III SA/Gd 151/23

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Janina Guść po rozpoznaniu w dniu 31 maja 2023 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi ze skargi I. S. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Gdańsku z dnia 1 grudnia 2022 r. nr SKO Gd/1400/22 w przedmiocie skierowania na badania lekarskie postanawia: odmówić przywrócenia terminu do wniesienia skargi.

W dniu 28 lutego 2023 r. I. S. wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku skargę na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Gdańsku z dnia 1 grudnia 2022 r. nr SKO Gd/1400/22, na mocy której organ po rozpoznaniu odwołania I. S. utrzymał w mocy decyzję Prezydenta Miasta Gdańska z dnia 25 stycznia 2022 r. o nr WK-I.5430.3965.2021.SS o skierowaniu jej na badania lekarskie przeprowadzone w celu ustalenia istnienia lub braku przeciwskazań zdrowotnych do kierowania pojazdami. Jednocześnie skarżąca wystąpiła do Sądu z wnioskiem o przywrócenie terminu do wniesienia przedmiotowej skargi. Skarżąca wskazała, że "fikcyjne doręczenie" zaskarżonej decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Gdańsku z dnia 1 grudnia 2022 r. nr SKO Gd/1400/22 datuje się według systemu śledzenia przesyłek na dzień 2 stycznia 2023 r. Tymczasem skarżąca nie została powiadomiona poprzez wiadomość sms o awizowaniu przesyłki i z tego powodu bez swojej winy jej nie odebrała. Skarżąca zaznaczyła, że od 2019 r. ma aktywowaną w ramach usług Poczty Polskiej usługę "awizo sms". Takiego rodzaju powiadomienia w związku ze skierowaną do niej przesyłką nr [...], zawierającą zaskarżoną decyzję jednak z nieznanych jej przyczyn nie otrzymała. Niewątpliwie z wydruku śledzenia przesyłek wynika, że tego rodzaju powiadomienie sms nie zostało w tym przypadku wysłane do skarżącej. Skarżąca zaznaczyła, że na jej prośbę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Gdańsku wysłało do niej później kopię decyzji z dnia 1 grudnia 2022 r. nr SKO Gd/1400/22, którą skarżąca odebrała w dniu 21 lutego 2023 r. wraz ze skierowaną do niej informacją zwrotną, że Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Gdańsku nie ma kompetencji do rozpoznania wniosku skarżącej o przywrócenie terminu do zaskarżenia przedmiotowej decyzji oraz, że taki wniosek należy kierować do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku. Kierując się powyższym, takiego więc rodzaju wniosek o przywrócenie terminu skarżąca złożyła zatem wraz ze skierowaną do Sądu aktualnie skargą. Dodatkowo skarżąca wskazała, że nie może narażać się na odbieranie papierowych awizo pod używanym przez nią do doręczeń adresem, ponieważ miejsce to dobrze zna osoba, która prześladuje skarżącą, przed kontaktem z którą skarżąca chce się uchronić. W zawiązku z powyższym jedyną formą - i jak dotąd niezawodną w ocenie skarżącej - było korzystanie z usługi "awizo-sms". W podsumowaniu skarżąca wystąpiła o przywrócenie terminu do złożenia skargi, gdyż w jej ocenie nieodebranie decyzji nie wynikało z jej winy. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku zważył, co następuje: Postępowanie przed sądami administracyjnymi regulowane jest przepisami ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j.: Dz.U. 2022 r., poz. 329 ze zm.), dalej jako "p.p.s.a." Dokonywanie czynności przez stronę w postępowaniu sądowoadministracyjnym ograniczone jest w przeważającej części terminami procesowymi. Mają one służyć m.in. zdyscyplinowaniu, zdynamizowaniu postępowania, jak również potrzebie rozstrzygnięcia sprawy w rozsądnym czasie i stabilizacji już podjętego rozstrzygnięcia. Uchybienie terminu prowadzi do bezskuteczności podjętej czynności, o czym wyraźnie mówi art. 85 p.p.s.a. Na wstępie wyjaśnienia wymaga, że jak wynika z akt sprawy decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Gdańsku z dnia 1 grudnia 2022 r. nr SKO Gd/1400/22 została awizowana po raz pierwszy w dniu 8 grudnia 2022 r. i złożona na okres 14 dni w urzędzie pocztowym do odbioru przez adresata, o czym w skrzynce pocztowej adresata pozostawiono zawiadomienie (papierowe awizo). Następnie przesyłka została po raz drugi awizowana w dniu 16 grudnia 2022 r. i wobec faktu jej nie odebrania w wyznaczonym terminie 14 dni, została ona zwrócona do nadawcy, to jest do Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Gdańsku, co nastąpiło w dniu 2 stycznia 2023 r. Wbrew przekonaniu skarżącej za dzień doręczenia jej przesyłki należy, zgodnie z art. 44 § 4 w zw. z art. 44 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t.j.: Dz.U. z 2022 r., poz. 2000 ze zm.), dalej jako "k.p.a.", uznać dzień 22 grudnia 2022 r. Zgodnie bowiem z art. 44 § 1 pkt 1 k.p.a. w razie niemożności doręczenia pisma w sposób wskazany w art. 42 i 43 operator pocztowy przechowuje pismo przez okres 14 dni w swojej placówce pocztowej - w przypadku doręczania pisma przez operatora pocztowego. Zawiadomienie o pozostawieniu pisma wraz z informacją o możliwości jego odbioru w terminie siedmiu dni, licząc od dnia pozostawienia zawiadomienia w miejscu określonym w § 1, umieszcza się w oddawczej skrzynce pocztowej lub, gdy nie jest to możliwe, na drzwiach mieszkania adresata, jego biura lub innego pomieszczenia, w którym adresat wykonuje swoje czynności zawodowe, bądź w widocznym miejscu przy wejściu na posesję adresata ( art. 44 § 2). Jeżeli pismo nie zostanie podjęte z placówki pocztowej, sytuację tę normuje art. 44 § 3 k.p.a., zgodnie z którym doręczenie uważa się za dokonane z upływem ostatniego dnia okresu, o którym mowa w § 1, a pismo pozostawia się w aktach sprawy. Jest to zatem tzw. fikcja doręczenia, mająca jednak pełną skuteczność w zakresie prawidłowości doręczenia pisma w opisany wyżej sposób, gdy nie zostało ono podjęte przez adresata pomimo zawiadomienia. Niewątpliwie zatem wnosząc skargę w dniu 28 lutego 2022 r. dokonanie tej czynności przez skarżącą nastąpiło po przeszło 2 miesiącach od doręczenia decyzji. Dokonanie czynności miało zatem miejsce z uchybieniem terminu, o którym mowa w art. 53 § 1 p.p.s.a., wynoszącym 30 dni od dnia doręczenia stronie rozstrzygnięcia w sprawie. Przed negatywnymi skutkami uchybienia terminu strona może się bronić poprzez złożenie wniosku o przywrócenie terminu. Na podstawie dyspozycji przepisu art. 86 § 1 p.p.s.a. sąd na wniosek strony postanowi o przywróceniu terminu, jeżeli strona nie dokonała czynności w postępowaniu sądowym bez swojej winy. Z przytoczonego przepisu wynika, że przywrócenie terminu determinuje wykazanie przez stronę braku winy w niedokonaniu czynności w terminie. Przesłanki przywrócenia terminu, wynikające z art. 87 ustawy, to uprawdopodobnienie przez zainteresowany podmiot braku swojej winy, wniesienie wniosku o przywrócenie terminu, dochowanie terminu do wniesienia takiego wniosku i dopełnienie wraz z wnioskiem o przywrócenie terminu tej czynności, dla której był ustanowiony termin. Przywrócenie terminu uwarunkowane jest wystąpieniem łącznie wymienionych przesłanek. W orzecznictwie sądowym podnosi się, że jako kryterium przy ocenie winy w uchybieniu terminu należy przyjąć obiektywny miernik staranności, jakiej można wymagać od strony dbającej należycie o swoje interesy. W razie gdy ustalone przez sąd okoliczności uchybienia terminu świadczą o zachowaniu się strony noszącym znamiona winy - w jakiejkolwiek jej postaci, a zatem także winy polegającej na niedbalstwie, sąd nie może dokonać przywrócenia uchybionego terminu. Brak winy jako przesłanka zasadności wniosku o przywrócenie terminu wiąże się z obowiązkiem strony do zachowania staranności przy dokonywaniu czynności procesowych i można mówić o niej tylko wówczas, gdy dopełnienie czynności w terminie stało się niemożliwe z powodu trudnej do przezwyciężenia przeszkody niezależnej od strony. Odnosząc powyższe do przedmiotowej sprawy stwierdzić należy, że okoliczności podniesione przez skarżącą nie uprawdopodobniają braku winy w uchybieniu terminu do wniesienia skargi. Skarżąca upatruje bowiem braku swojej winy w tym, że Poczta Polska nie zawiadomiła ją przez usługę awizo-sms o awizowaniu przesyłki zawierającej zaskarżoną decyzję, a skarżąca boi się obierać papierowe awizo spod adresu do doręczeń, ponieważ jest to miejsce dobrze znane osobie, która stalkuje skarżącą. W pierwszej kolejności Sąd wskazuje, że jak wynika z przedłożonej przez stronę kopii dyspozycji aktywowania usługi "awizo-sms" w 2019 r. I. S. została powiadomiona przez Pocztę Polską, że usługa ta jest wyłączona w przypadku pism w postępowaniu karnym, cywilnym, sądowo--administracyjnym administracyjnym, podatkowym oraz pism o naruszenie dyscypliny finansów publicznych. W uwadze zawartej w "Potwierdzeniu przyjęcia żądania otrzymywania zawiadomień w formie elektronicznej" podpisanego przez pracownika Poczty Polskiej w dniu 28 sierpnia 2019 r., wyraźnie bowiem wskazano, że w przypadku kierowania do adresata pism w ww. postępowaniach otrzyma on zawiadomienie awizo w formie papierowej. Stosowanie wskazanej zasady potwierdziła w odpowiedzi na skierowanie do niej w przedmiotowej sprawie zapytanie Sądu Poczta Polska S. A. w piśmie z dnia 9 maja 2023 r. W piśmie tym potwierdzono, że Poczta Polska świadczy usługi awizo w wersji elektronicznej, które są realizowane bezpośrednio na telefon (sms) albo na adres e-mail w zależności od preferowanego przez zamawiającego usługę kanału kontaktu. Jednocześnie podkreślono przy tym wyraźnie, że usługa ta nie jest dedykowana dla przesyłek nadawanych na zasadach specjalnych, to jest kierowanych do adresatów w postepowaniu karnym, cywilnym, sądowo—administracyjnym, administracyjnym, podatkowym oraz pism o naruszenie dyscypliny finansów publicznych, w których klient otrzyma od poczty tylko zawiadomienie w formie papierowej. Biorąc powyższe pod uwagę, a także okoliczność, że skarżąca posiadała już wiedzę o toczącym się postępowaniu administracyjnym w przedmiocie skierowania na badania lekarskie, powinna ona była być przygotowana, że przesyłka zwierającą decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Gdańsku, jeśli zostanie awizowana, zawiadomienie o tym fakcie zostanie skarżącej przekazane w tylko w formie papierowej. Podkreślenia wymaga, że wskazana decyzja została bowiem wydana w związku ze złożonym przez I. S. odwołaniem. Skoro skarżąca takie odwołanie złożyła powinna się zatem była spodziewać, że zostanie ono rozpoznane. Dochowując należytej staranności, skarżąca powinna w odpowiedni sposób zabezpieczyć możliwość odbioru oczekiwanej przez nią decyzji. W ocenie Sądu, staranności takiej skarżącej przypisać nie można. Wbrew przekonaniu strony aktywowanie usługi "awizo-sms" nie zabezpieczało prawidłowego odbioru decyzji. Brak świadomości skarżącej co do regulaminu usługi jaką aktywowała może być w tym przypadku postrzegane jedynie w kategorii zaniedbania skarżącej. Wskazać przy tym też należy, że w przypadku doręczania decyzji administracyjnej decydujące dla oceny prawidłowości doręczenia są powołane wyżej przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego, które nie przewidują zawiadomienia o nadejściu przesyłki w formie krótkiej wiadomości tekstowej, wysyłanej na numer telefonu adresata, a także nie przewidują odmiennych zasad doręczenia dla osób przebywających dłużej poza miejscem zamieszkania. W tym miejscu podkreślenia zaś przede wszystkim wymaga, że zgodnie z art. 41 § 1 k.p.a. w toku postępowania strony oraz ich przedstawiciele i pełnomocnicy mają obowiązek zawiadomić organ administracji publicznej o każdej zmianie swojego adresu. Stosownie zaś do 41 § 2 k.p.a. przewiduje się, że w razie zaniedbania obowiązku określonego w § 1 doręczenie pisma pod dotychczasowym adresem ma skutek prawny. Jeżeli skarżąca jak sama wskazuje nie przebywa pod adresem, na który wysyłana była jej korespondencja i zaskarżona decyzja nie była w tym przypadku też pierwszym pismem w sprawie, skarżąca miała tym samym obowiązek zawiadomić organ o zmianie swojego adresu. Zdaniem Sądu, nie może być zatem wątpliwości, że zaniedbanie w tym zakresie również musi być przypisane skarżącej i świadczy ono, że skarżąca nie dopilnowała prowadzenia swoich spraw urzędowych z należytą starannością. Dochowując należytej stratności i dbałości o swoje interesy, jeżeli wskazany adres był nieaktualny, niezależnie od powodów tego stanu rzeczy (w tym także z tego powodu, że skarżąca boi się pod tym adresem przebywać), skarżąca powinna zawiadomić organ administracji podając nowy adres pocztowy do doręczeń. Inicjując postępowanie odwoławcze przed Samorządowym Kolegium Odwoławczym w Gdańsku skarżąca powinna liczyć się z możliwością otrzymywania korespondencji urzędowej, w tym decyzji rozstrzygającej jej sprawę administracyjną. Skarżąca jak wynika z jej oświadczeń, nie zadbała o należyte zabezpieczenie odbioru kierowanej do niej korespondencji. Wiedząc, że nie będzie przebywała pod adresem zamieszkania, jak wskazano wyżej, stosownie do art. 41 k.p.a., miała obowiązek podać swój aktualny adres, jeżeli dotychczasowy uległ zmianie, czego jednak nie uczyniła. Poza doręczeniami przez operatora pocztowego skarżąca miała ponadto możliwość skorzystania z dokonywania jej doręczeń drogą elektroniczną bezpośrednio przez organ administracji. W tym celu należy jednak złożyć do organu stosowne podanie. Z tej możliwości jednak skarżąca również nie skorzystała. Podkreślić należy, że zgodnie z art. 86 i 87 p.p.s.a. to na osobie wnoszącej o przywrócenie terminu spoczywa obowiązek wykazania, że nie ponosi ona winy w uchybieniu terminu, ponieważ z obiektywnych i niezależnych od niej przyczyn nie mogła dokonać czynności w określonym czasie. Za tego rodzaju przyczynę w szczególności nigdy nie może być uznana nieznajomość przepisów prawa. Skarżąca nie może też wywodzić korzystnych dla siebie skutków procesowych ani z tego powodu, że nie wykonała ciążącego na niej z mocy ustawy obowiązku poinformowania o zmianie adresu, ani tym bardziej z tego, że organ stosował się obowiązujących przepisów k.p.a. w zakresie doręczeń, a realizujący doręczenie operator pocztowy postąpił zgodnie z regulaminem świadczonych przez siebie usług. Z tych względów Sąd, na podstawie art. 86 § 1 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji postanowienia.