III SA/Gd 439/23

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Paweł Mierzejewski po rozpoznaniu w dniu 7 września 2023 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi W. M. na działania Rektora A. (dawniej [...]) w przedmiocie naliczenia opłat za studia oraz odmowy ich umorzenia postanawia odrzucić skargę.

W dniu 1 sierpnia 2023 r. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku wpłynęła skarga W. M. (dalej jako "skarżąca") na działania Rektora A. (dawniej [...]; dalej jako "uczelnia") w przedmiocie naliczenia opłat za studia oraz odmowy ich umorzenia. W uzasadnieniu skargi skarżąca wskazała m.in., że pomimo złożenia w dniu 13 maja 2022 r. dokumentów rekrutacyjnych ostatecznie nie podjęła studiów w uczelni, nie zgłosiła się w terminie by złożyć ślubowanie, nie odebrała indeksu jak i nie uczestniczyła w żadnych zajęciach. W związku z tym skarżąca winna być obligatoryjnie skreślona z listy studentów bez naliczania jakichkolwiek opłat. W dniu 30 stycznia 2023 r. skarżąca otrzymała zaś od uczelni wiadomość e – mail z jednoczesnym wezwaniem do zapłaty zadłużenia w kwocie 1.022,16 zł. (czesne, inne opłaty oraz odsetki). W dniu 2 lutego 2023 r. skarżąca złożyła pisemną rezygnację ze studiów z prośbą o umorzenie zaległości. Organ uczelni odmówił jednakże umorzenia wskazanych należności. W tym stanie skarga jest w pełni zasadna. W odpowiedzi na skargę Rektor A. wniósł o jej odrzucenie albowiem sprawa, która została nią zainicjowana nie należy do właściwości sądu administracyjnego. W ocenie organu prawo studenta do kwestionowania w postępowaniu sądowym zasadności i wysokości roszczenia uczelni o zapłatę czesnego może być realizowane w postępowaniu przed sądem cywilnym. Organ wskazał nadto, że oświadczenie skarżącej o rezygnacji ze studiów mogło wywołać skutek dopiero od dnia jego złożenia. Co nadto istotne, skarżąca została skreślona z listy studentów z dniem 25 listopada 2022 r., a od wydanej decyzji nie wniosła odwołania. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku zważył, co następuje: Skarga podlega odrzuceniu. Art 3 § 2 i § 2a oraz art. 4 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity: Dz. U. z 2023 r., poz. 1634; dalej w skrócie jako "p.p.s.a.") określają wprost katalog spraw, w których właściwy jest sąd administracyjny. Z art. 3 § 3 tej ustawy wynika ponadto, że sądy administracyjne orzekają także w sprawach, w których przepisy ustaw szczególnych przewidują sądową kontrolę, i stosują środki określone w tych przepisach. Wniesiona przez skarżącą skarga, jak wprost wynika z jej treści, odnosi się do działań Rektora A. w przedmiocie naliczenia opłat za studia oraz odmowy ich umorzenia. Należy w tym miejscu wskazać, że żądanie skarżącej nie może być w żaden sposób skorelowane z zakresem właściwości sądu administracyjnego określonym w art. 3 § 2 i § 2a oraz w art. 4 p.p.s.a. Ustawa – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ani ustawy szczególne nie zawierają bowiem przepisów przewidujących dokonywanie przez sądy administracyjne kontroli działań organów uczelni niepublicznej w przedmiocie naliczenia opłat za studia oraz odmowy ich umorzenia. Należy zwrócić uwagę, że źródłem ewentualnych roszczeń pomiędzy studentem a uczelnią wyższą jest w takim przypadku umowa cywilna określająca m.in. warunki odpłatności za studia. W związku z tym ewentualne spory dotyczące jej stosowania winny być rozstrzygane wyłącznie na drodze postępowania cywilnego a nie sądowoadministracyjnego (zob. w tej materii: wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 14 września 2010 r.; sygn. akt I SA/Wa 351/10; postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 31 sierpnia 2018 r.; sygn. akt III SA/Kr 668/18 (dostępne: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych; orzeczenia.nsa.gov.pl) oraz wyrok Sądu Okręgowego w Gliwicach z dnia 23 maja 2018 r.; sygn. akt III Ca 183/18 (dostępny System Informacji Prawnej Lex nr 2516120). W związku z powyższym Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku zobligowany był wniesioną skargę odrzucić, o czym orzeczono jak w sentencji postanowienia na podstawie art. 58 § 1 pkt 1 p.p.s.a. Zgodnie z tą regulacją sąd administracyjny zobligowany jest odrzucić skargę jeżeli zainicjowana nią sprawa nie należy do właściwości sądu administracyjnego.