III OZ 616/23

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Jerzy Stelmasiak po rozpoznaniu w dniu 9 stycznia 2024 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia A.P. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie z 4 sierpnia 2023 r. sygn. akt II SA/Rz 1037/23 o odmowie wstrzymania wykonania decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Rzeszowie z 20 kwietnia 2023 r. nr [...] w sprawie ze skargi A.P. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Rzeszowie z 20 kwietnia 2023 r. nr [...] w przedmiocie naruszenia stanu wody na gruncie postanawia: oddalić zażalenie.

Postanowieniem z 4 sierpnia 2023 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie odmówił A.P. (dalej: skarżąca) wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Rzeszowie z 20 kwietnia 2023 r. w przedmiocie naruszenia stanu wody na gruncie. W uzasadnieniu Sąd I instancji wskazał, że skarżąca w skardze na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Rzeszowie z 20 kwietnia 2023 r. wniosła o wstrzymanie jej wykonania. Skarżąca uzasadniła wniosek koniecznością poniesienia nakładów finansowych w sytuacji wydania decyzji niezgodnie z obowiązującymi przepisami. Odmawiając wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji Sąd I instancji wskazał, że skarżąca nie uprawdopodobniła, że wykonanie decyzji mogłoby wywołać znaczną szkodę lub spowodować trudne do odwrócenia skutki. Wniosek skarżącej nie został dostatecznie uzasadniony. Zażalenie na powyższe postanowienie wniosła skarżąca zarzucając naruszenie art. 61 § 3 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2023 r., poz. 1634 ze zm., dalej: p.p.s.a.) przez brak uznania, że wykonanie zaskarżonej decyzji skutkuje niebezpieczeństwem wyrządzenia znacznej szkody. W ocenie skarżącej polega to na bezzasadnym poniesieniu wysokich kosztów związanych z wykonaniem przez skarżącą prac szczegółowo opisanych w decyzji organu I instancji. Skarżąca wniosła o uchylenie zaskarżonego postanowienia i wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji, ewentualnie uchylenie zaskarżonego postanowienia i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Sądowi I instancji. Naczelny Sąd Administracyjny zważył co następuje: Zgodnie z art. 61 § 1 p.p.s.a., wniesienie skargi nie wstrzymuje wykonania aktu lub czynności. Stosownie do art. 61 § 3 p.p.s.a., po przekazaniu sądowi skargi sąd może na wniosek skarżącego wydać postanowienie o wstrzymaniu wykonania w całości lub w części aktu lub czynności, jeżeli zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Dotyczy to także aktów wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach tej samej sprawy. Zażalenie nie zasługiwało na uwzględnienie. Instytucja wstrzymania wykonania zaskarżonego aktu lub czynności została w ustawie p.p.s.a. uregulowana w sposób kompleksowy, zgodnie z zasadami sformułowanymi w rekomendacji Komitetu Ministrów Rady Europy nr R/89/8 z 15 listopada 1989 r. o tymczasowej ochronie sądowej w sprawach administracyjnych. Rekomendacja zastrzega jednoznacznie, że środki tego rodzaju nie mogą zastępować orzeczeń zawierających merytoryczną ocenę aktu czy też wpływać na ich treść. Stąd też na etapie oceny wniosku o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji niedopuszczalna jest merytoryczna ocena zaskarżonego aktu administracyjnego. Kwestia prawidłowości obowiązków nałożonych na skarżącą w decyzji organu I instancji nie mogła mieć zatem wpływu na ocenę wniosku o udzielenie skarżącej ochrony tymczasowej. Ponadto, w ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego, prawidłowe jest stanowisko Sądu I instancji, że skarżąca nie uprawdopodobniła przesłanek wskazanych w cytowanym przepisie. Uzasadnienie wniosku powinno odnosić się do konkretnych zdarzeń świadczących o tym, że w stosunku do wnioskodawcy wstrzymanie wykonania zaskarżonego aktu jest uzasadnione. Natomiast złożony przez skarżącą wniosek o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji zawiera jedynie lakoniczne uzasadnienie, które sprowadza się do stwierdzenia, że wykonanie zaskarżonej decyzji wiąże się z koniecznością poniesienia bliżej nieokreślonych nakładów finansowych. Obowiązek uprawdopodobnienia, a nie udowodnienia okoliczności uzasadniających wniosek o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji, nie oznacza, że strona może poprzestać na gołosłownych, lakonicznych oświadczeniach. W przypadku wniosku o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji nakładającej obowiązek, który wywołuje konieczność poniesienia nakładów finansowych, strona jest zobowiązana przedstawić przede wszystkim swoją sytuację finansową w relacji do wysokości tych nakładów oraz uprawdopodobnić, że konieczność wydatkowania danej kwoty spowoduje wyrządzenie znacznej szkody lub spowoduje trudne do odwrócenia skutki. Tego rodzaju przesłanek skarżąca nie wskazała we wniosku złożonym do Sądu I instancji, jak i w zażaleniu. Wbrew twierdzeniom skarżącej, Sąd I instancji nie nałożył na skarżącą obowiązku sporządzenia ekspertyzy technicznej, a jedynie wskazania wysokości nakładów finansowych związanych z wykonaniem zaskarżonej decyzji oraz uprawdopodobnienia swojej sytuacji majątkowej w sposób umożliwiający ocenę wniosku. Brak tego rodzaju uprawdopodobnienia przesłanek z art. 61 § 3 p.p.s.a. uniemożliwiał uwzględnienie wniosku o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji o czym prawidłowo orzekł Sąd I instancji. Z tych względów i na podstawie art. 184 w związku z art. 197 § 2 p.p.s.a., Naczelny Sąd Administracyjny orzekł jak w sentencji postanowienia.