym i podlegają kontroli co do ich zgodności z powszechnie obowiązującym prawem. Ponieważ Sąd w swoich rozważaniach, koncentrujących się na kwalifikacji czynności rozpoznania pirotechnicznego, nie przywołał żadnych przepisów ujętych w poszczególnych zarządzeniach, niemożliwe jest prześledzenie procesu myślowego Sądu i ocena jego poprawności. Tym samym nie można skontrolować stanowiska Sądu o zawężającej interpretacji przepisów dokonanej przez KWP, skoro nie wiadomo do jakich przepisów należy odnieść tę ocenę Sądu. NSA podkreślił, że powinnością Sądu w pierwszej kolejności było wyjaśnienie jak należy rozumieć znajdujące zastosowanie w sprawie przepisy prawa powszechnie obowiązującego, a następnie dopiero dokonanie analizy konkretnych przepisów Zarządzeń Komendanta Głównego Policji dla wyjaśnienia czy skarżący spełnia ustawowe warunki do podwyższenia emerytury o 1%. Interpretacja zapisów § 3 pkt 5 rozporządzenia Rady Ministrów z 4 maja 2005 r. winna być z dokonana w korelacji z przepisem art. 15 ust. 6 pkt 1 ustawy o zaopatrzeniu emerytalnym funkcjonariuszy. W przepisie ustawy mowa jest bowiem o rozminowywaniu i oczyszczaniu terenu z przedmiotów wybuchowych, zaś katalog czynności ujętych w rozporządzeniu obejmuje udział w lokalizowaniu, rozpoznawaniu, transporcie, niszczeniu materiałów wybuchowych lub neutralizacji urządzeń wybuchowych, w tym samodziałowych, lub ich atrap. NSA zwrócił też uwagę, że oba zarządzenia KG Policji obejmują różne grupy policjantów Jedna z nich to policjanci z pododdziałów kontrterrorystycznych Policji, którzy realizują działania minersko-pirotechniczne uszczegółowione w § 6 Zarządzenia nr [...] co do ich rodzaju, jak i co do uprawnień do ich realizacji. Druga grupa to funkcjonariusze nieetatowych grup rozpoznania minersko-pirotechnicznego wykonujący zadania w zakresie rozpoznania minersko-pirotechnicznego, które to zadania zostały określone w § 3 Zarządzenia Nr [...]. Dlatego konieczne jest przyporządkowanie skarżącego do jednej z nich. NSA skonkludował, że przy ponownym rozpoznaniu sprawy niezbędne jest zatem dokonanie prawidłowej interpretacji przepisów prawa powszechnie obowiązującego znajdujących zastosowanie w sprawie, tj. ustawy o zaopatrzeniu emerytalnym funkcjonariuszy i rozporządzenia Rady Ministrów z 4 maja 2005 r., dopełnionej analizą unormowań przywołanych zarządzeń Komendanta Głównego Policji i dopiero w dalszej kolejności przeprowadzenie oceny prawidłowości ich zastosowania przez organy do stanu faktycznego sprawy, który ocenił jako niesporny. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga jest zasadna. Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t. j. Dz.U. z 2024 r. poz. 1267 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem (legalności), jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. W świetle art. 3 § 2 pkt 2 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j. Dz.U. z 2024 r., poz. 935, ze zm.) - dalej także: ppsa, kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje m.in. orzekanie w sprawach skarg na postanowienia wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie a także rozstrzygające sprawę co do istoty. Tylko zatem stwierdzenie, że zaskarżone postanowienie zostało wydane z naruszeniem prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, z naruszeniem prawa dającym podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego lub z innym naruszeniem przepisów postępowania, jeżeli mogło mieć ono istotny wpływ na wynik sprawy, może skutkować uchyleniem przez Sąd zaskarżonego aktu (art. 145 § 1 pkt 1 lit. a, b, c ustawy). Wykonując zalecenia NSA zawarte w wyroku o sygn. akt III OSK 3410/23, na wstępie należy przytoczyć przepisy prawa powszechnie obowiązującego, dotyczące omawianej problematyki. Kwestie emerytur funkcjonariuszy m.in. Policji reguluje ustawa z 18 lutego 1994 r. o zaopatrzeniu emerytalnym funkcjonariuszy Policji, Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego, Agencji Wywiadu, Służby Kontrwywiadu Wojskowego, Służby Wywiadu Wojskowego, Centralnego Biura Antykorupcyjnego, Straży Granicznej, Straży Marszałkowskiej, Służby Ochrony Państwa, Państwowej Straży Pożarnej, Służby Celno-Skarbowej i Służby Więziennej oraz ich rodzin (t. j. Dz. U. z 2022r., poz. 1626) – dalej ustawa. Stosownie do art. 15 ust. 2 pkt 2 lit. c) ustawy, emeryturę podwyższa się o 1% podstawy wymiaru za każdy rok służby pełnionej bezpośrednio w charakterze skoczków spadochronowych i saperów. Ustawa nie definiuje jednak, jakie czynności winien wykonywać funkcjonariusz, aby mógł być uznany za sapera. Jednocześnie art. 15 ust. 6 pkt 1 ustawy zawiera delegację ustawową dla Rady Ministrów do określenia szczegółowych warunków podwyższania emerytury, o których mowa w ust. 2 i 3, uwzględniając dla poszczególnych grup normy roczne: przebywania pod wodą i w podwyższonym ciśnieniu dla nurków i płetwonurków, wykonywania lotu w składzie personelu latającego na samolotach tłokowych i śmigłowcach, wykonania skoków spadochronowych, okres pełnienia służby na jednostkach pływających, liczbę dni w roku w rozminowaniu i oczyszczaniu terenu z przedmiotów wybuchowych, w służbie wywiadowczej za granicą z wykonywaniem czynności operacyjno-rozpoznawczych lub kierowaniem takimi czynnościami, działaniach ratowniczych, w fizycznej ochronie osób i mienia w warunkach zagrożenia. W wykonaniu tej delegacji ustawowej, Rada Ministrów wydała rozporządzenie z 4 maja 2005 r. w sprawie szczegółowych warunków podwyższania emerytur funkcjonariuszy Policji, Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego, Agencji Wywiadu, Służby Kontrwywiadu Wojskowego, Służby Wywiadu Wojskowego, Centralnego Biura Antykorupcyjnego, Straży Granicznej, Biura Ochrony Rządu, Służby Ochrony Państwa, Państwowej Straży Pożarnej, Służby Celnej, Służby Celno-Skarbowej i Służby Więziennej (t.j. Dz. U. z 2020r., poz. 1611) – dalej rozporządzenie. Zgodnie z § 3 pkt 5 rozporządzenia, emeryturę podwyższa się o 1 % podstawy wymiaru za każdy rok służby pełnionej bezpośrednio w charakterze sapera, jeżeli funkcjonariusz brał udział w lokalizowaniu, rozpoznawaniu, transporcie, niszczeniu materiałów wybuchowych lub neutralizacji urządzeń wybuchowych, w tym samodziałowych, lub ich atrap - co najmniej przez 12 dni w ciągu roku; za służbę pełnioną w charakterze sapera uważa się również wykonywanie czynności w charakterze minera - pirotechnika lub pirotechnika (podkr. Sądu). Z powołanego przepisu wynika zatem, że uprawnienie do podwyższenia emerytury posiada funkcjonariusz, który brał udział m.in. w lokalizowaniu, rozpoznawaniu materiałów lub urządzeń wybuchowych lub ich atrap co najmniej 12 razy w ciągu roku. Również w zaskarżonym akcie KWP wskazał, że "rola funkcjonariusza NGRM-P sprowadza się do identyfikacji (rozpoznania, przeglądu, zwiadu, sondowania) czy zagrożenie (nawet potencjalne) występuje oraz zabezpieczenia miejsca ujawnienia przedmiotu, mogącego zawierać materiał lub urządzenie wybuchowe albo zlokalizowanego materiału lub urządzenia wybuchowego." Jednocześnie oświadczył, że skarżący wyjeżdżając do służby jako funkcjonariusz NGRM-P (poza jednym przypadkiem) w miejscu, którego dotyczyło zgłoszenie nie ujawnił żadnych zagrożeń jak i przedmiotów niebezpiecznych (str. 5 zaskarżonego postanowienia). Skoro więc każdy z opisanych wyjazdów kończył się stwierdzeniem, że na miejscu nie ujawniono żadnych zagrożeń jak i przedmiotów niebezpiecznych, to – zdaniem organu - trudno przyjąć, aby były to działania wychodzące poza zakres czynności rutynowych albo że funkcjonariusz pełnił służbę w charakterze sapera. Odnosząc się do powyższego przypomnieć należy, że w aktach administracyjnych sprawy (karty 3-7) znajdują się raporty skarżącego kierowane do Komendanta Miejskiego Policji zawierające tabele z opisem interwencji podjętych przez stronę w związku z informacjami o podłożeniu gazów trujących czy materiałów wybuchowych. Jest tam także oświadczenie skarżącego, że wszystkie wyjazdy opisane w raporcie ujęte są w książce rozpoznania minersko – pirotechnicznego. Treść zawarta w raportach znajduje potwierdzenie w piśmie Naczelnika Wydziału II Prewencji KMP z 30 stycznia 2023r. skierowanym do Zespołu Kadr i Szkolenia KMP (karta 18), gdzie wprost przyznano, że czynności tych dokonywał skarżący. Z powyższego wynika, że - wbrew twierdzeniu organu – skarżący brał udział w działaniach, które określić można jako lokalizowanie, rozpoznawanie materiałów wybuchowych, jak wymaga tego § 3 pkt 5 rozporządzenia. Fakt, że w znakomitej większości przypadków (z wyjątkiem 1) nie ujawniono materiałów wybuchowych nie ma – w ocenie Sądu – znaczenia. Zwrócić należy bowiem uwagę, że § 3 pkt 5 rozporządzenia mówi o lokalizowaniu, rozpoznawaniu, transporcie, niszczeniu materiałów wybuchowych lub neutralizacji urządzeń wybuchowych, w tym samodziałowych, lub ich atrap. Z powyższego wynika, że w zamiarze ustawodawcy fakt, że zagrożenie życia funkcjonariusza rzeczywiście nie istniało (bo przedmiotem ujawnienia była jedynie atrapa materiału lub urządzenia wybuchowego) nie pozbawia funkcjonariusza prawa do podwyższenia emerytury, oczywiście przy spełnieniu pozostałych warunków. Wydaje się, że analogicznie winna być oceniana sytuacja, gdy zagrożenie życia funkcjonariusza nie istniało z tego powodu, że nie było żadnego ładunku wybuchowego w miejscu, którego dotyczyło zgłoszenie. Czyni to uzasadnionym zarzut naruszenia prawa materialnego, tj. § 3 pkt 5 rozporządzenia i skutkuje spełnieniem przesłanki uchylenia zaskarżonego postanowienia wskazanej w art. 145 § 1 pkt 1 lit.a) ppsa. Wreszcie trzeba wziąć pod uwagę i to, że przystępując do takich czynności funkcjonariusz nie wiedział, z jakim zagrożeniem będzie miał do czynienia. Powyższe prowadzi do wniosku, że uzasadnione są zarzuty skargi co do naruszenia art. 7 i 77 § 1 Kpa poprzez niewyjaśnienie dlaczego stan faktyczny sprawy nie uzasadnia przyjęcia, że czynności wykonywane przez skarżącego polegały na lokalizowaniu i rozpoznawaniu materiałów wybuchowych, co prowadzi do uchylenia postanowienia KWP w oparciu o art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) ppsa. NSA w swych zaleceniach polecił także dokonać analizy zarządzeń Komendanta Głównego Policji nr [...] i [...]. Przechodząc zatem do nich zauważyć należy, że Zarządzenie nr [...] z [...] kwietnia 2019r. dotyczy metod i form działania pododdziałów kontrterrorystycznych Policji (Dz. Urz. KGP z 2019, poz. [...]). Organ I instancji powołał się na to zarządzenie stwierdzając, że z jego § 6 ust. 2 wynika, że działania minersko -pirotechniczne realizują policjanci posiadający uprawnienia do samodzielnego prowadzenia działań minersko -pirotechnicznych w Policji przy użyciu dostępnych środków technicznych i ochronnych wraz z możliwością zastosowania technik wysokościowych i prac podwodnych. W tej kwestii należy zauważyć, że ani ustawa ani rozporządzenie nie uzależnia prawa do podwyższenia emerytury od samodzielnego prowadzenia działań minersko -pirotechnicznych, lecz od pracy w charakterze sapera (a więc nie tylko na stanowisku sapera i niekoniecznie samodzielnej) i udziału w lokalizowaniu lub rozpoznawaniu materiałów lub urządzeń wybuchowych. Dodanie przez organ przesłanki samodzielności, która nie wynika z przepisów ustawy ani rozporządzenia czyni uzasadnionym zarzut naruszenia prawa materialnego, tj. art. 15 ust. 2 pkt 2 lit. c) ustawy w związku z § 3 pkt 5 rozporządzenia. W sprawie nie jest sporne, że skarżący w pododdziałach kontrterrorystycznych nie służył będąc jedynie członkiem nieetatowej grupy rozpoznania minersko -pirotechnicznego. Zatem w jego przypadku nie znajdzie zastosowania Zarządzenie KGP Nr [...], lecz Zarządzenie KGP Nr [...] z 16 kwietnia 2019r. w sprawie szczegółowych zasad organizacji i zakresu działania nieetatowych grup rozpoznania minersko – pirotechnicznego (Dz. Urz. KGP z 2019, poz. [...]). Również z § 3 ust. 1 tego zarządzenia wynika, że NGRM-P powoływane są do wykonywania zadań polegających na: 1) rozpoznaniu obiektu lub terenu, co do którego istnieje uzasadnione podejrzenie podłożenia materiału lub urządzenia wybuchowego; 2) zabezpieczeniu miejsca ujawnienia przedmiotu, mogącego zawierać materiał lub urządzenie wybuchowe albo zlokalizowanego materiału lub urządzenia wybuchowego; 3) rozpoznaniu i zabezpieczeniu miejsca wybuchu. Zatem także ten akt kierownictwa wewnętrznego posługuje się pojęciem "rozpoznawania", użytym także w § 3 pkt 5 rozporządzenia. Ponownie rozpoznając sprawę organ zobowiązany będzie ustalić, czy czynności wykonywane przez skarżącego w ramach obowiązków służbowych mieszczą się w pojęciu lokalizowania lub rozpoznawania materiałów lub urządzeń wybuchowych, w tym samodziałowych lub ich atrap, zgodnie z treścią rozporządzenia. Uwzględni, że dla spełnienia przesłanki ustawowej nie jest istotne czy w wyniku podjętych czynności rzeczywiście doszło do ujawnienia materiałów wybuchowych czy też nie; istotne jest bowiem jakiego rodzaju były to czynności, tj. na czym polegały. Nadto nie jest prawnie uzasadnione uzależnianie uprawnień emerytalnych od tego, czy ujawniony ładunek, materiał później okazał się niebezpieczny czy nie, a o czym funkcjonariusz nie mógł przecież wiedzieć. Byłoby to wnioskowanie "z przyszłości w przeszłość". Po dokonaniu tego ustalenia wyda żądane przez stronę zaświadczenie, a jeśli nadal uzna, że funkcjonariusz nie spełnił koniecznych ku temu przesłanek i ponownie odmówi wydania zaświadczenia, przekonująco wyjaśni w uzasadnieniu dlaczego podejmowane przez skarżącego czynności, ujęte wszak w książce rozpoznania minersko – pirotechnicznego a polegające na lokalizowaniu i rozpoznawaniu materiałów wybuchowych lub ich atrap nie mogą być uznane za uprawniające do podwyższenia emerytury. Odnośnie znajdującego zastosowanie do skarżącego Zarządzenia KGP Nr [...] należy poczynić jeszcze jedno istotne zastrzeżenie. Zostało ono wydane na podstawie art. 7 ust. 1 pkt 1 ustawy z 6 kwietnia 1990 r. o Policji, zgodnie z którym Komendant Główny Policji określa szczegółowe zasady organizacji i zakres działania komend, komisariatów i innych jednostek organizacyjnych Policji. Biorąc pod uwagę zakres, jaki zarządzenie to reguluje, upoważnienie to KGP zrealizował prawidłowo, gdyż określił w nim szczegółowych zasad organizacji i zakresu działania nieetatowych grup rozpoznania minersko-pirotechnicznego. Należy jednak przypomnieć, że stosownie do art. 93 ust. 2 Konstytucji zd. 2. zarządzenia nie mogą stanowić podstawy decyzji wobec obywateli, osób prawnych oraz innych podmiotów. Z powyższego wynika, że wspomniane zarządzenie może służyć jedynie jako podstawa ustalenia zakresu czynności wykonywanych przez skarżącego jako członka NGRM-P celem ich porównania z przesłankami nabycia prawa do podwyższenia emerytury, określonymi w ustawie i rozporządzeniu. Nie może jednak stanowić bezpośredniej podstawy jego uprawnień emerytalnych, które mogą wynikać jedynie z aktu prawa powszechnie obowiązującego: ustawy i rozporządzenia. W tym stanie rzeczy Sąd stwierdził, że organ naruszył zarówno prawo materialne, jak i przepisy postępowania, zatem na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) i c) ppsa orzekł o uchyleniu postanowień organów obu instancji.

Informacje o sprawie

Data wpływu
4 kwietnia 2025
Hasła tematyczne
Policja
Skarżony organ
Komendant Policji
Sędziowie
Magdalena Jankiewicz /sprawozdawca/ Małgorzata Herman Marzanna Sałuda /przewodniczący/

Powołane przepisy

Inne orzeczenia w tej sprawie

Powiązane dokumenty

Źródło urzędowe: Naczelny Sąd Administracyjny