III OZ 614/22

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Rafał Stasikowski po rozpoznaniu w dniu 7 października 2022 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia E. S. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 26 lipca 2022 r., sygn. akt II SA/Wa 499/22 o odrzuceniu skargi E. S. na decyzję Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 12 października 2021 r., nr 1068/kadr/21 w przedmiocie odmowy wyłączenia stosowania przepisów postanawia: oddalić zażalenie.

Postanowieniem z 26 lipca 2022 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie odrzucił przedmiotową skargę. W uzasadnieniu wskazał, że pismem z 18 stycznia 2022 r. (nadanym w placówce pocztowej 27 stycznia 2022 r.) E. S. wniosła do ww. Sądu skargę na decyzję Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z 12 października 2021 r. w przedmiocie odmowy wyłączenia stosowania przepisów. Z akt postępowania administracyjnego wynika, że zaskarżone orzeczenie zostało doręczone skarżącej w dniu 18 października 2021 r. Sąd ten stwierdził, że zaskarżone orzeczenie zawierało prawidłowe pouczenie o prawie, terminie i sposobie wniesienia środka zaskarżenia - skargi do sądu administracyjnego. W tym stanie rzeczy trzydziestodniowy termin na wniesienie skargi upłynął z dniem 17 listopada 2021 r. (środa), zgodnie z zasadami obliczania terminów przewidzianymi w art. 83 § 1 i 2 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2022 r., poz. 329 – zwanej dalej "p.p.s.a."). Skarga została wniesiona w dniu 27 stycznia 2022 r., a zatem ze znacznym uchybieniem terminu określonego w art. 53 § 2 p.p.s.a. Skarżąca nie wniosła o przywrócenie terminu do wniesienia skargi. W tym stanie sprawy Sąd pierwszej instancji odrzucił skargę na podstawie art. 58 § 1 pkt 2 i art. 58 § 3 p.p.s.a. Zażalenie na powyższe postanowienie wniosła skarżąca. Podniosła, że w dniu 29 października 2021 r. złożyła wniosek o przyznanie prawa pomocy. Postanowieniem z 9 grudnia 2021 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie przyznał skarżącej prawo pomocy w zakresie ustanowienia adwokata i 13 grudnia 2021 r. Sąd zwrócił się do Okręgowej Rady Adwokackiej w Warszawie o wyznaczenie pełnomocnika z urzędu dla skarżącej. W dniu 20 grudnia 2021 r. Okręgowa Rada Adwokacka wyznaczyła adwokata I. J. pełnomocnikiem z urzędu E. S. Zawiadomienie z Okręgowej Rady Adwokackiej w Warszawie o wyznaczeniu pełnomocnik skarżącej otrzymał w dniu 29 grudnia 2021 r. Zdaniem skarżącej zasadne jest interpretowanie przepisu art. 53 ust. 1 p.p.s.a. w ten sposób, aby termin w nim określony rozpoczynał bieg od dnia zawiadomienia pełnomocnika z urzędu o jego wyznaczeniu. Nadto skarżąca wniosła o rozważenie przez Naczelny Sąd Administracyjny skierowania w trybie art. 193 Konstytucji RP pytania prawnego do Trybunału Konstytucyjnego - czy przepis art. 53 p.p.s.a. w zakresie w jakim nie przewiduje, w przypadku ustanowienia pełnomocnika z urzędu, rozpoczęcia biegu terminu do wniesienia skargi od daty zawiadomienia pełnomocnika o jego wyznaczeniu, analogicznie do przepisu art. 177 tejże ustawy, jest zgodny z art. 2, art. 32 ust. 1 oraz art. 77 ust. 2 Konstytucji RP. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zażalenie nie jest zasadne. Stosownie do art. 53 § 1 p.p.s.a. skargę wnosi się w terminie trzydziestu dni od dnia doręczenia skarżącemu rozstrzygnięcia w sprawie albo aktu, o którym mowa w art. 3 § 2 pkt 4a. Okoliczności niniejszej sprawy są bezsporne. Przedmiotowa decyzja Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z 12 października 2021 r. została doręczona skarżącej w dniu 18 października 2021 r. Pismem z 29 października 2021 r. skarżąca złożyła wniosek o przyznanie prawa pomocy, stosownie do art. 243 p.p.s.a. Pełnomocnik przyznany skarżącej w ramach prawa pomocy w dniu 27 stycznia 2022 r. wniósł przedmiotową skargę, przy czym należy podkreślić, że zawiadomienie o wyznaczeniu otrzymał 29 grudnia 2021 r. W świetle powyższego jako prawidłowe jawi się zaskarżone postanowienie Sądu pierwszej instancji o odrzuceniu przedmiotowej skargi jako wniesionej po terminie – na podstawie art. 58 § 1 pkt 2 p.p.s.a. Przepis ten bowiem stanowi, że sąd odrzuca skargę wniesioną po upływie terminu do jej wniesienia. Odnosząc się do argumentacji zawartej w zażaleniu wskazać należy, że wystąpienie przez skarżącą z wnioskiem o przyznanie prawa pomocy, złożonym w terminie przewidzianym do wniesienia skargi, pozostaje bez wpływu na bieg tego terminu. W obecnym stanie prawnym brak jest podstaw do twierdzenia, że w sytuacji złożenia przez skarżącą wniosku o przyznanie prawa pomocy przed wniesieniem skargi termin na jej wniesienie ulega zawieszeniu lub też biegnie na nowo dla wyznaczonego pełnomocnika z urzędu. Taka interpretacja przeczyłaby jednoznacznej treści art. 53 § 1 p.p.s.a. nakazującemu obliczenie terminu do wniesienia skargi od dnia doręczenia skarżącemu rozstrzygnięcia w sprawie albo aktu, o którym mowa w art. 3 § 2 pkt 4a. W przepisach p.p.s.a. nie ma instytucji procesowej, która umożliwiałaby swoiste zawieszenie terminu do wniesienia skargi do czasu przyznania stronie pełnomocnika z urzędu. Zaskarżenie decyzji po upływie trzydziestodniowego terminu od dnia doręczenia skarżącemu rozstrzygnięcia w sprawie jest zatem możliwe wyłącznie w przypadku, gdy przywrócono termin do dokonania tej czynności procesowej. Z akt niniejszej sprawy wynika, że taki wniosek został w sprawie złożony i będzie przedmiotem rozpoznania przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie po zwrocie akt z Naczelnego Sądu Administracyjnego. Na tym etapie postępowania Naczelny Sąd Administracyjny nie może odnosić się do tego wniosku i przesądzać o kwestiach z nim związanych. Skład orzekający w niniejszej sprawie nie dostrzegł potrzeby skierowania do Trybunału Konstytucyjnego pytania o treści podanej w zażaleniu. Wobec powyższego Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 w zw. z art. 197 § 2 p.p.s.a., postanowił jak w sentencji.