II GZ 268/23

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Cezary Pryca po rozpoznaniu w dniu 19 lipca 2023 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Gospodarczej zażalenia I. S. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku z dnia 31 maja 2023 r. sygn. akt III SA/Gd 151/23 w zakresie odmowy przywrócenia terminu do wniesienia skargi w sprawie ze skargi I. S. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Gdańsku z dnia [...] grudnia 2022 r. nr [...] w przedmiocie skierowania na badania lekarskie postanawia: oddalić zażalenie.

I Postanowieniem z dnia 31 maja 2023 r., sygn. akt III SA/Gd 151/23 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku, działając na podstawie ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (obecnie: tekst jedn. Dz. U. z 2023 r. poz. 259; dalej jako: "p.p.s.a.") odmówił przywrócenia terminu do wniesienia skargi I. S. (dalej jako: "skarżąca") na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Gdańsku z dnia [...] grudnia 2022 r. w przedmiocie skierowania na badania lekarskie. W uzasadnieniu Sąd wskazał, że okoliczności podniesione przez skarżącą nie uprawdopodobniają braku winy w uchybieniu terminu do wniesienia skargi. Skarżąca upatruje bowiem braku swojej winy w tym, że Poczta Polska nie zawiadomiła ją przez usługę awizo-sms o awizowaniu przesyłki zawierającej zaskarżoną decyzję, a skarżąca boi się obierać papierowe awizo spod adresu do doręczeń, ponieważ jest to miejsce dobrze znane osobie, która stalkuje skarżącą. W pierwszej kolejności Sąd wskazuje, że jak wynika z przedłożonej przez stronę kopii dyspozycji aktywowania usługi "awizo-sms" w 2019 r. Skarżąca została powiadomiona przez Pocztę Polską, że usługa ta jest wyłączona w przypadku pism w postępowaniu karnym, cywilnym, sądowo-administracyjnym administracyjnym, podatkowym oraz pism o naruszenie dyscypliny finansów publicznych. W uwadze zawartej w "Potwierdzeniu przyjęcia żądania otrzymywania zawiadomień w formie elektronicznej" podpisanego przez pracownika Poczty Polskiej w dniu 28 sierpnia 2019 r., wyraźnie bowiem wskazano, że w przypadku kierowania do adresata pism w ww. postępowaniach otrzyma on zawiadomienie awizo w formie papierowej. Stosowanie wskazanej zasady potwierdziła w odpowiedzi na skierowanie do niej w przedmiotowej sprawie zapytanie Sądu Poczta Polska S. A. w piśmie z dnia 9 maja 2023 r. W piśmie tym potwierdzono, że Poczta Polska świadczy usługi awizo w wersji elektronicznej, które są realizowane bezpośrednio na telefon (sms) albo na adres e-mail w zależności od preferowanego przez zamawiającego usługę kanału kontaktu. Jednocześnie podkreślono przy tym wyraźnie, że usługa ta nie jest dedykowana dla przesyłek nadawanych na zasadach specjalnych, to jest kierowanych do adresatów w postępowaniu karnym, cywilnym, sądowo-administracyjnym, administracyjnym, podatkowym oraz pism o naruszenie dyscypliny finansów publicznych, w których klient otrzyma od poczty tylko zawiadomienie w formie papierowej. Biorąc powyższe pod uwagę, a także okoliczność, że skarżąca posiadała już wiedzę o toczącym się postępowaniu administracyjnym w przedmiocie kierowania na badania lekarskie, powinna ona była być przygotowana, że przesyłka zwierającą decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Gdańsku, jeśli zostanie awizowana, zawiadomienie o tym fakcie zostanie skarżącej przekazane w tylko w formie papierowej. Sąd podkreślił, że wskazana decyzja została wydana w związku ze złożonym przez skarżącą odwołaniem. Skoro skarżąca takie odwołanie złożyła powinna się zatem była spodziewać, że zostanie ono rozpoznane. Dochowując należytej staranności, zdaniem Sądu, skarżąca powinna w odpowiedni sposób zabezpieczyć możliwość odbioru oczekiwanej przez nią decyzji. II Zażalenie na powyższe postanowienie złożyła skarżąca, zaskarżając je w całości i wnosząc o przywrócenie terminu. III Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie. W pierwszej kolejności wskazać należy, że na mocy art. 86 § 1 p.p.s.a., przywrócenie uchybionego terminu możliwe jest w sytuacji, gdy uchybienie to nie było przez stronę zawinione. Przywrócenie terminu może mieć miejsce tylko wtedy, gdy niedochowanie terminu nastąpiło wskutek przeszkody, której strona nie mogła usunąć, nawet przy użyciu największego w danych warunkach wysiłku. Na stronie, która występuje z wnioskiem o przywrócenie terminu spoczywa obowiązek uprawdopodobnienia okoliczności wskazujących na brak winy w uchybieniu terminu, o czym stanowi art. 87 § 2 p.p.s.a. Zaznaczyć należy, że kryterium braku winy, jako przesłanki możliwości przywrócenia terminu do dokonania czynności w postępowaniu sądowym, wiąże się z obowiązkiem dołożenia szczególnej staranności przy dokonywaniu tej czynności. Strona winna przy tym wykazać, że niezależna od niej przyczyna istniała przez cały czas, aż do wniesienia wniosku o przywrócenie terminu. Przypomnieć należy, że z kopii dyspozycji aktywowania usługi "awizo-sms" w 2019 r. przedstawionej przez stronę wynikało, że została ona powiadomiona przez Pocztę Polską S.A., że usługa ta jest wyłączona w przypadku pism w postępowaniu karnym, cywilnym, sądowo-administracyjnym administracyjnym, podatkowym oraz pism o naruszenie dyscypliny finansów publicznych. W uwadze zawartej w "Potwierdzeniu przyjęcia żądania otrzymywania zawiadomień w formie elektronicznej" podpisanego przez pracownika Poczty Polskiej w dniu 28 sierpnia 2019 r., wyraźnie bowiem wskazano, że w przypadku kierowania do adresata pism w ww. postępowaniach otrzyma on zawiadomienie awizo w formie papierowej. Powyższe potwierdziła Poczta Polska S.A. w odpowiedzi na skierowane do niej w przedmiotowej sprawie zapytanie Sądu. W piśmie z dnia 9 maja 2023 r. potwierdzono, że Poczta Polska świadczy usługi awizo w wersji elektronicznej, które są realizowane bezpośrednio na telefon (sms) albo na adres e-mail w zależności od preferowanego przez zamawiającego usługę kanału kontaktu. Jednocześnie podkreślono przy tym wyraźnie, że usługa ta nie jest dedykowana dla przesyłek nadawanych na zasadach specjalnych, w których klient otrzyma od poczty tylko zawiadomienie w formie papierowej. Zgodzić zatem należy się z Sądem pierwszej instancji, że skarżąca dochowując należytej staranności powinna w odpowiedni sposób zabezpieczyć możliwość odbioru oczekiwanej przez nią decyzji, w szczególności, że skarżąca miała świadomość złożonego przez nią odwołania. Niemniej jednak takiej staranności skarżącej przypisać nie można było, bowiem aktywowanie usługi "awizo-sms" nie zabezpieczało prawidłowego odbioru decyzji, w szczególności biorąc pod uwagę brak świadomości skarżącej co do regulaminu usługi jaką aktywowała. W tym przypadku – nieznajomość regulaminu usługi – należało postrzegać w kategorii zaniedbania skarżącej. W takiej sytuacji należało uznać, że Sąd pierwszej instancji zasadnie odmówił przywrócenia terminu do złożenia skargi. Mając powyższe na uwadze, Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 w zw. z art. 197 § 1 i 2 p.p.s.a., postanowił jak w sentencji.